Luận văn thạc sĩ phân tích so sánh chi phí lợi ích mở rộng giá thành sản xuất nhiệt điện và phong điện hướng tới giảm thiểu biến đổi khí hậu

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu phân tích so sánh chi phí lợi ích mở rộng giá thành sản xuất nhiệt điện và phong điện hướng tới, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Lưu Thị Toán
• Người hướng dẫn: TS. Dư Văn Toán
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Biến đổi khí hậu
• Đề tài: So Sánh Chi Phí Sản Xuất Nhiệt Điện Và Phong Điện
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Khái quát chung về tình hình sản xuất điện năng
• 1.2. Tình hình sản xuất điện năng trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.3. Khái quát chung về các nhà máy nhiệt điện
• 1.4. Khái quát chung về các nhà máy phong điện
• 1.5. Khái quát về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.6. Chi phí sản xuất
• 1.7. Tính giá thành sản phẩm
• 1.8. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.9. Tính toán giá thành điện trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.9.1. Tính toán giá thành điện trên thế giới
• 1.9.2. Tính toán giá thành điện ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu của đề tài
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Các phương pháp hạch toán giá thành điện
• 2.3.1. Phương pháp hạch toán giá thành điện dựa vào CPSX
• 2.3.2. Phương pháp hạch toán giá thành điện dựa vào CPMT
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đặc điểm của các nhà máy điện
• 3.1.1. Đặc điểm một số nhà máy nhiệt điện
• 3.1.2. Đặc điểm một số nhà máy phong điện
• 3.1.3. So sánh đặc điểm các nhà máy nhiệt điện và phong điện
• 3.2. Tính toán giá thành sản xuất điện
• 3.2.1. Tính toán GTSX điện của các NMNĐ theo hướng tiếp cận CPSX
• 3.2.2. Tính toán GTSX điện của các nhà máy nhiệt điện theo hướng tiếp cận CPMT
• 3.2.3. Tính toán GTSX điện của các nhà máy phong điện
• 3.2.4. So sánh giá thành sản xuất điện
• 3.2.5. Công thức áp dụng hạch toán lại giá thành nhiệt điện
• 3.2.6. Xác định mức thuế và phí môi trường có thể áp dụng
• 3.2.7. Lộ trình áp dụng
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chi phí sản xuất nhiệt điện và phong điện

Chi phí sản xuất điện là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả kinh tế của các nguồn năng lượng. Nhiệt điện và phong điện là hai nguồn năng lượng chính hiện nay. Mỗi loại hình sản xuất điện có những đặc điểm riêng về chi phí, hiệu suất và tác động môi trường. Việc so sánh chi phí sản xuất giữa hai loại hình này giúp xác định hướng phát triển bền vững cho ngành điện.

1.1. Khái quát về chi phí sản xuất nhiệt điện

Chi phí sản xuất nhiệt điện bao gồm nhiều yếu tố như chi phí nhiên liệu, chi phí vận hành và bảo trì, cũng như chi phí đầu tư ban đầu. Nhiệt điện thường sử dụng nhiên liệu hóa thạch, dẫn đến chi phí cao và tác động tiêu cực đến môi trường.

1.2. Khái quát về chi phí sản xuất phong điện

Chi phí sản xuất phong điện chủ yếu liên quan đến chi phí đầu tư ban đầu cho tuabin gió và hệ thống lưới điện. Mặc dù chi phí vận hành thấp hơn so với nhiệt điện, nhưng chi phí đầu tư ban đầu cao có thể là rào cản lớn cho sự phát triển.

II. Vấn đề và thách thức trong sản xuất điện

Sản xuất điện từ nhiệt điện và phong điện đối mặt với nhiều thách thức khác nhau. Nhiệt điện phải đối mặt với vấn đề ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu, trong khi phong điện gặp khó khăn trong việc đảm bảo tính ổn định và khả năng cung cấp điện liên tục.

2.1. Thách thức môi trường của nhiệt điện

Nhiệt điện phát thải nhiều khí CO2 và các chất ô nhiễm khác, gây ra tác động tiêu cực đến môi trường. Việc giảm thiểu ô nhiễm là một thách thức lớn cho ngành điện này.

2.2. Thách thức kỹ thuật của phong điện

Phong điện phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, dẫn đến tính không ổn định trong việc cung cấp điện. Việc phát triển công nghệ lưu trữ năng lượng là cần thiết để khắc phục vấn đề này.

III. Phương pháp so sánh chi phí sản xuất điện

Để so sánh chi phí sản xuất giữa nhiệt điện và phong điện, cần áp dụng các phương pháp tính toán chi phí toàn diện. Các yếu tố như chi phí đầu tư, chi phí vận hành, và chi phí môi trường cần được xem xét.

3.1. Phương pháp tính toán chi phí sản xuất nhiệt điện

Phương pháp này bao gồm việc tính toán chi phí nhiên liệu, chi phí bảo trì và chi phí đầu tư ban đầu. Các yếu tố này sẽ được tổng hợp để đưa ra giá thành sản xuất điện từ nhiệt điện.

3.2. Phương pháp tính toán chi phí sản xuất phong điện

Tương tự như nhiệt điện, chi phí sản xuất phong điện cũng cần được tính toán dựa trên chi phí đầu tư và chi phí vận hành. Tuy nhiên, cần chú ý đến chi phí bảo trì và khả năng phát điện không ổn định.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về chi phí sản xuất điện từ nhiệt điện và phong điện đã chỉ ra rằng phong điện có tiềm năng lớn trong việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, cần có chính sách hỗ trợ để phát triển nguồn năng lượng này.

4.1. Kết quả nghiên cứu về chi phí sản xuất điện

Nghiên cứu cho thấy chi phí sản xuất điện từ phong điện có thể cạnh tranh với nhiệt điện nếu tính đến các chi phí môi trường. Điều này mở ra cơ hội cho việc phát triển năng lượng tái tạo.

4.2. Ứng dụng thực tiễn trong phát triển năng lượng

Việc áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất điện từ phong điện có thể giúp giảm chi phí và tăng hiệu suất. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển này.

V. Kết luận và tương lai của sản xuất điện

Sự phát triển của năng lượng tái tạo, đặc biệt là phong điện, là cần thiết để đảm bảo an ninh năng lượng và bảo vệ môi trường. Cần có những chính sách khuyến khích đầu tư vào năng lượng tái tạo để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

5.1. Tương lai của nhiệt điện

Nhiệt điện sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong cung cấp điện, nhưng cần cải tiến công nghệ để giảm thiểu ô nhiễm. Việc áp dụng công nghệ sạch sẽ giúp nâng cao hiệu suất và giảm chi phí.

5.2. Tương lai của phong điện

Phong điện có tiềm năng lớn trong việc cung cấp điện sạch và bền vững. Cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ để tối ưu hóa chi phí và hiệu suất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế và gia tăng dân số, nhu cầu sử dụng năng lượng tại Việt Nam đã tăng mạnh, với lượng điện năng tiêu thụ bình quân đầu người từ 288 kWh năm 2000 lên đến 917 kWh năm 2009. Sự gia tăng này đặt ra thách thức lớn về nguồn cung năng lượng, đặc biệt là điện năng, đồng thời làm gia tăng áp lực lên môi trường và biến đổi khí hậu. Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ cạn kiệt nguồn than nội địa và trở thành nước nhập khẩu thuần nhiên liệu hóa thạch từ năm 2015, chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá nhiên liệu thế giới. Chính phủ đã ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo như điện gió nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và giảm phát thải khí nhà kính.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích so sánh chi phí lợi ích mở rộng trong giá thành sản xuất điện từ nhiệt điện và phong điện, hướng tới giảm thiểu biến đổi khí hậu. Nghiên cứu tập trung tính toán lại giá thành sản xuất nhiệt điện khi tính đến các chi phí môi trường như thuế CO2, thuế môi trường và trợ giá nhiên liệu hóa thạch, đồng thời so sánh với giá thành điện gió. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các nhà máy nhiệt điện than, khí, dầu và các dự án điện gió tại Việt Nam, sử dụng số liệu từ năm 2004 đến 2014, với lộ trình áp dụng đến năm 2030.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp thông tin chính xác về chi phí sản xuất điện, giúp nhà đầu tư lựa chọn nguồn năng lượng hiệu quả kinh tế và môi trường, đồng thời hỗ trợ chính sách thuế và trợ cấp phù hợp nhằm thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết chi phí sản xuất và lý thuyết chi phí môi trường.

• Lý thuyết chi phí sản xuất (CPSX): Phân tích các yếu tố cấu thành chi phí sản xuất điện, bao gồm chi phí nguyên liệu, nhân công, khấu hao tài sản cố định, chi phí vận hành bảo dưỡng và chi phí nhiên liệu. Lý thuyết này giúp xác định giá thành sản xuất điện theo phương pháp hạch toán chi tiết, dựa trên các quy định hiện hành của Bộ Công Thương Việt Nam.

• Lý thuyết chi phí môi trường (CPMT): Tính toán các chi phí phát sinh do tác động môi trường của quá trình sản xuất điện, đặc biệt là chi phí liên quan đến phát thải khí CO2, SO2, NOx và các chất ô nhiễm khác. Lý thuyết này bao gồm việc áp dụng thuế các-bon, thuế môi trường và các khoản phí liên quan nhằm phản ánh đúng chi phí xã hội của sản xuất điện từ nhiên liệu hóa thạch.

Các khái niệm chính bao gồm: giá thành sản xuất điện, chi phí sản xuất, chi phí môi trường, thuế các-bon, trợ giá nhiên liệu hóa thạch, và phân tích chi phí - lợi ích mở rộng (CBA).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hạch toán giá thành điện dựa trên số liệu thực tế từ các nhà máy nhiệt điện than (Mạo Khê, Nghi Sơn, Long Phú 1) và các dự án điện gió tại Việt Nam. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm ba nhà máy nhiệt điện đại diện cho các loại nhiên liệu than, khí và dầu, cùng các dự án điện gió thương mại.

Phương pháp phân tích chính là hạch toán đồng thời chi phí sản xuất và chi phí môi trường, kết hợp với phân tích chi phí - lợi ích mở rộng để đánh giá tác động của việc áp dụng thuế các-bon và loại bỏ trợ cấp nhiên liệu hóa thạch. Dữ liệu thu thập từ năm 2004 đến 2014, được cập nhật và xử lý theo quy định của Bộ Công Thương và các tiêu chuẩn quốc tế.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ việc thu thập số liệu, phân tích chi phí, hạch toán lại giá thành điện, đến việc đề xuất chính sách và lộ trình áp dụng đến năm 2030.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giá thành sản xuất điện nhiệt điện hiện tại: Giá thành sản xuất điện từ nhiệt điện tại Việt Nam dao động khoảng 6 cent/kWh, chưa tính đến chi phí môi trường và thuế các-bon. Khi tính thêm các chi phí này, giá thành có thể tăng lên đến khoảng 10 cent/kWh, tương đương với giá thành điện gió hiện nay (khoảng 10 cent/kWh).

2. Ảnh hưởng của thuế các-bon và thuế môi trường: Việc áp dụng thuế các-bon theo mức trung bình 10 USD/tấn CO2 làm tăng giá thành nhiệt điện từ 6 cent lên 8-10 cent/kWh, tùy thuộc vào mức phát thải và hiệu suất nhà máy. Thuế môi trường bổ sung cũng góp phần làm tăng chi phí sản xuất điện từ nhiên liệu hóa thạch.

3. So sánh chi phí giữa nhiệt điện và phong điện: Giá thành điện gió tại Việt Nam dao động từ 8,6 đến 10,68 cent/kWh tùy công nghệ và nguồn vốn đầu tư. Khi tính đủ chi phí môi trường, giá thành nhiệt điện không còn rẻ hơn điện gió, tạo điều kiện cạnh tranh công bằng hơn cho năng lượng tái tạo.

4. Tác động của trợ cấp nhiên liệu hóa thạch: Trợ cấp nhiên liệu hóa thạch hiện tại làm giảm giá thành nhiệt điện, nhưng gây áp lực tài chính lớn cho ngân sách nhà nước (2,89 tỷ USD năm 2012). Loại bỏ trợ cấp sẽ làm tăng giá thành nhiệt điện, thúc đẩy chuyển dịch sang năng lượng sạch.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự chênh lệch giá thành là do chi phí môi trường chưa được phản ánh đầy đủ trong giá điện nhiệt điện. Việc áp dụng thuế các-bon và thuế môi trường sẽ làm tăng giá thành nhiệt điện, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Kết quả này phù hợp với xu hướng quốc tế, nơi nhiều nước đã áp dụng thuế các-bon để thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, mức tăng giá thành do thuế các-bon tại Việt Nam tương đương với các nước châu Âu và châu Á - Thái Bình Dương. Việc loại bỏ trợ cấp nhiên liệu hóa thạch là cần thiết để đảm bảo tính bền vững tài chính và môi trường.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh giá thành điện giữa các nguồn năng lượng trước và sau khi tính chi phí môi trường, cũng như bảng tổng hợp chi phí đầu tư và vận hành của các nhà máy nhiệt điện và điện gió.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng thuế các-bon và thuế môi trường cho nhà máy nhiệt điện: Đề xuất áp dụng mức thuế khoảng 10 USD/tấn CO2 từ năm 2020, tăng dần đến 2030 nhằm phản ánh đúng chi phí môi trường và khuyến khích giảm phát thải.

2. Loại bỏ trợ cấp nhiên liệu hóa thạch theo lộ trình: Thực hiện lộ trình loại bỏ trợ cấp nhiên liệu hóa thạch từ năm 2020 đến 2030, giảm áp lực tài chính cho ngân sách và tạo điều kiện cạnh tranh công bằng cho năng lượng tái tạo.

3. Khuyến khích đầu tư phát triển điện gió và năng lượng tái tạo: Tăng cường chính sách ưu đãi, hỗ trợ tài chính và tạo cơ chế giá mua điện hấp dẫn để thu hút đầu tư vào điện gió, đặc biệt là các dự án ngoài khơi có tiềm năng lớn.

4. Nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành nhà máy nhiệt điện: Đầu tư công nghệ mới, cải tiến quy trình vận hành để giảm tiêu hao nhiên liệu và phát thải, đồng thời giảm chi phí sản xuất điện.

Các giải pháp trên cần được thực hiện đồng bộ bởi Bộ Công Thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường, các doanh nghiệp điện lực và các nhà đầu tư trong giai đoạn 2020-2030 nhằm đạt mục tiêu phát triển bền vững và giảm thiểu biến đổi khí hậu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách năng lượng và môi trường: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách thuế các-bon, trợ cấp nhiên liệu và phát triển năng lượng tái tạo phù hợp với mục tiêu quốc gia.

2. Doanh nghiệp ngành điện và nhà đầu tư: Thông tin về chi phí sản xuất và tác động của thuế môi trường giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả đầu tư và lựa chọn công nghệ phù hợp.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành biến đổi khí hậu, năng lượng: Cung cấp phương pháp luận và số liệu thực tiễn để nghiên cứu sâu hơn về chi phí sản xuất điện và tác động môi trường.

4. Cơ quan quản lý tài chính và ngân sách: Hỗ trợ đánh giá tác động tài chính của trợ cấp nhiên liệu và thuế các-bon, từ đó đề xuất các giải pháp cân đối ngân sách.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao giá thành điện nhiệt điện chưa phản ánh đầy đủ chi phí môi trường?
   Hiện nay, giá thành điện nhiệt điện chủ yếu tính chi phí sản xuất trực tiếp, chưa bao gồm các chi phí phát sinh do ô nhiễm và phát thải khí nhà kính. Việc này làm giá thành thấp hơn thực tế và không phản ánh đúng tác động môi trường.

2. Thuế các-bon ảnh hưởng thế nào đến giá thành điện?
   Thuế các-bon làm tăng chi phí nhiên liệu hóa thạch, từ đó tăng giá thành điện nhiệt điện. Mức thuế khoảng 10 USD/tấn CO2 có thể làm giá thành tăng từ 6 lên 8-10 cent/kWh, tạo điều kiện cạnh tranh cho năng lượng tái tạo.

3. Điện gió có phải là nguồn năng lượng cạnh tranh về chi phí?
   Điện gió hiện có giá thành khoảng 8,6-10,68 cent/kWh, tương đương hoặc thấp hơn giá thành nhiệt điện khi tính đủ chi phí môi trường. Đây là nguồn năng lượng tái tạo có tiềm năng phát triển lớn tại Việt Nam.

4. Việt Nam có kế hoạch loại bỏ trợ cấp nhiên liệu hóa thạch không?
   Chính phủ đã đề ra lộ trình loại bỏ trợ cấp nhiên liệu hóa thạch nhằm giảm áp lực tài chính và thúc đẩy phát triển năng lượng sạch, dự kiến thực hiện từ năm 2020 đến 2030.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả sản xuất điện nhiệt điện?
   Đầu tư công nghệ mới, cải tiến vận hành, giảm tiêu hao nhiên liệu và phát thải, đồng thời áp dụng các chính sách thuế và phí môi trường để khuyến khích sử dụng năng lượng sạch hơn.

Kết luận

• Giá thành sản xuất điện nhiệt điện tại Việt Nam hiện khoảng 6 cent/kWh, chưa tính chi phí môi trường và thuế các-bon.
• Áp dụng thuế các-bon và thuế môi trường có thể làm tăng giá thành nhiệt điện lên khoảng 10 cent/kWh, tương đương giá thành điện gió.
• Loại bỏ trợ cấp nhiên liệu hóa thạch là cần thiết để đảm bảo tính bền vững tài chính và môi trường.
• Phát triển điện gió và năng lượng tái tạo là hướng đi chiến lược phù hợp với mục tiêu giảm phát thải và phát triển bền vững.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện chính sách thuế, lộ trình loại bỏ trợ cấp, và thúc đẩy đầu tư công nghệ sạch trong ngành điện.

Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định hiệu quả, góp phần giảm thiểu biến đổi khí hậu và phát triển năng lượng bền vững tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Khái quát chung về tình hình sản xuất điện năng 1. Tình hình sản xuất điện năng trên thế giới và ở Việt Nam Trong tổng sản lượng điện năng sản xuất ra trên thế giới, phần tỷ lệ điện năng do các nguồn nhiên liệu hữu cơ chiếm tỷ trọng chủ yếu, tỷ lệ thủy điện ngày càng giảm. Tỷ lệ điện hạt nhân tăng rất nhanh trong các thập kỷ 70 và 80 của thế kỷ trước, nhưng mấy năm gần đây, đặc biệt là sau sự cố nhà máy điện hạt nhân Fukushima (Nhật Bản) thì điện hạt nhân có xu hướng chững lại, ở một số nước bắt đầu giảm.

Sản lượng điện của 7 nước G7 chiếm một nửa tổng sản lượng điện của thế giới. Trừ Canada là nước có tỷ lệ thủy điện chiếm khoảng 2/3 tổng sản lượng điện và Pháp là nước có tỷ lệ điện hạt nhân tăng rất nhanh (từ 23,8% năm 1980 tăng lên 77,1% năm 1995), năm nước còn lại có tỷ lệ nhiệt điện dùng nhiên liệu hữu cơ từ 2/3 tổng sản lượng điện trở lên, trong đó Mỹ và Đức có tỷ lệ nhiệt điện đốt than chiếm trên 50% trong suốt một thời gian dài mấy chục năm. Hiện nay, ở hai nước này, tỷ lệ nhiệt điện vẫn chiếm trên 50% (chỉ tính riêng nhiệt điện đốt than) và có xu hướng tăng dần. Trong thập kỷ 70 và những năm đầu thập kỷ 80 của thế kỷ trước, nhiều dự báo lạc quan đã dự kiến tỷ lệ điện hạt nhân có thể tới 50% tổng sản lượng điện của thế giới vào nửa đầu thế kỷ này.

Tuy nhiên từ sau sự cố Trec-nô-bưn (1986), các dự báo về điện hạt nhân đã chững lại; ở một số nước phát triển đã có xu hướng giảm. Để bù lại, xu hướng phát triển nhiệt điện lại tăng lên, nhiều nhà máy điện đốt than với công suất tổ máy lớn (khoảng trên dưới 1000 MW) có thông số trên tới hạn (áp suất 250-300 bar, nhiệt độ hơi 580-600oC) đã được xây dựng. Hiện nay, hiệu suất phổ biến của nhà máy nhiệt điện là 32-42%, cá biệt tới 49- 50%. Nhìn chung trong vài chục năm tới, tỷ lệ nhiệt điện vẫn chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng số sản lượng điện năng của thế giới (khoảng từ 40% trở lên).

5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tại Việt Nam, để có thể đáp ứng được nhu cầu điện năng, Chính phủ Việt Nam đã đề ra mục tiêu cụ thể về sản xuất và nhập khẩu cho ngành điện. Trong Tổng sơ đồ VII cho giai đoạn 2010-2020 tầm nhìn 2030 các mục tiêu bao gồm: [1] 1) Sản xuất và nhập khẩu tổng cộng 194-210 tỉ kWh đến năm 2015, 330- 362 tỉ kWh năm 2020, và 695-834 tỉ kWh năm 2030; 2) Ưu tiên sản xuất điện từ nguồn năng lượng tái tạo bằng cách tăng tỷ lệ điện năng sản xuất từ nguồn năng lượng này từ mức 3.5% tổng điện năng sản xuất vào năm 2020 và 6% vào năm 2030; 3) Giảm hệ số đàn hồi điện/GDP từ bình quân 2.0 hiện nay xuống còn bằng 1.0 năm 2020; 4) Đẩy nhanh chương trình điện khí hoá nông thôn miền núi đảm bảo đến năm 2020 hầu hết số hộ dân nông thôn có điện; Các chiến lược được áp dụng ở Việt Nam để đạt các mục tiêu nói trên cũng đã được đề ra bao gồm: 1) Đa dạng hoá các nguồn sản xuất điện nội địa bao gồm các nguồn điện truyền thống (như than và ga) và các nguồn mới (như Năng lượng tái tạo và điện nguyên tử); 2) Phát triển cân đối công suất nguồn trên từng miền: Bắc Trung và Nam, đảm bảo độ tin cậy cung cấp điện trên từng hệ thống điện miền nhằm giảm tổn thất truyền tải, chia sẻ công suất nguồn dự trữ và khai thác hiệu quả các nhà máy thuỷ điện trong các mùa; 3) Phát triển nguồn điện mới đi đôi với đổi mới công nghệ các nhà máy đang vận hành; 4) Đa dạng hoá các hình thức đầu tư phát triển nguồn điện nhằm tăng cường cạnh tranh nâng cao hiệu quả kinh tế; 1. Khái quát chung về các nhà máy nhiệt điện Nhà máy điện nhiệt là một nhà máy điện, trong đó có năng lượng nguồn bằng hơi nước. Nước được đun nóng, chuyển thành hơi nước và quay một tua bin hơi nước và tuabin này làm chạy một máy phát điện.

Sau khi đi qua tuabin, hơi nước 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] được ngưng tụ trong bình ngưng và tuần hoàn lại đến nơi mà nó đã được làm nóng, quá trình này được gọi là chu trình Rankine. Khác biệt lớn nhất trong thiết kế của nhà máy nhiệt điện là do các nguồn nhiên liệu khác nhau. Một số thiết kế thích sử dụng thuật ngữ trung tâm năng lượng hạn bởi vì các cơ sở đó chuyển đổi hình thức của năng lượng từ nhiệt năng thành điện năng. Một số nhà máy nhiệt điện cũng cung cấp năng lượng nhiệt cho mục đích công nghiệp, để sưởi ấm, hoặc để khử muối trong nước cũng như cung cấp năng lượng điện.

Một tỷ lệ lớn khí CO2 được tạo ra từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch ở các nhà máy nhiệt điện, được coi như là nguyên nhân chính gia tăng biến đổi khí hậu. Theo loại công nghệ, nhà máy nhiệt điện được phân thành hai loại: - Nhiệt điện rút hơi (NĐR): Một phần năng lượng của hơi được sử dụng vào mục đích công nghiệp và sinh hoạt của nhân dân vùng lân cận. - Nhiệt điện ngưng hơi (NĐN): Toàn bộ hơi dùng sản xuất điện năng Theo nguyên liệu sử dụng, các nhà máy nhiệt điện được phân thành - Nhà máy nhiệt điện than: sử dụng nhiên liệu đốt là than đá - Nhà máy nhiệt điện dầu: sử dụng nhiên liệu đốt là dầu - Nhà máy nhiệt điện khí: sử dụng nhiên liệu đốt là khí đốt Trong đó, than đá được sử dụng rộng rãi nhất, các nhà máy nhiệt điện than chiếm tỉ trọng cao trong sản xuất và phân phối điện năng. Để quay máy phát điện, trong nhà máy nhiệt điện dùng tuabin hơi nước, máy hơi nước (lô cô mô bin), động cơ đốt trong và tuabin khí.

Tuabin hơi nước cho công suất cao và vận hành kinh tế nên được sử dụng rộng rãi nhất. Ưu điểm: - Có thể xây dựng gần khu công nghiệp và nguồn cung cấp nhiên liệu để giảm chi phí xây dựng đường dây tải điện và chuyên chở nhiên liệu, - Thời gian xây dựng ngắn (từ 3 -> 4 năm), - Có thể sử dụng được các nhiên liên liệu rẻ tiền như than cám, than bìa ở các khu khai thác than, dầu nặng của các nhà máy lọc dầu, trấu của các nhà máy xay lúa. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nhược điểm: - Cần nhiên liệu trong quá trình sản xuất, do đó giá thành điện năng cao, - Khói thải gây ra ô nhiễm môi trường - Khởi động chậm từ 6 -> 8 giờ mới đạt công suất tối đa, điều chỉnh công suất khó, khi giảm đột ngột công suất phải thải hơi nước ra ngoài vừa mất năng lượng vừa mất nước, - Hiệu suất thấp: ŋ= 30 -> 40% (NĐN), ŋ = 6 -> 70% (NĐR) * Tình hình phát triển chung của các nhà máy nhiệt điện ở Việt Nam - Nhiệt điện khí: Có tỷ trọng đóng góp lớn nhất trong cơ cấu nguồn sản xuất nhiệt điện với tỷ trọng hơn 60% tổng công suất của nhiệt điện. Nguồn nguyên liệu để sản xuất ra điện là khí tự nhiên được mua lại từ Tập đoàn dầu khí và nhập khẩu, giá bán khí sẽ biến động theo giá dầu.

Mặc dù nguồn khí tự nhiên nước ta khá dồi dào, tuy nhiên do giá thành sản xuất điện khí ở mức cao do đó mặc dù công suất của các nhà máy điện khí rất lớn nhưng tỷ lệ khai thác lại không cao. Các dự án nhiệt điện khí chủ yếu được quy hoạch tập trung ở khu vực miền Nam, nơi có nguồn cung cấp khí dồi dào từ Tập đoàn dầu khí. Tính đến thời điểm cuối 2009 cả nước có 4 nhà máy nhiệt điện khí (Bảng 1. Các nhà máy nhiệt điện khí ở Việt Nam Tên nhà máy Công suất Nhà máy Nhiệt điện Bà Rịa 388,9 MW Nhà máy Nhiệt điện Phú Mỹ 3.990 MW Nhà máy Nhiệt điện Thủ Đức 247 MW Nhà máy Nhiệt điện Cà Mau 1.500 MW - Nhiệt điện than: Đứng thứ 2 trong cơ cấu các nguồn nhiệt điện nước ta, nguồn nguyên liệu hiện nay toàn bộ được mua từ nguồn than đá trong nước của Tập đoàn Than Khoáng Sản Việt Nam với giá ưu đãi, trong tương lai cùng với sự phát triển của các dự án này thì nhiều khả năng nước ta sẽ phải nhập khẩu thêm nguồn 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] than bên ngoài.

Chi phí nhiên liệu để vận hành các nhà máy nhiệt điện than thấp hơn nhiều so với nhiệt điện khí khoảng 60% để đạt được cùng mức công suất và nhiệt lượng. Do đó nhiệt điện than là nguồn năng lượng được ưu tiên sử dụng thậm chí hơn cả thủy điện do tính ổn định. Miền Bắc có vị trí thuận lợi với trữ lượng than lớn tại Quảng Ninh nên đã xây dựng các nhà máy nhiệt diện chạy than lớn như: Phả Lại (1. Trong tương lai EVN sẽ tiếp tục phát triển thêm nhiều dự án nhiệt điện than lớn như: Dự án Duyên Hải 1 (Trà Vinh) công suất 2 x 600 MW, Dự án Vĩnh Tân 2 (Bình Thuận) công suất 2 x 600 MW, Dự án Hải Phòng 3, công suất 4 x 600 MW… - Nhiệt điện dầu: Các nhà máy nhiệt điện dầu thường được xây dựng chung trong tổ hợp các khu nhiệt điện khí, dầu như khu tổ hợp điện dầu khí Phú Mỹ, do chi phí sản xuất điện cao nên nhiệt điện dầu chỉ được khai thác nhằm bù đắp lượng điện thiếu tức thời, do đó đóng góp trong cơ cấu nhiệt điện của nhóm này là thấp.

Cơ cấu các nguồn điện cho giai đoạn 2010-2020 tầm nhìn 2030 đã được đề ra trong Tổng sơ đồ VII và được tóm tắt ở bảng bên dưới. Nguồn điện quan trọng nhất vẫn là than và nhiệt điện. Điện nguyên tử và năng lượng tái tạo chiếm tỉ trọng tương đối cao vào giai đoạn 2010-2020 và sẽ dần trở nên tương đối quan trọng trong giai đoạn 2020-2030. Thuỷ điện vẫn duy trì thị phần không đổi trong giai đoạn 2010-2020 và 2020-2030 vì thuỷ điện gần như đã được khai thác hết trên toàn quốc.

Cơ cấu nguồn điện theo công suất và sản lượng cho giai đoạn 2010-2020 tầm nhìn 2030 [7] 2020 2030 Thị Thị Thị Thị STT Nguồn điện Tổng công Tổng công phần phần phần phần suất lắp suất lắp trong trong trong trong đặt (MW) đặt (MW) tổng tổng tổng tổng sản 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.