CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SỰ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU TẠI CÁC CÔNG TY NGÀNH BẤT ĐỘNG SẢN NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN.1 Chính sách cổ tức tại công ty niêm yết 1.1 Khái niệm Cổ tức là một phần lợi nhuận sau thuế được chia cho các cổ đông của một công ty cổ phần. Khi công việc kinh doanh của công ty tạo ra lợi nhuận, một phần lợi nhuận được tái đầu tư vào việc kinh doanh và lập các quỹ dự phòng, gọi là lợi nhuận giữ lại, phần lợi nhuận còn lại được chi trả cho các cổ đông, gọi là cổ tức. Trừ trường hợp cổ phiếu ưu đãi cổ tức, còn lại cổ tức được trả không cố định.2 Quá trình chi trả cổ tức Quyết định chi trả cổ tức của công ty được công bố dựa trên nghị quyết của hội đồng quản trị về phương án chi trả cổ tức. Việc chi trả cổ tức cho cổ đông được ghi nhận vào một ngày cụ thể.
Khi cổ tức được công bố thì thông tin đó trở thành một trách nhiệm tài chính đối với công ty và công ty không thể dễ dàng thay đổi. Mức độ chi trả cổ tức nhiều hay ít thường được đo bằng một số chỉ tiêu như cổ tức trên cổ phần, tỷ lệ chi trả cổ tức, tỷ lệ lợi nhuận trên cổ phần. Cổ tức được trả cho cổ đông thông qua tài khoản lưu ký của cổ đông tại đơn vị nhận lưu ký cổ phiếu của công ty, hoặc tại trụ sở của công ty. Cũng như các ngành khác, các công ty trong ngành bất động sản niêm yết có quá trình chi trả cổ tức như sau: Trước khi chi trả cổ tức, ngoài việc công bố cổ tức được hưởng công ty phải chuẩn bị danh sách cổ đông chính thức được thụ hưởng cổ tức vào ngày chi trả.
Giữa hai thời điểm: ngày công bố và ngày chi trả cổ tức có hai mốc thời gian để công ty chuẩn bị. Như vậy có tất cả bốn ngày là mốc thời gian cần xem xét. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 • Ngày công bố: hội đồng quản trị thông qua và công bố trên phương tiện thông tin đại chúng về quyết định chi trả cổ tức cho cổ đông được ghi nhận trong danh sách sẽ khóa sổ vào ngày khóa sổ. Nội dung công bố bao gồm số cổ tức trên mỗi cổ phiếu được nhận, ngày ghi sổ, ngày không hưởng quyền, ngày trả cổ tức và phương thức thanh toán.
• Ngày xác lập quyền hưởng cổ tức: bắt đầu từ ngày này, nhà đầu tư mua cổ phiếu thì sẽ không có quyền nhận cổ tức của đợt chi trả đã công bố. Ngày này thường được ấn định trước ngày khóa sổ một thời gian nhất định, thường tùy thuộc vào thời gian hoàn tất giao dịch thanh toán bù trừ trên TTCK. Và vào ngày này, giá cổ phiếu dự kiến sẽ sụt giảm một khoản bằng với số tiền cổ tức vì giá trị này được rút ra khỏi công ty. • Ngày khóa sổ: công ty lập danh sách cổ đông được hưởng cổ tức.
Những nhà đầu tư thông báo mua và sở hữu cổ phiếu sau ngày này sẽ không được hưởng cổ tức. Ngày khóa sổ thường được ấn định trước ngày trả cổ tức một thời gian nhất định. • Ngày chi trả: Công ty thực hiện chi trả cổ tức cho các cổ đông thông qua tài khoản lưu ký hoặc nhận trực tiếp tại trụ sở của công ty. Qui trình chi trả cổ tức trên cho thấy ngày xác lập quyền được hưởng cổ tức rất quan trọng bởi vì nhà đầu tư mua cổ phiếu trước ngày này sẽ được hưởng cổ tức năm hiện tại trong khi nhà đầu tư mua cổ phiếu đúng hoặc sau ngày này sẽ không được hưởng cổ tức.
Ngoài ra, vào ngày xác lập quyền được hưởng cổ tức, giá cổ phiếu sẽ giảm một khoản bằng với cổ tức.2 Chính sách cổ tức 1.1 Khái niệm Chính sách cổ tức của các công ty niêm yết là chính sách ấn định phân phối giữa lợi nhuận giữ lại tái đầu tư và cổ tức chi trả cho cổ đông. Lợi nhuận giữ lại cung cấp cho các nhà đầu tư một nguồn tăng trưởng lợi nhuận tiềm năng tương lai thông qua tái đầu tư, trong khi cổ tức cung cấp một phân phối hiện tại. Chính sách cổ tức của các công ty niêm yết ấn định mức lợi nhuận sau thuế của công ty sẽ được đem ra phân phối, số phần trăm được giữ lại để tái đầu tư và LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 dùng để chi trả cổ tức cho các cổ đông. Vì lí do này khi đại hội cổ đông diễn ra cuối kỳ kinh doanh, ban giám đốc có thể đệ trình lên hội đồng quản trị phương án sử dụng một tỷ lệ nhất định phần lãi sau thuế để chia cổ tức cho cổ đông, phần còn lại được giữ lại để tái đầu tư hoặc phân bổ vào các quỹ dự phòng.
Nếu phương án chia này được biểu quyết thông qua thì chính sách chia cổ tức của năm kinh doanh chính thức được xác nhận và có hiệu lực. Chính sách cổ tức là một trong ba quyết định tài chính quan trọng trong một công ty và có liên hệ mật thiết với hai chính sách tài chính còn lại là chính sách tài trợ và chính sách đầu tư.2 Các hình thức chi trả cổ tức Có hai hình thức chi trả cổ tức là cổ tức bằng tiền mặt và cổ tức bằng cổ phiếu. Bên cạnh đó còn có các hình thức khác như mua lại cổ phiếu, thưởng bằng cổ phiếu quỹ, dùng lợi nhuận để phát hành cổ phiếu thưởng. - Trả cổ tức bằng tiền mặt: hình thức chi trả cổ tức bằng tiền mặt được nhiều nhà đầu tư mong muốn bởi đây là nguồn thu nhập ngay, có thể sử dụng mà không phải tốn chi phí giao dịch như bán đi cổ phiếu để thu về tiền mặt.
Cổ tức tiền mặt làm chuyển giao giá trị kinh tế từ công ty sang cho các cổ đông thay vì công ty sử dụng tiền đó cho hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, điều này cũng gây ra một sự giảm mạnh trong giá cổ phiếu một lượng đúng bằng cổ tức được chia. -Trả cổ tức bằng cổ phiếu: hình thức chi trả cổ tức bằng cổ phiếu là hình thức mà công ty chi trả thêm cổ phiếu thường cho các cổ đông theo một tỷ lệ nhất định mà công ty không nhận được khoản tiền thanh toán từ phía cổ đông. Nói cách khác, đây là hình thức kết hợp của việc phân chia lợi nhuận với việc huy động vốn của công ty.
Tuy cổ đông không nhận được cổ tức bằng tiền mặt nhưng lại nhận được cổ phiếu, do đó sẽ thu được lãi vốn trong tương lai. Cũng giống như trả cổ tức bằng tiền mặt, cổ tức bằng cổ phiếu không làm gia tăng giá trị của công ty. Sau khi cổ tức bằng cổ phiếu được chia, giá trị công ty vẫn như cũ, nhưng giá cổ phiếu sẽ giảm xuống để điều chỉnh cho khoản cổ tức đã được chia. Lợi thế của cổ tức bằng cổ phiếu ở đây chỉ đơn giản là mang đến cho cổ đông sự lựa chọn.
Các cổ đông có thể LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 giữ cổ phiếu và hi vọng công ty sẽ có thể sử dụng tiền đó để tạo ra một tỷ suất sinh lợi tốt hơn hoặc các cổ đông có thể bán một số cổ phiếu mới để thu lại tiền mặt. Lợi ích lớn nhất của cổ tức bằng cổ phiếu là các cổ đông không phải chịu thuế trên giá trị cổ tức nhận được, tuy nhiên khi giao dịch mua bán thì lượng cổ phiếu này vẫn phải chịu thuế. - Trả cổ tức bằng các hình thức khác như mua lại cổ phiếu, thưởng bằng cổ phiếu quỹ, trả cổ tức bằng tài sản khác. + Hình thức trả cổ tức bằng mua lại cổ phiếu là được các công ty trong ngành bất động sản niêm yết sử dụng nhiều nhằm dùng lợi nhuận để mua lại cổ phiếu đang lưu hành để làm cổ phiếu quỹ cho công ty.
Việc thực hiện mua lại cổ phiếu theo một số cách thức như mua trực tiếp từ các cổ đông bằng cách đưa ra một mức giá đệm thường cao hơn giá thị trường, ở Mỹ chênh lệch giữa giá đệm với giá thị trường thường là 20 - 25%, tỷ lệ cổ phiếu mà công ty dự kiến mua lại thường dao động trong phạm vi 15 – 19% tổng số cổ phiếu đang lưu hành, và chương trình mua lại cổ phiếu thường kéo dài trong vòng 3 - 4 tuần, hoặc có thể mua lại ở thị trường tự do, hay có thể thương lượng riêng để mua lại từ những người nắm giữ một lượng lớn các cổ phiếu như các định chế. Mua lại cổ phiếu được xem như là một quyết định cổ tức, vì mua lại cổ phiếu là cách thức mà lợi nhuận của công ty được chi trả dưới hình thức lãi vốn. Vì vậy, nếu không kể thuế, các chi phí giao dịch và sự không hoàn hảo của thị trường thì các cổ đông sẽ không quan tâm giữa lợi nhuận tương đương từ cổ tức tiền mặt và mua lại cổ phiếu, hay nói cách khác giá trị công ty sẽ không chịu tác động của cách thức phân phối cổ tức tiền mặt hay mua lại cổ phiếu. Tuy nhiên trên thực tế, mua lại cổ phiếu làm gia tăng giá trị công ty.
Các công ty quyết định mua lại cổ phiếu thay vì chi trả cổ tức bằng tiền mặt để hưởng các lợi thế của thuế đánh trên thu nhập lãi vốn thấp hơn so với cổ tức tiền mặt hoặc ít ra vì thu nhập lãi vốn có thể được hoãn thuế đến các thời điểm trong tương lai. Mua lại cổ phiếu còn được dùng để phát ra các tín hiệu tích cực cho các cổ đông về các dự kiến của ban điều hành rằng lợi nhuận và dòng tiền của các dự án bất động sản sắp tới của công ty sẽ cao hơn trong tương lai. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 +Hình thức trả cổ tức thưởng bằng cổ phiếu quỹ: hầu hết công ty đều có một lượng cổ phiếu quỹ nhất định, cổ phiếu quỹ không có các quyền như cổ phiếu lưu hành, trong đó có quyền nhận cổ tức, quyền mua cổ phiếu mới. Cũng như các công ty trong ngành khác, các công ty trong ngành bất động sản niêm yết dùng cổ phiếu quỹ để thưởng hoặc bán với giá ưu đãi thì thực chất không phải là phát hành thêm, không phải là chuyển từ vốn lợi nhuận thành vốn cổ phiếu mà chỉ là bán hay thưởng cổ phiếu quỹ cho cổ đông hiện hữu thay cho trả cổ tức bằng tiền mặt.