Nghiên cứu tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng ngân hàng tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng của hệ thống ngân hàng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi

• Tác giả: Nguyễn Duy Thực
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ: Nguyễn Thị Uyên Uyên
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tác Động Chính Sách Tiền Tệ Đến Tín Dụng Ngân Hàng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. TÓM TẮT
• 2. CHƯƠNG 2: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TRÊN THẾ GIỚI VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN NGUỒN CUNG TÍN DỤNG
• 2.1. Bằng chứng thực nghiệm trên thế giới về tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng
• 2.2. Thảo luận về tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Thu thập và xử lý số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TẠI VIỆT NAM VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN NGUỒN CUNG TÍN DỤNG
• 4.1. Thực trạng tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng của 09 ngân hàng nghiên cứu giai đoạn 2005-2011
• 4.1.1. Thực trạng chính sách tiền tệ giai đoạn 2005-2011
• 4.1.2. Thực trạng nguồn cung tín dụng của 09 ngân hàng nghiên cứu giai đoạn 2005-2011
• 4.1.3. Thực trạng tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng 09 ngân hàng nghiên cứu giai đoạn 2005-2011
• 4.2. Bằng chứng thực nghiệm về tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng 09 ngân hàng nghiên cứu giai đoạn 2005-2011
• 4.3. Thảo luận về tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng hệ thống ngân hàng Việt Nam
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Các hạn chế của bài nghiên cứu
• 5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu mới
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1: Bảng mô tả thống kê
• Phụ lục 2: Ma trận hệ số tương quan
• Phụ lục 3: Bảng số liệu lãi suất cơ bản do NHNN công bố (2005-2011)
• Phụ lục 4: Bảng số liệu tốc độ tăng trưởng GDP thực (2005-2011)
• Phụ lục 5: Bảng số liệu chỉ số giá tiêu dùng (2005-2011)
• Phụ lục 6: Bảng số liệu dư nợ tín dụng 09 ngân hàng nghiên cứu (2005-2011)
• Phụ lục 7: Bảng số liệu tình hình tăng trưởng tín dụng của 09 ngân hàng nghiên cứu (2005-2011)
• Phụ lục 8: Bảng số liệu tài sản ngắn hạn và tổng tài sản của 09 ngân hàng nghiên cứu (2005-2011)
• Phụ lục 9: Bảng số liệu vốn và các quỹ của 09 ngân hàng nghiên cứu (2005-2011)
• Phụ lục 10: Biểu đồ tình hình GDP thực (2005-2011)
• Phụ lục 11: Biểu đồ tốc độ tăng trưởng GDP thực (2005-2011)
• Phụ lục 12: Biểu đồ tình hình tăng trưởng tín dụng của 09 ngân hàng nghiên cứu (2005-2011)
• Phụ lục 13: Biểu đồ tình hình tăng trưởng quy mô 09 ngân hàng nghiên cứu (2005-2011)
• Phụ lục 14: Biểu đồ tình hình thanh khoản, vốn của 09 ngân hàng nghiên cứu (2005-2011)

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách tiền tệ đến tín dụng ngân hàng

Chính sách tiền tệ (CSTT) đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế, đặc biệt là trong việc cung cấp tín dụng ngân hàng. Từ năm 2005 đến 2011, Việt Nam đã trải qua nhiều biến động kinh tế, và CSTT đã được sử dụng như một công cụ để ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát. Nghiên cứu này sẽ phân tích tác động của CSTT đến nguồn cung tín dụng của hệ thống ngân hàng, từ đó đưa ra những nhận định và khuyến nghị cho chính sách trong tương lai.

1.1. Định nghĩa và vai trò của chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ là tập hợp các biện pháp mà ngân hàng trung ương áp dụng để kiểm soát lượng tiền trong nền kinh tế. Vai trò của CSTT không chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh lãi suất mà còn ảnh hưởng đến khả năng cho vay của các ngân hàng thương mại. Khi CSTT thắt chặt, lãi suất tăng, dẫn đến việc giảm nguồn cung tín dụng.

1.2. Tình hình kinh tế Việt Nam giai đoạn 2005 2011

Giai đoạn này chứng kiến nhiều biến động kinh tế, từ sự bùng nổ tín dụng đến khủng hoảng tài chính. Lạm phát cao và nhập siêu gia tăng đã khiến Ngân hàng Nhà nước phải thực hiện các biện pháp CSTT thắt chặt để ổn định nền kinh tế. Điều này đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động cho vay của các ngân hàng.

II. Vấn đề và thách thức trong tác động của chính sách tiền tệ đến tín dụng ngân hàng

Mặc dù CSTT có thể điều chỉnh nguồn cung tín dụng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc thực hiện. Các ngân hàng thương mại có thể phản ứng khác nhau trước các thay đổi của CSTT, dẫn đến sự không đồng nhất trong việc cung cấp tín dụng. Điều này có thể gây ra những rủi ro cho nền kinh tế.

2.1. Sự không đồng nhất trong phản ứng của các ngân hàng

Các ngân hàng có quy mô và tính thanh khoản khác nhau sẽ có phản ứng khác nhau trước các thay đổi của CSTT. Những ngân hàng có tính thanh khoản kém thường phản ứng mạnh hơn, dẫn đến việc giảm tốc độ tăng trưởng tín dụng.

2.2. Tác động của lãi suất đến nguồn cung tín dụng

Lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố không luôn phản ánh chính xác tình hình tín dụng. Trong nhiều trường hợp, lãi suất cho vay ngắn hạn có thể biến động lớn hơn, gây khó khăn cho việc dự đoán nguồn cung tín dụng.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của chính sách tiền tệ đến tín dụng ngân hàng

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng và định tính để phân tích tác động của CSTT đến nguồn cung tín dụng. Mô hình hồi quy đa biến sẽ được áp dụng để xác định mối quan hệ giữa các biến vĩ mô và tín dụng ngân hàng.

3.1. Mô hình hồi quy đa biến

Mô hình hồi quy đa biến sẽ giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nguồn cung tín dụng, bao gồm lãi suất, GDP thực, và tỷ lệ lạm phát. Các biến này sẽ được phân tích để tìm ra mối quan hệ giữa chúng và tín dụng ngân hàng.

3.2. Phân tích dữ liệu từ bảng cân đối kế toán

Dữ liệu từ bảng cân đối kế toán của các ngân hàng sẽ được sử dụng để phân tích tình hình tài chính và khả năng cho vay của các ngân hàng. Điều này sẽ giúp hiểu rõ hơn về cách mà CSTT tác động đến nguồn cung tín dụng.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của chính sách tiền tệ đến tín dụng ngân hàng

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng CSTT có tác động rõ rệt đến nguồn cung tín dụng của hệ thống ngân hàng. Các ngân hàng có tính thanh khoản tốt thường có khả năng duy trì hoạt động cho vay tốt hơn trong bối cảnh CSTT thắt chặt.

4.1. Tác động của CSTT đến tốc độ tăng trưởng tín dụng

Khi CSTT thắt chặt, tốc độ tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng thường giảm. Điều này cho thấy rằng CSTT có thể được sử dụng như một công cụ để kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế.

4.2. Phân tích sự khác biệt giữa các ngân hàng

Các ngân hàng lớn hơn thường có khả năng duy trì nguồn cung tín dụng tốt hơn so với các ngân hàng nhỏ. Điều này cho thấy rằng quy mô ngân hàng có thể ảnh hưởng đến khả năng phản ứng trước các thay đổi của CSTT.

V. Kết luận và khuyến nghị cho tương lai của chính sách tiền tệ

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng CSTT có tác động quan trọng đến nguồn cung tín dụng của hệ thống ngân hàng. Để đạt được mục tiêu ổn định kinh tế, cần có những điều chỉnh hợp lý trong CSTT, đặc biệt là trong bối cảnh lạm phát và tăng trưởng kinh tế.

5.1. Khuyến nghị cho chính sách tiền tệ

Chính phủ nên tiếp tục theo dõi và điều chỉnh CSTT một cách linh hoạt để đảm bảo nguồn cung tín dụng phục vụ cho sản xuất kinh doanh. Việc này sẽ giúp tạo ra việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

5.2. Tương lai của tín dụng ngân hàng trong bối cảnh chính sách tiền tệ

Trong tương lai, cần có những nghiên cứu sâu hơn về tác động của CSTT đến tín dụng ngân hàng, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 2005-2011 là thời kỳ nền kinh tế Việt Nam chịu nhiều biến động do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính toàn cầu và các khó khăn nội tại như lạm phát cao, nhập siêu gia tăng và bội chi ngân sách. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã thực hiện chính sách tiền tệ (CSTT) thắt chặt nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát. Nguồn cung tín dụng của hệ thống ngân hàng được xem là kênh truyền dẫn quan trọng của CSTT, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh và tăng trưởng kinh tế. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích tác động của CSTT lên nguồn cung tín dụng của 09 ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) niêm yết trên sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2005-2011, với tổng cộng 28 quý quan sát. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các biến vĩ mô như lãi suất cơ bản, tốc độ tăng trưởng GDP thực, tỷ lệ lạm phát, cùng với các đặc điểm bảng cân đối kế toán của ngân hàng như thanh khoản, quy mô và vốn. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho việc điều hành CSTT tại Việt Nam, giúp Chính phủ và NHNN có cơ sở khoa học để điều tiết nguồn cung tín dụng, ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết về cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ qua kênh tín dụng và kênh tiền tệ. Theo đó, CSTT tác động lên chi phí sử dụng vốn và nguồn cung tiền thông qua các công cụ như tỷ lệ dự trữ bắt buộc, lãi suất chính sách và nghiệp vụ thị trường mở. Các mô hình nghiên cứu tham khảo gồm:

• Mô hình của Bernanke-Blinder về kênh tín dụng, nhấn mạnh vai trò của đặc điểm bảng cân đối ngân hàng trong phản ứng với CSTT.
• Mô hình hồi quy đa biến của nhóm tác giả Châu Âu (2002), phân tích sự tương tác giữa biến vĩ mô và đặc điểm ngân hàng (thanh khoản, quy mô, vốn) ảnh hưởng đến dư nợ tín dụng.
• Lý thuyết kỳ vọng hợp lý của Thomas Sargent và Christopher Sims, giải thích độ trễ tác động của CSTT lên các biến kinh tế.

Các khái niệm chính bao gồm: dư nợ tín dụng, lãi suất cơ bản, tốc độ tăng trưởng GDP thực, tỷ lệ lạm phát, đặc điểm thanh khoản (tỷ lệ tài sản ngắn hạn trên tổng tài sản), đặc điểm quy mô (log tổng tài sản), đặc điểm vốn (tỷ lệ vốn và các quỹ trên tổng tài sản).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của 09 NHTMCP niêm yết trên sàn HOSE và HNX, cùng báo cáo thường niên của NHNN Việt Nam, với dữ liệu theo quý từ 2005 đến 2011 (28 quý). Cỡ mẫu đại diện khoảng 33,63% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam. Phương pháp phân tích sử dụng mô hình hồi quy đa biến với phương pháp ước lượng tham số thống kê GMM (Generalized Method of Moments) nhằm đảm bảo tính hiệu quả và thống nhất của dự toán. Mô hình nghiên cứu biểu diễn mối quan hệ giữa biến phụ thuộc là tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng và các biến độc lập gồm lãi suất cơ bản, GDP thực, tỷ lệ lạm phát, đặc điểm thanh khoản, quy mô, vốn và các biến tương tác giữa biến vĩ mô và đặc điểm ngân hàng. Độ trễ tác động được xét là 1 quý, phù hợp với lý thuyết kỳ vọng hợp lý. Số liệu được xử lý và phân tích bằng phần mềm SPSS.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của CSTT lên nguồn cung tín dụng có sự khác biệt theo đặc điểm ngân hàng: Các ngân hàng có tính thanh khoản kém và vốn yếu phản ứng mạnh hơn với CSTT thắt chặt, thể hiện qua việc giảm tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng. Ví dụ, trong giai đoạn 2007-2011, tốc độ tăng trưởng tín dụng của 09 ngân hàng giảm từ 55,78% xuống còn 18,62%, trong khi năm 2009 do CSTT nới lỏng, tốc độ tăng trưởng tăng lên 46,42%.

2. Lãi suất cơ bản không có tác động rõ ràng đến nguồn cung tín dụng: Lãi suất cơ bản do NHNN công bố không phản ánh chính xác biến động lãi suất cho vay ngắn hạn trên thị trường, do các NHTMCP thường áp dụng lãi suất cho vay cao hơn 150% lãi suất cơ bản. Điều này làm cho mối quan hệ giữa lãi suất cơ bản và tăng trưởng tín dụng không rõ ràng.

3. Quy mô ngân hàng không ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ tăng trưởng tín dụng: Kết quả phân tích cho thấy quy mô ngân hàng không có mối quan hệ thống kê với tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng, tương tự như các nghiên cứu quốc tế.

4. Thanh khoản và vốn là yếu tố quan trọng giúp ngân hàng giảm thiểu tác động của CSTT: Các ngân hàng có tỷ lệ tài sản ngắn hạn trên tổng tài sản cao và tỷ lệ vốn hợp lý (từ 4,93% đến 14,30%) có khả năng duy trì nguồn cung tín dụng ổn định hơn trong giai đoạn CSTT thắt chặt.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các bằng chứng thực nghiệm trên thế giới, đặc biệt là tại Châu Âu và Mỹ, cho thấy CSTT thắt chặt làm giảm nguồn cung tín dụng, nhưng mức độ tác động phụ thuộc vào đặc điểm bảng cân đối ngân hàng. Việc lãi suất cơ bản không phản ánh chính xác chi phí vốn thực tế tại Việt Nam có thể do cơ chế điều hành lãi suất còn hạn chế và sự biến động lớn của lãi suất thị trường. Các biểu đồ về tốc độ tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng ACB và Sacombank minh họa rõ sự nhạy cảm của nguồn cung tín dụng với CSTT. Bảng số liệu thanh khoản, vốn và quy mô ngân hàng hỗ trợ luận điểm về vai trò của đặc điểm ngân hàng trong phản ứng với CSTT. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc thiết kế chính sách tiền tệ linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng ngân hàng nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thực thi chính sách tiền tệ linh hoạt theo đặc điểm ngân hàng: NHNN nên điều chỉnh CSTT dựa trên đặc điểm thanh khoản và vốn của từng nhóm ngân hàng để giảm thiểu tác động tiêu cực lên nguồn cung tín dụng, đặc biệt trong giai đoạn thắt chặt. Thời gian thực hiện: ngay trong các kỳ điều hành chính sách tiếp theo.

2. Cải thiện cơ chế điều hành lãi suất cơ bản: Cần rà soát và điều chỉnh cơ chế xác định lãi suất cơ bản để phản ánh sát hơn chi phí vốn thực tế trên thị trường, giúp tăng hiệu quả truyền dẫn CSTT. Chủ thể thực hiện: NHNN phối hợp với Bộ Tài chính, trong vòng 1 năm.

3. Tăng cường quản lý và giám sát thanh khoản, vốn của ngân hàng: Đẩy mạnh các biện pháp kiểm tra, giám sát nhằm đảm bảo các ngân hàng duy trì tỷ lệ thanh khoản và vốn an toàn, từ đó nâng cao khả năng ứng phó với biến động CSTT. Thời gian: liên tục, ưu tiên trong 2 năm tới.

4. Khuyến khích các ngân hàng nâng cao năng lực tài chính và quản trị rủi ro: Hỗ trợ các ngân hàng nhỏ và vừa nâng cao năng lực quản lý vốn và thanh khoản để giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng cung cấp tín dụng ổn định. Chủ thể thực hiện: NHNN, Hiệp hội Ngân hàng, trong 3 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan hoạch định chính sách tiền tệ: Giúp NHNN và Bộ Tài chính hiểu rõ tác động của CSTT lên nguồn cung tín dụng, từ đó xây dựng chính sách phù hợp, hiệu quả.

2. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng thương mại: Cung cấp thông tin về vai trò của đặc điểm bảng cân đối trong phản ứng với CSTT, hỗ trợ hoạch định chiến lược tín dụng và quản lý rủi ro.

3. Nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về cơ chế truyền dẫn CSTT và quản lý tín dụng ngân hàng tại Việt Nam.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hiểu được tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn vốn tín dụng, từ đó có kế hoạch tài chính và đầu tư phù hợp với diễn biến thị trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách tiền tệ ảnh hưởng thế nào đến nguồn cung tín dụng?
   CSTT thắt chặt làm giảm nguồn cung tín dụng thông qua việc tăng lãi suất và tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc, khiến ngân hàng giảm cho vay để bảo đảm thanh khoản. Ví dụ, giai đoạn 2007-2011 tốc độ tăng trưởng tín dụng giảm từ 55,78% xuống 18,62%.

2. Tại sao lãi suất cơ bản không phản ánh chính xác chi phí vốn thực tế?
   Do các ngân hàng thương mại thường áp dụng lãi suất cho vay cao hơn 150% lãi suất cơ bản, nên lãi suất cơ bản không phản ánh đúng chi phí vốn trên thị trường, làm giảm hiệu quả truyền dẫn CSTT.

3. Đặc điểm nào của ngân hàng ảnh hưởng đến phản ứng với CSTT?
   Thanh khoản và vốn là hai đặc điểm quan trọng. Ngân hàng có thanh khoản tốt và vốn mạnh có khả năng duy trì nguồn cung tín dụng ổn định hơn khi CSTT thay đổi.

4. Quy mô ngân hàng có ảnh hưởng đến nguồn cung tín dụng không?
   Nghiên cứu cho thấy quy mô ngân hàng không có mối quan hệ đáng kể với tốc độ tăng trưởng tín dụng, tương tự kết quả nghiên cứu quốc tế.

5. Làm thế nào để chính sách tiền tệ được thực thi hiệu quả hơn tại Việt Nam?
   Cần điều chỉnh linh hoạt CSTT theo đặc điểm từng nhóm ngân hàng, cải thiện cơ chế điều hành lãi suất cơ bản và tăng cường quản lý thanh khoản, vốn ngân hàng để nâng cao hiệu quả truyền dẫn CSTT.

Kết luận

• Nghiên cứu xác nhận CSTT có tác động rõ rệt đến nguồn cung tín dụng của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn 2005-2011.
• Tác động của CSTT lên nguồn cung tín dụng phụ thuộc vào đặc điểm thanh khoản và vốn của từng ngân hàng, trong khi quy mô không ảnh hưởng đáng kể.
• Lãi suất cơ bản chưa phản ánh chính xác chi phí vốn thực tế, làm giảm hiệu quả truyền dẫn CSTT qua kênh tín dụng.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh chính sách tiền tệ linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng ngân hàng nhằm ổn định kinh tế vĩ mô.
• Đề xuất các giải pháp cải thiện cơ chế điều hành CSTT và nâng cao năng lực tài chính ngân hàng sẽ được triển khai trong các giai đoạn tiếp theo nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Các cơ quan quản lý và ngân hàng nên áp dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách và chiến lược kinh doanh, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và thời gian để cập nhật dữ liệu mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp.HCM ----------------------- Nguyễn Duy Thực TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN NGUỒN CUNG TÍN DỤNG CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM ----------------------- Nguyễn Duy Thực TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN NGUỒN CUNG TÍN DỤNG CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số:60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TIẾN SĨ: NGUYỄN THỊ UYÊN UYÊN TP. Hồ Chí Minh - Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Lời đầu tiên, tôi xin cam đoan kết quả bài nghiên cứu này là kết quả làm việc của chính cá nhân tôi dƣới sự hƣớng dẫn của Tiến sĩ Nguyễn Thị Uyên Uyên – Giảng viên Trƣờng Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

Để hoàn thiện bài viết này, tôi đã nhận đƣợc sự hƣớng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình của nhiều cá nhân và tập thể. Trƣớc tiên, tôi xin cảm ơn tập thể Giảng viên trƣờng Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã giảng dạy cho tôi các kiến thức cơ bản và chuyên sâu về nền kinh tế. Tiếp theo, tôi xin cảm ơn cá nhân giáo viên hƣớng dẫn của tôi là Tiến sĩ Nguyễn Thị Uyên Uyên, cô Uyên đã hƣớng dẫn nhiệt tình, sâu sát trong quá trình thực hiện bài nghiên cứu này. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn sự ủng hộ của gia đình đã tạo điều kiện cho tôi mọi mặt để tôi chuyên tâm nghiên cứu, cùng với sự giúp đỡ của bạn bè đã bổ sung các kiến thức còn thiếu của tôi trong lĩnh vực nghiên cứu.

Trong quá trình thực hiện và trình bày kết quả bài nghiên cứu, do hạn chế về mặt thời gian, số liệu cũng nhƣ kiến thức và kinh nghiệm của chính tôi nên không thể tránh khỏi những sai sót. Tôi rất mong nhận đƣợc sự hƣớng dẫn thêm từ Quý thầy cô, sự chia sẻ, đóng góp của ngƣời thân, bạn bè và các đọc giả để tôi có thể nghiên cứu tốt hơn nữa. Hồ Chí Minh, ngày ….năm 2013 TÁC GIẢ TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang: Nội dung: LỜI CAM ĐOAN. 1 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT.

5 DANH MỤC BẢNG BIỂU. 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU. 3 CHƢƠNG 2: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TRÊN THẾ GIỚI VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN NGUỒN CUNG TÍN DỤNG .1 Bằng chứng thực nghiệm trên thế giới về tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng.2 Thảo luận về tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng: 15 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Phạm vi nghiên cứu: .2 Phƣơng pháp nghiên cứu: .3 Thu thập và xử lý số liệu:. 23 CHƢƠNG 4: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TẠI VIỆT NAM VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ LÊN NGUỒN CUNG TÍN DỤNG.

27 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Thực trạng tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng của 09 ngân hàng nghiên cứu giai đoạn 2005-2011: .1 Thực trạng chính sách tiền tệ giai đoạn 2005-2011: .2 Thực trạng nguồn cung tín dụng của 09 ngân hàng nghiên cứu giai đoạn 2005-2011: .3 Thực trạng tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng 09 ngân hàng nghiên cứu giai đoạn 2005-2011: .2 Bằng chứng thực nghiệm về tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng 09 ngân hàng nghiên cứu giai đoạn 2005-2011: .3 Thảo luận về tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng hệ thống ngân hàng Việt Nam:. 51 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN .2 Các hạn chế của bài nghiên cứu: .3 Đề xuất hƣớng nghiên cứu mới:. 56 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC Phụ lục 1: Bảng mô tả thống kê Phụ lục 2: Ma trận hệ số tƣơng quan: Phụ lục 3: Bảng số liệu lãi suất cơ bản do NHNN công bố (2005-2011) Phụ lục 4: Bảng số liệu tốc độ tăng trƣởng GDP thực (2005-2011) Phụ lục 5: Bảng số liệu chỉ số giá tiêu dùng (2005-2011) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Phụ lục 6: Bảng số liệu dƣ nợ tín dụng 09 ngân hàng nghiên cứu (2005- 2011) Phụ lục 7: Bảng số liệu tình hình tăng trƣởng tín dụng của 09 nghiên cứu (2005-2011) Phụ lục 8: Bảng số liệu tài sản ngắn hạn và tổng tài sản của 09 ngân hàng nghiên cứu (2005-2011) Phụ lục 9: Bảng số liệu vốn và các quỹ của 09 ngân hàng nghiên cứu (2005- 2011) Phụ lục 10: Biểu đồ tình hình GDP thực (2005-2011) Phụ lục 11: Biểu đồ tốc độ tăng trƣởng GDP thực (2005-2011) Phụ lục 12: Biểu đồ tình hình tăng trƣởng tín dụng của 09 ngân hàng nghiên cứu (2005-2011) Phụ lục 13: Biểu đồ tình hình tăng trƣởng quy mô 09 ngân hàng nghiên cứu (2005-2011) Phụ lục 14: Biểu đồ tình hình thanh khoản, vốn của 09 ngân hàng nghiên cứu (2005-2011) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT CSTT: Chính sách tiền tệ. DTBB: Dự trữ bắt buộc.

GDP: Tổng sản phẩm trong nƣớc. NHNN: Ngân hàng nhà nƣớc. NH TMCP: Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần. HOSE: Sàn giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh.

HNX: Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội. TCTD: Tổ chức tín dụng. TPTTT: Tổng phƣơng tiện thanh toán. TSNH: Tài sản ngắn hạn.

TTS: Tổng tài sản. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Trang: Bảng 3.1: Các biến đƣa vào mô hình: .1: Tình hình thay đổi lãi suất cơ bản do NHNN công bố giai đoạn 2005- 2011: .2: Tình hình lạm phát giai đoạn 2005-2011: .3: Tốc độ tăng trƣởng tổng dƣ nợ tín dụng cho nền kinh tế giai đoạn 2005-2011:.4: Dƣ nợ tín dụng của 09 ngân hàng nghiên cứu năm 2011: .5: Tình hình tốc độ tăng trƣởng tín dụng của 09 ngân hàng nghiên cứu giai đoạn 2005-2011 .6: Tốc độ tăng trƣởng tín dụng của ngân hàng ACB: .7: Tốc độ tăng trƣởng tín dụng của ngân hàng Sacombank: .8: Đặc điểm vốn của 09 nghiên cứu năm 2011 .9: Đặc điểm thanh khoản của 09 ngân hàng nghiên cứu.10: Quy mô của 09 ngân hàng nghiên cứu.1: Bảng số liệu đặc điểm thanh khoản, đặc điểm quy mô, đặc điểm vốn của 09 ngân hàng nghiên cứu.11: Biểu đồ tình hình thay đổi thanh khoản, tốc độ tăng trƣởng quy mô và tốc độ tăng trƣởng vốn của 09 ngân hàng nghiên cứu.2: Đánh giá sự phù hợp của mô hình: .3: Kiểm định độ phù hợp của mô hình bằng kiểm định F: .4 : Hệ số hồi quy riêng phần trong mô hình: .5: Các biến không ở trong phƣơng trình: .51 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Bài viết này trình bày ngắn gọn kết quả nghiên cứu về tác động của chính sách tiền tệ lên nguồn cung tín dụng của hệ thống ngân hàng tại Việt Nam trong giai đoạn 2005-2011, đây là giai đoạn NHNN Việt Nam có nhiều thay đổi trong CSTT để điều tiết nền kinh tế nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát. Sau khi nghiên cứu số liệu từ bảng cân đối kế toán của 09 NHTM CP niêm yết trên sàn HOSE và HNX tại thời điểm 31/12/2011, kết quả cho thấy nguồn cung tín dụng của các ngân hàng phản ứng khác nhau đối với CSTT tuỳ thuộc vào đặc điểm bảng cân đối kế toán ngân hàng, với các ngân hàng có tính thanh khoản kém, vốn yếu cho thấy phản ứng mạnh trong hoạt động cho vay thể hiện thông qua việc giảm tốc độ tăng trƣởng nguồn cung tín dụng trong giai đoạn CSTT thắt chặt. Điều này có thể do các ngân hàng sử dụng tài sản ngắn hạn để làm giảm bớt tác động của CSTT lên danh mục cho vay của họ.

Lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà Nƣớc công bố không cho kết quả tác động đến nguồn cung tín dụng. Điều này có thể giải thích là lãi suất cho vay ngắn hạn của các NH TMCP thƣờng giao động lớn hơn so với mức cho phép là 150% lãi suất cơ bản tuỳ vào đặc điểm từng ngân hàng trong thời kỳ nghiên cứu làm cho lãi suất cơ bản không còn phản ánh chính xác trong mối quan hệ với tăng trƣởng tín dụng. Tƣơng tự đối với quy mô ngân hàng cũng không cho thấy có mối quan hệ đến tăng trƣởng tín dụng. Kết quả bài nghiên cứu gợi ý cho Chính phủ về điều hành CSTT thông qua kênh tín dụng để điều tiết nền kinh tế.Một mặt, nhằm ổn định nền kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát Chính phủ có thể tiếp tục chỉ đạo thực thi CSTT thắt chặt thông qua kênh tín dụng nhằm hạn chế nguồn vốn đổ vào lĩnh vực phi sản xuất nhƣ chứng khoán và bất động sản cũng nhƣ các dự án không hiệu TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Mặt khác, trong giai đoạn tình hình lạm phát tƣơng đối đã đƣợc kiểm soát, để kích thích nền kinh tế phát triển, thoát khỏi suy thoái, Chính phủ có thể thực thi CSTT linh hoạt, nới lỏng có kiểm soát, thận trọng thông qua kênh tín dụng nhằm tăng nguồn cung tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh, tạo ra sản phẩm và việc làm cho xã hội. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU Giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2011, nền kinh tế thế giới nói chung và nền kinh tế Việt Nam nói riêng đã có những biến động suy thoái mạnh do các cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (bắt nguồn từ khủng hoảng thị trƣờng bất động sản tại Mỹ) và khủng hoảng nợ công tại các nƣớc Châu Âu (điển hình là khủng hoảng nợ công tại Hy Lạp). Kinh tế thế giới hiện nay phục hồi chủ yếu là nhờ vào các biện pháp kích cầu của chính phủ các nƣớc nên còn tiềm ẩn nhiều rủi ro khi thất nghiệp tiếp tục tăng cao, áp lực lạm phát gia tăng và đặc biệt là vấn đề khủng hoảng nợ công. Trong giai đoạn này, cùng với tác động xấu từ các cuộc khủng hoảng bên ngoài, đặc biệt là tác động lên thị trƣờng xuất khẩu và dòng tiền đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, Việt Nam phải đối mặt với các khó khăn của nền kinh tế trong nƣớc nhƣ lạm phát cao, nhập siêu gia tăng, bội chi ngân sách nhà nƣớc ở mức cao, lực cầu giảm.NHNN Việt Nam đã và đang thực hiệnCSTT thắt chặt nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát.

Kênh tín dụng đƣợc biết đến là một kênh truyền dẫn CSTT hiệu quả trên thế giới.Để hiểu sâu về vấn đề này, tác giả nghiên cứu về “tác động của CSTT lên nguồn cung tín dụng của hệ thống ngân hàng”, đây chính là mục tiêu của bài nghiên cứu.