Tác động của cú sốc giá dầu đến mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn thị trường chứng ...

Tài liệu nghiên cứu Tác động của cú sốc giá dầu đến mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn thị trường chứng, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Trương Đức Thùy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính-Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Cú Sốc Giá Dầu Đến Mối Quan Hệ Giữa Tỷ Suất Sinh Lợi Và Độ Bất Ổn Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Lý thuyết nền tảng
• 2.1.1. Mô hình APT
• 2.1.2. Mô hình định giá tài sản vốn
• 2.2. Các nghiên cứu trước đây
• 2.2.1. Nghiên cứu ngoài nước
• 2.2.2. Nghiên cứu tại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 4.1. Kết quả thống kê mô tả
• 4.2. Kiểm định tính dừng và độ trễ tối ưu
• 4.3. Kiểm định tính ổn định của mô hình VAR
• 4.4. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm
• 4.4.1. Ảnh hưởng của các cú sốc giá dầu đến giá dầu thực
• 4.4.2. Phản ứng của hiệp phương sai trước các cú sốc giá dầu
• 4.4.3. Phân rã phương sai (FEVD)
• 4.5. Kiểm tra độ chắc chắn
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Những kết luận chính
• 5.2. Hạn chế của đề tài
• 5.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của cú sốc giá dầu đến thị trường chứng khoán Việt Nam

Cú sốc giá dầu là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là tại Việt Nam. Sự biến động của giá dầu không chỉ tác động đến chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán. Khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất của nhiều ngành nghề cũng tăng theo, dẫn đến sự gia tăng giá cả hàng hóa và dịch vụ, từ đó ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi của các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán.

1.1. Cú sốc giá dầu và ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam

Cú sốc giá dầu có thể được hiểu là sự thay đổi đột ngột trong giá dầu, có thể do nhiều nguyên nhân như biến động chính trị, thiên tai hoặc thay đổi trong cung cầu. Tại Việt Nam, sự phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước những biến động này. Theo thống kê, giá dầu tăng có thể dẫn đến lạm phát, làm giảm sức mua của người tiêu dùng và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

1.2. Tác động của giá dầu đến thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán Việt Nam phản ứng mạnh mẽ trước những cú sốc giá dầu. Khi giá dầu tăng, các ngành như vận tải, sản xuất và tiêu dùng sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, sự gia tăng giá dầu có thể dẫn đến sự giảm sút trong tỷ suất sinh lợi của các cổ phiếu, từ đó làm giảm giá trị thị trường chứng khoán.

II. Vấn đề và thách thức từ cú sốc giá dầu đối với thị trường chứng khoán

Cú sốc giá dầu không chỉ gây ra những thách thức cho nền kinh tế mà còn tạo ra áp lực lớn lên thị trường chứng khoán. Các nhà đầu tư thường phải đối mặt với sự không chắc chắn và biến động lớn trong giá cổ phiếu. Điều này có thể dẫn đến tâm lý hoang mang và quyết định đầu tư không chính xác.

2.1. Tác động đến tâm lý nhà đầu tư

Khi giá dầu tăng, tâm lý nhà đầu tư thường trở nên bi quan hơn. Họ lo ngại về khả năng sinh lợi của các doanh nghiệp, dẫn đến việc bán tháo cổ phiếu. Sự biến động này có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn, làm tăng thêm sự bất ổn trên thị trường.

2.2. Khó khăn trong việc dự đoán xu hướng thị trường

Cú sốc giá dầu làm cho việc dự đoán xu hướng thị trường trở nên khó khăn hơn. Các nhà đầu tư phải xem xét nhiều yếu tố khác nhau, từ tình hình kinh tế toàn cầu đến các chính sách tiền tệ trong nước. Điều này tạo ra một môi trường đầu tư không ổn định và khó khăn.

III. Phương pháp phân tích tác động của cú sốc giá dầu đến thị trường chứng khoán

Để hiểu rõ hơn về tác động của cú sốc giá dầu đến thị trường chứng khoán Việt Nam, các nhà nghiên cứu thường sử dụng các phương pháp định lượng như mô hình VAR (Vector Autoregression) và phân tích hiệp phương sai. Những phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn của thị trường.

3.1. Mô hình VAR trong phân tích thị trường

Mô hình VAR cho phép phân tích mối quan hệ giữa nhiều biến số kinh tế, trong đó có giá dầu và tỷ suất sinh lợi. Phương pháp này giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về cách mà cú sốc giá dầu ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán theo thời gian.

3.2. Phân tích hiệp phương sai để đo lường độ bất ổn

Phân tích hiệp phương sai là một công cụ quan trọng để đo lường độ bất ổn của thị trường chứng khoán. Bằng cách xem xét mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn, các nhà nghiên cứu có thể đưa ra những dự đoán chính xác hơn về phản ứng của thị trường trước các cú sốc giá dầu.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu tác động của cú sốc giá dầu

Nghiên cứu về tác động của cú sốc giá dầu đến thị trường chứng khoán không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn mang lại nhiều ứng dụng thực tiễn. Các nhà đầu tư có thể sử dụng những thông tin này để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý hơn trong bối cảnh biến động giá dầu.

4.1. Chiến lược đầu tư trong bối cảnh giá dầu biến động

Các nhà đầu tư có thể áp dụng những chiến lược đầu tư linh hoạt để giảm thiểu rủi ro từ cú sốc giá dầu. Việc theo dõi sát sao diễn biến giá dầu và các yếu tố kinh tế liên quan sẽ giúp họ đưa ra quyết định kịp thời.

4.2. Tác động đến chính sách đầu tư của doanh nghiệp

Doanh nghiệp cũng cần điều chỉnh chính sách đầu tư của mình để thích ứng với những biến động từ giá dầu. Việc tối ưu hóa chi phí sản xuất và tìm kiếm nguồn cung ứng thay thế sẽ giúp doanh nghiệp duy trì lợi nhuận trong bối cảnh khó khăn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của thị trường chứng khoán Việt Nam

Tác động của cú sốc giá dầu đến thị trường chứng khoán Việt Nam là một vấn đề phức tạp và cần được nghiên cứu sâu hơn. Trong tương lai, việc theo dõi và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá dầu sẽ giúp các nhà đầu tư có cái nhìn rõ hơn về thị trường.

5.1. Tương lai của thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam có tiềm năng phát triển mạnh mẽ, nhưng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức từ cú sốc giá dầu. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng và chính sách đầu tư sẽ là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững.

5.2. Nhu cầu nghiên cứu sâu hơn về tác động của giá dầu

Cần có nhiều nghiên cứu hơn nữa để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa cú sốc giá dầu và thị trường chứng khoán. Những nghiên cứu này sẽ cung cấp thông tin quý giá cho các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH TRƯƠNG ĐỨC THÙY TÁC ĐỘNG CỦA CÚ SỐC GIÁ DẦU ĐẾN MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ SUẤT SINH LỢI VÀ ĐỘ BẤT ỔN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH TRƯƠNG ĐỨC THÙY TÁC ĐỘNG CỦA CÚ SỐC GIÁ DẦU ĐẾN MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ SUẤT SINH LỢI VÀ ĐỘ BẤT ỔN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH-NGÂN HÀNG MÃ SỐ : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc Lập – Tự Do – Hạnh Phúc ---o0o--- LỜI CAM ĐOAN -------------------------------------------------- Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ kinh tế “Tác động của cú sốc giá dầu đến mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn thị trường chứng khoán Việt Nam” do chính tôi nghiên cứu và thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang. Các thông tin, số liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực và được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy, có trích dẫn rõ ràng. Kết quả nghiên cứu chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu khoa học nào. TP Hồ Chí Minh, ngày 08 tháng 11 năm 2017 Người thực hiện luận văn TRƯƠNG ĐỨC THÙY LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ANZ Ngân hàng Australia và Newzealand BP Công ty dầu khí Anh BRIC Khối các nước có nền kinh tế mới nổi (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi) CK Chứng khoán CPI Chỉ số giá tiêu dùng CSTT Chính sách tiền tệ EIA Cục năng lượng Mỹ TSSL Tỷ suất sinh lợi OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế PPI Chỉ số giá sản xuất TTCK Thị trường chứng VN Việt Nam VECM Mô hình hiệu chỉnh sai số WTO Tổ chức thương mại thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng Tên Bảng Trang Tình hình nhập khẩu và tiêu thụ xăng dầu của Việt Bảng 1.1 3 Nam từ năm 2005 đến năm 2015 Bảng 3.1 Tóm tắt các biến sử dụng trong mô hình nghiên cứu 31 Tóm tắt kỳ vọng tương quan giữa các loại cú sốc giá Bảng 3.2 dầu và mối quan hệ giữa TSSL và độ bất ổn của 32 TTCK Việt Nam Bảng 4.1 Bảng thống kê mô tả các biến sử dụng 33 Bảng 4.2 Kiểm định tính dừng bằng 3 phương pháp 34 Bảng 4.3 Phân rã phương sai REAL_COV 43 Bảng 4.4 Phân rã phương sai CON_COV 43 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình vẽ Tên hình vẽ Trang Sơ đồ kênh truyền dẫn của cú sốc giá dầu đến nền kinh Hình 2.1 11 tế vĩ mô Hình 4.1 Mô tả thống kê của REAL_COV và CON_COV 33 Hình 4.2 Phản ứng của giá dầu thực trước các cú sốc giá dầu 37 Phản ứng của Hiệp phương sai (REAL_COV) trước Hình 4.3 40 các cú sốc giá dầu Phản ứng của Hiệp phương sai (CON_COV) trước cú Hình 4.4 42 sốc cấu trúc giá dầu Phản ứng xung của Hiệp phương sai trước các cú sốc Hình 4.5 48 giá dầu (λReal) Phản ứng xung của Hiệp phương sai trước các cú sốc Hình 4.6 49 giá dầu (λCon) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ TÓM TẮT . 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU .1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu .5 Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài .6 Kết cấu của luận văn .7 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ . 8 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Lý thuyết nền tảng .1 Mô hình APT .2 Mô hình định giá tài sản vốn .2 Các nghiên cứu trước đây .1 Nghiên cứu ngoài nước .2 Nghiên cứu tại Việt Nam .17 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU .1 Phương pháp nghiên cứu .20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Kiểm định tính dừng .2 Mô hình tự hồi quy vector cấu trúc (SVAR) .1 Mô hình tự hồi quy vector (VAR).2 Mô hình tự hồi quy vector cấu trúc (SVAR).2 Xây dựng mô hình nghiên cứu .1 Cú sốc giá dầu .2 Độ bất ổn của tỷ suất sinh lợi chứng khoán .3 Mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn của tỷ suất sinh lợi .3 Dữ liệu nghiên cứu .30 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM .1 Kết quả thống kê mô tả .2 Kiểm định tính dừng và độ trễ tối ưu .3 Kiểm định tính ổn định của mô hình VAR .4 Kết quả nghiên cứu thực nghiệm .1 Ảnh hưởng của các cú sốc giá dầu đến giá dầu thực .2 Phản ứng của hiệp phương sai trước các cú sốc giá dầu .3 Phân rã phương sai (FEVD) .5 Kiểm tra độ chắc chắn .45 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN .1 Những kết luận chính .2 Hạn chế của đề tài .3 Hướng nghiên cứu tiếp theo .53 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Bài viết này nghiên cứu tác động của cú sốc giá dầu đến mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn của thị trường chứng khoán Việt Nam. Cụ thể, cú sốc giá dầu bao gồm cú sốc trong cung dầu, cú sốc trong cầu dầu và cú sốc thị trường riêng của dầu. Kết quả nghiên cứu cho thấy các cú sốc giá dầu khác nhau ảnh hưởng khác nhau đến mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn của thị trường chứng khoán Việt Nam. Và các cú sốc góp phần giải thích khoảng 27% sự thay đổi trong mối quan hệ này trong vòng 24 tháng. Bài nghiên cứu đưa ra một nhân tố mới để các nhà đầu tư xem xét khi thực hiện quyết định đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam trước những thay đổi liên tục của giá dầu thế giới hiện nay. Từ khoá: Tỷ suất sinh lợi, độ bất ổn, cú sốc giá dầu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Lý do chọn đề tài Dầu mỏ cùng với các loại khí đốt được coi là “Vàng đen”, đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế toàn cầu. Đây cũng là một trong những nguyên liệu quan trọng nhất của xã hội hiện đại dùng để sản xuất điện và làm nhiên liệu của tất cả các phương tiện giao thông vận tải như dầu hỏa, diezen và xăng nhiên liệu. Ngoài ra, dầu mỏ cũng là nguồn nguyên liệu chủ yếu để sản xuất ra các sản phẩm của ngành hóa dầu như dung môi, phân bón hóa học, nhựa, thuốc trừ sâu, nhựa đường. giúp ích rất nhiều cho cuộc sống sản xuất và sinh hoạt con người. Theo thống kê, khoảng 88% dầu thô dùng để sản xuất nhiên liệu, 12% còn lại dùng cho hóa dầu. Do dầu thô là nguồn năng lượng không tái tạo được nên nhiều người lo ngại về khả năng cạn kiệt dầu trong một tương lai không xa. Từ tầm quan trọng của dầu mỏ nên việc biến động của giá dầu thô sẽ ảnh hưởng rất lớn đến giá cả cuộc sống sinh hoạt và các hoạt động kinh tế. Bởi vì, khi có sự gián đoạn trong việc khai thác, cung ứng và tiêu dùng dầu thô sẽ khiến giá dầu thế giới thay đổi. Bản thân sự thay đổi giá dầu có thể phát đi các tín hiệu dự báo cho thị trường. Ví dụ, một sự gia tăng trong giá dầu thô sẽ tác động đến hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp. Việc gia tăng này có thể gây nên trì trệ sản xuất, gián đoạn hoặc tác động vào chi phí đầu vào. Cuối cùng chi phí sản phẩm làm ra cũng tăng cao hơn. Giá dầu tăng làm tăng giá thành sản phẩm, tăng chi phí sinh hoạt người tiêu dùng, kéo theo tình trạng lạm phát xảy ra, điều này được gọi là lạm phát do chi phí đẩy. Trước sự thay đổi này, người tiêu dùng có thể phản ứng để bảo vệ “túi tiền” của mình bằng cách thắt chặt chi tiêu. Sự thay đổi bất thường của giá dầu thô được gọi dưới dạng cú sốc. Cú sốc giá dầu thường có tác động giống nhau tới các nền kinh tế, đó là làm giảm tốc độ phát triển kinh tế và thậm chí dẫn tới suy thoái khi mà sản lượng nền kinh tế tăng trưởng âm, làm tăng tỷ lệ lạm phát. Đối với nước ta, vai trò và ý nghĩa của dầu khí nói chung, trong đó có dầu mỏ càng trở nên quan trọng vì Việt Nam được đánh giá là quốc gia có trữ lượng dầu mỏ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Trong những năm qua, nguồn thu từ dầu mỏ đã góp phần đáng kể vào ngân sách quốc gia. Tuy nhiên, sự ra đời của nhà máy lọc dầu Dung Quất năm 2009 không thể giúp cải thiện nhu cầu nhập khẩu xăng dầu tại Việt Nam.1: Tình hình nhập khẩu và tiêu thụ xăng dầu của Việt Nam từ năm 2005 đến năm 2015 (Đơn vị tính: Triệu tấn) Năm 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 NK xăng dầu 11.0 TD xăng dầu 12.5 CL TD và NK 0.45 Tỷ lệ % NK và TD xăng dầu 94% 94% 99% 92% 89% 63% 63% 53% 42% 47% 52% (Nguồn: Tổng cục thống kê VN và thống kê BP) Bảng 1.1 cho thấy, tỷ lệ phần trăm giữa nhập khẩu và tiêu thụ xăng dầu của Việt Nam luôn ở mức 50%. Trong đó, giai đoạn 2005-2008, Việt Nam tiêu thụ gần 100% xăng dầu có nguồn gốc nhập khẩu. Từ 2010, do có nhà máy lọc dầu Dung LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Quất, tỷ lệ này có giảm đi, nhưng vẫn giữ ở mức trên 50%. Năm 2013 và 2014, tỷ lệ này chiếm dưới 50%. Như vậy, nguồn xăng dầu nhập khẩu vẫn chiếm tỷ lệ rất lớn trong hoạt động tiêu dùng và sản xuất tại Việt Nam. Theo nghiên cứu của ANZ, mức tiêu thụ dầu của Việt Nam được đánh giá là tăng nhanh nhất trong khu vực Châu Á. Do đó, sự thay đổi trong giá cả nguồn xăng dầu nhập khẩu từ thế giới sẽ là chủ đề quan trọng mà chúng ta cần phải quan tâm, xem xét. Bởi vì giá cả này bị chi phối bởi sản lượng và nhu cầu dầu thô thế giới.