MỤC LỤC PHẦN I. LÝ DO VIẾT SÁNG KIẾN. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, TRIỂN KHAI. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA SÁNG KIẾN. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU I.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN. Cơ sở thực tiễn. THỰC TRẠNG CỦA SÁNG KIẾN. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN.
KHẢ NĂNG ÁP DỤNG CỦA SÁNG KIẾN. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ I. 49 Trường THCS Thị trấn Thắng 1 Sáng kiến kinh nghiệm DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ đầy TT Từ viết tắt đủ 1 LS Lịch sử 2 GV Giáo viên 3 HSG Học sinh giỏi 4 THPT Trung học phổ thông 5 THCS Trung học cơ sở 6 GD&ĐT Giáo dục và đào tạo 7 TW Trung ương Trường THCS Thị trấn Thắng 2 Sáng kiến kinh nghiệm SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “TẠO HỨNG THÚ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TRONG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN LỊCH SỬ 9”.
LÝ DO VIẾT SÁNG KIẾN Đảng ta xem việc chọn nhân tài, bồi dưỡng nhân tài là một phần quan trọng trong quốc sách phát triển con người, điều đó được thể hiện qua việc chỉ đạo dạy và học trong các nhà trường. Trong nghị quyết TW2 khóa XIII có viết “Việc bồi dưỡng học sinh giỏi là nguồn nhân tài cho đất nước được các nhà trường THPT đặc biệt quan tâm và mọi giáo viên phổ thông đều có nhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi”. Việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi và thi học sinh giỏi nhằm: “Động viên khích lệ những học sinh và giáo viên trong dạy và học, góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nâng cao chất luợng giáo dục, đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồi dưỡng ở cấp học cao hơn, nhằm đào tạo nhân tài cho đất nước. Như vây, đào tạo bồi dưỡng học sinh giỏi là vấn đề cần thiết và cấp bách, bởi vì hơn lúc nào hết đất nước đang cần những con người tài năng đón đầu tiếp thu những thành tựu khoa học mới, công nghệ hiện đại để phát minh ra những sáng kiến đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới hội nhập đất nước hiện nay.
Bồi dưỡng học sinh giỏi ở bậc trung học cơ sở là phát huy hết khả năng phát triển “tiềm tàng” của học sinh, là tạo nguồn học sinh giỏi cho các cấp học tiếp theo, thực hiện chiến lược “bồi dưỡng nhân tài cho đất nước”. Mặt khác, kết quả bồi dưỡng học sinh giỏi là một tiêu chí không thể thiếu để đánh giá năng lực chuyên môn của giáo viên và sự phát triển của các nhà trường, mỗi học sinh giỏi không chỉ là niềm tự hào của cha mẹ, các thầy cô giáo mà còn là niệm tự hào của cả cộng đồng. Lịch sử là quá khứ, là nơi chứa đựng giá trị văn hóa, là nguồn dữ liệu để tham chiếu kinh nghiệm cha ông vào sự phát triển hôm nay. Đó là hồn cốt, truyền tải những giá trị truyền thống, mà nếu không có lịch sử không thể hiểu được vị trí của hiện tại, với ý nghĩa đó thì nếu lịch sử còn thì văn hóa còn, và văn hóa còn thì dân tộc còn.
Lịch sử là sự trung thực của những sự thật khách quan và không ai có thể chọn lịch sử, mà nhờ lịch sử nên con người và thời đại được định hình. Bác Hồ của chúng ta đã chỉ rõ “Dân ta phải biết sử ta, cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”. Lịch sử là cuộc sống là quá trình phát triển biện chứng mà hôm nay phải là sự kế thừa và phát triển của hôm qua và chuẩn bị hôm sau. Vì thế, có thể khẳng định rằng, có lịch sử mới có tương lai.
Học lịch sử để dạy các em biết, tổ tiên ông cha ta đã lập quốc, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc như thế nào, đặc biệt là trong thời đại ngày nay Vì vậy bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử cũng là nhiệm vụ vô cùng quan trọng của giáo viên. Trong nhiều năm qua tôi đã đảm nhiệm vai trò bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử của trường THCS Thị trấn Thắng và HSG tỉnh môn Lịch sử 9 của huyện Hiệp Hòa, dù đã cố gắng và tâm huyết nhưng kết cao mang lại vẫn chưa được như mong muốn, có thể do sự hạn chế của phương pháp, cách làm cũ. Nhiều học sinh còn chưa muốn tham gia học bồi Môn Lịch sử Nguyễn Trung Kiên Trường THCS Thị trấn Thắng 3 Sáng kiến kinh nghiệm dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử, được hỏi thì các em trả lời đó là môn học khô khan, khó hiểu vì thế các em chưa có hứng thú học tập, một bộ phận học sinh không nhỏ còn coi môn Lịch sử là môn phụ …Chính vì tâm lí “sợ” môn Lịch sử làm cho các em cảm thấy chán nản, không muốn học, hoặc nếu học chỉ là học đối phó, “học vẹt”, kiến thức không thể khắc sâu hoặc “học xong lại trả cho thầy”. Vậy làm thế nào để các em không còn “sợ” môn Lịch sử, thích và có hứng thú khi học môn Lịch sử hơn.
Làm được điều đó thì mới có thể nâng cao kết quả của học sinh khi thi học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh môn Lịch sử nói riêng và chất lượng giảng dạy môn Lịch sử nói chung. Sau thời gian nghiên cứu, tìm hiểu và trực tiếp bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn Lịch sử dự thi học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp huyện tôi thấy để phát huy được tính tích cực, hứng thú và tính tự học của học sinh, giáo viên cần đổi mới cách làm, tích cực ứng dụng công nghệ thông tin và phương pháp, kĩ thuật dạy học vào học chính khóa cũng như các buổi bồi dưỡng. Với những lý do như trên, tôi chọn đề tài: “Tạo hứng thú và nâng cao chất lượng trong bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử 9” làm để tài nghiên cứu viết sáng kiến. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Thông qua việc nghiên cứu đề tài với mong muốn góp một tiếng nói giúp học sinh, phụ huynh học sinh và toàn xã hội thấy được tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
Đồng thời chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp nói chung, các giáo viên dạy Lịch sử nói riêng về phương pháp kĩ thuật dạy học, nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy, bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử ở trường THCS hiện nay. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1. Đối tượng nghiên cứu Nghiên cứu về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử ở trường THCS Thị trấn Thắng huyện huyện Hiệp Hoà, tỉnh Bắc Giang. Phạm vi nghiên cứu Sáng kiến đã được áp dụng trong bồi dưỡng học sinh giỏi bộ môn Lịch sử 9 của trường THCS Thị trấn Thắng huyện Hiệp Hoà năm học 2023 - 2024.
Sáng kiến này cũng có thể áp dụng cho bồi dưỡng học sinh giỏi bộ môn Lịch sử 8,9 trong huyện Hiệp Hoà và trong toàn tỉnh Bắc Giang. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU Nghiên cứu một số vấn đề về sơ sở lý luận về việc bồi dưỡng học sinh giỏi. Tiến hành điều tra thực trạng của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Phân tích nguyên nhân, tìm ra những yếu tố liên quan đến công tác giáo bồi dưỡng học sinh giỏi để từ đó đề ra biện pháp nhằm bồi dưỡng học sinh giỏi trong những năm tiếp theo đạt kết quả cao hơn.
Môn Lịch sử Nguyễn Trung Kiên Trường THCS Thị trấn Thắng 4 Sáng kiến kinh nghiệm V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Việc nghiên cứ sáng kiến kinh nghiệm được bắt đầu từ thực trạng cần được giải quyết, tiếp theo là nghiên cứu giới hạn chương trình do Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT ban hành và yêu cầu cần đạt của đề thi các năm. Nghiên cứu nội dung kiến thức, các dạng bài trong đề thi. Phương pháp dùng để nghiên cứu là: + Phương pháp điều tra.
+ Phương pháp nghiên cứu lý luận Trên cơ sở những kiến thức về tâm lý, giáo dục học, những quan điểm giáo dục tiến bộ và các kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi của những trường đã có nhiều học sinh đạt thành tích cao trong kì thi học sinh giỏi tỉnh những năm vừa qua. + Phương pháp quan sát Nhìn nhận lại thực trạng của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của trường trong những năm học vừa qua, đặc biệt trong năm học 2022-2023 để nhận thức rõ những ưu điểm cần phát huy và hạn chế cần khắc phục. Đưa ra một số biện pháp để nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi cấp huyện, tỉnh của trường và học sinh giỏi cấp tỉnh của huyện Hiệp Hòa trong những năm học tiếp theo. + Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục.
+ Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA SÁNG KIẾN. Những năm học trước khi được giao nhiệm vụ bồi dưỡng học sinh giỏi tôi thường dạy theo thứ tự các bài trong sách giáo khoa lớp 9, dạy những kiến thức cơ bản xong, tiếp tục cho học sinh làm bài tập trắc nghiệm, rồi làm bài tập nâng cao, cũng như bài tập vận dụng, bằng các phương pháp và cách làm truyền thống như đọc cho học sinh chép câu hỏi rồi học sinh trao đổi cặp đôi, nhóm sau đó thống nhất cách làm, học sinh đại diện nhóm lên làm và giáo viên chữa. các buổi chiều học cứ lập đi lập lại cách làm, khiến học sinh học đội tuyển cảm thấy nhàm chán và không thích học bồi dưỡng môn Lịch sử.
Tuy nhiên sau nhiều năm bồi dưỡng tôi đã rút ra những kinh nghiệm cho bản thân. Để học sinh yêu thích môn học, để buổi học không bị chán, buồn ngủ, không áp lực thì bản thân người thày phải tích cực đổi mới cách làm, tích cực ứng dụng các phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin trong bồi dưỡng học sinh giỏi. Để đạt được kết quả bồi dưỡng học sinh giỏi tỉnh như năm học: 2023- 2024, bản thân tôi luôn phải học tập nâng cao trình độ chuyên môn, lắng nghe ý kiến đóng góp của đồng nghiệp. Đặc biệt với sự phát triển của công nghệ thông tin tôi luôn cố gắng học hỏi để ứng dụng công nghệ trong giảng dạy cũng như trong bồi dưỡng.
Môn Lịch sử Nguyễn Trung Kiên Trường THCS Thị trấn Thắng 5 Sáng kiến kinh nghiệm Thứ nhất.