Tác Động Của Dòng Tiền Đến Quyết Định Đầu Tư Của Các Doanh Nghiệp Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích tác động của dòng tiền đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Trịnh Yến Oanh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TPHCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Dòng Tiền Đến Quyết Định Đầu Tư Của Doanh Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2. TÍNH MỚI VÀ ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
• 3. CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ MỐI LIÊN HỆ GIỮA ĐẦU TƯ VÀ DÒNG TIỀN
• 4. LÝ THUYẾT MỐI LIÊN HỆ GIỮA ĐẦU TƯ VÀ DÒNG TIỀN
• 4.1. Khái niệm về đầu tư
• 4.2. Lý thuyết Q - Lý thuyết về đầu tư
• 4.2.1. Mô hình lý thuyết đầu tư không có chi phí tài trợ (non-financing cost)
• 4.2.2. Mô hình lý thuyết đầu tư có chi phí tài trợ (financing cost)
• 5. PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 5.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 5.1.1. Nguồn dữ liệu
• 5.1.2. Định nghĩa các biến đưa vào mô hình
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Của Dòng Tiền Đến Quyết Định Đầu Tư

Dòng tiền đóng vai trò quan trọng trong việc ra quyết định đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam. Nghiên cứu cho thấy rằng dòng tiền không chỉ ảnh hưởng đến quyết định đầu tư hiện tại mà còn có tác động từ dòng tiền của năm trước. Điều này cho thấy sự nhạy cảm của doanh nghiệp đối với tình hình tài chính của mình. Theo Trịnh Yến Oanh (2013), dòng tiền là một trong những yếu tố chính quyết định đến khả năng đầu tư của doanh nghiệp.

1.1. Khái Niệm Dòng Tiền Trong Doanh Nghiệp

Dòng tiền được hiểu là sự lưu chuyển tiền tệ vào và ra khỏi doanh nghiệp. Nó phản ánh khả năng tài chính và khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Dòng tiền dương cho thấy doanh nghiệp có khả năng chi trả các khoản nợ và đầu tư vào các dự án mới.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quyết Định Đầu Tư

Quyết định đầu tư là một trong những quyết định chiến lược quan trọng nhất của doanh nghiệp. Nó ảnh hưởng đến sự phát triển và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong thị trường. Do đó, việc hiểu rõ tác động của dòng tiền đến quyết định đầu tư là rất cần thiết.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Quản Lý Dòng Tiền

Quản lý dòng tiền hiệu quả là một thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam. Các vấn đề như chi phí tài chính, thông tin bất cân xứng và rủi ro đầu tư có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư. Doanh nghiệp cần phải có chiến lược quản lý dòng tiền hợp lý để tối ưu hóa quyết định đầu tư.

2.1. Chi Phí Tài Chính Và Ảnh Hưởng Đến Đầu Tư

Chi phí tài chính cao có thể làm giảm khả năng đầu tư của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần phải cân nhắc giữa việc sử dụng nguồn vốn nội bộ và nguồn vốn bên ngoài để tối ưu hóa chi phí.

2.2. Thông Tin Bất Cân Xứng Trong Quyết Định Đầu Tư

Thông tin bất cân xứng giữa các bên liên quan có thể dẫn đến quyết định đầu tư không chính xác. Doanh nghiệp cần phải cải thiện khả năng cung cấp thông tin để giảm thiểu rủi ro này.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Động Của Dòng Tiền

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp hồi quy để phân tích mối quan hệ giữa dòng tiền và quyết định đầu tư. Các phương pháp như OLS, REM, FEM và GMM được áp dụng để đảm bảo tính chính xác của kết quả. Dữ liệu được thu thập từ các công ty niêm yết trên Sở giao dịch Chứng khoán.

3.1. Phương Pháp Hồi Quy OLS

Phương pháp OLS giúp xác định mối quan hệ tuyến tính giữa dòng tiền và quyết định đầu tư. Kết quả cho thấy dòng tiền có tác động mạnh đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp.

3.2. Phương Pháp GMM Trong Nghiên Cứu

Phương pháp GMM được sử dụng để khắc phục các vấn đề về sai số trong đo lường. Kết quả cho thấy dòng tiền vẫn có tác động đáng kể đến quyết định đầu tư ngay cả trong thời kỳ khủng hoảng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Về Dòng Tiền

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng doanh nghiệp cần phải chú trọng đến việc quản lý dòng tiền để tối ưu hóa quyết định đầu tư. Việc áp dụng các phương pháp phân tích tài chính có thể giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

4.1. Chiến Lược Quản Lý Dòng Tiền Hiệu Quả

Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược quản lý dòng tiền hiệu quả để đảm bảo khả năng thanh toán và đầu tư. Việc theo dõi dòng tiền thường xuyên sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định kịp thời.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Từ Các Doanh Nghiệp Việt Nam

Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp có dòng tiền dương thường có quyết định đầu tư tích cực hơn. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc duy trì dòng tiền ổn định.

V. Kết Luận Về Tác Động Của Dòng Tiền Đến Đầu Tư

Tác động của dòng tiền đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam là rất rõ ràng. Doanh nghiệp cần phải chú trọng đến việc quản lý dòng tiền để tối ưu hóa quyết định đầu tư. Nghiên cứu này cung cấp những luận cứ khoa học đáng tin cậy cho các doanh nghiệp trong việc ra quyết định đầu tư.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Dòng Tiền

Nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng để xem xét các yếu tố khác ảnh hưởng đến quyết định đầu tư. Việc áp dụng công nghệ mới trong quản lý dòng tiền cũng là một hướng đi tiềm năng.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Doanh Nghiệp

Doanh nghiệp nên đầu tư vào hệ thống quản lý dòng tiền hiện đại để cải thiện khả năng ra quyết định. Việc đào tạo nhân viên về quản lý tài chính cũng rất cần thiết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung phân tích tác động của dòng tiền đến quyết định đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn 2008-2012, dựa trên mẫu dữ liệu gồm 94 công ty niêm yết với 376 quan sát. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, việc hiểu rõ mối quan hệ giữa dòng tiền và đầu tư là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và hoạch định chiến lược tài chính doanh nghiệp. Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định mức độ nhạy cảm của quyết định đầu tư đối với dòng tiền nội bộ, đồng thời đánh giá ảnh hưởng của dòng tiền năm hiện hành và năm trước đến các khoản đầu tư dài hạn, vốn lưu động, và các hoạt động tài chính khác.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội, sử dụng dữ liệu tài chính công khai từ báo cáo tài chính năm. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về vai trò của dòng tiền trong quyết định đầu tư, góp phần bổ sung vào kho tàng nghiên cứu tài chính doanh nghiệp tại Việt Nam, đồng thời hỗ trợ các nhà quản lý doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách trong việc tối ưu hóa nguồn vốn và chiến lược đầu tư.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính về đầu tư:

1. Lý thuyết Q của Tobin: Mô hình này cho rằng quyết định đầu tư phụ thuộc vào tỷ số giá trị thị trường trên giá trị sổ sách (M/B), đại diện cho cơ hội đầu tư (Q). Đầu tư tối ưu được xác định khi chi phí biên của đầu tư bằng giá trị hiện tại của lợi nhuận kỳ vọng từ khoản đầu tư đó. Mô hình lý thuyết đầu tư không có chi phí tài trợ giả định đầu tư không bị ảnh hưởng bởi tình hình tài chính nội bộ.

2. Mô hình đầu tư có chi phí tài trợ (financing cost): Mở rộng lý thuyết Q bằng cách đưa vào chi phí sử dụng vốn nội bộ và vốn huy động bên ngoài. Theo đó, dòng tiền nội bộ ảnh hưởng đến quyết định đầu tư do chi phí huy động vốn bên ngoài cao hơn, dẫn đến hiện tượng giới hạn tài chính. Mô hình này giải thích tại sao doanh nghiệp có dòng tiền cao thường đầu tư nhiều hơn.

Các khái niệm chính bao gồm: dòng tiền (CF), đầu tư tài sản cố định (Capx1), đầu tư tổng thể (Capx3, Capx4), vốn lưu động thuần (NWC), tỷ số M/B, và các biến động tài chính như biến động tiền mặt (dCash), biến động nợ (dDebt2).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của 94 công ty niêm yết trên hai sàn chứng khoán lớn tại Việt Nam trong giai đoạn 2008-2012, tạo thành bộ dữ liệu bảng với 376 quan sát. Các biến được định nghĩa chi tiết dựa trên báo cáo kết quả kinh doanh, bảng cân đối kế toán và báo cáo lưu chuyển tiền tệ.

Phương pháp phân tích chính bao gồm:

• Hồi quy Pooled OLS: Phân tích tác động của dòng tiền đến các biến đầu tư và tài chính, tuy nhiên có hạn chế về vấn đề nội sinh và phương sai sai số thay đổi.
• Mô hình hiệu ứng cố định (FEM) và hiệu ứng ngẫu nhiên (REM): Giúp kiểm soát sự khác biệt không quan sát được giữa các doanh nghiệp.
• Hồi quy hai bước (2SLS): Sử dụng biến công cụ (tỷ suất sinh lời) để khắc phục vấn đề nội sinh của biến M/B.
• Phương pháp moments tổng quát (GMM): Giải quyết vấn đề nội sinh và phương sai sai số thay đổi, tăng độ tin cậy cho kết quả nghiên cứu.

Quá trình nghiên cứu được thực hiện trên phần mềm STATA, với kiểm định đa cộng tuyến, phương sai sai số thay đổi và lựa chọn mô hình phù hợp qua kiểm định Hausman.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của dòng tiền năm hiện hành: Theo mô hình Pooled OLS, khi dòng tiền tăng 1 đồng, tiền chi thuần đầu tư vào tài sản cố định (Capx1) tăng khoảng 0.14 đồng, và tổng tài sản dài hạn đầu tư (Capx3) cũng tăng tương ứng. Tuy nhiên, dòng tiền năm hiện hành có tác động ngược chiều đến vốn lưu động thuần (dNWC), giảm khoảng 0.06 đồng khi dòng tiền tăng 1 đồng.

2. Ảnh hưởng của dòng tiền năm trước: Dòng tiền năm trước có tác động mạnh mẽ hơn đến quyết định đầu tư. Khi dòng tiền năm trước tăng 1 đồng, tiền chi đầu tư tài sản cố định tăng khoảng 0.39 đồng, tiền chi thuần cho hoạt động đầu tư tăng 0.45 đồng, và tổng đầu tư dài hạn cũng tăng đáng kể. Điều này cho thấy quyết định đầu tư có độ trễ và bị ảnh hưởng bởi tình hình tài chính của năm trước.

3. Kết quả từ mô hình hồi quy 2 bước (2SLS): Sau khi xử lý vấn đề nội sinh của biến M/B, tác động của dòng tiền đến đầu tư vẫn giữ chiều hướng tích cực nhưng giảm nhẹ về mức độ. Dòng tiền năm trước tiếp tục có ảnh hưởng đáng kể đến các khoản đầu tư dài hạn, với hệ số hồi quy khoảng 0.36-0.43 tùy biến đầu tư.

4. Kiểm định mô hình FEM và REM: Kết quả Hausman test cho thấy mô hình FEM phù hợp hơn cho hầu hết các biến phụ thuộc, tuy nhiên các mô hình này chưa giải quyết triệt để vấn đề phương sai sai số thay đổi, làm giảm ý nghĩa thống kê của các biến dòng tiền.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết giới hạn tài chính, cho thấy dòng tiền nội bộ là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam. Dòng tiền năm trước có tác động mạnh hơn dòng tiền năm hiện hành, phản ánh thực tế các quyết định đầu tư thường bị trì hoãn do quy trình phê duyệt và thực hiện dự án.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, mức độ nhạy cảm của đầu tư đối với dòng tiền tại Việt Nam tương đối cao, phù hợp với đặc điểm thị trường tài chính còn hạn chế và chi phí huy động vốn bên ngoài cao. Việc sử dụng phương pháp GMM giúp khắc phục các vấn đề nội sinh và phương sai sai số thay đổi, nâng cao độ tin cậy của kết quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện mối quan hệ tuyến tính giữa dòng tiền và các chỉ tiêu đầu tư, cũng như bảng tổng hợp hệ số hồi quy và mức ý nghĩa thống kê của các mô hình phân tích.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý dòng tiền nội bộ: Do dòng tiền nội bộ ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý dòng tiền hiệu quả, đảm bảo nguồn vốn sẵn có để tận dụng cơ hội đầu tư kịp thời. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ban tài chính doanh nghiệp.

2. Đa dạng hóa nguồn vốn huy động: Giảm sự phụ thuộc vào dòng tiền nội bộ bằng cách phát triển các kênh huy động vốn bên ngoài với chi phí hợp lý, như phát hành trái phiếu doanh nghiệp, vay ngân hàng ưu đãi. Thời gian: 2-3 năm; Chủ thể: Ban quản lý cấp cao, phòng kế hoạch tài chính.

3. Cải thiện minh bạch thông tin tài chính: Tăng cường công bố thông tin tài chính chính xác, kịp thời để giảm chi phí vốn và thu hút nhà đầu tư, từ đó nâng cao khả năng huy động vốn bên ngoài. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Phòng kiểm toán nội bộ, ban quản trị.

4. Áp dụng công nghệ tài chính (Fintech): Sử dụng các giải pháp công nghệ để quản lý dòng tiền, dự báo tài chính và tối ưu hóa quyết định đầu tư. Thời gian: 1-3 năm; Chủ thể: Ban công nghệ thông tin, phòng tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý tài chính doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ vai trò của dòng tiền trong quyết định đầu tư, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn.

2. Nhà đầu tư và phân tích tài chính: Cung cấp cơ sở để đánh giá khả năng đầu tư và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp dựa trên dòng tiền và các chỉ số tài chính liên quan.

3. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý thị trường vốn: Hỗ trợ trong việc thiết kế các chính sách tài chính, thuế và quy định nhằm thúc đẩy đầu tư hiệu quả và phát triển thị trường vốn.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo học thuật về mối quan hệ giữa dòng tiền và đầu tư, phương pháp nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng trong tài chính doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Dòng tiền nội bộ ảnh hưởng như thế nào đến quyết định đầu tư?
   Dòng tiền nội bộ cung cấp nguồn vốn rẻ hơn so với vốn huy động bên ngoài, giúp doanh nghiệp đầu tư nhiều hơn khi dòng tiền tăng. Ví dụ, dòng tiền năm trước tăng 1 đồng làm tăng chi đầu tư tài sản cố định khoảng 0.39 đồng.

2. Tại sao dòng tiền năm trước lại có tác động mạnh hơn dòng tiền năm hiện hành?
   Quyết định đầu tư thường bị trì hoãn do quy trình phê duyệt và thực hiện dự án, nên dòng tiền năm trước phản ánh tốt hơn khả năng tài chính và kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp.

3. Phương pháp GMM có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   GMM giúp khắc phục vấn đề nội sinh và phương sai sai số thay đổi trong dữ liệu bảng, từ đó nâng cao độ tin cậy và tính vững chắc của kết quả hồi quy.

4. Tại sao mô hình FEM và REM chưa giải quyết triệt để vấn đề phương sai sai số?
   Mặc dù kiểm soát được sự khác biệt không quan sát giữa các doanh nghiệp, các mô hình này vẫn gặp hiện tượng phương sai sai số thay đổi, ảnh hưởng đến ý nghĩa thống kê của các biến.

5. Làm thế nào doanh nghiệp có thể giảm sự phụ thuộc vào dòng tiền nội bộ?
   Doanh nghiệp nên đa dạng hóa nguồn vốn huy động bên ngoài, cải thiện minh bạch thông tin tài chính và áp dụng công nghệ quản lý tài chính để tăng khả năng tiếp cận vốn với chi phí hợp lý.

Kết luận

• Nghiên cứu xác nhận mối quan hệ tuyến tính và có ý nghĩa giữa dòng tiền và quyết định đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn 2008-2012.
• Dòng tiền năm trước có tác động mạnh hơn dòng tiền năm hiện hành đến các khoản đầu tư dài hạn và vốn lưu động.
• Phương pháp GMM được áp dụng thành công để xử lý vấn đề nội sinh và phương sai sai số thay đổi, nâng cao độ tin cậy của kết quả.
• Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung kiến thức về tài chính doanh nghiệp tại Việt Nam, hỗ trợ nhà quản lý và nhà đầu tư trong việc ra quyết định.
• Các bước tiếp theo nên tập trung vào mở rộng mẫu nghiên cứu, cập nhật dữ liệu mới và áp dụng các phương pháp kinh tế lượng tiên tiến hơn để nâng cao tính chính xác.

Hành động ngay: Các doanh nghiệp và nhà quản lý tài chính nên xem xét áp dụng các giải pháp quản lý dòng tiền và đa dạng hóa nguồn vốn để nâng cao hiệu quả đầu tư và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TPHCM ---------------- TRỊNH YẾN OANH TÁC ĐỘNG CỦA DÒNG TIỀN ĐẾN QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TPHCM ---------------- TRỊNH YẾN OANH TÁC ĐỘNG CỦA DÒNG TIỀN ĐẾN QUYẾT ĐỊNH ĐẦU TƯ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục . i Danh mục từ viết tắt. iii Danh mục bảng biểu . vi Lời mở đầu . 1 Mục tiêu nghiên cứu . 2 Tính mới và đóng góp của đề tài . Các nghiên cứu thực nghiệm về mối liên hệ giữa đầu tư và dòng tiền . Lý thuyết mối liên hệ giữa đầu tư và dòng tiền .1 Khái niệm về đầu tư .2 Lý thuyết Q - Lý thuyết về đầu tư: .1 Mô hình lý thuyết đầu tư không có chi phí tài trợ (non-financing cost) .2 Mô hình lý thuyết đầu tư có chi phí tài trợ (financing cost) . Phương pháp luận và dữ liệu nghiên cứu .1 Dữ liệu nghiên cứu .1 Nguồn dữ liệu .2 Định nghĩa các biến đưa vào mô hình .2 Phương pháp nghiên cứu .1 Phương pháp hồi quy OLS.2 Phương pháp hồi quy 2 bước .3 Đo lường sai số trong lý thuyết Q . Kết quả nghiên cứu .1 Mô hình hồi quy theo phương pháp Pooled OLS . 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Mô hình hồi quy theo phương pháp REM (Random effect model) và phương pháp FEM (Fixed effect model) .3 Mô hình hồi quy 2 bước – 2SLS .4 Phương pháp GMM (Generalized method of moments).1 So sánh kết quả nghiên cứu của phương pháp GMM với phương pháp Pooled OLS và phương pháp hồi quy 2 bước.2 Kết luận chung của bài nghiên cứu .6 Hạn chế của đề tài .7 Hướng nghiên cứu tiếp . 53 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 56 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii Danh mục từ viết tắt - 2SLS : Two-stage least square – Phương pháp hồi quy hai bước - Capx1 : Tiền chi đầu tư thuần mua sắm tài sản cố định - Capx2 : Tiền chi thuần từ hoạt động đầu tư (bao gồm tài sản cố định và đầu tư khác). - Capx3 : Tổng đầu tư vào tài sản dài hạn - Capx4 : Tổng tất cả các khoản đầu tư (bao gồm dài hạn và ngắn hạn). - Cash : Tiền và các khoản tương đương tiền - CDKT : Bảng cân đối kế toán - CF : Dòng tiền của doanh nghiệp - dCash : Sự biến động tiền và tương đương tiền - dDebt2 : Sự biến động nợ phải trả - Debt1 : Tổng các khoản vay - Debt2 : Tổng nợ phải trả - Depr : Khấu hao - Div : Cổ tức chi trả trong năm - dNA : Sự biến động trong năm tổng tài sản - dNWC : Sự biến động vốn lưu động thuần trong năm - dToteq : Sự biến động vốn chủ sở hữu - FA : Tổng Tài sản dài hạn - FCF1 : Dòng tiền tự do 1 - FCF4 : Dòng tiền tự do 4 - FEM : Fixed effect model - Phương pháp FEM - GMM : Generalized method of moments – Phương pháp GMM - IntEq : Lợi nhuận giữ lại - Issues : Biến động nguồn vốn - JLKL : Jonathan Lewellen và Katharina Lewellen - KQHDKD : Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh - LCTT : Báo cáo lưu chuyển tiền tệ - M/B : Giá trị thị trường trên giá trị sổ sách của doanh nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iv - N : số quan sát - NI : Thu nhập ròng từ hoạt động kinh doanh - NWC : Vốn lưu động thuần - OLS : Ordinary least square - Phương pháp bình phương bé nhất - OpProf : Lợi nhuận trước thuế từ hoạt động kinh doanh - OthCF : Dòng tiền thuần khác từ hoạt động kinh doanh - Prof : Thu nhập trước các khoản bất thường - REM : Random effect model – Phương pháp REM - Return : Tỷ suất sinh lợi trên vốn cổ phần - Sales : Doanh thu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] v Danh mục bảng biểu Bảng 1: Bảng thống kê mô tả các biến . 11 Bảng 2: Kết quả hồi quy Pooled OLS của mô hình 1 . 19 Bảng 3: Kết quả hồi quy Pooled OLS của mô hình 2 . 20 Bảng 4: Kết quả hồi quy Pooled OLS của mô hình 3 . 21 Bảng 5: Bảng hệ số VIF của mô hình 3 phương pháp Pooled OLS . 22 Bảng 6: Bảng tổng hợp 3 mô hình của phương pháp hồi quy Pooled OLS . 26 Bảng 7: Kết quả hồi quy theo phương pháp REM . 28 Bảng 8: Kết quả hồi quy theo phương pháp FEM . 29 Bảng 9: Tóm tắt kết quả mô hình được chọn theo Hausman test . 30 Bảng 10: Kết quả hồi quy M/B theo biến CFt, CFt-1, returnt-1 . 34 Bảng 11: Kết quả hồi quy M/B theo biến CFt, CFt-1, returnt-1, Casht-1, Debt2t-1. 34 Bảng 12: Kết quả hồi quy bước 2 của mô hình 1 trong phương pháp hồi quy 2 bước . 35 Bảng 13: Kết quả hồi quy bước 2 của mô hình 2 trong phương pháp hồi quy 2 bước . 36 Bảng 14: Kết quả hồi quy bước 2 của mô hình 3 trong phương pháp hồi quy 2 bước . 38 Bảng 15: Bảng hệ số VIF của mô hình 3 phương pháp hồi quy 2 bước . 39 Bảng 16: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy bước 2 của 3 mô hình trong phương pháp hồi quy 2 bước . 43 Bảng 17: Kết quả hồi quy của mô hình 1 theo phương pháp GMM . 44 Bảng 18: Kết quả hồi quy của mô hình 2 theo phương pháp GMM . 46 Bảng 19: Kết quả hồi quy của mô hình 3 theo phương pháp GMM . 47 Bảng 20: Bảng tổng hợp Kết quả hồi quy của phương pháp GMM . 50 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi Tóm lược Nghiên cứu này được thực hiện nhằm tìm kiếm bằng chứng về mối quan hệ tuyến tính giữa dòng tiền và quyết định đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam giai đoạn từ năm 2008 đến 2012 với mẫu quan sát gồm 94 công ty tạo ra một mẫu dữ liệu bảng gồm 376 quan sát. Theo kết quả nghiên cứu, tác giả đã tìm thấy tác động của dòng tiền đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Không chỉ có dòng tiền năm hiện hành mà dòng tiền năm trước cũng có mối liên kết mạnh mẽ đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Trong nghiên cứu này tác giả áp dụng mô hình hồi quy GMM (Generalized method of moments) trên dữ liệu bảng để gia tăng tính chính xác của kết quả nghiên cứu so với phương pháp bình phương bé nhất (OLS) truyền thống khi nghiên cứu mẫu số liệu theo thời gian. Từ khóa: Dòng tiền; đầu tư LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 Lời mở đầu Sự tác động qua lại giữa quyết định đầu tư và quyết định tài trợ đang là vấn đề quan tâm hàng đầu tại các doanh nghiệp. Quyết định lựa chọn nguồn tài trợ nào có thể ảnh hưởng rất lớn đến quyết định đầu tư tại doanh nghiệp bởi vì thuế, chi phí đại diện và vấn đề thông tin bất cân xứng về nợ và vốn cổ phần sẽ ảnh hưởng đến chi phí sử dụng vốn, cân nhắc trong việc sử dụng nguồn tài trợ nội bộ và nguồn tài trợ bên ngoài, và thay đổi những dự án khác nhau. Để định hướng được nguồn tài trợ nào cho quyết định đầu tư như thế nào thì dòng tiền tại doanh nghiệp là một trong những cơ sở quan trong để doanh nghiệp để doanh nghiệp tiến hành đầu tư và phân bổ vốn cho hiệu quả. Về mặt lý thuyết, một doanh nghiệp đầu tư nhiều hơn khi dòng tiền tại doanh nghiệp gia tăng nhiều vì ba lý do: - Chi phí sử dụng nguồn vốn nội bộ rẻ hơn so với vốn huy động từ bên ngoài. (gọi là giới hạn tài chính) - Nhà quản lý sẽ chi tiêu nhiều hơn đối với nguồn vốn sẵn có bên trong doanh nghiệp. - Dòng tiền có mối tương quan với cơ hội đầu tư ( trong lý thuyết Q) Cho đến nay có rất nhiều nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới liên quan đến độ nhạy cảm của đầu tư đối với dòng tiền của doanh nghiệp, và đã phát hiện ra dòng tiền là một trong những yếu tố rất quan trọng tác động đến quyết định đầu tư tại các doanh nghiệp. Tại Việt Nam, về mảng nghiên cứu này hiện nay còn rất ít, do đó tác giả chọn đề tài “Tác động của dòng tiền đến quyết định đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cho mình nhằm nghiên mức độ nhạy cảm của đầu tư đối với dòng tiền. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Mục tiêu nghiên cứu Với định hướng nghiên cứu của mình, tác giả mong muốn có thể đưa ra những luận cứ khoa học đáng tin cậy về tác động dòng tiền đến quyết định đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam. Mẫu dữ liệu được thu thập từ các công ty niêm yết trên Sở giao dịch Chứng khoán Thành Phố Hồ Chí Minh và Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội. Bài luận văn sử dụng kỹ thuật phân tích định lượng thông qua việc ước lượng mô hình nghiên cứu bằng nhiều phương pháp kinh tế lượng khác nhau: pooled OLS, REM, FEM, 2SLS và GMM để tìm câu trả lời cho hai vấn đề chính sau: - Dòng tiền có thực sự tác động đến quyết định đầu tư tại doanh nghiệp không? - Mức độ tác động của dòng tiền đến quyết định đầu tư là như thế nào? Quyết định đầu tư được nghiên cứu trong bài được xem xét một cách toàn diện. Bài nghiên cứu xem xét tất cả các phương thức mà doanh nghiệp sử dụng dòng tiền của mình. Dòng tiền của doanh nghiệp được sử dụng qua 7 cách thức: gia tăng tiền mặt, đầu tư vào vốn lưu động, mua tài sản cố định hữu hình và các tài sản khác, mua lại công ty khác, thanh toán nợ, tăng giảm nguồn vốn của công ty và chi trả cổ tức. Tính mới và đóng góp của đề tài  Bài nghiên cứu thực nghiệm đã tìm thấy được mối quan hệ tuyến tính giữa dòng tiền và quyết định đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam.