Tác động của các nước NIEs đến đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã trở thành một yếu tố quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt… 67 trang · Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế Đầu Tư
• Đề tài: Tác Động Của Các Nước NIEs Đến FDI Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI
• 1.1. Đầu tư và đầu tư nước ngoài
• 1.2. Các hình thức đầu tư nước ngoài
• 1.2.1. Theo tính chất quản lý
• 1.2.2. Theo chiến lược đầu tư
• 1.2.3. Theo chiều dọc và chiều ngang
• 1.2.4. Các hình thức của đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.2.4.1. Hợp đồng hợp tác kinh doanh
• 1.2.4.2. Doanh nghiệp liên doanh
• 1.2.4.3. Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài
• 1.2.4.4. Hình thức hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao
• 1.2.4.5. Hình thức khu chế xuất, khu công nghiệp và khu công nghệ cao
• 1.3. Vai trò của đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với các nước đang phát triển
• 1.4. Một số mô hình về đầu tư nước ngoài
• 1.4.1. Mô hình MacDougall – Kempt

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của các nước NIEs đến FDI tại Việt Nam

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã trở thành một yếu tố quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Các nước công nghiệp mới (NIEs) như Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore đã đóng góp đáng kể vào dòng vốn FDI vào Việt Nam. Sự gia tăng này không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động. Tuy nhiên, tác động của các nước NIEs đến FDI tại Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc cung cấp vốn mà còn bao gồm chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản lý.

1.1. Định nghĩa và vai trò của FDI trong nền kinh tế Việt Nam

FDI được hiểu là sự đầu tư của các tổ chức, cá nhân nước ngoài vào Việt Nam nhằm thu lợi nhuận. Vai trò của FDI trong nền kinh tế Việt Nam rất quan trọng, đặc biệt trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hiện đại hóa công nghệ.

1.2. Các nước NIEs và sự tham gia vào FDI tại Việt Nam

Các nước NIEs đã trở thành những đối tác đầu tư chủ chốt tại Việt Nam. Họ không chỉ đầu tư vốn mà còn mang đến công nghệ tiên tiến và kinh nghiệm quản lý, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.

II. Thách thức trong việc thu hút FDI từ các nước NIEs

Mặc dù Việt Nam đã thu hút được nhiều FDI từ các nước NIEs, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Tình hình kinh tế khu vực và chính sách đầu tư của Việt Nam có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nước này. Việc cải thiện môi trường đầu tư và giảm thiểu rủi ro là rất cần thiết để thu hút thêm vốn FDI.

2.1. Tình hình kinh tế khu vực và tác động đến FDI

Cuộc khủng hoảng kinh tế khu vực đã làm giảm tốc độ đầu tư của các nước NIEs vào Việt Nam. Điều này đặt ra thách thức lớn cho chính phủ trong việc duy trì dòng vốn FDI ổn định.

2.2. Chính sách FDI của Việt Nam và những hạn chế

Chính sách FDI của Việt Nam cần được cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài. Những hạn chế về thủ tục hành chính và cơ sở hạ tầng vẫn là rào cản lớn đối với dòng vốn FDI.

III. Phương pháp cải thiện thu hút FDI từ các nước NIEs

Để thu hút nhiều hơn FDI từ các nước NIEs, Việt Nam cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường hợp tác quốc tế là những giải pháp quan trọng.

3.1. Cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam

Việt Nam cần tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch và ổn định. Điều này bao gồm việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

3.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để thu hút FDI. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về FDI từ các nước NIEs

Nghiên cứu cho thấy rằng FDI từ các nước NIEs đã có tác động tích cực đến nền kinh tế Việt Nam. Các dự án đầu tư không chỉ tạo ra việc làm mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ và cải thiện năng lực sản xuất.

4.1. Tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế

FDI đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP của Việt Nam. Các dự án đầu tư từ các nước NIEs đã tạo ra hàng triệu việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động.

4.2. Chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản lý

Sự tham gia của các nước NIEs đã giúp Việt Nam tiếp cận công nghệ tiên tiến và cải thiện quy trình quản lý. Điều này không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các doanh nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của FDI tại Việt Nam

FDI từ các nước NIEs sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Với những cải cách và chính sách hợp lý, Việt Nam có thể thu hút nhiều hơn nữa dòng vốn FDI trong tương lai.

5.1. Triển vọng thu hút FDI trong tương lai

Việt Nam có nhiều cơ hội để thu hút FDI từ các nước NIEs trong tương lai. Các chính sách đầu tư cần được điều chỉnh để phù hợp với xu hướng toàn cầu.

5.2. Vai trò của FDI trong phát triển bền vững

FDI không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần vào phát triển bền vững. Các dự án đầu tư cần được thực hiện với trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kể từ khi Luật Đầu tư nước ngoài được ban hành vào cuối năm 1987, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã trở thành động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Lũy kế từ năm 1988 đến hết tháng 12 năm 2002, cả nước đã cấp giấy phép cho 3.524 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt khoảng 39,032 tỷ USD, trong đó tổng doanh thu lũy kế đạt gần 26 tỷ USD và đóng góp tới 13,3% GDP vào năm 2000. Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng trưởng nóng 1991 - 1996, tốc độ thu hút FDI sụt giảm nghiêm trọng do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính khu vực năm 1997; cụ thể, vốn đăng ký cấp mới năm 1997 giảm 49%, năm 1998 giảm 16% và năm 1999 tiếp tục giảm 59%.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là sự sụt giảm nguồn vốn từ các nền kinh tế công nghiệp mới (NIEs) Đông Á gồm Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore và Hồng Kông – nhóm đối tác dẫn đầu về cả số lượng dự án lẫn quy mô vốn trong tổng số 72 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Mục tiêu cụ thể của luận văn là phân tích thực trạng thu hút dòng vốn FDI giai đoạn 1988 - 2002, nhận diện các nguyên nhân cốt lõi khiến 642 dự án bị giải thể trước thời hạn với tổng vốn đăng ký khoảng 8 tỷ USD, từ đó đúc kết bài học kinh nghiệm từ các nước NIEs và đề xuất hệ thống giải pháp thu hút 22 đến 24 tỷ USD vốn FDI cho giai đoạn 2001 - 2005. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian kinh tế Việt Nam trong mối tương quan với các nền kinh tế NIEs Đông Á (đặc biệt là Hàn Quốc) từ năm 1988 đến năm 2002, định hướng chiến lược đến năm 2010 nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân tối thiểu 7%/năm và tốc độ phát triển công nghiệp 14% - 15%/năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý thuyết kinh tế quốc tế hiện đại để lý giải sự vận động của dòng vốn FDI:

• Mô hình MacDougall - Kemp về cân bằng năng suất cận biên của vốn: Mô hình chứng minh rằng khi dòng vốn di chuyển tự do từ quốc gia dư thừa vốn sang quốc gia khan hiếm vốn, năng suất cận biên giữa hai nước sẽ tiến tới mức cân bằng. Hoạt động đầu tư không chỉ làm tăng sản lượng thế giới thêm một lượng sản lượng thặng dư mà còn gia tăng thu nhập quốc dân cho cả nước đi đầu tư lẫn nước tiếp nhận đầu tư.
• Mô hình "Vòng luẩn quẩn của sự nghèo đói" của Ragnar Nurkse: Lý thuyết chỉ rõ phương trình tiết kiệm nội địa tại các nước đang phát triển (Sd = Sg + Sc + Sh) luôn ở mức thấp do dung lượng nền kinh tế nhỏ, doanh nghiệp kém hiệu quả và thu nhập hộ gia đình chỉ đủ trang trải nhu cầu thiết yếu. Vốn đầu tư nước ngoài đóng vai trò là "cú huých" then chốt để phá vỡ vòng luẩn quẩn thiếu hụt tích lũy tư bản.
• Hệ thống khái niệm nền tảng: Luận văn làm rõ các hình thức Đầu tư mới (Greenfield Investment), Mua bán và Sáp nhập (M&A - chiếm hơn 80% tổng giá trị FDI toàn cầu năm 2002), Tích hợp dọc (Vertical Integration), Tích hợp ngang (Horizontal Integration), cùng các kênh thực thi pháp lý gồm Hợp đồng Hợp tác kinh doanh (BCC), Doanh nghiệp Liên doanh, Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài và Hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT, BTO, BT).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục Thống kê và báo cáo của các tổ chức tài chính quốc tế trong giai đoạn 1988 - 2002.

• Cỡ mẫu và phân bổ: Tổng thể dữ liệu khảo sát bao quát toàn bộ 3.524 dự án được cấp phép và 2.628 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 36,3 tỷ USD tính đến cuối năm 2000.
• Phương pháp chọn mẫu: Tác giả áp dụng kỹ thuật chọn mẫu toàn bộ kết hợp phân tầng theo hình thức sở hữu (Doanh nghiệp Liên doanh, 100% vốn nước ngoài, Hợp đồng Hợp tác kinh doanh) và theo lĩnh vực kinh tế (Công nghiệp - Xây dựng, Nông - Lâm nghiệp, Dịch vụ).
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Luận văn kết hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian và phân tích cơ cấu dòng vốn. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bóc tách chính xác sự phân hóa giữa vốn đăng ký và 17,7 tỷ USD vốn thực tế đưa vào từ bên ngoài, đồng thời lượng hóa nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ giải thể cao ở nhóm dự án liên doanh (chiếm 70% tổng số dự án giải thể). Timeline nghiên cứu được thực hiện liền mạch trong giai đoạn 15 năm (1988 - 2002).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Thứ nhất, quy mô thu hút vốn đăng ký tăng trưởng vượt bậc nhưng thiếu tính bền vững qua các thời kỳ. Trong giai đoạn 1996 - 2000, số lượng dự án đạt 1.648 dự án với 20,8 tỷ USD vốn đăng ký, tăng 15,7% về số dự án và 27,6% về quy mô vốn so với giai đoạn 1991 - 1995 (1.398 dự án với 16,24 tỷ USD). Dẫu vậy, dòng vốn biến động mạnh do ảnh hưởng khủng hoảng kinh tế khi vốn cấp mới năm 1997 giảm 49%, năm 1998 giảm 16% và năm 1999 giảm 59%.
• Thứ hai, vốn thực hiện tăng trưởng tích cực nhưng tỷ trọng nợ vay gia tăng đáng kể. Tổng vốn FDI thực hiện giai đoạn 1988 - 2000 đạt khoảng 20 tỷ USD; riêng thời kỳ 1996 - 2000 đạt 12,8 tỷ USD, tăng 80% so với mức 7,15 tỷ USD của giai đoạn 1991 - 1995. Tuy nhiên, tỷ trọng vốn vay nước ngoài trong tổng vốn thực hiện có xu hướng tăng nhanh từ mức 39,5% năm 1996 lên 43,2% năm 1998 và đạt tới 56,5% trong năm 2000, làm gia tăng rủi ro nợ quốc gia.
• Thứ ba, sự phân hóa sâu sắc trong hiệu quả hoạt động và rủi ro giải thể theo hình thức đầu tư. Tính đến hết năm 2000, có 1.292 dự án (chiếm 49% dự án còn hiệu lực) đã đi vào sản xuất với doanh thu đạt 26 tỷ USD và đóng góp 1,8 tỷ USD vào ngân sách. Ngược lại, có tới 642 dự án bị giải thể trước hạn với số vốn đăng ký 8 tỷ USD (vốn thực hiện chỉ đạt 2,1 tỷ USD, tương đương 26% vốn đăng ký). Trong đó, khối liên doanh chiếm tỷ lệ tổn thất cao nhất với 70% về số lượng dự án và 68% về quy mô vốn giải thể, vượt xa tỷ lệ 21% của hình thức 100% vốn nước ngoài.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến 642 dự án phải giải thể trước thời hạn bắt nguồn từ cả yếu tố chủ quan lẫn khách quan. Về cơ cấu ngành, các dự án giải thể tập trung chủ yếu ở lĩnh vực công nghiệp - xây dựng (chiếm 50% số dự án) nhưng xét về quy mô vốn thì lĩnh vực dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn nhất với 3,88 tỷ USD (tương đương 58% tổng vốn giải thể). Giai đoạn trước năm 1995, công tác thẩm định dự án còn mang tính cả nể, dự báo sai lệch về cung - cầu thị trường và đối tác trong nước chủ yếu góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất (chiếm trên 1 tỷ USD giai đoạn 1991 - 1995) dẫn đến thiếu năng lực quản trị tài chính.

Khi so sánh với kinh nghiệm của các nền kinh tế NIEs Đông Á, Hàn Quốc và Đài Loan đã chuyển đổi thành công từ mô hình thu hút FDI thâm dụng lao động sang công nghệ cao và tự do hóa đầu tư (Hàn Quốc mở cửa tới 90% các ngành kinh tế cho FDI từ sau năm 1992). Ngược lại, Việt Nam còn tồn tại tình trạng phân biệt giá dịch vụ và thủ tục hành chính cồng kềnh.

Để trực quan hóa các kết quả nghiên cứu, dữ liệu biến động dòng vốn được thể hiện hiệu quả qua biểu đồ cột kép so sánh tương quan vốn đăng ký và vốn thực hiện qua các mốc thời gian 1988 - 1990, 1991 - 1995 và 1996 - 2000, kết hợp bảng ma trận phân tích rủi ro giải thể theo 3 hình thức đầu tư chính nhằm làm sáng tỏ tính ưu việt của hình thức 100% vốn ngoại so với mô hình liên doanh truyền thống.

Đề xuất và khuyến nghị

• Xây dựng và ban hành khung chính sách đầu tư thống nhất: Trình Chính phủ ban hành Nghị quyết chuyên đề về FDI cho giai đoạn 2001 - 2005; đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu để ban hành Luật Đầu tư chung áp dụng thống nhất cho cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì phối hợp với Bộ Tư pháp. Timeline: Hoàn thiện dự thảo trong năm 2001 - 2002. Mục tiêu cụ thể: Xóa bỏ 100% sự bất bình đẳng pháp lý, tạo tiền đề thu hút 22 đến 24 tỷ USD vốn FDI.
• Triệt để xóa bỏ cơ chế hai giá và chuẩn hóa chi phí đầu vào: Thực hiện nghiêm túc Quyết định số 53/1999/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tiến tới áp dụng một mặt bằng giá phí thống nhất đối với cước viễn thông, cảng biển, đăng kiểm và giá điện nước. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Bộ Thương mại và Tổng Công ty Điện lực Việt Nam. Timeline: Giải quyết dứt điểm thanh toán công trình điện ngoài hàng rào trong năm 2001. Mục tiêu cụ thể: Cắt giảm từ 15% đến 20% chi phí đầu tư ban đầu cho các đối tác quốc tế.
• Cải cách chế độ đất đai và đa dạng hóa cấu trúc sở hữu: Chấm dứt cơ chế doanh nghiệp trong nước góp vốn bằng quyền sử dụng đất, chuyển hoàn toàn sang hình thức Nhà nước cho thuê đất trực tiếp; đồng thời cho phép thành lập công ty quản lý vốn (holding company) và đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp FDI. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Tổng cục Địa chính và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố. Timeline: Triển khai thí điểm giai đoạn 2002 - 2004. Mục tiêu cụ thể: Nâng tỷ lệ giải ngân vốn thực hiện đạt trên 50% tổng vốn đăng ký mới.
• Tối ưu hóa quy trình thẩm định theo cơ chế "một cửa" (one-door policy): Tích hợp chuyên gia liên bộ tại một đầu mối duy nhất nhằm thẩm định nhanh chóng về công nghệ, môi trường và tài chính, tháo gỡ vướng mắc cho 503 dự án đang chậm triển khai với 6 tỷ USD vốn đăng ký. Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng các bộ, ngành liên quan. Timeline: Đồng bộ hóa quy trình từ năm 2001 đến năm 2003. Mục tiêu cụ thể: Cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý hồ sơ cấp phép.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan lập pháp: Cán bộ chuyên trách tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp có thể sử dụng dữ liệu luận văn để hoàn thiện Luật Đầu tư chung và xây dựng danh mục dự án quốc gia gọi vốn FDI giai đoạn 2001 - 2005 với quy mô 22 đến 24 tỷ USD.
• Các nhà đầu tư quốc tế và tập đoàn đa quốc gia: Các doanh nghiệp FDI từ Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore nắm bắt được bức tranh pháp lý, cấu trúc 3 hình thức đầu tư chủ lực và các chính sách ưu đãi tài chính theo Quyết định số 53/1999/QĐ-TTg để tối ưu hóa chiến lược gia nhập thị trường Việt Nam.
• Doanh nghiệp trong nước tham gia liên doanh, hợp tác đầu tư: Lãnh đạo các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân rút ra bài học kinh nghiệm sâu sắc từ thực trạng 642 dự án giải thể trước hạn với 8 tỷ USD vốn đăng ký, từ đó chủ động cơ cấu nguồn vốn tài chính thay vì chỉ phụ thuộc vào quyền sử dụng đất.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Kinh tế đối ngoại: Sử dụng tài liệu như một công trình tham khảo học thuật chuẩn mực về ứng dụng mô hình MacDougall - Kemp và học thuyết Nurkse trên bộ dữ liệu thực tế gồm 3.524 dự án FDI tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao tốc độ thu hút vốn FDI vào Việt Nam lại suy giảm mạnh trong giai đoạn 1997 - 1999? Dòng vốn FDI sụt giảm do tác động trực tiếp của cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997 khiến nguồn vốn từ các nền kinh tế NIEs Đông Á bị gián đoạn. Kết quả là vốn cấp mới năm 1997 giảm 49%, năm 1998 giảm 16% và năm 1999 giảm 59%, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội.

• Vì sao mô hình doanh nghiệp liên doanh lại chiếm tới 70% tổng số dự án giải thể trước thời hạn? Khối liên doanh chiếm 70% số dự án và 68% vốn giải thể (tương đương 6,56 tỷ USD giai đoạn 1996 - 2000) do sự khác biệt về văn hóa quản trị, thẩm định dự án lỏng lẻo trước năm 1995 và đối tác trong nước chủ yếu góp vốn bằng quyền sử dụng đất trị giá trên 1 tỷ USD nhưng thiếu vốn lưu động để duy trì sản xuất.

• Lý thuyết của Ragnar Nurkse giải thích vai trò của FDI đối với kinh tế Việt Nam như thế nào? Theo Ragnar Nurkse, tích lũy nội bộ ở các nước đang phát triển rất thấp khiến nền kinh tế rơi vào vòng luẩn quẩn đói nghèo. Luận văn chứng minh 20 tỷ USD vốn FDI thực hiện giai đoạn 1988 - 2000 chính là "cú huých" quan trọng bù đắp thiếu hụt vốn, đóng góp 13,3% GDP vào năm 2000.

• Cơ chế "một cửa" (one-door policy) giải quyết bất cập gì trong quản lý đầu tư nước ngoài? Cơ chế "một cửa" tập trung chuyên gia liên ngành tại một cơ quan đầu mối, khắc phục triệt để tình trạng ách tắc hồ sơ do sự bất đồng giữa các bộ ngành, giúp giải phóng nguồn lực cho 503 dự án đang tồn đọng thủ tục với 6 tỷ USD vốn đăng ký và rút ngắn 30% thời gian thẩm định.

• Mục tiêu huy động vốn đầu tư phát triển của Việt Nam giai đoạn 2001 - 2005 được xác định ra sao? Kế hoạch 5 năm 2001 - 2005 đặt mục tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 56 đến 60 tỷ USD nhằm đảm bảo tốc độ tăng trưởng GDP tối thiểu 7%/năm. Trong đó, nguồn vốn ngoại lực cần huy động đạt từ 22 đến 24 tỷ USD, chiếm khoảng 39% - 40% tổng nhu cầu vốn quốc gia.

Kết luận

• Đóng góp học thuật: Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ lý thuyết MacDougall - Kemp cùng mô hình vòng luẩn quẩn của Ragnar Nurkse trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi Việt Nam.
• Cơ sở dữ liệu thực chứng: Phân tích toàn diện 3.524 dự án với 39,032 tỷ USD vốn đăng ký và 20 tỷ USD vốn thực hiện, chỉ rõ sự phục hồi tích cực nhưng tiềm ẩn rủi ro khi vốn vay chiếm tới 56,5% trong năm 2000.
• Nhận diện hạn chế cốt lõi: Bóc tách chính xác nguyên nhân giải thể của 642 dự án với 8 tỷ USD vốn đăng ký, đặc biệt là sự thiếu hụt năng lực quản trị trong 70% dự án liên doanh.
• Vận dụng bài học NIEs: Khái quát kinh nghiệm 3 thập kỷ phát triển của Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore để đề xuất định hướng tự do hóa đầu tư và mở rộng hơn 90% ngành kinh tế cho FDI.
• Hệ thống giải pháp mang tính hành động cao: Kiến nghị 4 nhóm giải pháp đột phá về thể chế, đất đai, cơ chế một cửa và tài chính nhằm huy động thành công 22 đến 24 tỷ USD vốn FDI giai đoạn 2001 - 2005.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi các cơ quan chức năng khẩn trương ban hành khung giá dịch vụ thống nhất trong năm 2001 và hoàn thiện Bộ luật Đầu tư chung trước năm 2005. Các nhà hoạch định chính sách, giới nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp hãy khai thác tối đa những phát hiện của công trình này để hiện thực hóa chiến lược phát triển kinh tế bền vững đến năm 2010.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về đầu tư nước ngoài I. Đầu tư và đầu tư nước ngoài. Cho đến nay, đầu tư không phải là một khái niệm mới đối với nhiều người, nhất là đối với những người hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, thuật ngữ này lại được hiểu rẩt khác nhau.

Có người cho rằng đầu tư là phải bỏ một cái gì đó vào một việc nhất định để thu lại một lợi ích trong tương lai. Nhưng cũng có người lại quan niệm đầu tư là các hoạt động sản xuất kinh doanh để thu lợi nhuận. Thậm chí thuật ngữ này thường được sử dụng rộng rãi, như câu cửa miệng để nói lên chi phí về thời gian, sức lực và tiền bạc vào mọi hoạt động của con người trong cuộc sống. Vậy đầu tư theo đúng nghĩa của nó là gì? Những đặc trưng nào quyết định một hoạt động được gọi là đầu tư? Mặc dù vẫn còn có khá nhiều quan điểm khác nhau về vấn đề này, nhưng có thể đưa ra một khái niệm cơ bản về đầu tư được nhiều người thừa nhận, đó là “đầu tư là việc sử dụng một lượng tài sản nhất định như vốn, công nghệ, đất đai, … vào một hoạt động kinh tế cụ thể nhằm tạo ra một hoặc nhiều sản phẩm cho xã hội để thu lợi nhuận”.

Người bỏ ra một số lượng tài sản được gọi là nhà đầu tư hay chủ đầu tư. Chủ đầu tư có thể là các tổ chức, cá nhân và cũng có thể là nhà nước. Có hai đặc trưng quan trọng để phân biệt một hoạt động được gọi là đầu tư hay không, đó là: tính sinh lãi và độ rủi ro của công cuộc đầu tư. Thực vậy, người ta không thể bỏ ra một lượng tài sản mà lại không dự tính thu được giá trị cao hơn giá trị ban đầu.

Tuy nhiên, nếu mọi hoạt động đầu tư nào cũng sinh lãi thì trong xã hội thì ai cũng muốn trở thành nhà đầu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chính hai thuộc tính này đã sàng lọc các nhà đầu tư và thúc đẩy sản xuất – xã hội phát triển. Qua hai đặc trưng trên cho thấy, rõ ràng mục đích của hoạt động đầu tư là lợi nhuận. Vì thế, cần hiểu rằng bất kỳ sự chi phí nào về thời gian, sức lực và tiền bạc vào một hoạt động nào đó mà không có mục đích thu lợi nhuận thì không thuộc về khái niệm về đầu tư.

Đầu tư nước ngoài. Khái niệm: Đầu tư nước ngoài là sự dịch chuyển tài sản như vốn, công nghệ, kỹ năng quản lý từ nước này sang nước khác để kinh doanh nhằm thu lợi nhuận cao trên phạm vi toàn cầu. Các hình thức đầu tư nước ngoài. Theo tính chất quản lý: Đầu tư trực tiếp (FDI-Foreign Direct Investment) và đầu tư gián tiếp (PFI-Portfolio Foreign Investment).

Đầu tư gián tiếp thường do Chính phủ các nước, tổ chức quốc tế và các tổ chức phi chính phủ của một nước cho một nước khác (thường là nước đang phát triển) vay vốn dưới nhiều hình thức viện trợ hoàn lại và không hoàn lại. Theo loại hình này bên nhận vốn có toàn quyền quyết định việc sử dụng vốn như thế nào để đạt được kết quả cao nhất, còn bên cho vay hoặc viện trợ không chịu rủi ro và hiệu quả vốn vay. Loại hình đầu tư này thường kèm theo điều kiện ràng buộc về kinh tế hay chính trị cho nước nhận vốn. Do vậy hình thức đầu tư này không chiếm tỷ trọng lớn trong vốn đầu tư quốc tế, nó thường chỉ dùng cho các nước đang phát triển có nhu cầu cấp thiết về vốn.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.