Nghiên cứu tác động của di cư lao động đến phát triển kinh tế tại Bắc Ninh

Luận án tiến sĩ phân tích ảnh hưởng của di cư lao động đến phát triển kinh tế tỉnh Bắc Ninh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề này.

• Tác giả: Đặng Thanh Mai
• Người hướng dẫn: PGS.TS Tô Thế Nguyên
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản trị nhân lực
• Đề tài: Tác động của di cư lao động đến phát triển kinh tế tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới thiệu về di cư lao động và phát triển kinh tế

Di cư lao động là một hiện tượng phổ biến trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Tại tỉnh Bắc Ninh, di cư lao động đã trở thành một yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế. Theo số liệu thống kê, số lượng người di cư đến Bắc Ninh ngày càng tăng, chủ yếu từ các tỉnh miền núi phía Bắc và miền Trung. Điều này không chỉ tạo ra nguồn nhân lực dồi dào cho các khu công nghiệp mà còn góp phần vào sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp. Sự gia tăng lao động nhập cư đã tạo ra những tác động tích cực và tiêu cực đến kinh tế địa phương. Cụ thể, lao động di cư đã đóng góp vào việc tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống của người dân địa phương, nhưng cũng gây ra áp lực lên hạ tầng và dịch vụ xã hội.

II. Tác động kinh tế của di cư lao động đến Bắc Ninh

Tác động của di cư lao động đến phát triển kinh tế tỉnh Bắc Ninh có thể được phân tích qua nhiều khía cạnh. Đầu tiên, lao động di cư đã đóng góp một phần lớn vào nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp, đặc biệt là trong các khu công nghiệp. Theo thống kê, lao động di cư chiếm khoảng 30% tổng lực lượng lao động của tỉnh, với năng suất lao động cao. Thứ hai, di cư cũng đã thúc đẩy đầu tư từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước, nhờ vào sự gia tăng nhu cầu lao động. Điều này đã dẫn đến sự gia tăng tăng trưởng kinh tế và cải thiện chỉ số GRDP của tỉnh. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, di cư lao động cũng tạo ra một số thách thức như gia tăng tỷ lệ thất nghiệp cho người dân địa phương và áp lực lên giá cả hàng hóa, đặc biệt là nhà ở.

III. Chính sách và giải pháp cho di cư lao động

Để tối ưu hóa tác động của di cư lao động đến phát triển kinh tế, tỉnh Bắc Ninh cần có những chính sách phù hợp. Các chính sách này nên tập trung vào việc quản lý thị trường lao động, cải thiện điều kiện sống cho lao động di cư và tăng cường các dịch vụ xã hội. Cụ thể, cần xây dựng hệ thống thông tin về lao động để theo dõi và hỗ trợ người di cư. Đồng thời, chính quyền địa phương cần phối hợp với các doanh nghiệp để đảm bảo quyền lợi cho lao động di cư, đồng thời tạo ra môi trường làm việc an toàn và công bằng. Việc cải thiện chính sách xã hội cho lao động di cư cũng là một yếu tố quan trọng để giảm thiểu các vấn đề xã hội phát sinh từ di cư.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Tổng kết lại, di cư lao động có tác động sâu sắc đến phát triển kinh tế tỉnh Bắc Ninh. Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng cần phải nhận diện và giải quyết các vấn đề phát sinh. Các khuyến nghị bao gồm việc xây dựng chính sách phát triển bền vững, chú trọng đến việc cải thiện đời sống cho lao động di cư và người dân địa phương. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp để đảm bảo rằng di cư không chỉ là một nguồn lực cho kinh tế địa phương, mà còn là một phần của sự phát triển bền vững và công bằng xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HäC VIÞN NÔNG NGHIÞP VIÞT NAM ĐàNG THANH MAI ÀNH H¯âNG CỦA DI C¯ LAO ĐÞNG Đ¾N PHÁT TRIÞN KINH T¾ TRÊN ĐâA BÀN TàNH BÀC NINH LUãN CN TIËN SK NHÀ XU¾T BÀN HàC VIÞN NÔNG NGHIÞP - 2024 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐàNG THANH MAI ẢNH H¯ỞNG CþA DI C¯ LAO ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRÊN ĐÞA BÀN TÞNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản trß nhân lực Mã số: 9 34 04 04 Ng±ßi h±ßng dẫn khoa hßc: 1. Tô Thế Nguyên 2. Trần Văn Đÿc HÀ NÞI - 2024 LàI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cău cāa riêng bÁn thân tôi, các kết quÁ nghiên cău đ°ợc trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và ch°a từng dùng đá bÁo vệ trong bÃt că học vá nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã đ°ợc cÁm ¢n, các thông tin trích dẫn trong luận án đßu đ°ợc chß rõ nguán gßc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2024 Tác giÁ lu¿n án Đång Thanh Mai i LàI CÀM ¡N Trong thßi gian học tập, nghiên cău và hoàn thành luận án, tôi đã nhận đ°ợc sự h°ớng dẫn, chß bÁo tận tình cāa các thầy cô giáo; sự giúp đỡ, động viên cāa b¿n bè, đáng nghiệp và gia đình; sự tài trợ vß vật chÃt và tinh thần cāa nhißu cá nhân và tổ chăc. Tôi xin gửi lòng biết ¢n và sự kính trọng sâu sắc tới hai giÁng viên là PGS.TS Tô Thế Nguyên và TS. Trần Vn Đăc đã h°ớng dẫn, dành nhißu công săc và thßi gian cùng thÁo luận với tôi vß khung phân tích, ph°¢ng pháp nghiên cău và trình bày kết quÁ nghiên cău. Tôi xin bày tỏ lòng biết h¢n chân thành tới Ban Giám đßc, Ban QuÁn lý đào t¿o, Ban chā nhiệm Khoa Kinh tế & Phát trián Nông thôn, Bộ môn Kinh tế, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã t¿o đißu kiện và tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đß tài và hoàn thành luận án.

Tôi xin chân thành cÁm ¢n UBND tßnh Bắc Ninh, Cÿc Thßng kê tßnh Bắc Ninh, Sá Lao động và Th°¢ng binh xã hội tßnh Bắc Ninh, Ban QuÁn lý các Khu công nghiệp tßnh Bắc Ninh đã giúp đỡ và t¿o đißu kiện cho tôi trong sußt quá trình thực hiện luận án. Cußi cùng, tôi xin chân thành cÁm ¢n ng°ßi thân, gia đình hai bên nội ngo¿i đã luôn đáng hành, sát cánh và t¿o mọi đißu kiện thuận lợi đá tôi có thßi gian hoàn thành luận án. Mặc dù đã có nhißu cß gắng, nh°ng chắc chắn không tránh khỏi h¿n chế, thiếu sót nhÃt đánh khi thực hiện luận án, kính mong quý thầy, cô, b¿n bè, đáng nghiệp và những ng°ßi quan tâm tiếp tÿc đóng góp ý kiến đá vÃn đß nghiên cău ngày càng đ°ợc hoàn thiện h¢n. Hà Nội, ngày tháng năm 2024 Tác giÁ lu¿n án Đång Thanh Mai ii MwC LwC Lßi cam đoan.

ii Mÿc lÿc. iii Danh mÿc các chữ viết tắt. vi Danh mÿc bÁng. viii Danh mÿc biáu đá.

x Danh mÿc hộp. xi Danh mÿc hình. xi Trích yếu luận án. xii Thesis abstract.

Tính cÃp thiết cāa đß tài. Mÿc tiêu nghiên cău cāa đß tài. Mÿc tiêu chung. Mÿc tiêu cÿ thá.

Đßi t°ợng và ph¿m vi nghiên cău. Ph¿m vi nghiên cău. Những đóng góp mới cāa luận án. Những đóng góp vß lý luận và học thuật.

Những đóng góp vß thực tiễn. [ ngh椃̀a khoa học và thực tiễn cāa luận án. C¢ s« lý lu¿n - thÿc tißn và tçng quan tài liáu. C¢ sá lý luận vß Ánh h°áng cāa di c° lao động đến phát trián kinh tế cāa n¢i nhập c°.

Các khái niệm có liên quan. Vai trò cāa di c° lao động với các vÃn đß kinh tế. Lý luận vß di c° lao động. Lý luận vß phát trián kinh tế.

Nội dung nghiên cău Ánh h°áng cāa di c° lao động đến phát trián kinh tế cāa n¢i nhập c°. C¢ sá thực tiễn vß Ánh h°áng cāa di c° lao động đến phát trián kinh tế. C¢ sá thực tiễn trên thế giới. C¢ sá thực tiễn t¿i Việt Nam.

Bài học kinh nghiệm rút ra trong việc cÁi thiện Ánh h°áng cāa di c° lao động tới phát trián kinh tế. Tổng quan các công trình nghiên cău có liên quan và khoÁng trßng nghiên cău. Các công trình nghiên cău có liên quan. KhoÁng trßng nghiên cău.

Ph°¢ng pháp nghiên cău. Đặc điám kinh tế xã hội cāa tßnh Bắc Ninh. Vá trí đáa lý cāa tßnh Bắc Ninh. Lách sử hình thành tßnh Bắc Ninh.

Tình hình kinh tế xã hội cāa tßnh Bắc Ninh. Cách tiếp cận và ph°¢ng pháp nghiên cău. Cách tiếp cận. Khung phân tích.

Ph°¢ng pháp nghiên cău. Hệ thßng các chß tiêu nghiên cău. K¿t quÁ nghiên cău và thÁo lu¿n. Thực tr¿ng di c° lao động trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh.

Tình hình di c° trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. Tình hình di c° lao động trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. Các chính sách và chiến l°ợc cāa Bắc Ninh liên quan tới di c° lao động. Ành h°áng cāa di c° lao động tới phát trián kinh tế trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh.

Ành h°áng di c° lao động đến nguán lực cho phát trián kinh tế trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. Ành h°áng di c° lao động đến kết quÁ phát trián kinh tế trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. GiÁi pháp cÁi thiện Ánh h°áng cāa di c° lao động tới phát trián kinh tế trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. C¢ sá đß xuÃt giÁi pháp.

GiÁi pháp đß xuÃt. K¿t lu¿n và ki¿n nghå. Đßi với Nhà n°ớc và các Bộ ngành. Đßi với chính quyßn tßnh Bắc Ninh.

Đßi với các doanh nghiệp trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. 150 Danh mÿc công trình có liên quan đến luận án. 151 Tài liệu tham khÁo. 165 v DANH MwC CCC CHĀ VIËT TÀT Từ vi¿t tÁt Ngh)a ti¿ng Viát ASXH An sinh xã hội BHXH BÁo hiám xã hội BHYT BÁo hiám y tế CCKT C¢ cÃu kinh tế CCN Cÿm công nghiệp CMKT Chuyên môn kỹ thuật CNH Công nghiệp hóa CNH-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đ¿i hóa CNTT Công nghệ thông tin CN-XD Công nghiệp-Xây dựng CPI Chß sß giá tiêu dùng DCLĐ Di c° lao động DCLĐ Di c° lao động ĐTH Đô thá hoá FDI Vßn đầu t° trực tiếp n°ớc ngoài GDP Tổng thu nhập nội đáa GNP Tổng thu nhập qußc dân GRDP Tổng sÁn phẩm trên đáa bàn ICOR Hiệu quÁ sử dÿng vßn đầu t° ILO Tổ chăc lao động qußc tế IMRA Tỷ lệ lao động di c° trong lực l°ợng lao động IOM Tổ chăc di c° qußc tế KCN Khu công nghiệp KTXH Kinh tế xã hội KT-XH Kinh tế xã hội LĐNC Lao động nhập c° LĐNC Nhập c° lao động LĐ-TBXH Lao động th°¢ng binh xã hội LGRDP Logarit cāa tổng sÁn phẩm trên đáa bàn vi Từ vi¿t tÁt Ngh)a ti¿ng Viát LIMRA Logarit cāa tỷ lệ lao động di c° trong lực l°ợng lao động LLLĐ Lực l°ợng lao động LUNEM Logarit cāa tỷ lệ thÃt nghiệp NLTS Nông-lâm-thāy sÁn NSĐP Ngân sách đáa ph°¢ng NSLĐ Nng suÃt lao động NSNN Ngân sách nhà n°ớc OECD Tổ chăc hợp tác và phát trián kinh tế PTBV Phát trián bßn vững THCS Trung học c¢ sá THPT Trung học phổ thông TM-DV Th°¢ng m¿i-Dách vÿ TTKT Tng tr°áng kinh tế UBND Āy ban nhân dân UNEM Tỷ lệ thÃt nghiệp vii DANH MwC BÀNG STT Tên bÁng Trang 2.

Các lý thuyết phát trián kinh tế. Biến động dân sß cāa tßnh Bắc Ninh. Giá trá sÁn xuÃt các ngành kinh tế cāa tßnh Bắc Ninh. Thu thập dữ liệu thă cÃp.

Đßi t°ợng và nội dung tham vÃn. Quy mô di c° cāa tßnh Bắc Ninh. Sß ng°ßi nhập c° và xuÃt c° từ các cuộc Tổng đißu tra dân sß và nhà á trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. Lý do di chuyán cāa ng°ßi di c° theo kết quÁ Tổng đißu tra dân sß và nhà á trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh.

Sß l°ợng lao động di c° cāa tßnh Bắc Ninh °ớc l°ợng theo kết quÁ Tổng đißu tra dân sß và nhà á các nm. Thßi gian c° trú cāa lao động di c° đến. Tình tr¿ng nhà á cāa lao động di c° đến. Kết quÁ mô hình Probit các yếu tß Ánh h°áng tới quyết đánh gắn bó cāa lao động di c° với tßnh Bắc Ninh.

Tỷ lệ lao động di c° trong lực l°ợng lao động cāa tßnh Bắc Ninh. Độ tuổi cāa lao động di c° đến trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. Sự dách chuyán việc làm theo c¢ cÃu ngành nghß cāa lao động di c° đến trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. Sß lao động di c° đến và thu nhập bình quân đầu ng°ßi.

Trình độ học vÃn cāa lao động di c° trên đáa bàn tßnh. Vßn đầu t° phát trián cāa tßnh Bắc Ninh. Vßn, lao động di c° cāa các doanh nghiệp FDI trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. Hệ sß ICOR cāa Bắc Ninh.

Tổng sÁn phẩm trên đáa bàn cāa tßnh Bắc Ninh và cÁ n°ớc. Đóng góp cāa di c° lao động vào GRDP cāa tßnh Bắc Ninh. Thu nhập, chi tiêu cāa ng°ßi di c° lao động đến tßnh Bắc Ninh. Mßi quan hệ giữa giá trá xuÃt khẩu ròng và tỷ lệ ng°ßi di c° lao động đến trong lực l°ợng lao động cāa tßnh Bắc Ninh.

Thông tin c¢ bÁn cāa các biến trong mô hình. Kết quÁ hái quy theo mô hình ARDL giữa các biến LIMRA, LUNEM với LGRDP trong dài h¿n. C¢ cÃu kinh tế cāa tßnh Bắc Ninh. Di c° lao động và lo¿i đô thá cāa tßnh Bắc Ninh (nm 2021).

Kết quÁ hái quy theo mô hình ARDL giữa các biến LIMRA, LGRDP với LUNEM trong dài h¿n. Ý kiến cāa lao động di c° đến vß giá cÁ tiêu dùng đắt đỏ t¿i tßnh Bắc Ninh. Đßi t°ợng di chuyán cùng cāa lao động di c° đến trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. Ành h°áng cāa di c° lao động tới môi tr°ßng xã hội và cÁnh quan đô thá trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh.

129 ix DANH MwC BIÂU Đä STT Tên biÃu đå Trang 4. Dân sß từ 5 tuổi trá lên chia theo măc độ di c°, 1999-2019. Lao động di c° đến hàng nm trên đáa bàn tßnh Bắc Ninh. Các vùng di c° đi cāa đßi t°ợng đißu tra.

Dân tộc cāa đßi t°ợng đißu tra. Khó khn cāa ng°ßi di c° lao động đến. Nguán gßc lao động trong các khu công nghiệp cāa tßnh Bắc Ninh .