Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ, trở thành phương thức mua sắm phổ biến đối với nhóm người tiêu dùng từ 15 đến 55 tuổi. Theo báo cáo thường niên về TMĐT Đông Nam Á của Google, Temasek và Bain & Company, quy mô TMĐT Việt Nam giai đoạn 2015–2025 dự kiến tăng trưởng 29%, đạt ngưỡng 43 tỷ USD. Thống kê từ Sách Trắng Thương Mại Điện Tử Việt Nam 2021 của Bộ Công Thương cũng chỉ ra rằng hơn 39% người tiêu dùng trực tuyến mong muốn mức giá rẻ hơn mua trực tiếp tại cửa hàng, và 41% người mua đặc biệt quan tâm đến các chương trình khuyến mãi, giảm giá sốc.

Tuy nhiên, thị trường xuất hiện nhiều bất cập đối với mặt hàng thiết bị điện tử di động (điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, máy tính để bàn và phụ kiện). Đây là nhóm sản phẩm có giá trị cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro về nguồn gốc, tình trạng "đội giá" hoặc khuyến mãi ảo giữa các gian hàng trên các sàn lớn như Shopee, Lazada, Tiki. Các website so sánh giá hiện hành vẫn bộc lộ hạn chế: thiếu công cụ trực quan theo dõi lịch sử biến động giá, giao diện chưa tối ưu trải nghiệm và phân tán trên quá nhiều ngành hàng không chuyên biệt. Đề tài "Xây dựng và phát triển website so sánh giá các mặt hàng thiết bị điện tử di động và áp dụng tiếp thị liên kết" do sinh viên Đặng Thanh Phương và Trần Công Thắng (Khoa Kinh tế, Bộ môn Thương mại điện tử, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM) thực hiện nhằm giải quyết các tồn tại trên thông qua hệ sinh thái website Giare.online.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

  1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về môi trường vĩ mô, vi mô và hành vi tiêu dùng trực tuyến đối với ngành hàng thiết bị điện tử di động.
  2. Khảo sát thực tế nhu cầu, thói quen so sánh giá và phản hồi của người tiêu dùng về giao diện, tính năng của website so sánh giá.
  3. Thiết kế, xây dựng và vận hành hoàn chỉnh website Giare.online trên nền tảng WordPress, tích hợp mô hình tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing) qua mạng lưới Accesstrade.
  4. Hoạch định và triển khai chiến lược Content Marketing (Blog, Social Media, Email Marketing), tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) và đánh giá hiệu quả vận hành.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Quy trình xây dựng website so sánh giá chuyên biệt, mô hình tiếp thị liên kết và hành vi mua sắm thiết bị điện tử di động trực tuyến.
  • Phạm vi không gian: Khảo sát và thử nghiệm vận hành tại thị trường Việt Nam (tập trung bước đầu tại khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, định hướng mở rộng ra Đồng bằng sông Hồng).
  • Phạm vi thời gian: Dự án khởi động từ ngày 10/10/2022 và hoàn thành báo cáo vào tháng 5/2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận kết hợp đồng thời cơ sở lý thuyết quản trị kinh doanh số và các phương pháp nghiên cứu định lượng, phân tích hệ thống:

  • Khung lý thuyết và mô hình phân tích:

    • Mô hình PEST: Phân tích 4 yếu tố môi trường vĩ mô gồm Chính trị (Political), Kinh tế (Economic), Văn hóa - Xã hội (Socio-Cultural) và Công nghệ (Technological) tác động đến TMĐT.
    • Khung pháp lý: Nghiên cứu dựa trên Luật Thương mại, Luật Giao dịch điện tử, Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013 (Điều 65), Quyết định số 645/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2021–2025, Nghị định số 52/2013/NĐ-CP, Nghị định số 130/2018/NĐ-CP và Nghị định số 119/2018/NĐ-CP.
    • Mô hình STP: Phân khúc thị trường (Segmentation), Lựa chọn thị trường mục tiêu (Targeting) và Định vị thương hiệu (Positioning).
    • Ma trận SWOT: Xác định Điểm mạnh (S), Điểm yếu (W), Cơ hội (O), Thách thức (T) để xây dựng 4 nhóm chiến lược kết hợp (S-O, S-T, W-O, W-T).

  • Phương pháp nghiên cứu thực tế:

    • Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu: Sử dụng dữ liệu thứ cấp từ Datareportal (2022), Q&Me (2021), Tổng cục Thống kê và Sách Trắng Thương mại điện tử Việt Nam (2021).
    • Phương pháp khảo sát định lượng: Thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua bảng hỏi trực tuyến thiết kế trên Google Forms. Mẫu khảo sát tiếp cận 175 người tiêu dùng từ 15 tuổi trở lên; sau khi sàng lọc và loại bỏ 11 phản hồi không hợp lệ (do chọn cùng một phương án cho tất cả các câu), dung lượng mẫu chính thức đưa vào phân tích là $N = 163$.
    • Phương pháp thiết kế và tích hợp hệ thống: Xây dựng mô hình quan hệ thực thể (ERD), sơ đồ lớp (Class Diagram), cấu hình hệ quản trị nội dung mã nguồn mở và cài đặt tích hợp API tiếp thị liên kết.

Thiết kế và triển khai

Hệ thống được thiết kế theo cấu trúc cổng thông tin trung gian kết nối giữa người tiêu dùng và các sàn TMĐT thông qua đường dẫn tiếp thị liên kết (Deeplink):

  • Nền tảng và công nghệ ứng dụng:

    • Nền tảng CMS: WordPress sử dụng ngôn ngữ PHP và cơ sở dữ liệu MySQL/MariaDB.
    • Giao diện (Theme): Rehub – theme chuyên dụng cho mô hình website so sánh giá, review sản phẩm và Affiliate Marketing.
    • Hạ tầng lưu trữ và quản trị: Tên miền đăng ký tại PA Việt Nam; dịch vụ Hosting quản trị qua giao diện cPanel, tích hợp khóa bảo mật chứng chỉ SSL.
    • Plugin chuyên dụng: Content Egg và Affiliate Egg (hỗ trợ cào dữ liệu, đồng bộ giá), Rank Math SEO (tối ưu cấu trúc Onpage), tối ưu trang tăng tốc trên thiết bị di động (AMP) và chế độ nền tối (Dark mode) nhằm tiết kiệm năng lượng tiêu thụ.

  • Cấu trúc dữ liệu và liên kết dịch vụ:

    • Danh mục ngành hàng: Phân chia thành 5 nhóm: Điện thoại, Máy tính xách tay (Laptop), Máy tính để bàn (PC), Máy tính bảng và Phụ kiện.
    • Tích hợp tiếp thị liên kết: Kết nối mạng lưới Accesstrade để chuyển tiếp người dùng sang các sàn đối tác như Tiki, Nguyễn Kim, Hnam Mobile. Với Shopee và Lazada, do chính sách kỹ thuật chặn thu thập dữ liệu tự động, nhóm tác giả xây dựng phương án lập trình trích xuất dữ liệu riêng biệt.
    • Hệ thống chức năng người dùng: So sánh giá theo thời gian thực giữa nhiều đơn vị bán lẻ, hiển thị biểu đồ lịch sử biến động giá, bảng đánh giá ưu - nhược điểm của Biên tập viên, khu vực phản hồi của người mua và chuyên mục Blog hướng dẫn kỹ thuật.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu

Chương 1 trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ nhu cầu săn sắm giá tốt của người tiêu dùng và thực trạng nhiễu loạn giá trên các sàn TMĐT. Đề tài xác lập dự án Giare.online (thành lập ngày 10/10/2022) với logo nhận diện tông màu Viva Magenta (#BE3455). Nguồn vốn đầu tư ban đầu do hai thành viên tự đóng góp phục vụ chi phí tên miền, hosting và bản quyền plugin. Nhóm tác giả xây dựng tiến độ thực hiện dự án chi tiết qua sơ đồ Gantt kéo dài từ tháng 11/2022 đến tháng 4/2023, phân định rõ các giai đoạn: thiết lập hạ tầng website, đăng ký tài khoản Accesstrade, chọn sàn liên kết, lập trình thu thập dữ liệu, xuất bản nội dung chuẩn SEO và triển khai chiến dịch quảng bá.

Chương 2: Phân tích thị trường

Chương 2 tập trung phân tích môi trường kinh doanh và xử lý dữ liệu khảo sát thị trường từ 163 đối tượng hợp lệ.

Đặc điểm khảo sát Phân nhóm tiêu biểu Số lượng ($N=163$) Tỷ lệ (%)
Giới tính Nữ
Nam		 96
67		 58,9%
41,1%
Độ tuổi 15 – 25 tuổi
25 – 35 tuổi		 138
11		 84,7%
6,7%
Thói quen sử dụng sàn TMĐT Thường xuyên sử dụng 144 88,3%
Sàn TMĐT sử dụng nhiều nhất Shopee
Tiki
Lazada		 152
87
76		 93,3%
53,4%
46,6%
Hành vi mua thiết bị di động Có mua trên sàn TMĐT
Mua phụ kiện
Mua điện thoại		 105
148
69		 64,4%
90,8%
42,3%
Thói quen so sánh giá Có so sánh trước khi mua 141 86,5%
Thời gian so sánh giá Dưới 1 giờ
Từ 1 – 3 giờ		 83
40		 51,0%
24,5%
Đánh giá về Giare.online Giao diện dễ sử dụng (Tốt / Rất tốt)
Tốc độ tìm kiếm (Tốt / Rất tốt)
Sẵn sàng quay lại sử dụng		 152
147
147		 93,2%
90,2%
90,2%

Từ kết quả khảo sát, nhóm tác giả triển khai phân khúc STP, định vị khách hàng trọng tâm là người trẻ độ tuổi 15–35, ưu tiên nhóm hàng phụ kiện và điện thoại. Ma trận SWOT được xây dựng làm cơ sở đề xuất các chiến lược thích ứng: tận dụng chính sách phát triển TMĐT của Nhà nước (O1) kết hợp thế mạnh ngách sản phẩm tập trung (S1) để thực hiện Content Marketing; khắc phục hạn chế ngân sách (W4) và áp lực cạnh tranh từ các nền tảng lớn (T2) bằng cách tối ưu hóa chi phí vận hành dựa trên công cụ tự động.

Chương 3: Kế hoạch thực hiện

Chương này xác định chi tiết 3 hợp phần chiến lược:

  1. Chiến lược Content Marketing: Xây dựng Blog chuyên sâu (chia 3 dạng bài: hướng dẫn sử dụng, so sánh thiết bị, cung cấp thông tin); phát triển Fanpage Facebook với hai tuyến nội dung chủ đạo là "Biết gì chưa?" (cập nhật khuyến mãi, kích hoạt CTR) và "Tin bên lề" (nội dung bắt xu hướng công nghệ, tăng nhận diện); triển khai Email Marketing định kỳ qua nền tảng Mailchimp.
  2. Chiến lược tiếp thị liên kết: Thiết lập cấu hình Deeplink kết nối với các đối tác Accesstrade, xác định các điều khoản phân chia hoa hồng trên từng danh mục sản phẩm.
  3. Kế hoạch tài chính và rủi ro: Dự toán chi phí cố định (tên miền, hosting, plugin), quản lý rủi ro kỹ thuật (bị chặn cào dữ liệu, an ninh mạng) và xây dựng định hướng phát triển bền vững (giảm phát thải số thông qua nén ảnh và tối ưu mã nguồn trang).

Chương 4: Thông số kỹ thuật của website

Chương 4 cung cấp toàn bộ tài liệu kỹ thuật của hệ thống Giare.online:

  • Cấu hình máy chủ, cơ sở dữ liệu MySQL, sơ đồ ERD mô tả mối quan hệ giữa thực thể Sản phẩm, Danh mục, Người dùng, Bài viết và Liên kết tiếp thị.
  • Quy trình tối ưu hóa Onpage thông qua Rank Math SEO: tối ưu thẻ tiêu đề (H1, H2, H3), thẻ mô tả Meta Description, URL thân thiện, thuộc tính liên kết nội bộ (Internal link), liên kết trỏ ngoài (External link) và thuộc tính Alt của hình ảnh.
  • Kết quả kiểm thử kỹ thuật: Đo lường tốc độ tải trang, kiểm tra lập chỉ mục (Indexing) qua Google Search Console, quản trị hành vi truy cập qua Google Analytics và ghi nhận bài viết chuẩn SEO đạt vị trí Top 2 trên kết quả tìm kiếm Google.

Chương 5: Kết luận

Chương cuối tổng kết lại toàn bộ quá trình nghiên cứu, đánh giá mức độ hoàn thành so với các mục tiêu ban đầu về mặt kỹ thuật, tiếp thị và định hình các bài học kinh nghiệm trong vận hành dự án thương mại điện tử quy mô nhỏ.

Kết quả và đóng góp

  • Kết quả thực tế đạt được:

    • Xây dựng hoàn chỉnh website Giare.online với đầy đủ 5 danh mục sản phẩm thiết bị điện tử di động; tích hợp thành công tính năng so sánh giá, biểu đồ biến động giá và điều hướng Deeplink qua mạng lưới Accesstrade.
    • Xác lập bộ cơ sở dữ liệu thực nghiệm gồm 163 mẫu khảo sát hợp lệ, phản ánh chi tiết hành vi mua sắm thiết bị di động (90,8% chọn mua phụ kiện, 86,5% luôn so sánh giá trước khi mua hàng).
    • Triển khai thành công các chiến dịch tiếp thị số: thiết lập hệ thống Email Marketing tự động bằng Mailchimp, xây dựng kênh Fanpage Facebook và tối ưu bài viết đạt thứ hạng cao (Top 2 Google) ở các từ khóa mục tiêu.
    • Áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật xanh (AMP, Dark mode, tối ưu dung lượng ảnh) giúp giảm tải năng lượng tiêu thụ của máy chủ và cải thiện tốc độ tải trang.

  • Đóng góp của đề tài:

    • Về mặt lý luận: Cung cấp mô hình phân tích thị trường kết hợp giữa ma trận SWOT, PEST và khảo sát định lượng ứng dụng riêng cho ngách website so sánh giá thiết bị điện tử.
    • Về mặt thực tiễn: Đề xuất giải pháp triển khai website Affiliate Marketing hoàn chỉnh với mức chi phí đầu tư ban đầu thấp, chứng minh tính khả thi của việc ứng dụng CMS WordPress kết hợp các plugin chuyên dụng để tạo nguồn thu nhập thụ động qua tiếp thị liên kết.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế của đề tài:

    • Phạm vi ngành hàng: Website chỉ tập trung vào một ngách duy nhất là thiết bị điện tử di động, dẫn đến lượng người dùng tiềm năng bị giới hạn so với các nền tảng so sánh giá đa ngành.
    • Rào cản kỹ thuật thu thập dữ liệu: Các sàn TMĐT lớn (Shopee, Lazada) áp dụng cơ chế chặn tự động đối với các công cụ cào dữ liệu, gây khó khăn cho việc đồng bộ giá theo thời gian thực và buộc nhóm phải xử lý thủ công hoặc phụ thuộc vào các sàn hỗ trợ qua Accesstrade (Tiki, Hnam Mobile, Nguyễn Kim).
    • Nguồn lực triển khai: Dự án vận hành bởi nhóm 2 thành viên, ngân sách tự thân hạn hẹp nên chưa thể triển khai đồng loạt các chiến dịch quảng cáo trả phí quy mô lớn trên nhiều nền tảng.

  • Hướng nghiên cứu và phát triển tiếp:

    • Mở rộng phân khúc thị trường ra khu vực Đồng bằng sông Hồng và các đô thị lớn trên toàn quốc.
    • Nâng cấp giải pháp kỹ thuật: nghiên cứu thuật toán vượt rào cản trích xuất dữ liệu tự động từ các sàn lớn nhằm mở rộng danh mục nhà bán lẻ.
    • Mở rộng kênh truyền thông sang nền tảng TikTok để tiếp cận nhóm người tiêu dùng trẻ tuổi (Gen Z), đồng thời kêu gọi nguồn vốn đầu tư từ các đối tác bán lẻ thiết bị di động.

Giá trị tham khảo

Đồ án là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

  • Sinh viên chuyên ngành Thương mại điện tử, Hệ thống thông tin quản lý, Công nghệ thông tin và Marketing số đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc đồ án môn học liên quan đến Affiliate Marketing.
  • Các cá nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp muốn nghiên cứu quy trình thực tế về xây dựng hệ thống website so sánh giá bằng WordPress, cấu hình theme Rehub và quản trị các plugin chuyên sâu (Content Egg, Affiliate Egg).
  • Các nhà nghiên cứu hành vi người tiêu dùng trực tuyến: tham khảo cấu trúc bảng hỏi và bộ chỉ số khảo sát thực tế ($N=163$) về thói quen so sánh giá thiết bị điện tử di động tại thị trường Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Dự án Giare.online lựa chọn tích hợp tiếp thị liên kết qua mạng lưới trung gian nào và kết nối với những sàn TMĐT nào?
Dự án triển khai tiếp thị liên kết thông qua mạng lưới Accesstrade, kết nối chính với các đơn vị bán lẻ được hỗ trợ gồm Tiki, Hnam Mobile và Nguyễn Kim.

2. Tại sao nhóm tác giả gặp khó khăn khi cào dữ liệu giá từ Shopee và Lazada?
Do hai sàn TMĐT này cấu hình hệ thống nhằm ngăn chặn các công cụ thu thập dữ liệu tự động bên ngoài, khiến việc lấy dữ liệu trực tiếp bị gián đoạn và nhóm phải tìm giải pháp lập trình can thiệp riêng biệt.

3. Khảo sát thực tế của đề tài ghi nhận bao nhiêu phản hồi hợp lệ và nhóm tuổi nào chiếm tỷ lệ cao nhất?
Khảo sát thu về 175 phản hồi, loại bỏ 11 phản hồi không hợp lệ, còn lại 163 phản hồi hợp lệ đưa vào phân tích. Trong đó, nhóm tuổi từ 15 đến 25 tuổi chiếm tỷ lệ áp đảo với 84,7% ($n = 138$).

4. Mặt hàng thiết bị điện tử nào được người tiêu dùng mua sắm trực tuyến nhiều nhất theo kết quả khảo sát?
Mặt hàng phụ kiện điện tử chiếm tỷ lệ cao nhất với 90,8% ($n = 148$), tiếp theo là điện thoại với 42,3% ($n = 69$), máy tính bảng 15,3% ($n = 25$), laptop 13,5% ($n = 22$) và PC 4,3% ($n = 7$).

5. Nhóm tác giả đã sử dụng những công cụ kỹ thuật nào để triển khai SEO và Email Marketing cho website?
Nhóm sử dụng plugin Rank Math SEO để tối ưu hóa từ khóa và cấu trúc trang web, công cụ Google Search Console để quản trị lập chỉ mục, Google Analytics để theo dõi lưu lượng truy cập và nền tảng Mailchimp để thiết kế, gửi email tự động.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đặng Thanh Phương và Trần Công Thắng đã hoàn thành mục tiêu xây dựng website so sánh giá Giare.online chuyên biệt cho ngành hàng thiết bị điện tử di động kết hợp mô hình tiếp thị liên kết qua Accesstrade. Bằng việc kết hợp giữa phân tích môi trường kinh doanh (PEST, SWOT, STP), khảo sát thực nghiệm 163 người tiêu dùng và thiết kế kỹ thuật trên nền tảng WordPress, đề tài đã đưa ra giải pháp giảm thiểu tình trạng chênh lệch giá và tối ưu hóa thời gian mua sắm trực tuyến. Mặc dù còn gặp rào cản kỹ thuật trong việc đồng bộ dữ liệu tự động từ các sàn TMĐT lớn, đề tài đã chứng minh tính khả thi của mô hình kinh doanh số chi phí thấp và cung cấp khung tham chiếu giá trị cho các nghiên cứu ứng dụng tiếp thị liên kết tiếp theo.