Luận văn thạc sĩ sinh kế bền vững cho các hộ đồng bào ba na tại khu tái định cư suối xem định nhì trong dự án thủy lợi hồ định bình ở bình định

Luận văn thạc sĩ phân tích sinh kế bền vững cho các hộ đồng bào ba na tại khu tái định cư suối xem định nhì trong dự án thủy, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Tô Tấn Thi
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Tiến Khai
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Sinh Kế Bền Vững Cho Đồng Bào Ba Na Tại Bình Định
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH VẼ VÀ HỘP
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu và đối tượng khảo sát
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KẾT QUẢ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 2.1. Các khái niệm
• 2.2. Khung phân tích
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Vấn đề nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.4. Phương pháp phân tích
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Nguồn vốn sinh kế của các hộ TĐC đồng bào Ba Na tại khu TĐC Suối Xem – Định Nhì
• 4.1.1. Nguồn vốn con người
• 4.1.2. Nguồn vốn tự nhiên
• 4.1.3. Nguồn vốn vật chất
• 4.1.4. Nguồn vốn tài chính
• 4.1.5. Nguồn vốn xã hội
• 4.2. Các nguồn gây tổn thương
• 4.2.1. Đất sản xuất nông nghiệp
• 4.2.2. Đất rừng tự nhiên
• 4.2.3. Tổ chức ma chay
• 4.2.4. Dịch bệnh gia súc, gia cầm
• 4.2.5. Giá cả thị trường
• 4.3. Một số chính sách hỗ trợ từ chủ đầu tư dự án thủy lợi hồ Định Bình cho các HGĐ đồng bào Ba Na khi TĐC
• 4.4. Mục tiêu và chiến lược sinh kế
• 4.4.1. Mục tiêu sinh kế
• 4.4.2. Chiến lược sinh kế
• 4.5. Kết quả sinh kế
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 5.1. Kiến nghị giải pháp, chính sách nhằm cải thiện sinh kế cho các hộ TĐC đồng bào Ba Na tại khu TĐC Suối Xem – Định Nhì theo hướng bền vững
• 5.2. Hạn chế của đề tài
• 5.3. Tính khả thi của những kiến nghị chính sách
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về sinh kế bền vững cho đồng bào Ba Na tại Bình Định

Sinh kế bền vững là một khái niệm quan trọng trong việc phát triển cộng đồng, đặc biệt là đối với các đồng bào dân tộc thiểu số như Ba Na tại Bình Định. Khu tái định cư Suối Xem – Định Nhì là nơi sinh sống của 202 hộ đồng bào Ba Na, nơi mà sinh kế bền vững đang trở thành một thách thức lớn. Việc hiểu rõ về bối cảnh và thực trạng sinh kế của họ là cần thiết để đưa ra các giải pháp hiệu quả.

1.1. Bối cảnh và thực trạng sinh kế của đồng bào Ba Na

Đồng bào Ba Na tại Bình Định đã trải qua nhiều khó khăn trong việc ổn định sinh kế sau khi tái định cư. Họ phải đối mặt với nhiều thách thức như thiếu đất sản xuất, nguồn nước không đảm bảo và thiếu hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Những yếu tố này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và thu nhập của họ.

1.2. Ý nghĩa của sinh kế bền vững đối với cộng đồng

Sinh kế bền vững không chỉ giúp cải thiện đời sống vật chất mà còn bảo tồn văn hóa và bản sắc dân tộc của đồng bào Ba Na. Việc phát triển sinh kế bền vững sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra sự ổn định cho cộng đồng.

II. Những thách thức trong việc phát triển sinh kế bền vững cho đồng bào Ba Na

Mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ từ chính quyền, nhưng đồng bào Ba Na vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc phát triển sinh kế bền vững. Những thách thức này bao gồm việc thiếu đất sản xuất, khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và kỹ thuật canh tác.

2.1. Thiếu đất sản xuất và tài nguyên thiên nhiên

Việc thiếu đất sản xuất đã khiến cho đồng bào Ba Na không thể phát triển nông nghiệp bền vững. Nguồn tài nguyên thiên nhiên như nước và đất cũng đang bị suy giảm, ảnh hưởng đến khả năng sản xuất của họ.

2.2. Khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và kỹ thuật

Nhiều hộ gia đình không có khả năng tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng hoặc các tổ chức tín dụng. Điều này làm hạn chế khả năng đầu tư vào sản xuất và phát triển sinh kế. Hơn nữa, việc thiếu kiến thức về kỹ thuật canh tác hiện đại cũng là một rào cản lớn.

III. Phương pháp phát triển sinh kế bền vững cho đồng bào Ba Na

Để cải thiện sinh kế bền vững cho đồng bào Ba Na, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế của họ. Các giải pháp này bao gồm việc mở rộng quỹ đất sản xuất, chuyển giao kỹ thuật canh tác và phát triển các mô hình kinh tế mới.

3.1. Mở rộng quỹ đất sản xuất và cấp đất bổ sung

Chính quyền cần xem xét việc mở rộng quỹ đất sản xuất cho đồng bào Ba Na. Việc cấp đất bổ sung kịp thời sẽ giúp họ có thêm không gian để phát triển nông nghiệp và cải thiện thu nhập.

3.2. Chuyển giao kỹ thuật canh tác và phát triển mô hình kinh tế

Cần có các chương trình chuyển giao kỹ thuật canh tác hiện đại cho đồng bào Ba Na. Đồng thời, phát triển các mô hình kinh tế như du lịch cộng đồng cũng là một giải pháp khả thi để tăng thu nhập cho họ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về sinh kế bền vững

Nghiên cứu về sinh kế bền vững cho đồng bào Ba Na đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp phù hợp có thể mang lại kết quả tích cực. Các hộ gia đình đã bắt đầu cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống nhờ vào các chính sách hỗ trợ và chương trình phát triển.

4.1. Kết quả từ các chính sách hỗ trợ

Các chính sách hỗ trợ từ chính quyền đã giúp nhiều hộ gia đình Ba Na cải thiện sinh kế. Họ đã có thể tiếp cận nguồn vốn và kỹ thuật canh tác mới, từ đó nâng cao năng suất và thu nhập.

4.2. Những mô hình thành công trong phát triển sinh kế

Một số mô hình phát triển sinh kế thành công đã được triển khai, như mô hình trồng cây ăn trái và chăn nuôi gia súc. Những mô hình này không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn bảo tồn văn hóa và bản sắc dân tộc.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho sinh kế bền vững

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển sinh kế bền vững cho đồng bào Ba Na là một quá trình cần sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, cộng đồng và các tổ chức xã hội. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc cải thiện chính sách và tạo điều kiện thuận lợi cho đồng bào.

5.1. Đề xuất chính sách phát triển sinh kế bền vững

Cần có các chính sách phát triển sinh kế bền vững cụ thể, phù hợp với nhu cầu và điều kiện của đồng bào Ba Na. Chính quyền cần lắng nghe ý kiến của cộng đồng để đưa ra các giải pháp hiệu quả.

5.2. Tương lai của sinh kế bền vững cho đồng bào Ba Na

Tương lai của sinh kế bền vững cho đồng bào Ba Na phụ thuộc vào sự hợp tác và nỗ lực của tất cả các bên liên quan. Việc duy trì và phát triển các nguồn tài nguyên thiên nhiên cũng như bảo tồn văn hóa sẽ là chìa khóa cho sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Dự án thủy lợi hồ Định Bình tại huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định, với dung tích hồ chứa 226 triệu m³, được xây dựng nhằm tưới tiêu cho 28.460 ha đất nông nghiệp, cung cấp nước sinh hoạt và hạn chế lũ lụt. Tuy nhiên, việc thực hiện dự án đã dẫn đến tái định cư (TĐC) cho 739 hộ dân, trong đó có 202 hộ đồng bào dân tộc Ba Na tại khu TĐC Suối Xem – Định Nhì. Sau hơn 10 năm tái định cư, mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ, phần lớn các hộ gia đình vẫn gặp khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao và sinh kế chưa ổn định.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng sinh kế của các hộ TĐC đồng bào Ba Na tại khu TĐC Suối Xem – Định Nhì và đề xuất các giải pháp, chính sách nhằm cải thiện sinh kế theo hướng bền vững. Nghiên cứu được thực hiện trong vòng bốn tháng (6/2016 – 9/2016) tại xã Vĩnh Thuận, huyện Vĩnh Thạnh, với trọng tâm là các hộ gia đình đồng bào Ba Na. Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp số liệu thực tế, phân tích khoa học để hỗ trợ chính quyền địa phương xây dựng chính sách phù hợp, góp phần nâng cao đời sống và phát triển bền vững cho cộng đồng dân tộc thiểu số sau TĐC.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu sử dụng khung phân tích sinh kế bền vững (SLA) của Bộ Phát triển Quốc tế Vương quốc Anh (DFID, 1999). Khung này tập trung vào năm loại vốn sinh kế: vốn con người, vốn tự nhiên, vốn xã hội, vốn tài chính và vốn vật chất. Sinh kế bền vững được hiểu là khả năng ứng phó với các cú sốc mà không làm suy giảm nguồn tài nguyên cho các thế hệ tương lai.

• Vốn con người bao gồm kỹ năng, kiến thức, sức khỏe và khả năng lao động, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng theo đuổi các chiến lược sinh kế.
• Vốn tự nhiên là tài nguyên thiên nhiên như đất đai, rừng, nước sạch, đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp và khai thác tự nhiên.
• Vốn xã hội là các mối quan hệ xã hội, mạng lưới hỗ trợ, các tổ chức hội đoàn giúp tăng khả năng tiếp cận nguồn lực.
• Vốn tài chính gồm các nguồn tiết kiệm, thu nhập và vốn vay, là yếu tố linh hoạt nhất nhưng khó tiếp cận đối với người nghèo.
• Vốn vật chất bao gồm cơ sở hạ tầng, công cụ sản xuất và tài sản phục vụ sinh hoạt.

Khung lý thuyết này giúp phân tích mối quan hệ giữa các loại vốn sinh kế và tác động của chính sách, từ đó xây dựng các chiến lược sinh kế phù hợp nhằm tăng thu nhập, giảm nghèo và phát triển bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp số liệu sơ cấp và thứ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo kinh tế - xã hội, chính sách hỗ trợ của Nhà nước và danh sách hộ TĐC tại UBND xã Vĩnh Thuận và các phòng ban huyện Vĩnh Thạnh. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 35 hộ gia đình đồng bào Ba Na (chiếm 15,3% tổng thể 229 hộ) bằng phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo mức sống (nghèo, cận nghèo, không nghèo).

Phương pháp thu thập dữ liệu gồm phỏng vấn sâu, phỏng vấn nhóm, quan sát thực địa và phỏng vấn bán cấu trúc với chính quyền địa phương, cán bộ chuyên môn và các hộ gia đình. Thời gian khảo sát kéo dài từ 60 đến 90 phút mỗi cuộc phỏng vấn, được thực hiện tại nhà gia đình hoặc nhà Rông cộng đồng.

Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả để làm rõ các loại vốn sinh kế và bối cảnh dễ bị tổn thương, kết hợp phân tích định tính để đánh giá hiệu quả chính sách, khó khăn và thuận lợi trong sinh kế. Các chỉ tiêu phân tích bao gồm số lượng lao động, trình độ học vấn, diện tích đất sản xuất, thu nhập, tài sản, mạng lưới xã hội và các chính sách hỗ trợ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn vốn con người: Trung bình mỗi hộ có 4,2 thành viên, với lực lượng lao động trung bình 2,74 người/hộ, cân bằng giới tính. Tỷ lệ người phụ thuộc chiếm 53,1%, trong đó 19,6% là người già. Trình độ học vấn còn thấp, chỉ 22,45% dân số đạt trình độ THPT trở lên, tỷ lệ biết đọc, biết viết tiếng Kinh là 91,55%. Sức khỏe phần lớn bình thường (86,4%), tuy nhiên nam giới trong độ tuổi lao động có thói quen sử dụng rượu nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất lao động.

2. Nguồn vốn tự nhiên: Diện tích đất sản xuất bình quân giảm do tăng dân số và thiếu quỹ đất bổ sung. Đất sản xuất chủ yếu là đất rẫy bạc màu, thiếu nước tưới, chỉ có 29 ha đất lúa nước với nguồn nước tưới từ hồ Tà Niêng và các suối tự nhiên. Chất lượng đất suy giảm nhanh do xói mòn và canh tác lạc hậu. Rừng tự nhiên bị khai thác kiệt quệ, diện tích còn lại được giao cho các hộ quản lý với mức hỗ trợ 400.000 đồng/ha/năm.

3. Nguồn vốn vật chất: Cơ sở hạ tầng khu TĐC được đầu tư đồng bộ với đường bê tông dài 9,5 km, điện lưới phủ 100% hộ, nước sạch và các công trình phúc lợi công cộng như trường học, trạm y tế, bưu điện đầy đủ. Tuy nhiên, tài sản phục vụ sản xuất còn rất thô sơ, chủ yếu là dụng cụ đơn giản và gia súc như bò lai (82,85% hộ có ít nhất 1 con).

4. Nguồn vốn tài chính: Thu nhập chủ yếu từ sản xuất nông nghiệp và làm thuê, không có tiền tiết kiệm. Tỷ lệ hộ nghèo chiếm 77,14%, cận nghèo 11,43%. Vốn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội với mức vay 3-50 triệu đồng, lãi suất 6,2-7,8%/năm, nhưng nhiều hộ không vay do không biết cách sử dụng hoặc lo ngại trả nợ. Tỷ lệ hộ vay vốn là 51%.

5. Nguồn vốn xã hội: Mạng lưới quan hệ xã hội trong làng rất gắn kết, 100% hộ có thành viên tham gia các tổ chức hội đoàn như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, với 76% đánh giá vai trò các tổ chức này rất quan trọng trong hỗ trợ sinh kế. Tuy nhiên, quan hệ với người ngoài làng, đặc biệt là người Kinh, còn hạn chế.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sinh kế của các hộ TĐC đồng bào Ba Na tại khu TĐC Suối Xem – Định Nhì còn nhiều khó khăn do thiếu đất sản xuất, vốn tài chính hạn chế và trình độ lao động thấp. Mặc dù cơ sở hạ tầng và phúc lợi công cộng được đầu tư tốt, nhưng các nguồn vốn sinh kế khác chưa được khai thác hiệu quả. Tình trạng thiếu đất sản xuất và suy giảm chất lượng đất là nguyên nhân chính làm giảm năng suất và thu nhập, dẫn đến tỷ lệ hộ nghèo cao.

So sánh với các nghiên cứu về sinh kế đồng bào dân tộc thiểu số khác, tình trạng này tương đồng với các vùng DTTS tại Đắk Lắk, Hà Giang, nơi vốn con người và vốn tự nhiên cũng là những thách thức lớn. Vai trò của vốn xã hội và các tổ chức hội đoàn được khẳng định là yếu tố hỗ trợ quan trọng giúp người dân tiếp cận nguồn lực và kỹ thuật.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố diện tích đất sản xuất theo hộ, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo, cũng như biểu đồ thể hiện tỷ lệ tham gia các tổ chức hội đoàn và mức độ hài lòng về cơ sở hạ tầng. Bảng tổng hợp các nguồn vốn sinh kế và các cú sốc tác động cũng giúp minh họa rõ nét thực trạng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng quỹ đất sản xuất: Chính quyền cần ưu tiên tìm kiếm và cấp bổ sung đất sản xuất cho các hộ TĐC, đặc biệt là các hộ mới thành lập, nhằm đảm bảo diện tích đất tối thiểu 1-2 ha/hộ. Thời gian thực hiện trong vòng 2-3 năm, phối hợp với các cơ quan quản lý đất đai và bảo vệ rừng.

2. Chuyển giao kỹ thuật canh tác: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi phù hợp với điều kiện địa phương, khuyến khích áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật để nâng cao năng suất và đa dạng hóa cây trồng. Thời gian triển khai liên tục, ưu tiên trong 1-2 năm đầu.

3. Phát triển các mô hình cây trồng, vật nuôi phù hợp: Ưu tiên đầu tư và nhân rộng các loại cây trồng, vật nuôi có hiệu quả kinh tế cao, phù hợp với kinh nghiệm và điều kiện tự nhiên của đồng bào Ba Na như trồng bí đỏ, nuôi bò lai, chăn nuôi gia cầm có kiểm soát dịch bệnh. Thực hiện trong 3-5 năm với sự hỗ trợ kỹ thuật và vốn vay ưu đãi.

4. Đầu tư hạ tầng thủy lợi nhỏ: Cải thiện hệ thống tưới tiêu nhỏ lẻ để đảm bảo nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp, giảm thiểu rủi ro do hạn hán và biến đổi khí hậu. Thời gian thực hiện 2-3 năm, phối hợp với các đơn vị chuyên môn.

5. Đổi mới chính sách hỗ trợ: Cần điều chỉnh chính sách vay vốn với lãi suất hợp lý, thời gian vay linh hoạt, kèm theo hỗ trợ kỹ thuật sử dụng vốn hiệu quả. Đồng thời, tăng cường các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, giáo dục và chăm sóc sức khỏe nhằm nâng cao vốn con người. Thực hiện ngay trong giai đoạn 1-2 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý dự án: Giúp hiểu rõ thực trạng sinh kế của đồng bào Ba Na sau TĐC, từ đó xây dựng chính sách phù hợp, nâng cao hiệu quả hỗ trợ và phát triển bền vững cộng đồng.

2. Các tổ chức phi chính phủ và tổ chức phát triển: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích khoa học để thiết kế các chương trình hỗ trợ sinh kế, đào tạo kỹ thuật và phát triển cộng đồng hiệu quả.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý công, phát triển nông thôn, dân tộc học: Là tài liệu tham khảo quý giá về ứng dụng khung sinh kế bền vững trong nghiên cứu thực tiễn, đồng thời cung cấp số liệu thực tế và phương pháp nghiên cứu khoa học.

4. Người làm công tác dân tộc và phát triển vùng DTTS: Giúp nhận diện các khó khăn, thách thức và đề xuất giải pháp cụ thể nhằm cải thiện đời sống, bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Câu hỏi thường gặp

1. Sinh kế bền vững là gì và tại sao quan trọng đối với đồng bào Ba Na?
   Sinh kế bền vững là khả năng duy trì và phát triển các hoạt động kiếm sống mà không làm suy giảm tài nguyên và có thể ứng phó với các rủi ro. Đối với đồng bào Ba Na, sinh kế bền vững giúp họ ổn định cuộc sống sau TĐC, giảm nghèo và phát triển kinh tế lâu dài.

2. Tại sao đất sản xuất lại là vấn đề lớn nhất đối với các hộ TĐC?
   Đất sản xuất là nguồn tài nguyên chính để người dân canh tác và tạo thu nhập. Thiếu đất hoặc đất bạc màu làm giảm năng suất, thu nhập thấp, dẫn đến nghèo đói và khó khăn trong sinh kế.

3. Các chính sách hỗ trợ hiện tại có hiệu quả không?
   Các chính sách hỗ trợ như cấp lương thực, hỗ trợ xây nhà, vay vốn đã giúp ổn định bước đầu, nhưng chưa đủ để giải quyết triệt để các vấn đề về đất đai, kỹ thuật canh tác và vốn tài chính, nên cần đổi mới và bổ sung.

4. Vai trò của vốn xã hội trong sinh kế của đồng bào Ba Na như thế nào?
   Vốn xã hội giúp tăng cường sự gắn kết cộng đồng, hỗ trợ thông tin, kỹ thuật và nguồn lực, đồng thời tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các chính sách và nguồn vốn vay hiệu quả hơn.

5. Làm thế nào để nâng cao vốn con người cho các hộ TĐC?
   Cần tập trung vào giáo dục, đào tạo nghề, chăm sóc sức khỏe và nâng cao nhận thức về kỹ thuật sản xuất, quản lý tài chính để người dân có thể phát triển sinh kế đa dạng và bền vững.

Kết luận

• Đề tài đã đánh giá thực trạng sinh kế của 35 hộ đồng bào Ba Na tại khu TĐC Suối Xem – Định Nhì, cho thấy nhiều khó khăn về đất sản xuất, vốn tài chính và trình độ lao động.
• Khung phân tích sinh kế bền vững của DFID được áp dụng hiệu quả trong việc phân tích các nguồn vốn sinh kế và tác động của chính sách.
• Các chính sách hỗ trợ hiện tại đã giúp ổn định bước đầu nhưng chưa đủ để đảm bảo sinh kế bền vững cho cộng đồng.
• Đề xuất các giải pháp mở rộng quỹ đất, chuyển giao kỹ thuật, phát triển mô hình cây trồng vật nuôi, đầu tư hạ tầng thủy lợi và đổi mới chính sách hỗ trợ.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và số liệu thực tế để chính quyền và các tổ chức liên quan xây dựng chính sách phát triển bền vững cho đồng bào Ba Na sau TĐC.

Chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất với lộ trình cụ thể, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời. Đề nghị các nhà nghiên cứu tiếp tục mở rộng nghiên cứu để cập nhật dữ liệu và đề xuất chính sách phù hợp hơn trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH TÔ TẤN THI SINH KẾ BỀN VỮNG CHO CÁC HỘ ĐỒNG BÀO BANA TẠI KHU TÁI ĐỊNH CƯ SUỐI XEM – ĐỊNH NHÌ TRONG DỰ ÁN THỦY LỢI HỒ ĐỊNH BÌNH Ở BÌNH ĐỊNH LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH TÔ TẤN THI SINH KẾ BỀN VỮNG CHO CÁC HỘ ĐỒNG BÀO BANA TẠI KHU TÁI ĐỊNH CƯ SUỐI XEM – ĐỊNH NHÌ TRONG DỰ ÁN THỦY LỢI HỒ ĐỊNH BÌNH Ở BÌNH ĐỊNH Ngành: Quản lý công Mã số: 60340403 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.

TRẦN TIẾN KHAI TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều đƣợc dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trƣờng Đại học Kinh tế TP.Hồ Chí Minh.Hồ Chí Minh, ngày 26 tháng 10 năm 2016 Tác giả Tô Tấn Thi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc Thầy Trần Tiến Khai đã trực tiếp hƣớng dẫn tôi thực hiện đề tài luận văn này.

Thầy đã dành cho tôi sự thông cảm, chia sẻ ngay từ lần liên hệ đầu tiên, đã giúp đỡ nguồn tài liệu, chỉ dẫn cách giải quyết, góp ý và hỗ trợ tôi kịp thời trong suốt quá trình làm luận văn. Xin chân thành cảm ơn Thầy Đinh Công Khải đã có những gợi ý mang tính định hƣớng trong giai đoạn hình thành ý tƣởng đề tài, đã có những chia sẻ hỗ trợ về mặt tinh thần cũng nhƣ chuyên môn giúp tôi triển khai có hiệu quả đề tài này. Xin chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô của Khoa quản lý Nhà nƣớc, Viện Đào tạo sau đại học – Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh đã nhiệt tình giảng dạy, hƣớng dẫn, chia sẻ và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Xin cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của Phòng Lao động, Thƣơng binh và Xã hội, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Đảng ủy và Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Thuận thuộc huyện Vĩnh Thạnh, anh Đinh Văn Gang cán bộ xã Vĩnh Thuận và các Trƣởng thôn tại khu tái định cƣ Suối Xem – Định Nhì, đã giúp tôi trong suốt quá trình khảo sát nghiên cứu.

Cảm ơn gia đình, bạn bè và các bạn học viên lớp Quản lý công Bình Định đã luôn tin yêu, ủng hộ, động viên, tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện hoàn thành luận văn. Tô Tấn Thi Học viên lớp Cao học Quản lý công Bình Định TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iii TÓM TẮT Khu tái định cƣ Suối Xem – Định Nhì trong dự án thủy lợi hồ Định Bình có nhiệm vụ tái định cƣ cho 202 hộ đồng bào dân tộc Ba Na thuộc diện phải di dời khỏi lòng hồ Định Bình. Qua hơn 10 năm về tái định cƣ tại nơi ở mới, mặc dù đã đƣợc Chủ đầu tƣ dự án và chính quyền sở tại thực hiện nhiều chính sách hỗ trợ, nhƣng phần lớn các hộ gia đình tái định cƣ đồng bào Ba Na vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn, đời sống chƣa ổn định, số hộ nghèo chiếm tỉ lệ rất cao. Do đó, tôi quyết định chọn nghiên cứu về thực trạng sinh kế của các hộ gia đình đồng bào Ba Na tái định cƣ tại khu tái định cƣ Suối Xem – Định Nhì trong dự án thủy lợi hồ Định Bình ở Bình Định, nhằm qua đó đƣa ra những kiến nghị giải pháp, chính sách xác với thực tế, với mục tiêu hỗ trợ cho họ có những thay đổi tốt hơn về sinh kế.

Quá trình nghiên cứu đề tài đã sử dụng khung phân tích sinh kế bền vững (DFID, 1999) để xác định những yếu tố hình thành sinh kế của con ngƣời và mối quan hệ tác động của chính sách đến các yếu tố đó. Qua đó khảo sát sâu các nguồn vốn của hộ gia đình, gồm: vốn con ngƣời, vốn tự nhiên, vốn xã hội, vốn tài chính, vốn vật chất; các cú sốc thƣờng hay gặp phải và các chính sách hỗ trợ mà hộ gia đình nhận đƣợc trong thời gian qua; phỏng vấn chính quyền và chuyên gia. Từ số liệu có đƣợc tác giả sử dụng phƣơng pháp phân tích thống kê mô tả và định tính để làm rõ về bối cảnh, thực trạng sinh kế các hộ TĐC tại điểm nghiên cứu. Qua phân tích nghiên cứu, tác giả kiến nghị các giải pháp, chính sách, bao gồm: 1.

Mở rộng quỹ đất sản xuất, cấp đất bổ sung kịp thời và quản lý đất sản xuất hiệu quả hơn; 2. Chuyển giao kỹ thuật trồng trọt và lựa chọn hình thức canh tác phù hợp; 3. Ƣu tiên đầu tƣ phát triển và nhân rộng một số loại cây trồng và đàn vật nuôi phù hợp với điều kiện, kinh nghiệm của đồng bào Ba Na cho hiệu quả kinh tế cao; 4. Đầu tƣ thêm về hạ tầng thủy lợi nhỏ; 5.

Đổi mới một số chính sách hỗ trợ. Với những kiến nghị trên, chính quyền có thể đƣa ra những hoạch định về chính sách với lộ trình hợp lý để giúp các hộ gia đình đồng bào Ba Na tái định cƣ tại khu tái định cƣ Suối Xem – Định Nhì từng bƣớc thay đổi về sinh kế theo hƣớng bền vững. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. iii MỤC LỤC.

iv DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH VẼ VÀ HỘP .vii DANH MỤC PHỤ LỤC. viii CHƢƠNG 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN.1 Bối cảnh nghiên cứu .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tƣợng nghiên cứu và đối tƣợng khảo sát .2 Phạm vi nghiên cứu .5 Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu .6 Cấu trúc đề tài.

TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KẾT QUẢ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN.2 Khung phân tích .3 Các nghiên cứu liên quan. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU.1 Vấn đề nghiên cứu .2 Địa điểm nghiên cứu .3 Phƣơng pháp thu thập số liệu .4 Phƣơng pháp phân tích. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. 20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Nguồn vốn sinh kế của các hộ TĐC đồng bào Ba Na tại khu TĐC Suối Xem – Định Nhì .1 Nguồn vốn con ngƣời .2 Nguồn vốn tự nhiên .3 Nguồn vốn vật chất.4 Nguồn vốn tài chính .5 Nguồn vốn xã hội .2 Các nguồn gây tổn thƣơng .1 Đất sản xuất nông nghiệp .2 Đất rừng tự nhiên.4 Tổ chức ma chay .5 Dịch bệnh gia súc, gia cầm.6 Giá cả thị trƣờng .3 Một số chính sách hỗ trợ từ chủ đầu tƣ dự án thủy lợi hồ Định Bình cho các HGĐ đồng bào Ba Na khi TĐC .4 Mục tiêu và chiến lƣợc sinh kế .1 Mục tiêu sinh kế .2 Chiến lƣợc sinh kế .5 Kết quả sinh kế.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH.2 Kiến nghị giải pháp, chính sách nhằm cải thiện sinh kế cho các hộ TĐC đồng bào Ba Na tại khu TĐC Suối Xem – Định Nhì theo hƣớng bền vững .3 Hạn chế của đề tài .4 Tính khả thi của những kiến nghị chính sách. 50 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 53 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vi DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT CSHT Cơ sở hạ tầng DFID Department for International Development Bộ phát triển Quốc tế của Vƣơng Quốc Anh DTTS Dân tộc thiểu số GPMB Giải phóng mặt bằng HGĐ Hộ gia đình NN Nông nghiệp PLCC Phúc lợi công cộng SLA Khung sinh kế bền vững TĐC Tái định cƣ TH Tiểu học THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông UBND Ủy ban nhân dân TIEU LUAN MOI download : [e-mail] vii DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH VẼ VÀ HỘP DANH MỤC BẢNG Bảng 3.1: Các tiêu chí lấy mẫu .1: Tỉ lệ ngƣời lao động theo độ tuổi .2: Trình độ học vấn của ngƣời dân và chủ HGĐ tại khu TĐC .22 DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1: Khung phân tích sinh kế bền vững theo DFID .1: Quy trình nghiên cứu .2: Vị trí nghiên cứu .1: Tỉ lệ giới tính .2: Tỉ lệ sinh con của các hộ gia đình.3: Tình trạng sức khỏe.4: Tỉ lệ phân bố nghề nghiệp theo ngành .5: Vùng đất tái định cƣ .6: Tình trạng đất sản xuất của các HGĐ tái định cƣ .7: Khu đất trồng lúa nƣớc vào mùa nắng hạn .8: Các hạng mục CSHT và PLCC của khu TĐC .9: Tình hình HGĐ vay vốn .10: Mạng lƣới quan hệ xã hội của các HGĐ .11: Đồng bào Ba Na nghe phổ biến thông tin tại nhà Rông của Làng .12: Tỉ lệ hộ có thành viên tham gia các tổ chức hội, đoàn thể .13: Tỉ lệ HGĐ đánh giá vai trò của các tổ chức hội, đoàn thể .14: Hiện trạng xói lở mất đất sản xuất tại khu TĐC do lũ năm 2015 gây ra .15: Tỉ lệ mức thu nhập bình quân của các hộ thuộc diện hộ nghèo trong số những HGĐ khảo sát .16: Tỉ lệ nhận định về cuộc sống của các HGĐ khảo sát .17: Tỉ lệ những HGĐ nghèo trong số những HGĐ khảo sát .45 DANH MỤC HỘP Hộp 4.1: Thực trạng cuộc sống của các HGĐ do thiếu đất sản xuất .26 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] viii DANH MỤC PHỤ LỤC Phụ lục 1: Đặc điểm của ngƣời dân tộc Ba Na .53 Phụ lục 2: Trích QĐ số 59 2015 QĐ-TTg ngày19 11 2015 của Thủ tƣớng CP .56 Phụ lục 3: Trích NĐ số 75 2015 NĐ-CP ngày 09 9 2015 của Chính phủ .57 Phụ lục 4: Cách tính tỉ lệ phụ thuộc theo tổng cục Thống kê .58 Phụ lục 5: Nội dung phỏng vấn chính quyền, chuyên gia.59 Phụ lục 6: Thời gian khảo sát .61 Phụ lục 7: Bảng câu hỏi phỏng vấn hộ gia đình.62 Phụ lục 8: Bản đồ vị trí điểm nghiên cứu.73 Phụ lục 9: Một số hình ảnh thực tế .74 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƢƠNG 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN Nội dung chƣơng này trình bày về bối cảnh nghiên cứu, sự phù hợp của đề tài lựa chọn.

Qua đó xác định mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu, đối tƣợng và phạm vi thực hiện, và ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Phần cuối chƣơng trình bày về cấu trúc của toàn bộ luận văn.