Nghiên cứu so sánh phương thức sản xuất chương trình thời sự truyền hình tại khu vực Bắc Sông Hậu

Luận văn thạc sĩ phân tích báo chí học nghiên cứu so sánh phương thức sản xuất chương trình thời sự truyền hình tổng hợp của, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Lê Mai Huỳnh
• Người hướng dẫn: PGS. TS Vũ Quang Hào
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: So Sánh Phương Thức Sản Xuất Chương Trình Thời Sự Truyền Hình Khu Vực Bắc Sông Hậu
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Vĩnh Long

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƢƠNG THỨC SẢN XUẤT CHƢƠNG TRÌNH THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH
• 1.1. Một số khái niệm liên quan đến đề tài
• 1.2. Vai trò, ý nghĩa của phƣơng thức sản xuất chƣơng trình thời sự đối với kênh truyền hình địa phƣơng
• 1.3. Tiêu chí đánh giá hiệu quả của phƣơng thức sản xuất chƣơng trình thời sự truyền hình
• 1.4. Các yếu tố quyết định hiệu quả của phƣơng thức sản xuất chƣơng trình thời sự truyền hình
• 2. CHƯƠNG 2: SO SÁNH PHƢƠNG THỨC SẢN XUẤT CHƢƠNG TRÌNH THỜI SỰ TỔNG HỢP CỦA CÁC ĐÀI PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH KHU VỰC BẮC SÔNG HẬU HIỆN NAY
• 2.1. Khái quát về Đài Phát thanh – Truyền hình Vĩnh Long và Đài Phát thanh – Truyền hình Đồng Tháp
• 2.2. Khái quát về các chƣơng trình Thời sự truyền hình của hai Đài PT-TH địa phƣơng chọn khảo sát
• 2.3. Các phƣơng thức đƣợc áp dụng trong sản xuất các chƣơng trình thời sự tổng hợp thuộc diện khảo sát
• 2.4. So sánh hiệu quả của việc áp dụng các phƣơng thức sản xuất chƣơng trình thời sự tổng hợp ở các Đài trong diện khảo sát
• 2.5. Những hạn chế và nguyên nhân hạn chế còn tồn tại trong việc áp dụng các phƣơng thức sản xuất chƣơng trình thời sự tổng hợp ở các Đài trong diện khảo sát
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI, CẢI TIẾN PHƢƠNG THỨC SẢN XUẤT CHƢƠNG TRÌNH THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH TỔNG HỢP CỦA CÁC ĐÀI PT-TH KHU VỰC BẮC SÔNG HẬU
• 3.1. Yêu cầu phải đổi mới, cải tiến phƣơng thức sản xuất chƣơng trình thời sự của các Đài PT-TH địa phƣơng khu vực Bắc sông Hậu hiện nay
• 3.2. Một số vấn đề đặt ra trong việc đổi mới, cải tiến phƣơng thức sản xuất chƣơng trình thời sự của các Đài PT-TH địa phƣơng khu vực Bắc sông Hậu hiện nay
• 3.3. Các nhóm giải pháp nhằm khắc phục hạn chế, hƣớng đến đổi mới, cải tiến phƣơng thức sản xuất chƣơng trình thời sự tổng hợp trên kênh truyền hình địa phƣơng
• 3.4. Một số đề xuất và kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về phương thức sản xuất chương trình thời sự truyền hình

Phương thức sản xuất chương trình thời sự truyền hình đóng vai trò quan trọng trong việc định hình nội dung và chất lượng của các chương trình phát sóng. Phương thức sản xuất không chỉ ảnh hưởng đến cách thức truyền tải thông tin mà còn quyết định đến sự hấp dẫn và hiệu quả của chương trình đối với khán giả. Trong bối cảnh hiện nay, khi mà truyền hình phải cạnh tranh với nhiều phương tiện truyền thông khác, việc áp dụng các phương pháp sản xuất hiện đại là cần thiết. Các yếu tố như công nghệ, đội ngũ nhân lực và quy trình sản xuất đều cần được cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng. Theo nghiên cứu, việc áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất chương trình có thể nâng cao chất lượng nội dung và tạo ra những sản phẩm hấp dẫn hơn cho khán giả. Điều này không chỉ giúp các đài truyền hình địa phương như Bắc Sông Hậu nâng cao chất lượng chương trình mà còn tạo ra nguồn thu bền vững cho hoạt động của đài.

1.1. Khái niệm và vai trò của phương thức sản xuất

Khái niệm về phương thức sản xuất chương trình thời sự truyền hình bao gồm các quy trình, kỹ thuật và công nghệ được sử dụng để tạo ra nội dung phát sóng. Vai trò của phương thức này không chỉ nằm ở việc sản xuất nội dung mà còn ở khả năng thu hút và giữ chân khán giả. Một chương trình thời sự được sản xuất tốt sẽ cung cấp thông tin chính xác, kịp thời và hấp dẫn, từ đó tạo dựng được uy tín cho đài truyền hình. Việc áp dụng các phương thức sản xuất hiện đại giúp các đài như Vĩnh Long và Đồng Tháp có thể cạnh tranh hiệu quả hơn trong thị trường truyền thông. Đặc biệt, trong bối cảnh khán giả ngày càng có nhiều lựa chọn, việc đổi mới và cải tiến phương thức sản xuất là điều cần thiết để đáp ứng nhu cầu của công chúng.

II. So sánh phương thức sản xuất chương trình thời sự tổng hợp của các đài phát thanh truyền hình khu vực Bắc Sông Hậu

Việc so sánh phương thức sản xuất giữa các đài phát thanh - truyền hình khu vực Bắc Sông Hậu cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong cách tiếp cận và thực hiện chương trình. Đài Vĩnh Long và Đài Đồng Tháp đều có những ưu điểm và hạn chế riêng trong sản xuất chương trình thời sự. Đài Vĩnh Long thường chú trọng vào việc sử dụng công nghệ hiện đại trong sản xuất, từ đó tạo ra những sản phẩm chất lượng cao hơn. Ngược lại, Đài Đồng Tháp lại tập trung vào việc phát triển nội dung và tương tác với khán giả, điều này giúp họ xây dựng được mối quan hệ tốt hơn với công chúng. Tuy nhiên, cả hai đài đều gặp phải những thách thức trong việc duy trì chất lượng và hiệu quả kinh tế của chương trình. Việc áp dụng các phương pháp sản xuất khác nhau đã dẫn đến những kết quả khác nhau trong việc thu hút khán giả và tạo ra nguồn thu cho đài.

2.1. Đánh giá hiệu quả của phương thức sản xuất

Đánh giá hiệu quả của phương thức sản xuất chương trình thời sự tại các đài Bắc Sông Hậu cho thấy rằng, mặc dù cả hai đài đều có những cách tiếp cận khác nhau, nhưng đều hướng đến mục tiêu cuối cùng là cung cấp thông tin chính xác và hấp dẫn cho khán giả. Đài Vĩnh Long với việc áp dụng công nghệ tiên tiến đã tạo ra những chương trình có chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt hơn, trong khi Đài Đồng Tháp lại nổi bật với nội dung phong phú và gần gũi với khán giả. Tuy nhiên, cả hai đài đều cần cải thiện quy trình sản xuất để tối ưu hóa hiệu quả và giảm thiểu chi phí. Việc đánh giá này không chỉ giúp các đài nhận diện được điểm mạnh và điểm yếu của mình mà còn mở ra cơ hội để cải tiến và phát triển trong tương lai.

III. Đề xuất giải pháp đổi mới cải tiến phương thức sản xuất chương trình thời sự truyền hình

Để nâng cao chất lượng chương trình thời sự tại các đài phát thanh - truyền hình khu vực Bắc Sông Hậu, cần thiết phải có những giải pháp đổi mới và cải tiến phương thức sản xuất. Một trong những giải pháp quan trọng là đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại, từ đó giúp nâng cao chất lượng hình ảnh và âm thanh của chương trình. Bên cạnh đó, việc đào tạo nâng cao kỹ năng cho đội ngũ nhân viên cũng là một yếu tố quan trọng. Đội ngũ sản xuất cần được trang bị kiến thức và kỹ năng mới để có thể áp dụng hiệu quả các công nghệ và phương pháp sản xuất hiện đại. Ngoài ra, việc tăng cường hợp tác giữa các đài truyền hình trong khu vực cũng sẽ giúp chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực, từ đó nâng cao chất lượng chương trình. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng chương trình mà còn tạo ra một môi trường làm việc chuyên nghiệp và hiệu quả cho đội ngũ sản xuất.

3.1. Các nhóm giải pháp cụ thể

Các nhóm giải pháp cụ thể nhằm cải tiến phương thức sản xuất chương trình thời sự bao gồm việc áp dụng công nghệ mới, cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng nội dung. Đầu tiên, cần đầu tư vào các thiết bị sản xuất hiện đại để nâng cao chất lượng hình ảnh và âm thanh. Thứ hai, quy trình sản xuất cần được tối ưu hóa để giảm thiểu thời gian và chi phí. Cuối cùng, nội dung chương trình cần được nghiên cứu và phát triển để đáp ứng nhu cầu và thị hiếu của khán giả. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ giúp các đài truyền hình khu vực Bắc Sông Hậu nâng cao chất lượng chương trình, từ đó thu hút được nhiều khán giả hơn và tạo ra nguồn thu bền vững cho hoạt động của đài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh truyền thông hiện đại với sự phát triển nhanh chóng của Internet và mạng xã hội, các Đài Phát thanh – Truyền hình địa phương khu vực Bắc sông Hậu đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc đổi mới phương thức sản xuất chương trình thời sự truyền hình tổng hợp. Theo khảo sát từ tháng 6/2019 đến tháng 6/2020, các chương trình thời sự tổng hợp như "Người đưa tin 24G" của Đài PT-TH Vĩnh Long và "Khởi động ngày mới", "Nhịp sống 24G" của Đài PT-TH Đồng Tháp đã được nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả sản xuất và so sánh phương thức áp dụng. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xây dựng khung lý thuyết, khảo sát thực trạng, so sánh ưu nhược điểm và đề xuất giải pháp đổi mới phương thức sản xuất phù hợp với điều kiện tự chủ tài chính và xu hướng truyền thông đa phương tiện hiện nay.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hai Đài PT-TH Vĩnh Long và Đồng Tháp, với đối tượng là phương thức sản xuất chương trình thời sự tổng hợp trong khoảng thời gian một năm. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ giúp các Đài địa phương nâng cao chất lượng chương trình, tăng hiệu quả kinh tế mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, sáng tạo cho đội ngũ làm báo. Qua đó, luận văn cung cấp cơ sở khoa học để các Đài truyền hình địa phương trong khu vực Bắc sông Hậu có thể lựa chọn và cải tiến phương thức sản xuất phù hợp, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng và thị trường truyền thông cạnh tranh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu báo chí truyền hình hiện đại, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết Sử dụng và Hài lòng (Blumler & Katz, 1974): Nhấn mạnh công chúng là trung tâm của hoạt động truyền thông, với nhu cầu và thói quen tiếp nhận thông tin đa dạng theo đặc điểm kinh tế, văn hóa xã hội. Lý thuyết này giúp phân tích sự lựa chọn và đánh giá của khán giả đối với chương trình thời sự truyền hình.

• Lý thuyết Người gác cổng (Kurt Lewin, 1947; D.White, 1950): Giải thích quá trình kiểm soát, sàng lọc thông tin trước khi phát sóng, trong đó biên tập viên và ban biên tập đóng vai trò quyết định trong việc lựa chọn nội dung phù hợp, đảm bảo tính chính xác và định hướng dư luận.

• Mô hình phương thức sản xuất chương trình truyền hình: Phân biệt các phương thức sản xuất truyền thống (hậu kỳ), trực tiếp, phối hợp và hội tụ đa phương tiện, dựa trên các yếu tố lực lượng sản xuất (nhân lực, thiết bị, tài chính) và quan hệ sản xuất (cơ cấu tổ chức, quản lý, phối hợp).

Các khái niệm chính bao gồm: chương trình truyền hình, chương trình thời sự tổng hợp, phương thức sản xuất chương trình, tổ chức sản xuất, quy trình sản xuất và công nghệ sản xuất truyền hình.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập và phân tích các tài liệu chuyên sâu về lý luận báo chí truyền hình, các công trình nghiên cứu trước đây, văn bản pháp luật liên quan như Luật Báo chí 2016, Quyết định số 22/2009/QĐ-TTg và Quyết định phê duyệt Quy hoạch phát triển báo chí đến năm 2025.

• Phương pháp khảo sát, thống kê, phân tích: Thu thập số liệu về các chương trình thời sự tổng hợp của Đài PT-TH Vĩnh Long và Đồng Tháp trong khoảng thời gian một năm (6/2019 – 6/2020), bao gồm tỷ lệ khán giả, tốc độ đưa tin, cơ cấu nội dung và nhân sự tham gia sản xuất.

• Phương pháp so sánh: So sánh các phương thức sản xuất được áp dụng tại hai Đài để nhận diện ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân tồn tại.

• Phỏng vấn sâu và phỏng vấn nhóm: Thực hiện 4 cuộc phỏng vấn sâu với các quản lý, trưởng phòng kỹ thuật, biên tập viên tại hai Đài và một cuộc thảo luận nhóm với Ban biên tập Đài PT-TH Vĩnh Long nhằm thu thập ý kiến thực tiễn về phương thức sản xuất, khó khăn và đề xuất cải tiến.

• Điều tra xã hội học: Phát 300 phiếu khảo sát đến khán giả tại 5 tỉnh trong khu vực, thu về 270 phiếu hợp lệ, cùng khảo sát ý kiến của 68 phóng viên, biên tập viên qua bảng hỏi điện tử để đánh giá mức độ hài lòng và nhu cầu cải tiến chương trình.

Cỡ mẫu khảo sát được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện cho khán giả và đội ngũ sản xuất, phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ và phân tích nội dung phỏng vấn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phương thức sản xuất truyền thống (hậu kỳ) vẫn chiếm ưu thế tại Đài PT-TH Đồng Tháp: Khoảng 70% chương trình thời sự tổng hợp được sản xuất theo phương thức này, với quy trình nhiều bước, kiểm duyệt chặt chẽ nhưng thời gian sản xuất kéo dài, làm giảm tính thời sự của tin tức. Tốc độ đưa tin trung bình của Đài Đồng Tháp thấp hơn Đài Vĩnh Long khoảng 15%.

2. Đài PT-TH Vĩnh Long áp dụng phương thức phối hợp và trực tiếp hiệu quả hơn: Tỷ lệ chương trình sản xuất theo phương thức phối hợp và trực tiếp chiếm khoảng 60%, giúp tăng tốc độ đưa tin lên 85% so với phương thức truyền thống, đồng thời tạo hiệu ứng tương tác tốt với khán giả. Tỷ lệ khán giả hài lòng với hình thức và nội dung chương trình tại Vĩnh Long cao hơn 20% so với Đồng Tháp.

3. Ứng dụng công nghệ số và truyền thông đa phương tiện còn hạn chế: Cả hai Đài đều đã đầu tư thiết bị kỹ thuật số, tuy nhiên việc tích hợp đa phương tiện và xây dựng tòa soạn hội tụ chưa đồng bộ, dẫn đến chồng chéo trong tổ chức sản xuất và lãng phí nguồn lực. Mạng lưới cộng tác viên cung cấp 70-85% tin bài nhưng chưa được khai thác triệt để trong việc phối hợp sản xuất.

4. Nguồn nhân lực và cơ cấu tổ chức chưa đáp ứng yêu cầu: Đội ngũ phóng viên, biên tập viên chưa được đào tạo đa năng, kỹ năng làm việc theo nhóm và ứng dụng công nghệ còn hạn chế. Cơ cấu tổ chức phòng ban chưa linh hoạt, phân công nhiệm vụ chưa rõ ràng, ảnh hưởng đến hiệu quả phối hợp và chất lượng sản phẩm.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy phương thức sản xuất truyền thống tuy đảm bảo tính chính xác, kiểm duyệt kỹ lưỡng nhưng không phù hợp với yêu cầu thời sự nhanh và đa dạng hiện nay. Phương thức phối hợp và trực tiếp tại Đài Vĩnh Long đã phát huy ưu điểm về tốc độ và tính tương tác, phù hợp với xu hướng truyền thông hiện đại. Tuy nhiên, việc áp dụng công nghệ số và mô hình tòa soạn hội tụ còn nhiều khó khăn do hạn chế về nguồn lực và tư duy tổ chức.

So sánh với các nghiên cứu trong nước, kết quả tương đồng với nhận định về sự cần thiết đổi mới phương thức sản xuất để nâng cao chất lượng và hiệu quả kinh tế của chương trình thời sự địa phương. Việc mở rộng mạng lưới cộng tác viên và khai thác vai trò "nhà báo công dân" là xu hướng tất yếu nhưng đòi hỏi cơ chế quản lý và kiểm duyệt chặt chẽ để đảm bảo tính chính xác và định hướng dư luận.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ áp dụng các phương thức sản xuất tại hai Đài, bảng thống kê mức độ hài lòng của khán giả và sơ đồ mô tả quy trình sản xuất từng phương thức để minh họa ưu nhược điểm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đổi mới phương thức sản xuất theo hướng hội tụ đa phương tiện: Các Đài cần xây dựng mô hình tòa soạn hội tụ, tích hợp các loại hình báo chí (truyền hình, phát thanh, báo điện tử, mạng xã hội) nhằm khai thác tối đa nguồn lực và mở rộng đối tượng khán giả. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: Ban lãnh đạo Đài phối hợp với phòng công nghệ thông tin.

2. Đào tạo nâng cao năng lực đa năng cho đội ngũ sản xuất: Tổ chức các khóa đào tạo kỹ năng biên tập đa phương tiện, kỹ thuật dựng hình số, kỹ năng làm việc nhóm và ứng dụng công nghệ mới cho phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên. Thời gian: liên tục hàng năm; chủ thể: Ban đào tạo và nhân sự Đài.

3. Tăng cường đầu tư trang thiết bị kỹ thuật hiện đại: Nâng cấp hệ thống máy quay, dựng hình, mạng truyền dẫn và phần mềm quản lý nội dung để rút ngắn thời gian sản xuất, nâng cao chất lượng hình ảnh và âm thanh. Thời gian: 2 năm; chủ thể: Ban quản lý đầu tư và tài chính.

4. Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ với mạng lưới cộng tác viên và nhà báo công dân: Thiết lập quy trình tiếp nhận, kiểm duyệt và sử dụng tin bài từ cộng tác viên, khuyến khích sự tham gia của công chúng qua các kênh tương tác đa dạng. Thời gian: 1 năm; chủ thể: Ban biên tập và phòng pháp chế.

5. Tối ưu hóa cơ cấu tổ chức và quy trình sản xuất: Rà soát, điều chỉnh phân công nhiệm vụ, xây dựng quy chế phối hợp giữa các phòng ban nhằm tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, linh hoạt và hiệu quả. Thời gian: 6 tháng; chủ thể: Ban lãnh đạo và phòng tổ chức hành chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý các Đài Phát thanh – Truyền hình địa phương: Giúp nhận diện thực trạng, ưu nhược điểm phương thức sản xuất hiện tại, từ đó xây dựng chiến lược đổi mới phù hợp với điều kiện tự chủ tài chính và xu hướng truyền thông đa phương tiện.

2. Nhà báo, biên tập viên, kỹ thuật viên làm việc tại các Đài truyền hình: Cung cấp kiến thức về các phương thức sản xuất chương trình thời sự, giúp nâng cao kỹ năng đa năng, hiểu rõ vai trò của công nghệ và tổ chức sản xuất hiện đại.

3. Giảng viên và sinh viên ngành Báo chí – Truyền thông: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý luận và thực tiễn sản xuất chương trình thời sự truyền hình địa phương, hỗ trợ nghiên cứu và giảng dạy chuyên sâu.

4. Các nhà nghiên cứu và chuyên gia truyền thông: Cung cấp cơ sở dữ liệu, phân tích so sánh và đề xuất giải pháp đổi mới phương thức sản xuất chương trình truyền hình trong bối cảnh cạnh tranh thông tin và chuyển đổi số.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương thức sản xuất chương trình thời sự truyền hình là gì?
   Phương thức sản xuất là cách thức, quy trình và phương pháp được áp dụng để tạo ra chương trình thời sự truyền hình, bao gồm các yếu tố nhân lực, thiết bị, tổ chức và công nghệ nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả sản xuất.

2. Tại sao cần đổi mới phương thức sản xuất chương trình thời sự?
   Do sự phát triển nhanh của công nghệ và thay đổi hành vi tiếp nhận thông tin của công chúng, phương thức truyền thống không còn đáp ứng được yêu cầu về tốc độ, tính hấp dẫn và đa dạng nội dung, dẫn đến giảm sức cạnh tranh của các Đài truyền hình địa phương.

3. Phương thức sản xuất nào đang được áp dụng phổ biến tại các Đài Bắc sông Hậu?
   Phương thức truyền thống (hậu kỳ) vẫn phổ biến tại một số Đài như Đồng Tháp, trong khi Đài Vĩnh Long đã áp dụng phối hợp và trực tiếp nhiều hơn, giúp tăng tốc độ đưa tin và tương tác với khán giả.

4. Vai trò của công nghệ trong sản xuất chương trình thời sự là gì?
   Công nghệ giúp nâng cao chất lượng hình ảnh, rút ngắn thời gian sản xuất, hỗ trợ biên tập đa phương tiện và phát sóng đa nền tảng, từ đó tăng tính hấp dẫn và khả năng tiếp cận của chương trình.

5. Làm thế nào để khai thác hiệu quả mạng lưới cộng tác viên và nhà báo công dân?
   Cần xây dựng cơ chế phối hợp, kiểm duyệt chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi cho cộng tác viên tham gia cung cấp tin bài, đồng thời đảm bảo tính chính xác và định hướng dư luận trong chương trình thời sự.

Kết luận

• Phương thức sản xuất chương trình thời sự truyền hình tại các Đài Bắc sông Hậu đang trong quá trình chuyển đổi từ truyền thống sang hiện đại, với sự khác biệt rõ nét giữa Đài Vĩnh Long và Đồng Tháp về tốc độ và hình thức sản xuất.
• Việc áp dụng công nghệ số và mô hình tòa soạn hội tụ đa phương tiện là xu hướng tất yếu để nâng cao chất lượng và hiệu quả chương trình thời sự.
• Nguồn nhân lực đa năng, cơ cấu tổ chức linh hoạt và mạng lưới cộng tác viên rộng khắp là những yếu tố quyết định thành công của phương thức sản xuất hiện đại.
• Đề xuất các giải pháp đổi mới tập trung vào đào tạo, đầu tư công nghệ, tổ chức sản xuất và cơ chế phối hợp nhằm thích ứng với bối cảnh tự chủ tài chính và cạnh tranh truyền thông.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai mô hình tòa soạn hội tụ, nâng cao năng lực đội ngũ, đồng bộ hóa trang thiết bị và xây dựng quy chế phối hợp hiệu quả, nhằm tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp và sản phẩm truyền hình chất lượng cao.

Luận văn mong muốn được đồng hành cùng các Đài truyền hình địa phương trong việc đổi mới phương thức sản xuất, góp phần nâng cao vị thế và sức cạnh tranh của truyền hình địa phương trong kỷ nguyên truyền thông số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu bằng nhạc hiệu, hình hiệu, lời giới thiệu, kết thúc bằng lời chào tạm biệt nhằm đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo chí truyền hình và mang lại hiệu quả thông tin cao nhất cho khán giả.TS Tạ Ngọc Tấn trong cuốn Truyền thông đại chúng thì cho rằng thuật ngữ “chƣơng trình truyền hình” đƣợc sử dụng trong hai trƣờng hợp: Trƣờng hợp thứ nhất, ngƣời ta dùng chƣơng trình truyền hình để chỉ toàn bộ nội dung thông tin phát đi trong ngày, trong tuần, trong tháng của một kênh truyền hình hay của cả một đài truyền hình. Trƣờng hợp thứ hai, chƣơng trình truyền hình dùng để chỉ một hay nhiều tác phẩm hoàn chỉnh, hoặc kết hợp với một số thông tin tài liệu khác đƣợc tổ chức theo một chủ đề cụ thể với hình thức tƣơng đối nhất quán, thời lƣợng ổn định và đƣợc phát theo định kỳ.76] Hiện nay, nếu phân chia theo tiêu chí tính thời sự của thông tin thì có: chƣơng trình Thời sự, chƣơng trình Chuyên đề. Nếu phân chia theo 20 Luận văn thạc sĩ Báo chí học lĩnh vực phản ánh thì có: chƣơng trình Kinh tế, chƣơng trình Văn hóa, Quân đội, Giáo dục đào tạo, Y tế, Thể thao… Nếu chia theo tiêu chí giới tính và độ tuổi, thì có các chƣơng trình dành cho các đối tƣợng: Phụ nữ, Thiếu nhi, Thanh niên, Ngƣời cao tuổi… Nếu theo tiêu chí mục đích thông tin thì chủ yếu có các chƣơng trình Giải trí, chƣơng trình tin tức thời sự… Mỗi chƣơng trình truyền hình có tôn chỉ mục đích, chức năng nhiệm vụ khác nhau, đối tƣợng khán giả khác nhau. Căn cứ vào các yếu tố đó, ngƣời ta thƣờng xây dựng chƣơng trình có cấu trúc, format tƣơng đối ổn định, có thời lƣợng xác định, thời điểm phát cụ thể.

Các chƣơng trình có thể đƣợc phát trên từng kênh sóng khác nhau. Chương trình thời sự truyền hình Trong cuốn Các loại hình báo chí truyền thông, PGS.TS Dƣơng Xuân Sơn đã định nghĩa về chƣơng trình Thời sự nhƣ sau: Đây là chƣơng trình quan trọng nhất của một đài truyền hình với tƣ cách là cơ quan báo chí. Nó hàm chứa những đặc điểm nổi bật nhƣ: - Thông tin thời sự đƣợc cập nhật liên tục: cung cấp cho ngƣời xem những tin tức mới nhất về sự kiện đang diễn ra, có khả năng đƣa tin nhanh nhất bằng truyền hình trực tiếp. Các bản tin đƣợc sản xuất liên tục theo chu kì thời gian, có thể là 1 tiếng, 3 tiếng, 6 tiếng, 12 tiếng.

- Đảm bảo cơ cấu thông tin các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, thể thao. nhờ đó mà nhu cầu thông tin của nhiều đối tƣợng khán giả đƣợc đáp ứng. - Đảm bảo thông tin các vùng miền: mỗi đài truyền hình đều xác định đối tƣợng khán giả trong một không gian địa lý, việc xây dựng kết cấu bản tin và đƣa tin tức đều khắp các khu vực là cần thiết, nó đảm bảo sự công bằng trong tiếp nhận tin tức của công chúng.185] 21 Luận văn thạc sĩ Báo chí học Tóm lại, chương trình thời sự truyền hình là một chương trình truyền hình, trong đó chuyển tải các thông tin về sự kiện, hiện tượng trong cuộc sống xã hội một cách nhanh chóng, kịp thời đến công chúng, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ tuyên truyền và nhu cầu thông tin của công chúng, được phát sóng định kỳ, có thời lượng ổn định. Một chương trình thời sự truyền hình được kết cấu, xây dựng bởi các thể loại: Tin, phóng sự, ghi nhanh, phỏng vấn… 1.

Chương trình Thời sự tổng hợp trên kênh truyền hình địa phương Thời gian gần đây, ở các Đài PT-TH địa phƣơng khu vực đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện cách gọi Chương trình thời sự tổng hợp. Cách gọi này có cơ sở từ khái niệm về chương trình tổng hợp mà PGS.TS Dƣơng Xuân Sơn đã nêu trong cuốn Các loại hình báo chí truyền thông nhƣ sau: Chƣơng trình tổng hợp là dạng chƣơng trình sáng tạo về mặt hình thức đƣa thông tin, linh hoạt trong kết cấu nội dung chƣơng trình. Hiện nay có nhiều chƣơng trình khai thác tính tƣơng tác với khán giả để thu hút ngƣời xem. Trong chƣơng trình tổng hợp, những ngƣời sản xuất có thể kết hợp nhiều thể loại tác phẩm và nhiều hình thức thông tin khác nhau để tăng tính hấp dẫn của chƣơng trình truyền hình.

Cũng có thể kết hợp giữa các yếu tố thông tin, giải trí, nghệ thuật trong một chƣơng trình dạng tổng hợp. Theo đó, chương trình thời sự tổng hợp là một bản tin có sự linh hoạt, sáng tạo trong cách đưa thông tin cũng như kết cấu nội dung chương trình, có sự kết hợp giữa yếu tố thông tin với giải trí, nghệ thuật trong những thể loại đặc trưng chỉ có ở truyền hình để thu hút sự quan tâm của người xem. Cách gọi chương trình thời sự tổng hợp hiện nay cũng đƣợc một số 22 Luận văn thạc sĩ Báo chí học chuyên gia, nhà nghiên cứu sử dụng để phân biệt tiêu chí giữa các bản tin và cũng để phân biệt cách thức sản xuất chƣơng trình. Phương thức sản xuất chương trình truyền hình Theo từ điển tiếng Việt, “phƣơng thức” đƣợc định nghĩa là “cách thức, phương pháp được quy định để tiến hành”.

Còn “sản xuất” là “quá trình tạo ra của cải, vật chất”. Nhƣ vậy, có thể hiểu phương thức sản xuất là cách thức, phương pháp tạo ra một sản phẩm theo các bước, các khâu hay quy trình đã định sẵn. Trên lĩnh vực truyền hình, tác giả xin đƣa ra khái niệm về phƣơng thức sản xuất chƣơng trình truyền hình nhƣ sau: Phương thức sản xuất chương trình truyền hình là cách thức, phương pháp để làm ra một chương trình truyền hình trong một thời gian nhất định và theo một quy trình định sẵn. Để nghiên cứu về phƣơng thức sản xuất chƣơng trình truyền hình một cách có hệ thống, tác giả dựa trên hai yếu tố: lực lƣợng sản xuất chƣơng trình (bao gồm nguồn nhân lực, vật lực, tài chính…) và quan hệ sản xuất (bao gồm cơ cấu tổ chức, hệ thống quản lý, phân công công việc, sự phối hợp giữa các bộ phận sản xuất…) Thực tế trong hoạt động sản xuất chƣơng trình ở các Đài truyền hình hiện nay, bên cạnh thuật ngữ Phương thức sản xuất chương trình, còn có các thuật ngữ nhƣ Tổ chức sản xuất chương trình, Quy trình sản xuất chương trình và Công nghệ sản xuất Chương trình truyền hình.

Có thể phân biệt các khái niệm này nhƣ sau: Trong luận văn Thạc sĩ báo chí Xây dựng quy trình tổ chức sản xuất các sản phẩm báo chí cho Đài Phát thanh – Truyền hình Cần Thơ hiện nay của tác giả Lê Băng Thạch [42, tr.10 - 16] đã nêu rõ: Quy trình sản xuất sản phẩm báo chí là trình tự các bước tiến hành cần trải qua để có được một sản phẩm báo chí. Nó bao gồm nhiều 23 Luận văn thạc sĩ Báo chí học bước và nhà báo cần tuân thủ các bước trong quy trình ấy. Nhƣ vậy, có thể hiểu "quy trình sản xuất chƣơng trình truyền hình" là các bƣớc có tính chất bắt buộc và đƣợc quy định, sắp xếp theo một trình tự hợp lý nhất định để sản xuất ra một sản phẩm truyền hình. Khi có sự thay đổi trong "phƣơng thức sản xuất chƣơng trình" thì các bƣớc, các công đoạn trong "quy trình sản xuất" cơ bản vẫn giữ nguyên, có chăng chỉ là thêm, bớt hoặc kết hợp, hoặc thay đổi thứ tự một số bƣớc trong quy trình để phù hợp với đặc điểm của lực lƣợng sản xuất và quan hệ sản xuất đƣợc quy định bởi phƣơng thức sản xuất ấy.

Còn theo Giáo trình Công nghệ sản xuất Chương trình Truyền hình của Thạc sĩ Phạm Thị Sao Băng: Công nghệ sản xuất bao gồm một lĩnh vực hoạt động sản xuất có điều tiết theo chương trình, gia công và phát sóng tất cả các thể loại chương trình với sự tham gia của các phương tiện kỹ thuật. Nhƣ vậy, "công nghệ sản xuất" đề cập nhiều đến khía cạnh áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quá trình sản xuất chƣơng trình truyền hình trong khi "phƣơng thức sản xuất chƣơng trình" lại mang tính bao quát hơn, gồm cả việc kiểm soát chất lƣợng nội dung, quản lý điều hành nhân sự. Còn với khái niệm Tổ chức sản xuất chương trình, có thể hiểu là các hoạt động nhằm sử dụng tối đa và hiệu quả các nguồn nhân lực, trang thiết bị chuyên ngành một cách có kế hoạch và hợp lý, phát huy mọi khả năng sáng tạo của con người nhằm tạo ra một sản phẩm truyền hình có chất lượng. Xét về mặt ngôn ngữ, phương thức sản xuất là một cụm danh từ dùng để gọi tên các phƣơng pháp sản xuất chƣơng trình mà Đài truyền hình đang áp dụng.

Có thể thấy, mỗi phương thức sản xuất sẽ quy định những đặc điểm riêng của lực lƣợng sản xuất cùng các mối quan hệ sản xuất và cũng phản ánh trình độ phát triển của một cơ quan báo chí. Với tổ 24 Luận văn thạc sĩ Báo chí học chức sản xuất, đây là cụm động từ để chỉ toàn bộ những hoạt động để tạo ra sản phẩm truyền hình. Việc tổ chức sản xuất bao gồm các yếu tố:  Tổ chức nhân sự, nhân lực và kinh phí  Tổ chức hệ thống trang thiết bị, kỹ thuật  Tổ chức sản xuất nội dung Mặc dù khi nói đến phương thức sản xuất chương trình và tổ chức sản xuất chương trình, chúng ta đều phải xét đến các yếu tố nguồn nhân lực, trang thiết bị kỹ thuật, nguồn kinh phí, các mối quan hệ trong sản xuất. tuy nhiên không thể gộp chung hai khái niệm này mà cần hiểu theo hƣớng: để tạo ra sản phẩm truyền hình đạt yêu cầu, chất lƣợng, trƣớc tiên ngƣời tổ chức sản xuất chƣơng trình phải xác định đƣợc phương thức sản xuất dựa trên điều kiện thực tế và trình độ phát triển của cơ quan, đơn vị, sau đó mới tiến hành tổ chức sản xuất bằng cách lên kế hoạch, tập hợp một lực lƣợng lao động có những tiêu chuẩn năng lực nhất định cùng các trang thiết bị máy móc, kỹ thuật… tham gia vào quá trình sản xuất.

Một số phương thức sản xuất chương trình thời sự ở các đài truyền hình địa phương hiện nay Căn cứ vào giai đoạn phát triển của báo chí khi ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất, có thể chia phƣơng thức sản xuất chƣơng trình thời sự thành: phƣơng thức sản xuất truyền thống và phƣơng thức sản xuất hiện đại. Phương thức sản xuất hậu kỳ: Với phƣơng thức này, quy trình tổ chức sản xuất gồm các công đoạn: Phóng viên đi viết tin, bài sau đó nộp về cho ban biên tập.