Tìm hiểu tác động của các nhân tố nội bộ đối với chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Donald Trump

Tài liệu nghiên cứu Tìm hiểu tác động của các nhân tố nội bộ đối với chính sách đối ngoại của mỹ dưới thời donald trump, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Chính Trị Học
• Đề tài: Tác Động Của Các Nhân Tố Nội Bộ Đến Chính Sách Đối Ngoại Của Mỹ Dưới Thời Donald Trump
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 4. CHƯƠNG 4: MỐI QUAN HỆ ĐẢNG CỘNG HÒA - TỔNG THỐNG D. TRUMP VÀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI TRÌ TRUNG
• 4.1. MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐẢNG VÀ TỔNG THỐNG: CƠ SỞ LỊCH SỬ VÀ LÝ THUYẾT
• 4.2. TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ NỘI BỘ ĐỐI VỚI CHÍNH SÁCH
• 4.3. ĐẢNG CỘNG HÒA VÀ D. TRUMP: TỪ HỢP TÁC ĐẾN KIỀM CHẾ

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của nhân tố nội bộ đến chính sách đối ngoại của Mỹ

Chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Donald Trump đã chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các nhân tố nội bộ. Sự kết hợp giữa các yếu tố chính trị, kinh tế và xã hội đã tạo ra một bối cảnh đặc biệt cho chính quyền Trump. Việc Trump trở thành tổng thống không chỉ là một sự kiện chính trị đơn thuần mà còn là một sự thay đổi lớn trong cách thức mà Đảng Cộng hòa và các nhóm lợi ích tương tác với nhau. Điều này đã dẫn đến những thay đổi đáng kể trong chính sách đối ngoại của Mỹ.

1.1. Đảng Cộng hòa và vai trò của Donald Trump trong chính sách đối ngoại

Đảng Cộng hòa đã có một vai trò quan trọng trong việc định hình chính sách đối ngoại của Mỹ. Sự xuất hiện của Trump đã làm thay đổi cách thức mà đảng này tương tác với các nhóm lợi ích và cử tri. Trump đã mang đến một phong cách lãnh đạo mới, điều này đã tạo ra những thách thức và cơ hội cho chính sách đối ngoại của Mỹ.

1.2. Các yếu tố nội bộ ảnh hưởng đến quyết định chính sách

Các nhân tố nội bộ như sự phân cực chính trị, áp lực từ các nhóm lợi ích và sự thay đổi trong quan điểm của cử tri đã ảnh hưởng lớn đến quyết định chính sách của Trump. Những yếu tố này không chỉ định hình các quyết định ngắn hạn mà còn ảnh hưởng đến chiến lược dài hạn của Mỹ trên trường quốc tế.

II. Thách thức trong chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Trump

Chính quyền Trump đã phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện chính sách đối ngoại. Sự phân cực chính trị trong nội bộ đã tạo ra những rào cản lớn trong việc đạt được sự đồng thuận về các vấn đề quan trọng. Điều này đã dẫn đến những quyết định chính sách không nhất quán và khó khăn trong việc duy trì mối quan hệ với các đồng minh truyền thống.

2.1. Sự phân cực chính trị và tác động đến chính sách

Sự phân cực chính trị đã làm cho việc đạt được sự đồng thuận trong Quốc hội trở nên khó khăn hơn. Điều này đã ảnh hưởng đến khả năng của Trump trong việc thực hiện các chính sách đối ngoại quan trọng, như việc rút khỏi các hiệp định quốc tế.

2.2. Áp lực từ các nhóm lợi ích và cử tri

Các nhóm lợi ích và cử tri đã tạo ra áp lực lớn lên chính quyền Trump, yêu cầu phải có những thay đổi trong chính sách đối ngoại. Điều này đã dẫn đến những quyết định chính sách đôi khi không nhất quán và khó hiểu.

III. Phương pháp giải quyết thách thức trong chính sách đối ngoại

Để đối phó với những thách thức trong chính sách đối ngoại, chính quyền Trump đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc sử dụng các chiến lược như 'đi vào công chúng' và tăng cường quan hệ với các nhóm lợi ích đã giúp Trump duy trì sự ủng hộ từ cử tri và các thành viên trong đảng.

3.1. Chiến lược đi vào công chúng và tác động

Chiến lược 'đi vào công chúng' đã giúp Trump tạo ra sự ủng hộ từ cử tri cho các chính sách đối ngoại của mình. Điều này cho phép ông có thể vượt qua những rào cản trong Quốc hội và thực hiện các quyết định quan trọng.

3.2. Tăng cường quan hệ với các nhóm lợi ích

Việc tăng cường quan hệ với các nhóm lợi ích đã giúp Trump duy trì sự ủng hộ từ các thành viên trong Đảng Cộng hòa. Điều này đã tạo ra một nền tảng vững chắc cho các quyết định chính sách đối ngoại của ông.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chính sách đối ngoại

Nghiên cứu về chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Trump cho thấy rằng các nhân tố nội bộ đã có tác động lớn đến quyết định chính sách. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng sự tương tác giữa Trump và Đảng Cộng hòa đã tạo ra những thay đổi đáng kể trong cách thức mà Mỹ tham gia vào các vấn đề quốc tế.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Các nghiên cứu thực tiễn đã chỉ ra rằng sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của Trump đã dẫn đến những hệ quả không mong muốn, như sự suy giảm uy tín của Mỹ trên trường quốc tế.

4.2. Ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện chính sách đối ngoại trong tương lai. Việc hiểu rõ các nhân tố nội bộ sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách có thể đưa ra những quyết định hợp lý hơn.

V. Kết luận và tương lai của chính sách đối ngoại Mỹ

Chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời Trump đã cho thấy rõ ràng tác động của các nhân tố nội bộ. Tương lai của chính sách này sẽ phụ thuộc vào khả năng của các nhà lãnh đạo trong việc điều chỉnh và thích ứng với những thay đổi trong bối cảnh chính trị và xã hội.

5.1. Tương lai của chính sách đối ngoại Mỹ

Tương lai của chính sách đối ngoại của Mỹ sẽ cần phải xem xét lại các nhân tố nội bộ để đảm bảo sự ổn định và hiệu quả trong các quyết định chính sách.

5.2. Những bài học từ chính quyền Trump

Những bài học từ chính quyền Trump có thể giúp các nhà lãnh đạo tương lai hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc quản lý các nhân tố nội bộ trong việc định hình chính sách đối ngoại.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016 đánh dấu một bước ngoặt đặc biệt trong lịch sử chính trị hiện đại khi Donald Trump – một doanh nhân chưa từng nắm giữ vị trí nào trong bộ máy công quyền – chính thức trở thành Tổng thống thứ 45 của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Sự kiện này đã phá vỡ các quy tắc vận hành truyền thống của nền chính trị lưỡng đảng, đặt mối quan hệ giữa Đảng Cộng hòa và Tổng thống vào tình thế chưa từng có tiền lệ. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung làm sáng tỏ cơ chế tương tác, thỏa hiệp và kiềm chế giữa Đảng Cộng hòa và Tổng thống Donald Trump, cùng tác động sâu sắc của mối quan hệ này đối với quá trình hoạch định chính sách đối ngoại Mỹ.

Mục tiêu cụ thể của công trình là phân tích sự chuyển dịch từ hợp tác sang kiềm chế thông qua hai văn kiện chiến lược cốt lõi: Cương lĩnh Đảng Cộng hòa năm 2016 (dài 60 trang) được thông qua vào tháng 7/2016 và Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS, dài 68 trang) được công bố vào ngày 18/12/2017. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian chính trị Washington D.C trong giai đoạn bản lề từ năm 2016 đến năm 2018, đồng thời mở rộng đánh giá vai trò của hơn 1.800 cơ quan tư vấn chính sách và mạng lưới nhóm lợi ích tại Mỹ.

Ý nghĩa thực tiễn và học thuật của đề tài được đo lường bằng việc giải mã sự biến động trong nhận thức công chúng và đối tác quốc tế. Theo các dữ liệu điều tra xã hội học, tỷ lệ người dân Mỹ coi an ninh quốc gia và đối ngoại là ưu tiên hàng đầu đã tăng từ 22% vào tháng 3/2017 lên 33% vào tháng 10/2017. Nghiên cứu cung cấp khung phân tích đa chiều, giúp các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý hiểu rõ bản chất của các quyết sách đối ngoại Mỹ dưới lăng kính thể chế nội bộ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng kết hợp giữa Lý thuyết Hành động Đơn phương của Tổng thống (Unilateral Presidential Power Theory) do Terry Moe và William Howell phát triển và Lý thuyết Chính phủ Đảng Chịu trách nhiệm (Responsible Party Government Model) của Gary Cox và Mathew McCubbins. Bên cạnh đó, luận văn tích hợp mô hình Chức năng Gác cổng (Gatekeeping) và Bầu cử Sơ bộ Vô hình (Invisible Primary) của các học giả Steven Levitsky, Daniel Ziblatt và Arthur Hadley nhằm giải thích sự suy giảm quyền lực kiểm soát ứng viên của các tổ chức đảng phái kể từ thập niên 1970.

Hệ thống khái niệm nòng cốt bao gồm:

• Khái niệm "Doanh trướng lớn" (Big tents): Mô tả cấu trúc phân tầng và mạng lưới liên minh lỏng lẻo giữa nhiều nhóm lợi ích trong lòng một chính đảng.
• Khái niệm "Tài sản chung thương hiệu đảng" (Party brand name as a public good): Nhấn mạnh uy tín của đảng là tài sản tập thể mà mọi thành viên cùng hưởng lợi hoặc chịu tổn hại lâu dài.
• Khái niệm "Chủ nghĩa hiện thực có nguyên tắc" (Principled realism): Tư tưởng chỉ đạo đối ngoại kết hợp giữa sức mạnh cứng vượt trội và giá trị cốt lõi của Mỹ.
• Khái niệm "Những người lớn ở trong phòng" (The adults in the room): Nhóm quan chức an ninh và ngoại giao kỳ cựu được kỳ vọng định hướng và kiềm chế các quyết định bốc đồng của người đứng đầu nhánh hành pháp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp phân tích văn bản chính sách chuyên sâu (textual analysis) kết hợp phương pháp nghiên cứu tình huống điển hình (case study). Nguồn dữ liệu sơ cấp bao gồm toàn văn 60 trang Cương lĩnh Đảng Cộng hòa 2016, 68 trang Chiến lược An ninh Quốc gia 2017, 59 sắc lệnh và tuyên bố hành pháp đối ngoại trong giai đoạn 2017 - 2018, cùng thư ngỏ phản đối của 50 quan chức an ninh cấp cao Đảng Cộng hòa ký ngày 08/8/2016. Nguồn dữ liệu thứ cấp được khai thác từ báo cáo thường niên của hơn 1.800 viện nghiên cứu chính sách, cơ sở dữ liệu CIS Index với 100.000 tổ chức vận động hành lang, cùng các chuỗi khảo sát toàn cầu giai đoạn 2017 - 2019 của Pew Research Center.

Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào 2 văn kiện nền tảng mang tính pháp lý - chính trị cao nhất của chính quyền và đảng phái, kết hợp với mẫu chọn lọc gồm 7 sắc lệnh đối ngoại gây tranh cãi nhất trong năm đầu nhiệm kỳ. Phương pháp chọn mẫu chủ đích (purposive sampling) được lựa chọn vì các văn kiện và sự kiện này đại diện cho các thời điểm chuyển giao quyền lực mang tính bước ngoặt. Lý do lựa chọn phân tích định tính kết hợp đối chiếu văn bản là nhằm bóc tách sự tương phản giữa cam kết chiến lược của tổ chức đảng và hành vi thực thi đơn phương của tổng thống.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, Cương lĩnh Đảng Cộng hòa 2016 phản ánh nỗ lực dung hòa mang tính chiến thuật nhằm tối đa hóa cơ hội chiến thắng bầu cử. Trong 14 trang thuộc phần "Nước Mỹ tái chấn hưng", Đảng Cộng hòa đã khéo léo cài cắm các ưu tiên truyền thống như mô hình "Hòa bình thông qua sức mạnh" của cựu Tổng thống Ronald Reagan, đồng thời hợp thức hóa các quan điểm dân túy của Donald Trump bằng ngôn từ ngoại giao mềm mỏng. Đảng chấp nhận đưa ý tưởng xây dựng bức tường biên giới phía Nam vào văn bản, nhưng đã lược bỏ các phát ngôn cực đoan như đề xuất cấm hoàn toàn người Hồi giáo nhập cảnh.

Thứ hai, Chiến lược An ninh Quốc gia tháng 12/2017 thể hiện rõ cơ chế thỏa hiệp thể chế thông qua 4 trụ cột an ninh quốc gia. Mặc dù văn bản mang tên "Chiến lược Nước Mỹ trên hết", nội dung cốt lõi do nhóm chuyên gia của Đảng Cộng hòa (đứng đầu bởi H.R. McMaster, Nadia Schadlow và Dina Powell) chắp bút lại tái khẳng định cam kết đối với các liên minh truyền thống như NATO, APEC và ASEAN, trái ngược với những phát biểu hoài nghi đa phương của Tổng thống.

Thứ ba, sự đổ vỡ của cơ chế kiềm chế nội bộ bộc lộ rõ nét qua sự thay đổi nhân sự. Đến cuối năm 2018, gần 100% các quan chức an ninh thuộc nhóm "những người lớn ở trong phòng" (bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis, Cố vấn An ninh Quốc gia H.R. McMaster và Ngoại trưởng Rex Tillerson) đều lần lượt từ chức hoặc bị bãi nhiệm do bất đồng sâu sắc với các hành động đơn phương của Tổng thống, điển hình như việc phóng 59 tên lửa Tomahawk vào Syria ngày 06/4/2017 hay tuyên bố rút khỏi Hiệp định Khí hậu Paris ngày 01/6/2017.

Thứ tư, cấu trúc tác động của các nhân tố nội bộ ngoài chính phủ cho thấy vai trò áp đảo của khối doanh nghiệp. Trong tổng số hơn 1.700 nhóm lợi ích có đăng ký chính thức, khối doanh nghiệp và hiệp hội thương mại chiếm hơn 1.000 đơn vị (tương đương gần 60% về số lượng) và chi phối tới 80% tổng nguồn tài chính vận động hành lang, tạo ra sức ép đa chiều lên các quyết sách thương mại quốc tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của tình trạng "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" bắt nguồn từ sự xung đột lợi ích cốt lõi giữa hai chủ thể. Tổng thống là một cá nhân chịu áp lực tạo dựng di sản nhanh chóng trong nhiệm kỳ 4 năm hoặc 8 năm, do đó có xu hướng tận dụng tối đa quyền lực hành pháp đơn phương trong lĩnh vực đối ngoại – nơi Quốc hội ít có khả năng can thiệp trực tiếp. Ngược lại, Đảng Cộng hòa là một tập thể hướng đến việc duy trì danh tiếng thương hiệu lâu dài nhằm bảo vệ vị thế đa số tại Thượng viện và Hạ viện qua các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Khi trình bày dữ liệu thông qua ma trận đối chiếu chính sách và biểu đồ phân kỳ quyền lực, người đọc có thể thấy rõ khoảng cách giữa đường lối ngoại giao thực tế của bộ máy chuyên nghiệp và các phát ngôn cá nhân của Tổng thống. So sánh với các chính quyền tiền nhiệm như thời kỳ George W. Bush hay Barack Obama, mức độ phân cực và thiếu đồng thuận trong nội bộ chính quyền Trump cao hơn rõ rệt. Hệ quả là sức mạnh mềm của Mỹ suy giảm trên bình diện quốc tế, trong khi tỷ lệ cử tri trong nước lo ngại về an ninh đối ngoại tăng thêm 11% chỉ sau 7 tháng cầm quyền trong năm 2017.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thiết lập cơ chế tham vấn bắt buộc giữa Hội đồng An ninh Quốc gia và các Ủy ban Đối ngoại Lưỡng viện Quốc hội: Nhánh Lập pháp cần chủ động xây dựng quy trình giám sát chặt chẽ nhằm giảm thiểu 40% các quyết định đối ngoại đơn phương không qua phê chuẩn trong khung thời gian 2 năm tới, đảm bảo tính liên tục của chính sách quốc gia.
2. Chuẩn hóa quy trình thẩm định chính sách an ninh thông qua mạng lưới hơn 1.800 viện nghiên cứu tư vấn (Think Tanks): Bộ Ngoại giao và Hội đồng An ninh Quốc gia cần định kỳ tổ chức các phiên điều trần học thuật kín, đặt mục tiêu nâng cao 50% tính khả thi và ổn định của các văn kiện chiến lược quốc gia trong giai đoạn 2026 - 2030.
3. Hoàn thiện khung pháp lý về minh bạch hóa tài chính vận động hành lang theo Đạo luật Công khai Vận động năm 1995: Quốc hội Mỹ cần nâng mức kiểm toán độc lập, kiểm soát 100% các dòng tiền tài trợ chính sách vượt ngưỡng 20,5 nghìn USD trong chu kỳ 6 tháng từ các tập đoàn và nhóm lợi ích nước ngoài.
4. Xây dựng Bộ chỉ số Đánh giá Rủi ro Thương hiệu Đảng phái (Party Brand Risk Index): Ban Lãnh đạo Đảng Cộng hòa cần triển khai công cụ đo lường định kỳ 6 tháng một lần để đánh giá mức độ tương thích giữa các tuyên bố của ứng viên tổng thống với Cương lĩnh Đảng, bảo vệ uy tín lâu dài của tổ chức trước cử tri.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành Quan hệ Quốc tế, Chính trị học Mỹ: Nguồn tài liệu chuyên sâu cung cấp khung lý thuyết vững chắc về sự tương tác giữa chính đảng và nhánh hành pháp, hỗ trợ đắc lực cho công tác giảng dạy và công bố quốc tế.
2. Cán bộ hoạch định chính sách và ngoại giao tại các cơ quan nhà nước: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về cơ chế vận hành chính sách đối ngoại của Mỹ, giúp dự báo chính xác các bước chuyển dịch chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
3. Chuyên viên phân tích rủi ro chính trị tại các quỹ đầu tư và tập đoàn đa quốc gia: Tài liệu giúp nhận diện mức độ tác động của 7 nhóm lợi ích chính trị và các chu kỳ bầu cử Mỹ đến chính sách thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu.
4. Học viên cao học và sinh viên ngành Ngoại giao, Khoa học Chính trị: Luận văn là hình mẫu chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu tình huống, kỹ năng xử lý dữ liệu văn kiện 60 - 68 trang và phương pháp trích dẫn học thuật chuyên nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Cương lĩnh Đảng Cộng hòa 2016 đã dung hòa các tuyên bố của ông Donald Trump bằng cách nào? Đảng Cộng hòa đã sử dụng kỹ thuật cân bằng văn bản trên 60 trang Cương lĩnh bằng cách đưa các cam kết truyền thống vào cạnh các ý tưởng dân túy. Đảng chấp nhận đề xuất xây tường biên giới nhưng gắn kèm các điều kiện luật pháp chặt chẽ và không cam kết buộc phía Mexico phải chi trả kinh phí.

2. Nhóm "những người lớn ở trong phòng" gồm những ai và giữ vai trò gì trong chính quyền? Nhóm này bao gồm các tướng lĩnh và chính trị gia kỳ cựu như H.R. McMaster, James Mattis, John Kelly và Rex Tillerson. Họ đóng vai trò làm điểm tựa chiến lược, nỗ lực kiềm chế các quyết định bốc đồng của Tổng thống và bảo đảm Mỹ duy trì cam kết với các đồng minh NATO và châu Á.

3. Điểm đặc biệt của Chiến lược An ninh Quốc gia tháng 12/2017 (NSS) là gì? Chiến lược dài 68 trang được công bố sớm bất thường ngay trong năm đầu nhiệm kỳ, xác lập 4 trụ cột an ninh và chính thức định nghĩa khái niệm địa chính trị "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương". Văn bản đã biến khẩu hiệu "Nước Mỹ trên hết" thành một chiến lược hiện thực có nguyên tắc thay vì chủ nghĩa biệt lập.

4. Các nhóm lợi ích và tổ chức vận động hành lang tác động ra sao đến đối ngoại Mỹ? Với hơn 1.000 nhóm doanh nghiệp chi phối 80% nguồn tài chính vận động hành lang và hơn 1.800 viện tư vấn chính sách đạt doanh thu 1 tỷ USD hàng năm, các tổ chức này liên tục gây sức ép lên Quốc hội và Nhà Trắng nhằm định hình các điều khoản thương mại và ngân sách quốc phòng.

5. Vì sao các cải cách bầu cử từ thập niên 1970 làm suy yếu chức năng gác cổng của đảng? Việc chuyển từ cơ chế lãnh đạo đảng chỉ định sang bầu cử sơ bộ phổ thông đã trao quyền quyết định trực tiếp cho cử tri. Điều này xóa bỏ quá trình thẩm định nội bộ, tạo cơ hội cho các ứng viên phi truyền thống và có màu sắc dân túy giành quyền đại diện đảng ra tranh cử.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh thành công sự xung đột thể chế sâu sắc giữa Đảng Cộng hòa và Tổng thống Donald Trump trong giai đoạn 2016 - 2018.
• Hai văn kiện quan trọng gồm Cương lĩnh Đảng 2016 (dài 60 trang) và Chiến lược An ninh Quốc gia 2017 (dài 68 trang) phản ánh rõ nét sự chuyển biến từ hợp tác chiến thuật sang kiềm chế thụ động.
• Sự thay thế gần 100% nhân sự kỳ cựu thuộc nhóm "người lớn ở trong phòng" trước cuối năm 2018 khẳng định xu hướng hành động đơn phương áp đảo của nhánh hành pháp.
• Nghiên cứu đóng góp hệ thống luận cứ khoa học về vai trò của hơn 1.800 think tanks và 7 nhóm lợi ích trong cấu trúc quyền lực Mỹ.
• Độc giả và các nhà nghiên cứu quan tâm hãy tiếp tục khai thác các hướng tiếp cận này để phân tích sâu hơn về biến động chính sách đối ngoại của các đời chính quyền Mỹ tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu bằng một mục có tiêu đề “Một thế giới nguy hiểm” (A Dangerous World), trong đó nhận định rằng Mỹ đang đối mặt với “khủng hoảng an ninh quốc gia”2. Tiếp theo, Cương lĩnh thể hiện lập trường rằng để đương đầu với các mối nguy hiểm, Mỹ cần phải khôi phục sức mạnh theo mô hình __________ 1. Sandy Maisel: “The Platform‐Writing Process: Candidate‐ Centered Platforms in 1992”, Sđd, tr. Cương lĩnh Đảng Cộng hòa 2016, tr.

208 TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ NỘI BỘ ĐỐI VỚI CHÍNH SÁCH. “hòa bình thông qua sức mạnh” của Reagan‐ với định nghĩa sức mạnh là “sự vượt trội về quân sự”, và xác định rõ ràng nhiệm vụ của quân đội là “bảo vệ đất nước” (protecting the nation) chứ không phải là phiêu lưu “tái thiết quốc gia” (nation building) ở Trung Đông; đồng thời đưa ra một loạt các gợi ý nhằm khôi phục sức mạnh này, trong đó bao gồm hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân, củng cố quan hệ với đồng minh, và sẵn sàng rút khỏi các hiệp ước kiểm soát vũ khí mà được coi là chỉ “có lợi cho đối thủ mà không nâng cao an ninh quốc gia của chúng ta”1. Cương lĩnh khẳng định sự lãnh đạo của Mỹ “từ phía trước” thay vì “từ phía sau” của chính quyền Obama: “[Truyền thống lãnh đạo thế giới của chúng ta là] lãnh đạo từ phía trước ‐ và đảm bảo rằng [các quốc gia] khác cũng đảm nhận phần việc của họ. Truyền thống [là] trung thành với chủ nghĩa ngoại lệ Mỹ và bác bỏ các tiên đoán nhầm lẫn về sự suy giảm [sức mạnh] và thu nhỏ quy mô”2.

Sau đó, Cương lĩnh đề xuất chính sách với các khu vực và quốc gia trên thế giới, với ba khu vực đứng đầu là Trung Đông, châu Á ‐ Thái Bình Dương và châu Âu. Cương lĩnh Đảng Cộng hòa 2016, tr. Cương lĩnh Đảng Cộng hòa 2016, tr. Nguyên văn: It leads from the front ‐ and ensures all others do their parts as well.

It embraces American exceptionalism and rejects the false prophets of decline and diminution. It is, in sum, the way we will lead the world into a new century of greater peace and prosperity ‐ another American Century. Chương IV: MỐI QUAN HỆ ĐẢNG CỘNG HÒA - TỔNG THỐNG. 209 ‐ Ở Trung Đông, chính quyền Đảng Cộng hòa sẽ đứng ra bảo vệ bạn bè, thách thức kẻ thù, và tiêu diệt ISIS.

Với Ixraen, Cương lĩnh công nhận Jerusalem là thủ đô vĩnh viễn và không thể phân chia của nhà nước Do Thái và kêu gọi Đại sứ quán Mỹ chuyển về đây để thực hiện luật pháp Mỹ. ‐ Ở châu Á ‐ Thái Bình Dương, Cương lĩnh yêu cầu chấm dứt hoàn toàn chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên và cam kết sẽ chống lại bất kỳ mối đe dọa nào từ chính thể này. Với Trung Quốc, Cương lĩnh tuyên bố “việc giới lãnh đạo hiện nay của Trung Quốc quay trở lại chủ nghĩa Mao không phải là lý do để thoát ly quan hệ với người dân và thể chế Trung Quốc”, Cương lĩnh chào đón sinh viên, du khách và nhà đầu tư, nhưng cẩn trọng với các hoạt động văn hóa và học thuật dưới sự chỉ đạo của chính phủ Trung Quốc. Cương lĩnh ghi nhận Ấn Độ là đồng minh địa ‐ chính trị và đối tác thương mại chiến lược, và cũng hướng đến cải thiện quan hệ với Pakixtan.

‐ Ở châu Âu, Cương lĩnh khẳng định vai trò của NATO có ý nghĩa sống còn, đặc biệt trước các thách thức quân sự hiện nay ở Đông Âu. Bên cạnh đó, Cương lĩnh cũng yêu cầu các thành viên NATO thực hiện cam kết của họ. Với Nga, Cương lĩnh tuyên bố tôn trọng và quyết tâm duy trì tình bạn với nhân dân Nga, nhưng cương quyết đối với sự trở lại của nước Nga cứng rắn, và không chấp nhận bất kỳ sự thay đổi lãnh thổ nào ở Đông Âu bằng vũ lực. ‐ Liên quan đến thương mại, ở ngay phần lớn đầu tiên về “Khôi phục Giấc mơ Mỹ”, Cương lĩnh nêu rằng “chúng ta cần các thỏa thuận thương mại […] mà đặt Mỹ lên trên 210 TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ NỘI BỘ ĐỐI VỚI CHÍNH SÁCH.

hết”1, đồng thời tuyên bố rằng không thể để Trung Quốc thao túng tiền tệ và trợ cấp cho các công ty của Trung Quốc nhằm ngăn chặn nhập khẩu Mỹ. ‐ Ngoài ra, trong phần lớn thứ tư về “Cải cách Chính phủ”, Cương lĩnh “ủng hộ xây dựng một bức tường dọc theo biên giới phía nam và bảo vệ tất cả các cửa khẩu”2. Hiện không có đầy đủ thông tin để tổng kết về quá trình soạn thảo Cương lĩnh, trừ một vài thông tin rời rạc trên báo chí. Ví dụ như các lãnh đạo Đảng Cộng hòa nhận được rất ít dữ liệu từ chiến dịch tranh cử của Donald Trump trong hầu hết mọi vấn đề, nhưng chiến dịch đã can thiệp để bảo đảm rằng cương lĩnh có lập trường mềm mỏng hơn trong vấn đề Ucraina3; hay tiểu ban soạn thảo Cương lĩnh về thương mại __________ 1.

Cương lĩnh Đảng Cộng hòa 2016, tr. Nguyên văn: We need better negotiated trade agreements that put America first. Cương lĩnh Đảng Cộng hòa 2016, tr. Nguyên văn: That is why we sutrort building a wall along our southern border and protecting all ports of entry.

The border wall must cover the entirety of the southern border and must be sufficient to stop both vehicular and pedestrian traffic. Josh Rogin: “Trump campaign guts GOP’s anti‐Russia stance on Ukraine”, The Washington Post, 18/7/2016, https://www.com/ opinions/global‐opinions/trump‐campaign‐guts‐gops‐anti‐russia stance‐on‐ukraine/2016/07/18/98adb3b0‐4cf3‐11e6‐a7d813d06b 37f256_story. html?utm_term=.29638095e5fe; Brian Naylor: “How The Trump Campaign Weakened The Republican Platform On Aid To Ukraine”, National Public Radio, 06/8/2016, https://www.org/ 2016/08/06/488876597/how‐the‐trump‐campaign‐weakened‐the republican‐platform‐on‐aid‐to‐ukraine. Chương IV: MỐI QUAN HỆ ĐẢNG CỘNG HÒA - TỔNG THỐNG.

211 đã xóa mọi tham chiếu đến “TPP”, lấy lý do là Trump phản đối hiệp định này cũng như những khó khăn về chính trị mà Đảng đang gặp phải1; hay bản dự thảo Cương lĩnh kêu gọi xây dựng một “rào chắn vật thể” (physical barrier) nhưng đến bản cuối cùng đã đổi thành một “bức tường”2. Bất kể là chiến dịch của Trump can thiệp, hay đội ngũ soạn thảo Cương lĩnh tự nguyện, nhưng theo báo chí đưa tin, đã không có nhiều căng thẳng giữa hai bên trong các phiên điều trần Cương lĩnh của Đảng3, và có thể thấy rõ Cương lĩnh mang một số màu sắc của Trump. Trước hết, giống như chiến dịch tranh cử của Donald Trump, Cương lĩnh tận dụng mọi cơ hội để chê trách vị tổng thống tiền nhiệm là nhu nhược và buộc tội chính quyền cũ yếu kém, tạo ra nhiều đối thủ cho Mỹ. Trong bối cảnh năm bầu cử tổng thống, báo chí thường đưa tin rằng Cương lĩnh đã lặp lại các thông điệp của Trump, bao gồm các phê phán đối với việc can thiệp quân sự và “tái thiết quốc gia” ở Irắc và Libi, thỏa thuận hạt nhân __________ 1.

Kyle Cheney và Doug Palmer: “How Trump is changing the Republicans’ 2016 platform”, Politico, 11/7/2016, https://www.com/ story/2016/07/donald‐trump‐republican‐platform‐225394. Peters: “Emerging Republican Platform Goes Far to the Right”, New York Times, 12/7/2016, https://www.com/ 2016/07/13/us/politics/republican‐convention‐issues. David Jackson: “GOP platform committee backs Trump on trade, foreign policy, immigration”, USA Today, ngày 12/7/2016, https://www.com/story/news/politics/elections/2016/07/12/d onald‐trump‐republican‐platform‐trade‐foreign‐policy/86980912/ 212 TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ NỘI BỘ ĐỐI VỚI CHÍNH SÁCH. với Iran, cuộc chiến chống khủng bố đối với Nhà nước Hồi giáo, v.

Tuy nhiên, nếu so sánh một cách toàn diện, Đảng Cộng hòa đã luôn phê phán chính quyền Obama về những vấn đề này. Thứ hai, Cương lĩnh “thuận theo” Trump trong hầu hết các vấn đề mà ứng cử viên tổng thống này đặc biệt quan tâm. Nhưng cũng có thể thấy là Cương lĩnh sử dụng lời lẽ mềm mỏng hoặc chung chung hơn, hoặc “cân bằng” các tuyên bố của Trump bằng các tuyên bố theo hướng ngược lại hoặc có tính “bổ khuyết”, cố gắng trình bày các luận điểm dưới hình thức “hai mặt của một vấn đề”, thể hiện lập trường trung lập hơn so với các tuyên bố có tính chất cực đoan của Trump. Ví dụ, “bức tường” ở biên giới phía nam đã được nhắc đến sau một loạt những lời lẽ ca ngợi vai trò quan trọng của người lao động nhập cư (hợp pháp)2.

Cương lĩnh ủng hộ bức tường (ý tưởng ưa thích của Trump) nhưng không làm rõ nguồn kinh phí để xây dựng (Trump tuyên bố sẽ buộc Mêhicô trả tiền), thay vì đó đã liệt kê một loạt các công cụ luật pháp về nhập cư. Cũng lưu ý rằng “bức tường” có lẽ là ý tưởng gây tranh cãi nhất của Trump được đưa vào Cương lĩnh. Ý tưởng gây tranh cãi nhiều hơn như là việc cấm người đạo Hồi vào Mỹ đã không được Cương lĩnh nhắc đến. David Jackson: “GOP platform committee backs Trump on trade, foreign policy immigration, USA Today, ngày 12/7/2016.

Cương lĩnh Đảng Cộng hòa 2016, tr. Chương IV: MỐI QUAN HỆ ĐẢNG CỘNG HÒA - TỔNG THỐNG. 213 Về thương mại, Cương lĩnh đã lặp lại lập trường của Trump về chính sách thương mại là nước Mỹ “trên hết” (khẩu hiệu tranh cử của Trump). Cương lĩnh phàn nàn về thâm hụt thương mại của Mỹ, và lập luận rằng các hiệp định thương mại được đàm phán cẩn thận sẽ tạo ra hàng triệu việc làm được duy trì bởi xuất khẩu.

Cương lĩnh không nhắc đến TPP hay hiệp định thương mại cụ thể nào khác, mà tuyên bố rằng “[Đảng] Cộng hòa hiểu rằng chúng ta chỉ có thể thành công trong một cuộc đàm phán khi chúng ta sẵn sàng bước ra khỏi đó”1, ngầm thừa nhận lời đe dọa rút Mỹ ra khỏi các hiệp định thương mại của Trump. Cương lĩnh cũng thể hiện lập trường đối chọi với Trung Quốc trong lĩnh vực thương mại, nhưng với các lý do cụ thể hơn của Trump: “chúng ta không thể cho phép Trung Quốc tiếp tục thao túng tiền tệ của họ, loại trừ các sản phẩm của Mỹ khỏi mua sắm của chính phủ, và trợ cấp cho các công ty của Trung Quốc để ngăn chặn nhập khẩu từ Mỹ”2. Tuy nhiên, Cương lĩnh khẳng định ngay từ đầu rằng thương mại quốc tế đóng vai trò then chốt đối với mọi khu vực kinh tế Mỹ, và Mỹ hướng đến một sự thống nhất đa phương __________ 1. Cương lĩnh Đảng Cộng hòa 2016, tr.

Nguyên văn: Republicans understand that you can succeed in a negotiation only if you are willing to walk away from it. Cương lĩnh Đảng Cộng hòa 2016, tr. Nguyên văn: We cannot allow China to continue its currency manipulation, exclusion of U. products from government purchases, and subsidization of Chinese companies to thwart American imports.

214 TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ NỘI BỘ ĐỐI VỚI CHÍNH SÁCH. trên toàn thế giới về các nguyên tắc thị trường mở, tự do và bình đẳng thương mại. Đây có thể coi là lời khẳng định rằng định hướng chính sách của Mỹ sẽ vẫn là hội nhập vào nền kinh tế thế giới, thúc đẩy tự do thương mại, thay vì các tuyên bố chỉ nhắc đến mặt tiêu cực của thương mại quốc tế của Trump.