chương 1 phén Hộ luật quy định: “Bara bac ông chết không có con trai mà thi tiết thờ chông thi được hưởng phan gia sẵn của chông và dựa vào trưởng. ‘ho tim người ding thứ bậc trên dưới cho ké tự. Nếu nine cải giá thi số tài sản đô và toàm bộ đồ trang sức đều trả lại cho gia đình chéng trước.” Quốc triéu tên luật của vua Minh Mạng sau nay cũng có các quy định Nếu người vợ chết trước thi tải sản thuộc về người chồng quản lý, ngược lại niểu người chẳng chết trước tai sản được giao cho người vợ quản lý, néu người. vợ có con thì khi người vợ chết giao lạ tải sẵn đó cho con, nếu người vợ chưa có con vả không cải giá thi tài sản gồm cả tai sản cha me chồng cho người ất, pháp luật vẫn có sự quan tâm nhất định với từng, người vợ.
Cụ niếu người vợ trước có con, vo sau không cỏ con thì gia sản được chia lam ba phản, con người vợ trước được hưởng hai phan, vợ sau được thưởng một phan dùng để dưỡng lão suốt đời, sau khi chết được giao lại cho người cơn vợ trước. Nêu người vợ trước có hai con trở lên thì người vợ sau không cỏ con được hưởng một phan như những người con khác của người vợ trước. Nếu người vợ trước cỏ con và cùng chẳng lập điền sản, người vợ sau không con vả không tạo lập điển sản thi khi người chồng chết, tai sản đó được ông tinh ngiện chuthơa học ‘Nin pn cangười Pd Bộ uật Hồng Đức đến Bột Gia Long” (2023) cia vợ chung hit ar Phan Ding Thad và Tương Thị Hoa “Luoe Kiếp Hoang Tế: luếTP"Q00)) latin đ Nguyễn Quyét Thing ‘Minh Mệnh (1791-184) hay Miah Máng tty là Nguvin Phúc Bim Ông cơn táithứ ưu văn Gia Long vali vị Hong đí thể2 của tiền Ngan, vite 1820 đồn năm 1841 2 chia thành hai phén một nữa giao cho người vợ trước, phân côn lại sẽ chia cho người vợ sau một phân để dưỡng lão, khi chết phan này giao cho người vợ trước. Trong trường hợp hai ve chồng có con nhưng một người chết trước và con cũng chết thi điển sin riêng của người vợ được chia thành ba phải hai phan cho người chẳng, một phân cho người thờ tự, nếu cha mẹ người vợ còn.
sống thì tai sản đó chia thành hai phản, một cho người chẳng và một cho cha me "Nhìn chung trong việc phân định tài sin khi một trong hai người phối ngẫu mất di đã được pháp luật quy đính một cách khá chủ đáo. Trong tắt cả các trường hợp bao giờ người ta cũng đăm bão cho người phụ nữ được cấp dưỡng tuổi gia va để lại nếu họ có con cái, thậm chi gia tộc bên nha gai vẫn được hưởng gia sẵn của người con gái dù đã lập giá thú và nay đã chết di. Tinh than của những chế định vé phân chia tai sản trên đây cho thấy quyền lam chủ tải sản cla người phụ nữ trong gia đính ngang hing với người dan ông Điển đó cũng làm nỗi bat vai trò của người phụ nữ trong gia định không kém phan quan trọng Như vậy có thé thấy, pháp luật nước ta thời ky nảy quy định chế độ tai sản của vợ chồng la chế độ công đồng toàn sẵn (chỉ có tải sản chung của vợ chồng, do người chồng quản lý) va đã đưa ra khá chi tit các dự liệu vé những trường hợp chia tài sản chung của vơ chủng Đặc biét trong van để sở hữu tải sản chung, hai bộ luật cũng có nhiễu diéu khoản bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ: Khi ly hôn hoặc khí người chẳng chất, người vợ được quyền hưỡng tải sản và được chia một phẩn tai sản do vợ chẳng cùng tạo nên. Nhìn chung, cả ‘hai bộ luật đều chịu sự ảnh hưởng từ luật pháp Trung Quốc.
Luật Héng Đức có ảnh hưởng và sao chép từ luật nha Đường, nha Minh. Luật Gia Long có ảnh. hưởng và sao chép từ luật nha Thanh. Nhưng luật nha Lê chịu ảnh hưởng của truyền thống Việt Nam, nên trong một vai trường hợp như vẫn dé thửa kể tài sản, người phụ nữ được hưởng quyén lợi như nam giới.
Đây chính là điểm tiến. `" am Thị Tý Q01), 0u ẫtlợi hônhÖn gia cian pai mong hp lute Neg, Lich sie “Việt Min, Het Voc học ho Bàn Dương, 13 bộ của luật Hồng Đức, mặc đủ bộ luật ra đời trước luật Gia Long hơn 300 năm. Luật Gia Long có sự kế thừa từ cả luật Hồng Đức và luật nha Thanh Khi Gia Long lên ng ông mong muồn Việt Nam được hùng manh như nước láng gi éng Trung Quốc, chính vi vậy tắt cả các vin dé giáo duc, hành chính, pháp chị đều mô phỏng từ Trung Quốc. Công việc bién soạn luật lê cũng vậy, cũng mô phdng từ luật nha Thanh.
Tuy vây nêu đọc và phân tích kỹ lưỡng, sẽ thấy có nhiều điều khoản, lệ trong từng điều luật không phải là sự hoàn toàn so chép, mà có căn cứ vào tinh hình Việt Nam để biển soạn. Quyên lợi va vị tí cia người phụ nữ đã không còn quá khắt khe như trong luật nhà Thanh. Người phụ nữ trong luật Gia Long cũng như trong luật Hỏng Đức có quyển lợi và được phâp uất bảo về trong van để thừa hưởng tai sản. Xét về phương diện lập pháp, luật Gia Long hoàn chỉnh hơn.
Các điêu lê, chương mục phân chia rổ rằng, nội dung 'phong phú, nhiều điềulệ, khoản đi kèm diéu luật để giải thích, minh chứng cho những điều luật đưa ra phan trước, nên có thể nói trong một vai khía cạnh luật Gia Long tổ ra tiến bô hơn so với luật Hồng Đức ” 1. Trong thời kỳ Pháp thuộc Năm 1858, thực đân Pháp nỗ súng xâm lược nước ta, triều đính nha Nguyễn đã đi từ nhượng bộ nảy đến nhượng bô khác và cuối cùng 1a đầu hang vô điểu kiện. Thời kỳ Pháp thuốc kéo dài gin một trăm năm, với chính sách “chia dé trí", thực dan Pháp đã chia nước ta thánh ba miễn, ở từng mién lại cho ‘ban hành va ap dụng các bộ luật riêng điều chỉnh các quan hệ hôn nhân va gia đánh. Miễn Bắc áp dụng Dân luật Bắc kỹ (1931), miễn Trung thi hành Dân luật ‘Trung kỳ (1936) và miễn Nam ban hảnh tập Dân luật giãn yến Nam kỷ (1883).
Điền 1387 BLDS Pháp năm 1804 ghi nhận: “Ludt pháp chỉ điều chỉnh quan hệ vợ chồng tài sản kit không có thỏa thuận riêng mà vợ chẳng có thé idm vi cho rằng điều đó là cần thiết, mién sao những thỏa thuân đô Rhông trải với thud phong mỹ tục và nhữững quy định sau đây.” Theo đó, um Ngc ing OHA), Bias cand pen mong wind prong Rn dram (uingHhẩn ci gix ude bg Bi vt Giang), donb 1008). 14 vợ chồng trong ba bộ luật được ban hành thời kỳ nay déu được ghi nhận dựa trên cơ sở của BLDS Pháp năm 1804 1. Tập đân luật giản yếu Nam kỳ năm 1883 “BLDS Nam i" hay “BO dân luật giãn yêu", “Tap dân luật giản yéu", được ban hành ngày 26/03/1884 áp dung cho xứ Nam Ky. Đây la BLDS đầu tiên 6 nước ta được sy dựng theo tinh thân của nên pháp chế phương Tây ma vai trò ảnh hưởng trực tiếp là các tu tưởng pháp lý được thể hiện trong Bộ dân.
luật của Pháp ban hanh năm 1804. Về nội dung, TDLGYNK không quy định về chế độ tai sản chung của vợ chẳng ma chỉ quy định các van để thuộc về khả năng và thân trang phing theo BLDS Pháp năm 1804 mà không có quy định vẻ tài sản, khé ước vả nghia vụ, do đó nó vẫn mang nội dung của chế độ HN&GD từ Cổ luật. Cũng bởi vậy, án lệ được coi như một giải pháp chủ yếu lắp đi lỗ. hồng của pháp luật ở Nam kỳ vào thời gian nay.
Do đó, trong pháp luật thời kỳ nay không thé tôn tại cộng đẳng tai sản giữa vợ chẳng. Dân luật Bắc kỳ năm 1931 & Dân luật Trung kỳ năm 1936 Tại Bắc kỷ và Trung kỳ, ảnh hưởng của BLDS Pháp (1804) được thể hiện trong việc nhà lâm luật dự liệu. độ tai sản ước định (theo théa thuận). vva áp dung nguyên tắc bat di,bat dich của chế độ tai sin của vợ chẳng theo hôn.
khế Điều 104 Dân luật Bắc kỳ quy định: “Về đường tài sản, pháp luật chỉ can thiệp đoànt vợ chỗng là kt nào vợ chẳng không cỏ ty lập ước iêng với nhau mà thôi, miễn là óc riêng dy không được trải với phong tue và không được trải với quyên lợi người chỗng là người chit trương trong đoàn thể" và Điều 105 quy định: “Pham tư ước về tài sản giả tint phải làm thành chứng thuetại rước mặt “o-te”, hoặc do Lý trưỡng ti thực, mà phải làm trước ‘it khai giá thi Đã khai giá tìm rồi thì không được thay đốt gì nita Hôn ước phải đo các người có quyền rng thud trong việc gid thai if nhậm cho mới được." Quy định chế độ tai sản ước định nay tiên được dự liêu trong "hệ thống pháp luật Việt Nam theo quan niêm cũa nha làm luật tư sản đã không 15 phù hợp với tục lệ truyền thống của gia đính người Việt Nam, nên mặc dù được dự liệu trong cả Dân luật Bắc ky va Dân luật Trung ky, các cặp vợ chồng thường không thoả thuận lựa chon loại chế độ tai sẵn ước định này Trường hop vợ chẳng không thoả thuận lập hôn khể khi kết lập giá thú, hai bô Dân luật Bắc kỳ va Dân luật Trung kỷ đều dự liêu một chế độ tải sản. pháp định dé ap dung cho họ. Tuy nhiên, nếu BLDS Pháp (1804) du liệu một chế độ tải sản pháp định để ap dung cho những đôi vơ chẳng không lập hôn khế trước ngày lập hôn thú va đồng thời còn dự liệu một ché độ hôn sin là kiểu mẫu dé cho các đôi vợ chẳng lựa chọn trong trường hợp họ lập hôn khé, thì trong Dân luật Bắc ky và Dân luật Trung ky chỉ quy định một loại chế độ tai sản pháp định để áp dụng cho các cặp vợ chẳng không lập hôn khé. Đó lả chế đô công đồng toàn sản.
Theo tục lệ của người Việt Nam, mọi tai sin trong gia đính déw là tải sản chung vả déu để dành cho con, cháu.