chương 1 đã giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu. Ở chương 2, nghiên cứu trình bày các khái niệm, định nghĩa và nghiên cứu, các lý thuyết nền tảng cho nghiên cứu này bao gồm các khái niệm về du lịch, động cơ, thỏa mãn, lòng trung thành. Đồng thời nêu rõ các mối quan hệ giữa các khái niệm này, xây dựng mô hình phục vụ cho việc nghiên cứu và đặt ra các giải thuyết nghiên cứu.1 Các khái niệm chung về du lịch: 2. Khái niệm về du lịch.
Đến nay người ta vẫn chưa xác định chính xác khái niệm du lịch có từ bao giờ, chỉ biết rằng du lịch đã xuất hiện từ rất lâu và trở thành một nhu cầu quan trọng trong đời sống con người. Theo Tổ chức Du lịch thế giới định nghĩa Du lịch là một hoạt động du hành đến một nơi khác với địa điểm thường trú thường xuyên của mình nhằm mục đích thỏa mãn những thú vui của họ, không vì mục đích làm ăn. Du lịch là tập hợp các mối quan hệ hiện tượng kinh tế bắt nguồn từ hành trình và cư trú của các cá thể ngoài nơi ở thường xuyên của họ với mục đích hòa bình, nơi họ đến cư trú không phải là nơi làm việc của họ. Vậy du lịch là một hoạt động của con người, ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình để đến một nơi nào đó nhằm thỏa mãn nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng trong một thời gian nhất định.
Có thể nói, du lịch bắt nguồn từ nhu cầu muốn khám phá, giao tiếp và học hỏi thế giới xung quanh vốn phong phú, đa dạng và chứa nhiều tiềm ẩn. Du lịch xuất hiện và trở thành một hiện tượng đặc biệt trong đời sống con người. Vì thế, đặc tính của du lịch có thể khái quát qua 03 yếu tố cơ bản sau: - Du lịch là sự di chuyển đến một nơi mang tính tạm thời và trở về sau thời gian một vài này, vài tuần hoặc lâu hơn. 123doc 8 - Du lịch là hành trình tới điểm đến, lưu trú lại đó và bao gồm các hoạt động ở điểm đến, hoạt động ở các điểm đến của người đi du lịch làm phát sinh các hoạt động khác với những hoạt động của người dân địa phương.
- Chuyến đi có thể có nhiều mục đích nhưng không vì mục đích định cư và tìm kiếm việc làm tại điểm đến.2 Khái niệm du khách Theo Pháp Lệnh du lịch Việt Nam thì du khách quốc tế là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài vào Việt Nam du lịch và công dân Việt Nam, người nước ngoài cư trú tại Việt Nam ra nước ngoài du lịch. Du khách nội địa là người đang sống trong một quốc gia, không kể quốc tịch nào, đi đến một nơi khác không phải là nơi cư trú thường xuyên trong quốc gia đó, ở một thời gian ít nhất 24 giờ và không quá một năm, với các mục đích: giải trí, công vụ, hội họp, thăm thân … ngoài những hoạt động để lãnh lương ở nơi đến.2 Khái niệm về Động cơ du lịch: Một chiến lược kinh doanh muốn đạt được thành công việc tìm hiểu động cơ của du khách luôn là một trong những bước đi quan trọng cần phải lưu ý. Với Du lịch, việc tìm hiểu Động cơ là việc đi tìm câu trả lời lý do nào khiến con người du lịch. Fodness (1994) chỉ ra rằng sự hiểu biết sâu sắc về Động cơ du lịch của du khách có thể mang lại nhiều lợi ích cho chiến lược tiếp thị du lịch, đặc biệt là liên quan đến việc phát triển sản phẩm, đánh giá chất lượng dịch vụ, phát triển hình ảnh cũng như các hoạt động khuyến mãi.
Theo Lubbe (1998), Động cơ đi du lịch của con người bắt đầu khi họ ý thức được những nhu cầu nào đó và nhận thấy điểm đến nào đó có thể có khả năng 123doc 9 đáp ứng được những nhu cầu đó. Động cơ du lịch được định nghĩa là những nguyên nhân tâm lý khuyến khích con người thực hiện du lịch, đi du lịch tới nơi nào, thường được biểu hiện ra bằng các hình thức nguyện vọng, hứng thú, yêu thích, săn lùng điều mới lạ, từ đó thúc đẩy nảy sinh hành động du lịch. Động cơ du lịch được xem như là cơ sở nền tảng ảnh hưởng đến cách hành xử của khách du lịch (Crompton, 1979) cũng như là nơi mà họ muốn đi du lịch, khi nào họ muốn du lịch, những hoạt động nào họ sẽ tham gia tại điểm du lịch và Thoả mãn của họ (Yoon & Uysal, 2005). Nhìn từ góc độ điểm đến du lịch, đây là điều rất quan trọng để hiểu tại sao khách du lịch lại chọn (hay không chọn) một điểm đến du lịch và họ cảm nhận như thế nào về địa điểm mà họ đã đến trước đây.
Khi xem xét các nghiên cứu về Động cơ của du khách, một trong những lý thuyết thường được sử dụng nhất là lý thuyết về động cơ đẩy và kéo (Dann, 1977; Crompton, 1979; Yuan & McDonald, 1990; Klenosky, 2002). Nội dung chính của phương pháp này là con người đi du lịch bởi vì họ bị điều khiển bởi các yếu tố bên trong (sau đây được gọi là Động cơ đẩy) và bị thu hút đến một địa điểm cụ thể bởi các thuộc tính của địa điểm (sau đây được gọi là Động cơ kéo) (Dann, 1977). Về cơ bản, đây là quá trình gồm hai bước, đầu tiên các Động cơ đẩy khuyến khích một cá nhân rời khỏi nhà của họ, tiếp theo các Động cơ kéo sẽ hướng cá nhân đó đi du lịch đến một địa điểm cụ thể. Động cơ đẩy đề cập đến những yếu tố bên trong thúc đẩy hoặc tạo ra mong muốn được thỏa mãn nhu cầu đi du lịch ví dụ như mong muốn được giải thoát, nghỉ ngơi và thư giãn, phiêu lưu, thú vị, uy tín, sức khỏe, sự tương tác với xã hội, tình cảm gắn bó gia đình (Uysal & Jurowski, 1994; Klenosky, 2002).
Con người đi du lịch để thoát khỏi cuộc sống thường nhật quen thuộc và tìm kiếm những trải nghiệm đích thực. 123doc 10 Trong khi đó, Động cơ kéo chính là các thuộc tính của điểm du lịch mà có thể đáp lại và củng cố thêm những Động cơ đẩy vốn có (Uysal & Jurowski, 1994). Các Động cơ kéo là những điểm hấp dẫn của điểm đến được du khách nhận thức như bãi biển, phương tiện giải trí, thiên nhiên hấp dẫn, văn hóa hấp dẫn, nhận thức và mong đợi của du khách (Uysal & Jurowski, 1994). Về cơ bản, các Động cơ đẩy rất có ích trong việc giải thích mong muốn đi du lịch trong khi đó các Động cơ kéo lại có ích cho việc giải thích sự lựa chọn điểm du lịch.
Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực này đã sử dụng lý thuyết đẩy và kéo để nghiên cứu những Động cơ của du khách để rồi từ đó phát triển chiến lược và phương án kinh doanh chính xác cho những mục tiêu mong muốn. Theo những tranh luận về tâm lý xã hội, các Động cơ nhằm thúc đẩy một cá nhân đưa ra quyết định được liên kết một cách chặt chẽ với những mong đợi đằng sau hành vi, trong nhiều trường hợp, cũng là kết quả của sự hài lòng nhiều hơn của cá nhân (Ross & Iso-Ahola, 1991). Deci (1975) khẳng định rằng Động cơ là yếu tố bên trong mà có thể liên kết với sự nhận thức của Thoả mãn tiềm ẩn trong tương lai, điều này có nghĩa là Động cơ là những thể hiện của nhận thức trong tương lai. Như Iso-Ahola (1982) đề xuất, các cá nhân nhận thức hoạt động nghỉ ngơi như là một công cụ hữu ích cho việc tạo ra Thoả mãn, bởi vì đầu tiên nó là một phần thưởng về mặt tinh thần mà họ xứng đáng được hưởng và thứ hai nữa là nó đại diện một cách thức để giải thoát khỏi cuộc sống thường nhật bằng những hoạt động tạo nên sự khoái lạc, thú vị (Bigné & Andreu, 2004).
Iso – Ahola (1982) đã chỉ rõ rằng Động cơ là yếu tố bên trong quan trọng của Thoả mãn tiềm ẩn và mang lại cho du khách năng lượng trong việc lựa chọn những kế hoạch và hành vi du lịch đúng đắn để dẫn đến Thoả mãn. Gilbert & Abdullah (2003) phát biểu rằng nếu du khách cảm thấy rằng hầu hết những mong đợi của 123doc 11 họ (Động cơ) được Thỏa mãn, du khách sẽ xác nhận một cách tổng quát rằng họ hài lòng với kỳ nghỉ. Theo những nhận định này, Động cơ và Thoả mãn có mối quan hệ cùng chiều (Wesley & cộng sự, 2006), Động cơ diễn ra trước khi du khách đến điểm du lịch và Thoả mãn sẽ hình thành sau chuyến đi đó. Những nghiên cứu tương tự của nhiều tác giả khác đã tìm ra mối liên hệ giữa động cơ của du khách và sự hài lòng của họ với điểm đến du lịch, Ross & Iso- Ahola (1991) đã khám phá ra mối quan hệ giữa Động cơ và Thoả mãn của du khách đi ngắm cảnh.
Mối tương quan này đề cập đến sự tương đồng giữa Động cơ và Thoả mãn toàn diện của du khách. Yoon & Uysal (2005) đã nghiên cứu mối quan hệ giữa Động cơ đẩy và kéo, Thoả mãn và Lòng trung thành. Kết quả chỉ ra rằng điểm đến du lịch mà du khách lựa chọn nhiều là do nó có thể đáp ứng những nhu cầu bên trong của họ (Động cơ đẩy) hoặc Động cơ kéo. Mô hình này cũng khám phá mối quan hệ cấu trúc giữa Động cơ và Thoả mãn.
Uysal & Williams (2004) đã kiểm nghiệm mô hình với Thoả mãn của du khách với những thuộc tính của điểm du lịch và loại hình du lịch dựa trên động cơ du lịch nhằm củng cố mối quan hệ giữa Thoả mãn và các yếu tố thuộc tính. Nó đã chỉ ra rằng Động cơ tác động đến Thoả mãn của du khách bằng cả hai thành phần kéo và đẩy. Mặc dù có rất nhiều nghiên cứu về Động cơ liên quan đến du lịch, nhưng các nghiên cứu về cả hai khái niệm Động cơ và Thoả mãn trong cùng bối cảnh là khá hạn chế. Dựa trên các nghiên cứu về động cơ của du khách, có thể khẳng định rằng các Động cơ du lịch của du khách có tác động dương lên Thoả mãn với điểm du lịch.