Tác động của chính sách cổ tức đến giá trị thị trường doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE

Nghiên cứu tác động của chính sách cổ tức đến giá trị thị trường doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE, cung cấp cái nhìn sâu sắc cho nhà đầu tư.

• Tác giả: Võ Thị Thúy Kiều
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Tác Động Của Chính Sách Cổ Tức Đến Giá Trị Thị Trường Doanh Nghiệp Niêm Yết Trên Sàn HOSE
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. Lý luận về cổ tức và chính sách cổ tức
• 1.1.1. Cổ tức
• 1.1.2. Chính sách cổ tức
• 1.1.3. Các chỉ tiêu đo lường chính sách cổ tức
• 1.1.3.1. Cổ tức một cổ phần thường (Dividend per Share – DPS, DIV)
• 1.1.3.2. Tỷ lệ chi trả cổ tức (Dividend payout ratio)
• 1.1.3.3. Tỷ suất cổ tức (Dividend Yield)
• 1.2. Các lý thuyết về cổ tức trên thế giới và tác động của cổ tức đến giá trị thị trường
• 1.2.1. Lý thuyết chính sách cổ tức không ảnh hưởng đến giá trị chứng khoán (Irrelevant Theory) - Trường phái trung dung
• 1.2.2. Lý thuyết chính sách cổ tức có tác động đến giá trị doanh nghiệp. Lý thuyết chính sách cổ tức tiền mặt cao (The bird-in-the-hand) – Gordon
• 1.2.3. Lý thuyết Hiệu ứng thuế (Tax Effect theory)
• 1.2.4. Lý thuyết hiệu ứng khách hàng (Clientele Effect Theory)
• 1.2.5. Lý thuyết hiệu ứng tín hiệu (Signaling Effect theory)
• 1.2.6. Lý thuyết chi phí đại diện (Agency Costs Theory)
• 1.3. Các trường phái nghiên cứu trước về tác động của cổ tức đến giá chứng khoán
• 1.3.1. Quan điểm chính sách cổ tức có tác động nghịch chiều với giá trị doanh nghiệp - trường phái tả khuynh cấp tiến
• 1.3.2. Quan điểm chính sách cổ tức có tác động thuận chiều với giá trị doanh nghiệp: Trường phái hữu khuynh bảo thủ
• 1.3.3. Nghiên cứu bổ sung
• 2. CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nguồn gốc mô hình
• 2.2. Mô hình thứ nhất: Kiểm tra tác động của cổ tức đến giá chứng khoán
• 2.3. Mô hình thứ hai: Tác động cổ tức đến sự biến động của giá chứng khoán
• 2.4. Định nghĩa các biến - Mô tả các biến
• 2.5. Phương pháp hồi quy
• 2.6. Dữ liệu nghiên cứu và mẫu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 3.1. Kết quả hồi quy mô hình 1
• 3.1.1. Kết quả hồi quy dữ liệu theo Fixed effect
• 3.1.2. Kết quả hồi quy dữ liệu theo Random effect
• 3.1.3. Kiểm định hiện tượng Đa cộng tuyến
• 3.1.4. Kiểm định Hausman test
• 3.1.5. Giải thích ý nghĩa
• 3.2. Kết quả mô hình thứ 2 – mô hình biến động giá chứng khoán
• 3.2.1. Hồi quy mô hình biến động giá
• 3.2.2. Mô hình hồi quy loại bỏ biến Payout
• 3.2.3. Mô hình hồi quy loại bỏ biến D_yield
• 3.3. Ý nghĩa của các hệ số hồi quy mô hình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách cổ tức đến giá trị thị trường doanh nghiệp

Chính sách cổ tức là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá trị thị trường của doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá trị thị trường doanh nghiệp, từ đó đưa ra những nhận định và kết luận về tác động của chính sách này.

1.1. Định nghĩa và vai trò của chính sách cổ tức

Chính sách cổ tức là quyết định của doanh nghiệp về việc phân phối lợi nhuận cho cổ đông. Vai trò của chính sách này không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích của cổ đông mà còn tác động đến giá trị thị trường của doanh nghiệp.

1.2. Tại sao chính sách cổ tức quan trọng với doanh nghiệp niêm yết

Chính sách cổ tức ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của cổ đông. Một chính sách cổ tức hợp lý có thể thu hút nhà đầu tư, từ đó nâng cao giá trị thị trường của doanh nghiệp.

II. Vấn đề và thách thức trong việc áp dụng chính sách cổ tức

Việc áp dụng chính sách cổ tức không phải lúc nào cũng dễ dàng. Doanh nghiệp phải cân nhắc giữa việc chi trả cổ tức và việc giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư. Điều này tạo ra nhiều thách thức cho các nhà quản lý.

2.1. Cân bằng giữa chi trả cổ tức và tái đầu tư

Doanh nghiệp cần xác định tỷ lệ chi trả cổ tức hợp lý để vừa đáp ứng nhu cầu của cổ đông, vừa đảm bảo nguồn vốn cho sự phát triển.

2.2. Ảnh hưởng của thị trường đến chính sách cổ tức

Thị trường chứng khoán có thể ảnh hưởng đến quyết định chi trả cổ tức. Sự biến động của giá cổ phiếu có thể khiến doanh nghiệp phải điều chỉnh chính sách cổ tức để duy trì giá trị.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của chính sách cổ tức

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng để phân tích tác động của chính sách cổ tức đến giá trị thị trường doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE. Phương pháp này cho phép đánh giá mối quan hệ giữa các biến một cách chính xác.

3.1. Mô hình hồi quy và dữ liệu sử dụng

Mô hình hồi quy được xây dựng dựa trên dữ liệu từ các doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn 2003-2012. Dữ liệu này bao gồm thông tin về cổ tức, giá cổ phiếu và các chỉ tiêu tài chính khác.

3.2. Kiểm định và phân tích kết quả

Kết quả hồi quy sẽ được kiểm định để xác định tính chính xác và độ tin cậy của mô hình. Phân tích này sẽ giúp làm rõ mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá trị doanh nghiệp.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của chính sách cổ tức

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách cổ tức có tác động nghịch chiều đến giá trị thị trường doanh nghiệp. Điều này có thể được giải thích qua các lý thuyết về cổ tức và phản ứng của thị trường.

4.1. Tác động của cổ tức đến giá trị doanh nghiệp

Nghiên cứu chỉ ra rằng việc tăng cổ tức không luôn dẫn đến tăng giá trị doanh nghiệp. Thay vào đó, một chính sách cổ tức không hợp lý có thể làm giảm giá trị thị trường.

4.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp

Ngoài chính sách cổ tức, các yếu tố như tình hình kinh tế, chiến lược đầu tư và quản lý tài chính cũng ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp niêm yết.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chính sách cổ tức

Chính sách cổ tức sẽ tiếp tục là một yếu tố quan trọng trong việc định hình giá trị thị trường doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần phải điều chỉnh chính sách này để phù hợp với tình hình thị trường và nhu cầu của cổ đông.

5.1. Đề xuất chính sách cổ tức hợp lý

Doanh nghiệp nên xây dựng chính sách cổ tức linh hoạt, có thể điều chỉnh theo tình hình tài chính và nhu cầu của cổ đông để tối đa hóa giá trị.

5.2. Tương lai của chính sách cổ tức trên sàn HOSE

Với sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, chính sách cổ tức sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn trong việc thu hút đầu tư và nâng cao giá trị doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2003-2012, thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt là sàn HOSE, chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ với hơn 170 doanh nghiệp niêm yết được khảo sát trong nghiên cứu này. Chính sách cổ tức là một trong ba quyết định tài chính quan trọng của doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị thị trường và sự lựa chọn đầu tư của nhà đầu tư. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích tác động của chính sách cổ tức đến giá trị thị trường doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE, đồng thời đánh giá ảnh hưởng của chính sách này đến biến động giá cổ phiếu. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn 2003-2012, với dữ liệu chi trả cổ tức được thu thập đến tháng 6/2013. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học giúp các nhà quản lý doanh nghiệp xây dựng chính sách cổ tức hợp lý, tối đa hóa giá trị doanh nghiệp và thu hút vốn đầu tư hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết cổ tức kinh điển và hiện đại, bao gồm:

• Lý thuyết bất cân xứng (Irrelevant Theory) của Miller và Modigliani (1961), cho rằng chính sách cổ tức không ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp trong điều kiện thị trường hoàn hảo.
• Lý thuyết chính sách cổ tức tiền mặt cao (The Bird-in-the-Hand Theory), nhấn mạnh nhà đầu tư ưa thích cổ tức tiền mặt vì giảm rủi ro so với lợi nhuận giữ lại.
• Lý thuyết hiệu ứng thuế (Tax Effect Theory), phân tích tác động của thuế lên cổ tức và giá trị doanh nghiệp.
• Lý thuyết hiệu ứng khách hàng (Clientele Effect Theory), cho rằng nhà đầu tư lựa chọn công ty dựa trên chính sách cổ tức phù hợp với nhu cầu cá nhân.
• Lý thuyết hiệu ứng tín hiệu (Signaling Effect Theory), trong đó thay đổi chính sách cổ tức được xem như tín hiệu về triển vọng công ty.
• Lý thuyết chi phí đại diện (Agency Costs Theory), đề cập đến vai trò của cổ tức trong kiểm soát hành vi của nhà quản lý nhằm bảo vệ lợi ích cổ đông.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: cổ tức trên mỗi cổ phần (DPS), tỷ lệ chi trả cổ tức (Dividend Payout Ratio), tỷ suất cổ tức (Dividend Yield), biến động giá cổ phiếu (Price Volatility), lợi nhuận trên mỗi cổ phần (EPS), quy mô công ty (Size), và tỷ lệ nợ (Debt Ratio).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) thu thập từ 170 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn 2003-2012, với tổng cộng 727 quan sát hợp lệ. Dữ liệu bao gồm các chỉ tiêu tài chính như cổ tức chi trả, lợi nhuận, quy mô công ty, và biến động giá cổ phiếu. Phương pháp phân tích chính là hồi quy đa biến với hai mô hình:

• Mô hình 1: Hồi quy tác động của chính sách cổ tức đến giá trị thị trường cổ phiếu, sử dụng phương pháp hồi quy hiệu ứng cố định (Fixed Effect) và hiệu ứng ngẫu nhiên (Random Effect). Kiểm định Hausman được áp dụng để lựa chọn mô hình phù hợp, kết quả cho thấy mô hình Fixed Effect phù hợp hơn.
• Mô hình 2: Hồi quy tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu, sử dụng phương pháp bình phương nhỏ nhất (OLS) với các biến kiểm soát như quy mô, biến động thu nhập, tỷ lệ nợ và tăng trưởng.

Các biến được chuẩn hóa và kiểm định đa cộng tuyến bằng hệ số VIF, đảm bảo tính phù hợp và độ tin cậy của mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chính sách cổ tức có tác động nghịch chiều đến giá trị thị trường doanh nghiệp: Hệ số hồi quy của biến cổ tức (DIV) là -0.0155 với mức ý nghĩa 5%, cho thấy khi cổ tức tăng 1 đơn vị thì giá cổ phiếu giảm khoảng 0.0155 đơn vị, trong điều kiện các yếu tố khác không đổi. Mô hình hồi quy Fixed Effect giải thích được 65,12% biến động giá cổ phiếu (R² = 0.6512).

2. Lợi nhuận trên mỗi cổ phần (EPS) và lợi nhuận giữ lại có tác động thuận chiều đến giá cổ phiếu: Hệ số EPS là 0.3814, nghĩa là lợi nhuận tăng 1 đơn vị làm giá cổ phiếu tăng 0.3814 đơn vị. Lợi nhuận giữ lại cũng có tác động tích cực, phù hợp với lý thuyết đầu tư và tăng trưởng doanh nghiệp.

3. Quy mô công ty và tỷ lệ nợ có ảnh hưởng đến giá cổ phiếu: Quy mô công ty có tương quan ngược chiều với giá cổ phiếu, có thể do các doanh nghiệp nhỏ được hưởng ưu đãi thuế và linh hoạt hơn trong giai đoạn nghiên cứu. Tỷ lệ nợ cao làm tăng rủi ro, dẫn đến giá cổ phiếu giảm.

4. Chính sách cổ tức có tác động nghịch chiều đến biến động giá cổ phiếu: Kết quả hồi quy OLS cho thấy tỷ lệ chi trả cổ tức (Payout) và tỷ suất cổ tức (Dividend Yield) đều có mối quan hệ nghịch với biến động giá cổ phiếu (P_VOL). Cụ thể, tăng 1% tỷ lệ chi trả cổ tức làm giảm biến động giá cổ phiếu khoảng 2,5%, phù hợp với nghiên cứu quốc tế.

Thảo luận kết quả

Mối quan hệ nghịch chiều giữa cổ tức và giá trị thị trường phản ánh đặc thù của các doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE, đa phần là doanh nghiệp nhỏ và đang trong giai đoạn tăng trưởng, cần giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư. Việc chi trả cổ tức cao có thể được hiểu là dấu hiệu công ty thiếu cơ hội đầu tư sinh lời, làm giảm kỳ vọng tăng trưởng và giá cổ phiếu. Kết quả này phù hợp với trường phái tả khuynh cấp tiến và lý thuyết hiệu ứng thuế tại Việt Nam, nơi thuế suất cổ tức thấp hơn thuế lãi vốn nhưng nhà đầu tư chưa thực sự quan tâm đến hiệu ứng thuế.

Mối quan hệ thuận chiều giữa EPS, lợi nhuận giữ lại và giá cổ phiếu củng cố vai trò của lợi nhuận và tái đầu tư trong việc nâng cao giá trị doanh nghiệp. Tác động của quy mô và tỷ lệ nợ phản ánh sự khác biệt trong khả năng tiếp cận vốn và rủi ro tài chính giữa các doanh nghiệp.

Mối quan hệ nghịch chiều giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu cho thấy cổ tức có thể là công cụ kiểm soát rủi ro và ổn định giá cổ phiếu, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế như Baskin (1989).

Dữ liệu và kết quả có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mối quan hệ giữa cổ tức và giá cổ phiếu, bảng hệ số hồi quy chi tiết và biểu đồ phân phối biến động giá cổ phiếu theo tỷ lệ chi trả cổ tức.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa chính sách cổ tức theo giai đoạn phát triển doanh nghiệp: Doanh nghiệp trong giai đoạn tăng trưởng nên ưu tiên giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư, hạn chế chi trả cổ tức cao nhằm tối đa hóa giá trị thị trường trong trung và dài hạn.

2. Tăng cường minh bạch và truyền thông về chính sách cổ tức: Ban lãnh đạo cần sử dụng chính sách cổ tức như một công cụ tín hiệu tích cực, truyền tải rõ ràng thông tin về triển vọng tài chính và chiến lược phát triển để tạo niềm tin cho nhà đầu tư.

3. Kiểm soát rủi ro tài chính thông qua cân đối tỷ lệ nợ và cổ tức: Doanh nghiệp cần duy trì tỷ lệ nợ hợp lý, tránh sử dụng đòn bẩy tài chính quá cao gây áp lực lên giá cổ phiếu và rủi ro tài chính.

4. Xây dựng chính sách cổ tức linh hoạt, phù hợp với đặc thù ngành và quy mô: Các doanh nghiệp lớn có thể duy trì tỷ lệ chi trả cổ tức cao hơn để thu hút nhà đầu tư tìm kiếm thu nhập ổn định, trong khi doanh nghiệp nhỏ cần tập trung vào tăng trưởng và phát triển bền vững.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong vòng 1-3 năm, với sự phối hợp giữa ban lãnh đạo doanh nghiệp, phòng tài chính và các cơ quan quản lý thị trường nhằm nâng cao hiệu quả quản trị tài chính và giá trị doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo doanh nghiệp niêm yết: Giúp xây dựng và điều chỉnh chính sách cổ tức phù hợp với chiến lược phát triển và kỳ vọng của nhà đầu tư.

2. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Cung cấp cơ sở phân tích để đánh giá tác động của chính sách cổ tức đến giá trị cổ phiếu và quyết định đầu tư hiệu quả.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính - ngân hàng: Là tài liệu tham khảo sâu sắc về lý thuyết và thực tiễn chính sách cổ tức tại thị trường Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và chính sách tài chính: Hỗ trợ xây dựng các chính sách và quy định nhằm tăng cường minh bạch và hiệu quả thị trường vốn.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách cổ tức ảnh hưởng thế nào đến giá cổ phiếu?
   Chính sách cổ tức có thể tác động ngược chiều đến giá cổ phiếu, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và đang tăng trưởng, khi chi trả cổ tức cao có thể làm giảm giá cổ phiếu do kỳ vọng tăng trưởng thấp hơn.

2. Tại sao lợi nhuận giữ lại lại có tác động tích cực đến giá cổ phiếu?
   Lợi nhuận giữ lại được tái đầu tư vào các dự án sinh lời, tăng khả năng phát triển và lợi nhuận tương lai, từ đó nâng cao giá trị cổ phiếu.

3. Tỷ lệ chi trả cổ tức có ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu không?
   Có, tỷ lệ chi trả cổ tức cao thường liên quan đến biến động giá cổ phiếu thấp hơn, giúp ổn định giá và giảm rủi ro cho nhà đầu tư.

4. Mô hình hồi quy nào phù hợp để phân tích tác động của cổ tức?
   Mô hình hồi quy hiệu ứng cố định (Fixed Effect) được đánh giá phù hợp hơn so với hiệu ứng ngẫu nhiên (Random Effect) trong nghiên cứu này dựa trên kiểm định Hausman.

5. Làm thế nào doanh nghiệp có thể cân bằng giữa chi trả cổ tức và tái đầu tư?
   Doanh nghiệp cần xác định rõ giai đoạn phát triển, nhu cầu vốn và kỳ vọng của cổ đông để xây dựng chính sách cổ tức linh hoạt, vừa đảm bảo thu nhập cho cổ đông, vừa duy trì nguồn vốn cho tăng trưởng.

Kết luận

• Chính sách cổ tức có tác động nghịch chiều đến giá trị thị trường doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn 2003-2012.
• Lợi nhuận trên mỗi cổ phần và lợi nhuận giữ lại có tác động tích cực đến giá cổ phiếu, phản ánh vai trò của tái đầu tư trong tăng trưởng doanh nghiệp.
• Tỷ lệ chi trả cổ tức và tỷ suất cổ tức có mối quan hệ nghịch với biến động giá cổ phiếu, cho thấy cổ tức giúp ổn định giá cổ phiếu.
• Mô hình hồi quy hiệu ứng cố định được lựa chọn là phù hợp nhất để phân tích dữ liệu bảng trong nghiên cứu này.
• Đề xuất xây dựng chính sách cổ tức linh hoạt, phù hợp với đặc thù doanh nghiệp và thị trường nhằm tối đa hóa giá trị doanh nghiệp và thu hút vốn đầu tư.

Next steps: Các doanh nghiệp nên áp dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách cổ tức, đồng thời tiếp tục theo dõi và cập nhật dữ liệu để nâng cao hiệu quả quản trị tài chính. Các nhà nghiên cứu có thể mở rộng nghiên cứu sang các thị trường khác hoặc các yếu tố ảnh hưởng khác để hoàn thiện hơn bức tranh tác động của chính sách cổ tức.

Các nhà quản lý doanh nghiệp và nhà đầu tư hãy cân nhắc kỹ lưỡng chính sách cổ tức trong chiến lược tài chính để gia tăng giá trị và lợi ích bền vững trên thị trường chứng khoán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ----------------- VÕ THỊ THÚY KIỀU TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC ĐẾN GIÁ TRỊ THỊ TRƯỜNG DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT TRÊN SÀN HOSE LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ----------------- VÕ THỊ THÚY KIỀU TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC ĐẾN GIÁ TRỊ THỊ TRƯỜNG DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT TRÊN SÀN HOSE Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn là kết quả nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn tận tình của giáo viên hướng dẫn. Nội dung luận văn và kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào. Số liệu trong mô hình được chính tác giả thu thập và xử lý có ghi rõ nguồn gốc. Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng trích dẫn từ các nghiên cứu khác có ghi rõ trong danh mục tài liệu tham khảo. Tác giả luận văn Võ Thị Thuý Kiều LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG TÓM TẮT TÓM TẮT ĐỀ TÀI . Lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phạm vi và đối tựơng nghiên cứu . Đóng góp của luận văn:. Kết cấu luận văn .3 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT .1 Lý luận về cổ tức và chính sách cổ tức .2 Chính sách cổ tức .3 Các chỉ tiêu đo lường chính sách cổ tức .1 Cổ tức một cổ phần thường (Dividend per Share – DPS, DIV) .2Tỷ lệ chi trả cổ tức (Dividend payout ratio): .3 Tỷ suất cổ tức (Dividend Yield) .2 Các lý thuyết về cổ tức trên thế giới và tác động của cổ tức đến giá trị thị trường .1 Lý thuyết chính sách cổ tức không ảnh hưởng đến giá trị chứng khoán ( Irrelevant Theory) - Trường phái trung dung .2 Lý thuyết chính sách cổ tức có tác động đến giá trị doanh nghiệp. Lý thuyết chính sách cổ tức tiền mặt cao (The bird-in-the-hand) – Gordon .3 Lý thuyết Hiệu ứng thuế (Tax Effect theory) .3 Lý thuyết hiệu ứng khách hàng (Clientele Effect Theory) .4 Lý thuyết hiệu ứng tín tín hiệu (Signaling Effect theory) .15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Lý thuyết chi phí đại diện (Agency Costs Theory) .3 Các trường phái nghiên cứu trước về tác động của cổ tức đến giá chứng khoán.1 Quan điểm chính sách cổ tức có tác động nghịch chiều với giá trị doanh nghiệp- trường phái tả khuynh cấp tiến: .2 Quan điểm chính sách cổ tức có tác động thuận chiều với giá trị doanh nghiệp: Trường phái hữu khuynh bảo thủ .3 Nghiên cứu bổ sung . 21 CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU . Nguồn gốc mô hình . Mô hình thứ nhất : Kiểm tra tác động của cố tức đến giá chứng khoán . Mô hình thứ hai: Tác động cổ tức đến sự biến động của giá chứng khoán. Định nghĩa các biến- Mô tả các biến . Phương pháp hồi quy: . Dữ liệu nghiên cứu và mẫu nghiên cứu. 29 CHƯƠNG 3: KẾT QỦA NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM .1 Kết quả hồi quy mô hình 1 .1 Kết quả hồi quy dữ liệu theo Fixed effect.2 Kết quả hồi quy dữ liệu theoRandom effected: .1 Kiểm định hiện tượng Đa cọng tuyến .2 Kiểm định Hausman test .4 Giải thích ý nghĩa .2 Kết quả mô hình thứ 2 –mô hình biến động giá chứng khoán.1 Hồi quy mô hình biến động giá: .2 Mô hình hồi quy loại bỏ biến Payout: .3 Mô hình hồi quy loại bỏ biến D_yield .3 Ý nghĩa của các hệ số hồi quy mô hình: . 46 CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN. 48 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TNCN: Thu nhập cá nhân MM: Miller, M.H& Modigliani DPS, DIV: Cổ tức chi trả cho một cổ phần NYSE: Sở Giao dịch chứng khoán New York KSE: Sở Giao dịch chứng khoán Hàn Quốc EPS: Thu nhập trên mỗi cổ phần SIZE: Quy mô công ty P_VOL: Biến động giá chứng khoán D_YIELD: Tỷ suất cổ tức PAYOUT: Tỷ lệ chi trả cổ tức E_VOL : Biến động thu nhập doanh nghiệp DEBT: Tỷ lệ nợ doanh nghiệp GROWTH: Tỷ lệ tăng trưởng doanh nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 : Số quan sát dữ liệu thống kê theo năm.2 : Thống kê mô tả các biến mô hình đánh giá tác động cổ tức đến giá trị doanh nghiệp.3: Thống kê mô tả các biến của mô hình đánh giá tác động cổ tức đến sự biến động của giá chứng khoán .1 Kết quả hồi quy chính sách cổ tức tác động đến giá trị doanh nghiệp- Hồi quy theo Fixed Effect .2 Kết quả hồi quy chính sách cổ tức tác động đến giá trị doanh nghiệp- Hồi quy theo Random Effect .3: So sánh kết quả hồi quy 2 phương pháp FE và RE .4 Ma trận hệ số tương quan các biến mô hình kiểm tra chính sách cổ tức tác động đến giá trị doanh nghiệp .5: Kết quả hồi quy phụ kiểm định hiện tượng đa cọng tuyến các biến mô hình cổ tức tác động đến giá trị doanh nghiệp .6 : Kết quả kiểm định Hausman Test .7 : Hệ số hồi quy của mô hình chính sách cổ tức tác động đến giá trị doanh nghiệp .8 : Kết quả hồi quy mô hình biến động giá chứng khoán .9: Hệ số tương quan của các biến trong mô hình biến động giá .10: Kết quả hồi quy mô hình biến động giá chứng khoán theo biếnD_YIELD .11 : Kết quả hồi quy mô hình biến động giá chứng khoán theo biến PAYOUT .45 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Bài nghiên cứu kiểm định tác động của chính sách cổ tức lên giá trị thị trường doanh nghiệp niêm yết trên Thị trường chứng khoán Việt Nam cụ thể là sở giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh (HOSE) giai đoạn 2003-2012. Nghiên cứu dựa trên nền tảng các lý thuyết về chính sách cổ tức, các quan điểm tranh luận về chính sách cổ tức có thực sự tác động đến giá trị doanh nghiệp hay không. Mô hình nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) được hồi quy theo hai cách hiệu ứng cố định (fixed effected) và hiệu ứng ngẫu nhiên ( random effected). Bằng kiểm định Hausman ( Hausman, 1978) cho kết quả phương pháp hồi quy hiệu ứng cố định (fixed effected) phù hợp hơn. Bên cạnh đó bài nghiên cứu còn kiểm định xem tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá chứng khoán trên sàn chứng khoán HOSE. Kết quả thu được là chính sách cổ tức có tác động nghịch chiều với giá trị doanh nghiệp và tác động nghịch với biến động giá cổ phiếu giao dịch trên mẫu các công ty nghiên cứu theo thời gian nghiên cứu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT ĐỀ TÀI 1. Lý do chọn đề tài Chính sách cổ tức là một trong ba quyết định quan trọng của tài chính doanh nghiệp: quyết định đầu tƣ, quyết định tài trợ và quyết định cổ tức. Cả 3 quyết định này đều hƣớng đến mục tiêu nhất quán: tối đa hoá giá trị doanh nghiệp. Các quyết định này có mối tƣơng quan nhau: thí dụ quyết định đầu tƣ ấn định mức lợi nhuận và tiềm năng cổ tức trong tƣơng lai, quyết định tài trợ nhằm thực hiện cấu trúc vốn ảnh hƣởng đến chi phí sử dụng vốn, và đến lƣợt mình chi phí sử dụng vốn lại ấn định đến quyết định đầu tƣ qua số cơ hội đầu tƣ có thể chấp nhận đƣợc, và chính sách cổ tức ảnh hƣởng đến số lƣợng cổ phần thƣờng trong cấu trúc vốn của doanh nghiệp thông qua lợi nhuận giữ lại và mở rộng ra ảnh hƣởng đến chi phí sử dụng vốn. Khi lập ra các quyết định này mục tiêu vẫn là tối đa hoá tài sản của cổ đông Bên cạnh đó, cổ tức cũng là mối quan tâm hàng đầu của cổ đông những ngƣời đã đầu tƣ vào doanh nghiệp, cũng nhƣ những nhà đầu tƣ tƣơng lai trong việc quyết định lựa chọn nơi đầu tƣ. Chính sự lựa chọn đầu tƣ của các nhà đầu tƣ sẽ là đòn bẩy hỗ trợ thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp Xét ở góc độ doanh nghiệp, các nhà quản lý doanh nghiệp luôn nỗ lực để xây dựng một chính sách cổ tức trên tiêu chí biến nó thành công cụ điều tiết giữa lợi nhuận phân phối và lợi nhuận giữ lại sao cho vừa đáp ứng đƣợc nhu cầu của vốn đầu tƣ và phát triển của Doanh nghiệp, vừa đáp ứng đƣợc đòi hòi của các cổ đông, để có thể thu hút vốn của các nhà đầu tƣ. Chính sách cổ tức tác động nhƣ thế nào đến sự lựa chọn đầu tƣ của nhà đầu tƣ? Chính sách cổ tức có hay không ảnh hƣởng đến giá trị của một doanh nghiệp? Đó là những câu hỏi luôn đƣợc những nhà quản lý ƣu tiên giải quyết trƣớc khi đƣa ra các quyết định tài chính liên quan đến chính sách cổ tức của các doanh nghiệp. Để có thể trả lời một cách chính xác câu hỏi trên đòi hỏi các nhà quản lý doanh nghiệp phải tìm hiểu về chính sách tài chính, giá trị doanh nghiệp và sự tác động qua lại giữa chúng Vì vậy, việc phân tích chính sách cổ tức và tác động của chính sách cổ tức đến giá trị doanh nghiệp là vô cùng cần thiết, chính sự nghiên cứu, phân tích này sẽ giúp 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] các nhà quản lý đƣa ra những chính sách hợp lý nhằm nâng cao giá trị của doanh nghiệp. Khi giá trị doanh nghiệp đƣợc nâng cao thì việc thu hút vốn đầu tƣ của các nhà đầu tƣ vào doanh nghiệp nhằm thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp sẽ càng dễ dàng hơn. Chính vì những lý do trên, tác giả đã chọn đề tài “Tác động của chính sách cổ tức đến giá trị thị trường của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán HOSE” để nghiên cứu.