Tác động của cú sốc giá dầu tới lợi suất‑bất ổn chứng khoán Việt Nam, ĐHKHTN TP.HCM, 2017

Cú sốc giá dầu là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là… 82 trang · Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh · 2017.

• Tác giả: Trương Đức Thùy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính-Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Cú Sốc Giá Dầu Đến Mối Quan Hệ Giữa Tỷ Suất Sinh Lợi Và Độ Bất Ổn Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Lý thuyết nền tảng
• 2.1.1. Mô hình APT
• 2.1.2. Mô hình định giá tài sản vốn
• 2.2. Các nghiên cứu trước đây
• 2.2.1. Nghiên cứu ngoài nước
• 2.2.2. Nghiên cứu tại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 4.1. Kết quả thống kê mô tả
• 4.2. Kiểm định tính dừng và độ trễ tối ưu
• 4.3. Kiểm định tính ổn định của mô hình VAR
• 4.4. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm
• 4.4.1. Ảnh hưởng của các cú sốc giá dầu đến giá dầu thực
• 4.4.2. Phản ứng của hiệp phương sai trước các cú sốc giá dầu
• 4.4.3. Phân rã phương sai (FEVD)
• 4.5. Kiểm tra độ chắc chắn
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Những kết luận chính
• 5.2. Hạn chế của đề tài
• 5.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của cú sốc giá dầu đến thị trường chứng khoán Việt Nam

Cú sốc giá dầu là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là tại Việt Nam. Sự biến động của giá dầu không chỉ tác động đến chi phí sản xuất mà còn ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán. Khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất của nhiều ngành nghề cũng tăng theo, dẫn đến sự gia tăng giá cả hàng hóa và dịch vụ, từ đó ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi của các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán.

1.1. Cú sốc giá dầu và ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam

Cú sốc giá dầu có thể được hiểu là sự thay đổi đột ngột trong giá dầu, có thể do nhiều nguyên nhân như biến động chính trị, thiên tai hoặc thay đổi trong cung cầu. Tại Việt Nam, sự phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước những biến động này. Theo thống kê, giá dầu tăng có thể dẫn đến lạm phát, làm giảm sức mua của người tiêu dùng và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

1.2. Tác động của giá dầu đến thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán Việt Nam phản ứng mạnh mẽ trước những cú sốc giá dầu. Khi giá dầu tăng, các ngành như vận tải, sản xuất và tiêu dùng sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, sự gia tăng giá dầu có thể dẫn đến sự giảm sút trong tỷ suất sinh lợi của các cổ phiếu, từ đó làm giảm giá trị thị trường chứng khoán.

II. Vấn đề và thách thức từ cú sốc giá dầu đối với thị trường chứng khoán

Cú sốc giá dầu không chỉ gây ra những thách thức cho nền kinh tế mà còn tạo ra áp lực lớn lên thị trường chứng khoán. Các nhà đầu tư thường phải đối mặt với sự không chắc chắn và biến động lớn trong giá cổ phiếu. Điều này có thể dẫn đến tâm lý hoang mang và quyết định đầu tư không chính xác.

2.1. Tác động đến tâm lý nhà đầu tư

Khi giá dầu tăng, tâm lý nhà đầu tư thường trở nên bi quan hơn. Họ lo ngại về khả năng sinh lợi của các doanh nghiệp, dẫn đến việc bán tháo cổ phiếu. Sự biến động này có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn, làm tăng thêm sự bất ổn trên thị trường.

2.2. Khó khăn trong việc dự đoán xu hướng thị trường

Cú sốc giá dầu làm cho việc dự đoán xu hướng thị trường trở nên khó khăn hơn. Các nhà đầu tư phải xem xét nhiều yếu tố khác nhau, từ tình hình kinh tế toàn cầu đến các chính sách tiền tệ trong nước. Điều này tạo ra một môi trường đầu tư không ổn định và khó khăn.

III. Phương pháp phân tích tác động của cú sốc giá dầu đến thị trường chứng khoán

Để hiểu rõ hơn về tác động của cú sốc giá dầu đến thị trường chứng khoán Việt Nam, các nhà nghiên cứu thường sử dụng các phương pháp định lượng như mô hình VAR (Vector Autoregression) và phân tích hiệp phương sai. Những phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn của thị trường.

3.1. Mô hình VAR trong phân tích thị trường

Mô hình VAR cho phép phân tích mối quan hệ giữa nhiều biến số kinh tế, trong đó có giá dầu và tỷ suất sinh lợi. Phương pháp này giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về cách mà cú sốc giá dầu ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán theo thời gian.

3.2. Phân tích hiệp phương sai để đo lường độ bất ổn

Phân tích hiệp phương sai là một công cụ quan trọng để đo lường độ bất ổn của thị trường chứng khoán. Bằng cách xem xét mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn, các nhà nghiên cứu có thể đưa ra những dự đoán chính xác hơn về phản ứng của thị trường trước các cú sốc giá dầu.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu tác động của cú sốc giá dầu

Nghiên cứu về tác động của cú sốc giá dầu đến thị trường chứng khoán không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn mang lại nhiều ứng dụng thực tiễn. Các nhà đầu tư có thể sử dụng những thông tin này để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý hơn trong bối cảnh biến động giá dầu.

4.1. Chiến lược đầu tư trong bối cảnh giá dầu biến động

Các nhà đầu tư có thể áp dụng những chiến lược đầu tư linh hoạt để giảm thiểu rủi ro từ cú sốc giá dầu. Việc theo dõi sát sao diễn biến giá dầu và các yếu tố kinh tế liên quan sẽ giúp họ đưa ra quyết định kịp thời.

4.2. Tác động đến chính sách đầu tư của doanh nghiệp

Doanh nghiệp cũng cần điều chỉnh chính sách đầu tư của mình để thích ứng với những biến động từ giá dầu. Việc tối ưu hóa chi phí sản xuất và tìm kiếm nguồn cung ứng thay thế sẽ giúp doanh nghiệp duy trì lợi nhuận trong bối cảnh khó khăn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của thị trường chứng khoán Việt Nam

Tác động của cú sốc giá dầu đến thị trường chứng khoán Việt Nam là một vấn đề phức tạp và cần được nghiên cứu sâu hơn. Trong tương lai, việc theo dõi và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá dầu sẽ giúp các nhà đầu tư có cái nhìn rõ hơn về thị trường.

5.1. Tương lai của thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam có tiềm năng phát triển mạnh mẽ, nhưng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức từ cú sốc giá dầu. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng và chính sách đầu tư sẽ là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững.

5.2. Nhu cầu nghiên cứu sâu hơn về tác động của giá dầu

Cần có nhiều nghiên cứu hơn nữa để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa cú sốc giá dầu và thị trường chứng khoán. Những nghiên cứu này sẽ cung cấp thông tin quý giá cho các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dầu mỏ và khí đốt giữ vai trò huyết mạch trong nền kinh tế toàn cầu khi khoảng 88% lượng dầu thô khai thác được dùng để sản xuất nhiên liệu và 12% phục vụ cho công nghiệp hóa dầu. Tại Việt Nam, dù nhà máy lọc dầu Dung Quất đã đi vào vận hành từ năm 2009, tỷ lệ nhập khẩu xăng dầu phục vụ tiêu thụ nội địa vẫn duy trì ở mức cao trên 50%, thậm chí giai đoạn 2005-2007 từng đạt đỉnh điểm từ 94% đến 99%. Do đó, những biến động khó lường từ giá dầu thế giới luôn tạo ra áp lực trực tiếp lên chi phí sản xuất, chỉ số giá tiêu dùng và kỳ vọng lợi nhuận trên thị trường tài chính.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là phân tích tác động truyền dẫn của các cú sốc giá dầu cấu trúc đến mối quan hệ đồng thời giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Mục tiêu cụ thể nhằm xác định bản chất tương quan thuận hay nghịch chiều và đo lường tỷ lệ đóng góp của từng cú sốc vào sự biến động của hiệp phương sai lợi nhuận - rủi ro.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua chuỗi dữ liệu 144 quan sát hàng tháng kéo dài suốt giai đoạn từ tháng 01 năm 2005 đến tháng 12 năm 2016. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc chứng minh các cú sốc giá dầu thế giới giải thích tới 27% sự thay đổi trong mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ biến động của chỉ số VN-Index trong vòng 24 tháng, cung cấp cơ sở định lượng quan trọng cho nhà đầu tư và các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của hai lý thuyết tài chính kinh điển:

• Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá (APT) của Stephen Ross (1976): Giả định tỷ suất sinh lợi kỳ vọng của tài sản tài chính chịu sự chi phối tuyến tính từ nhiều nhân tố kinh tế vĩ mô có tính hệ thống, trong đó giá dầu thế giới là biến số ngoại sinh tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến dòng tiền doanh nghiệp.
• Mô hình định giá tài sản vốn (CAPM) và phần bù rủi ro của Merton (1980): Thiết lập mối quan hệ đồng biến giữa rủi ro và lợi nhuận kỳ vọng, khẳng định mức bù rủi ro của danh mục thị trường phản ánh sự biến thiên của phương sai lợi nhuận.

Khung phân tích tích hợp các khái niệm học thuật cốt lõi:

• Cú sốc cung dầu (PROD): Sự gián đoạn sản lượng khai thác dầu thô toàn cầu.
• Cú sốc tổng cầu toàn cầu (REA): Sự gia tăng nhu cầu hàng hóa bắt nguồn từ chu kỳ tăng trưởng kinh tế thế giới.
• Cú sốc thị trường riêng của dầu (RPO): Sự tăng giá dầu do nhu cầu dự phòng trước lo ngại thiếu hụt nguồn cung tương lai.
• Hiệp phương sai lịch sử (REAL_COV) và Hiệp phương sai có điều kiện (CON_COV): Đại lượng đo lường mối quan hệ đồng thời giữa tỷ suất sinh lợi và mức độ biến động thị trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu chuỗi thời gian gồm 144 quan sát hàng tháng (từ tháng 01/2005 đến tháng 12/2016). Dữ liệu sản lượng dầu thô và giá dầu thực tế được thu thập từ Cục Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), chỉ số hoạt động kinh tế toàn cầu tính theo giá cước vận tải hàng khô của Kilian (2009), và chỉ số VN-Index được tổng hợp từ hệ thống dữ liệu giao dịch hàng ngày. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ giai đoạn 12 năm được lựa chọn nhằm bao quát đầy đủ các chu kỳ trước và sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2007 cũng như cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Về phương pháp định lượng, tác giả sử dụng Mô hình Tự hồi quy Vector Cấu trúc (SVAR) kết hợp mô hình GARCH(1,1). Mô hình GARCH(1,1) được áp dụng nhằm trích xuất phương sai có điều kiện, xử lý triệt để hiện tượng phương sai thay đổi và hiệu ứng đòn bẩy thường gặp trong chuỗi tài chính tần suất cao. Mô hình SVAR với cấu trúc nhận dạng đệ quy Cholesky được chọn lựa vì cho phép cô lập các cú sốc cấu trúc không quan sát được và xử lý mối quan hệ đồng thời giữa các biến nội sinh. Kiểm định tính dừng qua 3 phương pháp ADF, PP và KPSS cho thấy các chuỗi đều dừng ở mức ý nghĩa 1% (riêng biến giá dầu thực RPO dừng ở mức 10%). Độ trễ tối ưu 12 tháng được xác định thông qua tiêu chuẩn thông tin AIC, đảm bảo mô hình ổn định với các nghiệm nằm hoàn toàn trong đường tròn đơn vị và loại bỏ hiện tượng tự tương quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình định lượng đã mang lại các phát hiện thực nghiệm mang tính bước ngoặt:

• Mức độ giải thích của cú sốc: Phân rã phương sai sai số dự báo (FEVD) chỉ ra rằng tổng các cú sốc giá dầu cấu trúc giải thích khoảng 27% sự biến thiên của hiệp phương sai giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn chứng khoán (REAL_COV) tại Việt Nam trong khoảng thời gian 24 tháng.
• Tác động của cú sốc cung dầu (PROD): Sự suy giảm nguồn cung dầu thế giới tạo ra phản ứng ngược chiều với hiệp phương sai REAL_COV, tuy nhiên hiệu ứng này xuất hiện tương đối chậm, chỉ biểu hiện rõ nét và có ý nghĩa thống kê từ kỳ thứ 13 đến kỳ thứ 24.
• Tác động của cú sốc tổng cầu toàn cầu (REA): Sự mở rộng hoạt động kinh tế toàn cầu tác động cùng chiều làm gia tăng đồng thời tỷ suất sinh lợi và tính thanh khoản, độ sôi động của thị trường chứng khoán trong 10 tháng đầu tiên.
• Tác động của cú sốc thị trường riêng của dầu (RPO): Nhu cầu phòng ngừa do tâm lý lo ngại rủi ro tạo ra áp lực ngược chiều mạnh mẽ lên hiệp phương sai REAL_COV, bắt đầu có ý nghĩa thống kê rõ rệt từ tháng thứ 10 và kéo dài đến tháng thứ 24.

Thảo luận kết quả

Khi phân tích hàm phản ứng xung tích lũy (Impulse Response Functions) trên đồ thị đường phản ứng 24 kỳ, sự phân hóa giữa các loại cú sốc được thể hiện rất rõ ràng. Cú sốc tổng cầu thúc đẩy kỳ vọng kinh doanh tích cực của các doanh nghiệp niêm yết trong ngắn hạn, đẩy giá cổ phiếu tăng song hành cùng độ biến động giao dịch. Ngược lại, cú sốc từ thị trường riêng của dầu phản ánh sự gia tăng chi phí đầu vào và lạm phát chi phí đẩy, khiến dòng tiền đầu tư thắt chặt và làm suy giảm định giá cổ phiếu sau độ trễ 10 tháng.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với phát hiện của Kang, Ratti và Yoon (2015) trên thị trường chứng khoán Mỹ và nghiên cứu nền tảng của Kilian (2009), khẳng định rằng không phải mọi đợt tăng giá dầu đều có tác động tiêu cực như nhau. Tại Việt Nam, kết quả cũng bổ sung cho các công trình của Nguyễn Thị Thanh Huyền (2015) và Trần Quốc Thắng (2016) khi làm rõ thêm chiều kích hiệp phương sai lợi nhuận - biến động, thay vì chỉ xem xét tỷ suất sinh lợi đơn lẻ. Các bảng phân rã phương sai và biểu đồ phản ứng xung đã minh chứng thuyết phục rằng độ trễ truyền dẫn chính sách và tâm lý nhà đầu tư trên thị trường cận biên thường kéo dài hơn so với các thị trường phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro năng lượng vĩ mô: Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính cần phối hợp thiết lập chỉ số giám sát các cú sốc giá dầu cấu trúc theo chu kỳ hàng tháng, điều hành chính sách tiền tệ chủ động nhằm duy trì lạm phát mục tiêu dưới mức 4% khi xuất hiện các cú sốc từ thị trường riêng của dầu.
• Phát triển các công cụ tài chính phái sinh phòng ngừa rủi ro: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý trong vòng 12 đến 24 tháng tới để triển khai các hợp đồng tương lai và quyền chọn trên chỉ số hàng hóa năng lượng, hướng tới mục tiêu giảm từ 15% đến 20% mức độ tổn thương của thị trường trước biến động quốc tế.
• Điều chỉnh chiến lược quản trị danh mục định lượng: Các quỹ đầu tư và công ty quản lý quỹ cần tích hợp biến số hiệp phương sai (REAL_COV, CON_COV) vào mô hình phân bổ tài sản, thực hiện tái cân bằng danh mục định kỳ từ 3 đến 6 tháng đối với các nhóm ngành nhạy cảm như vận tải, hóa chất và khai thác dầu khí.
• Thực thi nghiệp vụ phòng hộ giá nhiên liệu tại doanh nghiệp: Các doanh nghiệp sản xuất và vận tải quy mô lớn cần chủ động sử dụng các hợp đồng kỳ hạn dầu mỏ để chốt giá đầu vào, bảo hiểm tối thiểu từ 30% đến 50% chi phí nhiên liệu dự toán hàng năm nhằm ổn định biên lợi nhuận ròng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng:

• Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trên thị trường chứng khoán: Giúp nhận diện nguyên nhân cốt lõi đằng sau các đợt biến động giá dầu để điều chỉnh tỷ trọng cổ phiếu và quản trị rủi ro danh mục kịp thời.
• Chuyên viên phân tích vĩ mô và quản lý quỹ đầu tư: Cung cấp mô hình định lượng SVAR và hệ thống biến số đo lường độ bất ổn thực tế phục vụ dự báo xu hướng thị trường chứng khoán trong trung và dài hạn từ 12 đến 24 tháng.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các chính sách can thiệp bình ổn thị trường năng lượng và thị trường vốn hiệu quả trước các cú sốc ngoại sinh.
• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu kinh tế: Làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp phân rã cú sốc cấu trúc Kilian (2009) kết hợp mô hình GARCH và chuỗi thời gian kinh tế lượng tại các thị trường mới nổi.

Câu hỏi thường gặp

1. Nghiên cứu phân loại cú sốc giá dầu thành những nhóm cụ thể nào? Luận văn kế thừa mô hình của Kilian (2009) để chia cú sốc giá dầu thành 3 loại: cú sốc từ nguồn cung dầu toàn cầu (PROD), cú sốc từ tổng cầu kinh tế thế giới (REA), và cú sốc nhu cầu riêng biệt của thị trường dầu mỏ mang tính dự phòng (RPO).

2. Tại sao nghiên cứu lại sử dụng hiệp phương sai thay vì chỉ đo lường tỷ suất sinh lợi? Hiệp phương sai giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn giúp đo lường đồng thời cả mức sinh lợi lẫn mức độ rủi ro, biến động của thị trường. Cách tiếp cận này phản ánh toàn diện khẩu vị rủi ro và hành vi tái cơ cấu danh mục của nhà đầu tư khi đối mặt với cú sốc ngoại sinh.

3. Cú sốc tổng cầu thế giới tác động ra sao đến chỉ số VN-Index? Cú sốc tổng cầu tác động cùng chiều lên hiệp phương sai trong 10 tháng đầu. Khi hoạt động kinh tế toàn cầu khởi sắc, nhu cầu tiêu thụ gia tăng thúc đẩy hoạt động thương mại và xuất khẩu của Việt Nam, tạo động lực giúp thị trường chứng khoán sôi động và tăng trưởng.

4. Mô hình SVAR có ưu điểm gì so với mô hình VAR thông thường trong nghiên cứu này? Mô hình SVAR giải quyết được hạn chế không thể ước lượng khi có tác động đồng thời cùng kỳ giữa các biến kinh tế. Bằng việc áp dụng ma trận đệ quy Cholesky dựa trên lý thuyết kinh tế, SVAR cho phép cô lập các cú sốc thuần túy mà mô hình VAR thông thường bỏ sót.

5. Kết quả phân rã phương sai đem lại thông điệp gì cho việc dự báo dài hạn? Kết quả phân rã phương sai chỉ ra rằng các cú sốc giá dầu đóng góp tới 27% vào sự thay đổi của hiệp phương sai lợi nhuận - rủi ro trong vòng 24 tháng. Điều này khẳng định giá dầu là biến số vĩ mô không thể tách rời trong các mô hình dự báo tài chính dài hạn tại Việt Nam.

Kết luận

• Nghiên cứu đã chứng minh thực nghiệm thành công tác động đa chiều của các cú sốc giá dầu cấu trúc đến mối quan hệ giữa tỷ suất sinh lợi và độ bất ổn trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
• Xác lập bằng chứng định lượng cho thấy 3 loại cú sốc giá dầu đóng góp giải thích xấp xỉ 27% biến động của hiệp phương sai REAL_COV trong chu kỳ 24 tháng.
• Làm rõ tính chất phân hóa của từng cú sốc: cú sốc tổng cầu mang tính kích thích cùng chiều trong 10 tháng đầu, trong khi cú sốc cung và cú sốc thị trường riêng tạo áp lực suy giảm ngược chiều rõ rệt sau 10 đến 13 tháng.
• Khẳng định tính ổn định và chuẩn xác của việc áp dụng mô hình SVAR với độ trễ 12 tháng trên chuỗi dữ liệu 144 quan sát giai đoạn 2005-2016.
• Mở ra lộ trình nghiên cứu tiếp theo về việc phân tích tác động bất đối xứng theo từng nhóm ngành kinh tế và ứng dụng độ bất ổn ngụ ý từ thị trường phái sinh trong giai đoạn chuyển đổi năng lượng mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Lý do chọn đề tài Dầu mỏ cùng với các loại khí đốt được coi là “Vàng đen”, đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế toàn cầu. Đây cũng là một trong những nguyên liệu quan trọng nhất của xã hội hiện đại dùng để sản xuất điện và làm nhiên liệu của tất cả các phương tiện giao thông vận tải như dầu hỏa, diezen và xăng nhiên liệu. Ngoài ra, dầu mỏ cũng là nguồn nguyên liệu chủ yếu để sản xuất ra các sản phẩm của ngành hóa dầu như dung môi, phân bón hóa học, nhựa, thuốc trừ sâu, nhựa đường. giúp ích rất nhiều cho cuộc sống sản xuất và sinh hoạt con người.

Theo thống kê, khoảng 88% dầu thô dùng để sản xuất nhiên liệu, 12% còn lại dùng cho hóa dầu. Do dầu thô là nguồn năng lượng không tái tạo được nên nhiều người lo ngại về khả năng cạn kiệt dầu trong một tương lai không xa. Từ tầm quan trọng của dầu mỏ nên việc biến động của giá dầu thô sẽ ảnh hưởng rất lớn đến giá cả cuộc sống sinh hoạt và các hoạt động kinh tế. Bởi vì, khi có sự gián đoạn trong việc khai thác, cung ứng và tiêu dùng dầu thô sẽ khiến giá dầu thế giới thay đổi.

Bản thân sự thay đổi giá dầu có thể phát đi các tín hiệu dự báo cho thị trường. Ví dụ, một sự gia tăng trong giá dầu thô sẽ tác động đến hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp. Việc gia tăng này có thể gây nên trì trệ sản xuất, gián đoạn hoặc tác động vào chi phí đầu vào. Cuối cùng chi phí sản phẩm làm ra cũng tăng cao hơn.

Giá dầu tăng làm tăng giá thành sản phẩm, tăng chi phí sinh hoạt người tiêu dùng, kéo theo tình trạng lạm phát xảy ra, điều này được gọi là lạm phát do chi phí đẩy. Trước sự thay đổi này, người tiêu dùng có thể phản ứng để bảo vệ “túi tiền” của mình bằng cách thắt chặt chi tiêu. Sự thay đổi bất thường của giá dầu thô được gọi dưới dạng cú sốc. Cú sốc giá dầu thường có tác động giống nhau tới các nền kinh tế, đó là làm giảm tốc độ phát triển kinh tế và thậm chí dẫn tới suy thoái khi mà sản lượng nền kinh tế tăng trưởng âm, làm tăng tỷ lệ lạm phát.

Đối với nước ta, vai trò và ý nghĩa của dầu khí nói chung, trong đó có dầu mỏ càng trở nên quan trọng vì Việt Nam được đánh giá là quốc gia có trữ lượng dầu mỏ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Trong những năm qua, nguồn thu từ dầu mỏ đã góp phần đáng kể vào ngân sách quốc gia. Tuy nhiên, sự ra đời của nhà máy lọc dầu Dung Quất năm 2009 không thể giúp cải thiện nhu cầu nhập khẩu xăng dầu tại Việt Nam.1: Tình hình nhập khẩu và tiêu thụ xăng dầu của Việt Nam từ năm 2005 đến năm 2015 (Đơn vị tính: Triệu tấn) Năm 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 NK xăng dầu 11.0 TD xăng dầu 12.5 CL TD và NK 0.45 Tỷ lệ % NK và TD xăng dầu 94% 94% 99% 92% 89% 63% 63% 53% 42% 47% 52% (Nguồn: Tổng cục thống kê VN và thống kê BP) Bảng 1.1 cho thấy, tỷ lệ phần trăm giữa nhập khẩu và tiêu thụ xăng dầu của Việt Nam luôn ở mức 50%. Trong đó, giai đoạn 2005-2008, Việt Nam tiêu thụ gần 100% xăng dầu có nguồn gốc nhập khẩu.

Từ 2010, do có nhà máy lọc dầu Dung LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Quất, tỷ lệ này có giảm đi, nhưng vẫn giữ ở mức trên 50%. Năm 2013 và 2014, tỷ lệ này chiếm dưới 50%.