Sách Giáo Khoa Lịch Sử 12: Hướng Dẫn và Nội Dung

Sách Giáo Khoa (SGK) Lịch Sử 12 theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, thuộc bộ sách Cánh Diều, đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong… 112 trang.

• Đề tài: Sách Giáo Khoa Lịch Sử 12: Hướng Dẫn Sử Dụng và Nội Dung Chính

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: THẾ GIỚI TRONG VÀ SAU CHIẾN TRANH LẠNH
• 1.1. Liên hợp quốc
• 1.1.1. Một số vấn đề cơ bản về Liên hợp quốc
• 1.1.1.1. Bối cảnh lịch sử và quá trình hình thành
• 1.1.1.2. Mục tiêu, nguyên tắc hoạt động
• 1.1.2. Vai trò của Liên hợp quốc
• 1.1.2.1. Duy trì hoà bình, an ninh quốc tế
• 1.1.2.2. Thúc đẩy phát triển
• 1.1.2.3. Bảo đảm quyền con người, phát triển văn hoá, xã hội
• 1.2. Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh
• 1.2.1. Sự hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta
• 1.2.1.1. Sự hình thành Trật tự thế giới hai cực I-an-ta
• 1.2.1.2. Sự tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta

Tóm tắt

I. Tổng quan Sách Giáo Khoa Lịch Sử 12 theo chương trình mới

Sách Giáo Khoa (SGK) Lịch Sử 12 theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, thuộc bộ sách Cánh Diều, đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong phương pháp tiếp cận và truyền đạt kiến thức lịch sử. Thay vì trình bày theo tiến trình thời gian thuần túy, cuốn sách được cấu trúc lại theo các chủ đề lớn, có tính liên kết cao, giúp học sinh không chỉ nắm bắt sự kiện mà còn hiểu sâu sắc bản chất và tác động của các quá trình lịch sử. Cấu trúc này đòi hỏi người học phải phát triển năng lực tư duy hệ thống và khả năng kết nối các sự kiện trong nước với bối cảnh Lịch sử thế giới hiện đại. Sách được biên soạn bởi đội ngũ tác giả uy tín do GS.TS. Đỗ Thanh Bình làm Tổng Chủ biên, đảm bảo tính khoa học và sư phạm. Mục tiêu của SGK Sử 12 không chỉ là cung cấp kiến thức để ôn thi THPT Quốc gia môn Sử, mà còn là hình thành phẩm chất, phát triển năng lực công dân, giúp học sinh vận dụng bài học quá khứ vào thực tiễn cuộc sống. Sách nhấn mạnh vào việc phát triển năng lực tự học thông qua các nguồn tư liệu, câu hỏi gợi mở và các hoạt động luyện tập, vận dụng. Đặc biệt, các chủ đề như Chiến tranh lạnh, Toàn cầu hóa, và lịch sử đối ngoại Việt Nam được cập nhật với những góc nhìn mới, phù hợp với xu thế thời đại, giúp học sinh có cái nhìn toàn diện hơn về vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Việc nắm rõ cấu trúc và mục tiêu của sách là tiền đề quan trọng để khai thác hiệu quả nguồn tài liệu học thuật này.

1.1. Phân tích cấu trúc theo chủ đề của chương trình GDPT 2018

Điểm khác biệt cốt lõi của chương trình Lịch sử 12 mới là cấu trúc dựa trên các chủ đề chuyên sâu thay vì trình tự niên biểu. Sách được chia thành 6 chủ đề chính, bao gồm: (1) Thế giới trong và sau Chiến tranh lạnh; (2) ASEAN: những chặng đường lịch sử; (3) Cách mạng tháng Tám 1945, chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc; (4) Công cuộc Đổi mới ở Việt Nam; (5) Lịch sử đối ngoại Việt Nam; (6) Hồ Chí Minh trong lịch sử Việt Nam. Cách tiếp cận này giúp phá vỡ lối mòn học thuộc lòng sự kiện, thay vào đó khuyến khích học sinh xâu chuỗi và lý giải các vấn đề lịch sử mang tính liên ngành. Ví dụ, chủ đề về Lịch sử Việt Nam 1919-2000 không chỉ là một chuỗi sự kiện mà được đặt trong mối quan hệ biện chứng với các diễn biến của thế giới, giúp học sinh hiểu rõ tác động qua lại giữa bối cảnh quốc tế và cách mạng trong nước. Đây là một phương pháp dạy học tích cực, phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại.

1.2. Khám phá các mục hỗ trợ trong sách giáo khoa điện tử Lịch Sử 12

Để hỗ trợ tối đa cho việc tự học, SGK Sử 12 tích hợp nhiều mục tiện ích, đặc biệt là trong phiên bản sách giáo khoa điện tử Lịch sử 12. Các mục như 'Em có biết?', 'Góc khám phá', 'Góc mở rộng' cung cấp những thông tin bổ trợ thú vị, đào sâu kiến thức và gợi mở các hướng tìm tòi mới. Mục 'Yêu cầu cần đạt' ở đầu mỗi bài học giúp định hướng mục tiêu học tập rõ ràng. Hệ thống 'Câu hỏi' và bài tập 'Luyện tập', 'Vận dụng' được thiết kế để củng cố kiến thức và phát triển kỹ năng phân tích, đánh giá sự kiện. Cuối sách còn có 'Bảng Giải thích thuật ngữ' và 'Bảng Tra cứu địa danh/tên riêng nước ngoài', là những công cụ tra cứu hữu ích, giúp học sinh làm chủ hoàn toàn nội dung bài học và tự tin hơn khi giải bài tập Lịch sử 12.

II. Bí quyết học tốt môn Lịch sử 12 và những thách thức

Việc học Lịch sử lớp 12 theo chương trình mới đặt ra không ít thách thức. Khối lượng kiến thức lớn, trải dài từ lịch sử thế giới đến lịch sử Việt Nam, đòi hỏi học sinh phải có phương pháp học tập khoa học và chủ động. Một trong những khó khăn lớn nhất là việc liên kết các sự kiện rời rạc thành một hệ thống logic, hiểu được mối quan hệ nhân-quả và tác động đa chiều. Sách giáo khoa mới, dù được thiết kế theo chủ đề, vẫn yêu cầu khả năng tổng hợp cao. Nhiều học sinh vẫn loay hoay với phương pháp ghi nhớ truyền thống, dẫn đến tình trạng quá tải và không nắm được kiến thức trọng tâm Lịch sử 12. Thêm vào đó, áp lực từ kỳ thi tốt nghiệp THPT khiến việc học môn Sử đôi khi bị biến thành cuộc chạy đua với thời gian, thay vì là quá trình khám phá và thẩm thấu tri thức. Để vượt qua những thách thức này, việc trang bị những 'bí quyết' học tập hiệu quả, bám sát cấu trúc của SGK Sử 12, là vô cùng cần thiết. Điều này không chỉ giúp đạt kết quả cao trong thi cử mà còn nuôi dưỡng tình yêu và sự trân trọng đối với lịch sử dân tộc và nhân loại, đúng với tinh thần của chương trình GDPT 2018 môn Lịch sử.

2.1. Phương pháp kết nối kiến thức Lịch sử thế giới và Việt Nam

Một trong những kỹ năng quan trọng nhất khi học Lịch sử lớp 12 là khả năng đặt các sự kiện của Việt Nam trong dòng chảy chung của lịch sử thế giới. Ví dụ, để hiểu sâu sắc về Cách mạng tháng Tám 1945, cần phân tích bối cảnh kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai. Tương tự, cuộc kháng chiến chống Mỹ không thể tách rời bối cảnh Chiến tranh lạnh và sự đối đầu giữa hai phe. Sách giáo khoa mới tạo điều kiện thuận lợi cho việc này bằng cách sắp xếp các chủ đề có tính tương quan. Học sinh nên chủ động vẽ các trục thời gian song song, một cho Việt Nam và một cho thế giới, để xác định các điểm giao thoa và tác động lẫn nhau. Phương pháp này giúp kiến thức trở nên sống động và dễ nhớ hơn rất nhiều.

2.2. Kỹ thuật sử dụng sơ đồ tư duy Lịch sử 12 hiệu quả

Để hệ thống hóa lượng kiến thức khổng lồ, sơ đồ tư duy Lịch sử 12 là một công cụ không thể thiếu. Thay vì ghi chép theo hàng lối truyền thống, việc sử dụng sơ đồ tư duy giúp trực quan hóa thông tin, làm nổi bật các ý chính và mối liên hệ giữa chúng. Mỗi chủ đề lớn trong sách có thể được triển khai thành một sơ đồ tư duy tổng thể. Từ đó, mỗi bài học là một nhánh con với các ý nhỏ hơn như bối cảnh, diễn biến, kết quả, ý nghĩa. Kỹ thuật này đặc biệt hữu ích khi xây dựng đề cương ôn tập Sử 12, giúp người học bao quát toàn bộ chương trình một cách nhanh chóng và ghi nhớ sâu hơn các sự kiện, nhân vật và mốc thời gian quan trọng.

III. Hướng dẫn nội dung chính SGK Sử 12 Lịch sử thế giới

Phần Lịch sử thế giới hiện đại trong SGK Sử 12 cung cấp một bức tranh toàn cảnh về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội toàn cầu từ sau năm 1945 đến nay. Nội dung này không chỉ là kiến thức nền tảng mà còn là chìa khóa để giải mã nhiều vấn đề trong lịch sử Việt Nam cùng thời kỳ. Sách tập trung vào hai chủ đề lớn là trật tự thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai và sự hình thành, phát triển của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Việc tìm hiểu về trật tự hai cực Ianta, sự đối đầu trong Chiến tranh lạnh, và quá trình hình thành thế giới đa cực sau đó giúp học sinh lý giải được các cuộc chiến tranh cục bộ và xu thế hòa hoãn trên thế giới. Theo trích dẫn trong sách, 'Những quyết định của Hội nghị I-an-ta cùng những thoả thuận sau đó... đã trở thành khuôn khổ của một trật tự thế giới mới' (Nguồn: SGK Lịch sử 12, Cánh Diều, trang 10). Bên cạnh đó, việc nghiên cứu về ASEAN, từ ý tưởng đến hiện thực hóa một cộng đồng, mang lại những bài học quý giá về hợp tác khu vực và quá trình hội nhập của Việt Nam. Đây là những kiến thức trọng tâm Lịch sử 12 mà học sinh cần nắm vững để phân tích các vấn đề thời sự quốc tế.

3.1. Phân tích trật tự thế giới trong và sau Chiến tranh Lạnh

Chủ đề này làm rõ quá trình hình thành trật tự hai cực Ianta do Liên Xô và Mỹ đứng đầu, cùng với sự ra đời của các khối quân sự đối đầu như NATO và Warsaw. Nội dung sách đi sâu phân tích bản chất của Chiến tranh lạnh, một cuộc đối đầu không tiếng súng nhưng bao trùm mọi lĩnh vực và gây ra nhiều cuộc xung đột cục bộ trên toàn cầu. Sách cũng lý giải nguyên nhân sụp đổ của trật tự hai cực và sự trỗi dậy của xu thế Toàn cầu hóa. Một điểm nhấn quan trọng là vai trò của Liên Hợp Quốc trong việc duy trì hòa bình, an ninh và thúc đẩy hợp tác phát triển, như sách đã nêu: 'Liên hợp quốc đã góp phần ngăn chặn không để xảy ra một cuộc chiến tranh thế giới mới' (Nguồn: SGK Lịch sử 12, Cánh Diều, trang 6).

3.2. Tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của ASEAN

Phần này trình bày chi tiết về bối cảnh ra đời, mục tiêu và các giai đoạn phát triển chính của ASEAN, từ ASEAN 5 đến ASEAN 10 và sự hình thành Cộng đồng ASEAN năm 2015. Sách nhấn mạnh ASEAN là một trong những tổ chức khu vực thành công nhất thế giới, biến Đông Nam Á 'từ chiến trường thành thị trường'. Học sinh sẽ được tìm hiểu về ba trụ cột của Cộng đồng ASEAN: Chính trị - An ninh (APSC), Kinh tế (AEC) và Văn hóa - Xã hội (ASCC). Đây là phần kiến thức quan trọng, giúp hiểu rõ quá trình Việt Nam hội nhập khu vực và những cơ hội, thách thức đi kèm, phản ánh rõ nét tinh thần của chương trình Lịch sử 12 mới.

IV. Cách nắm kiến thức trọng tâm Lịch sử Việt Nam từ 1945

Phần lịch sử Việt Nam trong SGK Sử 12 là nội dung cốt lõi và chiếm tỷ trọng lớn trong các kỳ thi. Giai đoạn từ năm 1945 đến nay là một thời kỳ đầy biến động nhưng cũng vô cùng hào hùng của dân tộc. Sách giáo khoa mới trình bày giai đoạn này qua các chủ đề mạch lạc: Cách mạng tháng Tám 1945, các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và công cuộc Đổi mới. Để nắm vững phần này, học sinh cần hệ thống hóa kiến thức theo từng giai đoạn, xác định rõ nhiệm vụ chiến lược của cách mạng trong mỗi thời kỳ. Ví dụ, cần phân biệt rõ đường lối kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, hiểu được vai trò của hậu phương miền Bắc đối với tiền tuyến miền Nam. Cuốn sách cung cấp nhiều tư liệu quý giá, chẳng hạn như trích dẫn từ Tuyên ngôn Độc lập hay Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, giúp học sinh tiếp cận lịch sử một cách chân thực. Việc xây dựng một đề cương ôn tập Sử 12 chi tiết, bao quát các sự kiện từ Lịch sử Việt Nam 1919-2000 cho đến nay là phương pháp hiệu quả nhất để chinh phục phần kiến thức quan trọng này.

4.1. Tổng hợp các cuộc chiến tranh giải phóng và bảo vệ Tổ quốc

Nội dung này bao quát hai cuộc kháng chiến lớn chống thực dân Pháp (1945-1954) và đế quốc Mỹ (1954-1975), cùng với các cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới sau năm 1975. Sách phân tích chi tiết nguyên nhân, diễn biến, và ý nghĩa lịch sử của từng cuộc chiến. Học sinh cần chú ý đến các chiến dịch quân sự mang tính bước ngoặt như Điện Biên Phủ 1954 hay cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975. Đây là những kiến thức trọng tâm Lịch sử 12 thường xuyên xuất hiện trong đề thi, đòi hỏi sự nắm bắt chắc chắn về các mốc thời gian và ý nghĩa của từng sự kiện.

4.2. Khái quát Công cuộc Đổi mới và vai trò của Hồ Chí Minh

Chủ đề về Công cuộc Đổi mới từ năm 1986 đến nay giúp học sinh hiểu về quá trình chuyển đổi của đất nước từ kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh đó, chủ đề về Hồ Chí Minh không chỉ khắc họa cuộc đời và sự nghiệp của Người mà còn phân tích vai trò của Người như một Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hóa kiệt xuất. Sách khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Đây là những nội dung mang tính giáo dục sâu sắc về tư tưởng và lòng yêu nước.

V. Top chiến lược ôn thi THPT Quốc gia môn Sử bám sát SGK

Kỳ thi tốt nghiệp THPT là mục tiêu quan trọng của học sinh lớp 12. Để ôn thi THPT Quốc gia môn Sử hiệu quả, việc bám sát nội dung và định hướng của SGK Sử 12 chương trình mới là chiến lược thông minh và an toàn nhất. Đề thi những năm gần đây có xu hướng tăng cường các câu hỏi vận dụng, liên hệ thực tiễn và yêu cầu khả năng phân tích, tổng hợp thay vì chỉ ghi nhớ máy móc. Do đó, phương pháp ôn tập cũng cần thay đổi. Thay vì học tủ, học sinh nên xây dựng một lộ trình ôn tập toàn diện, bao phủ tất cả các chủ đề trong sách. Việc luyện tập với các dạng câu hỏi đa dạng, từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng cao sẽ giúp hình thành phản xạ và kỹ năng làm bài. Đặc biệt, cần chú trọng đến các phần tư liệu, kênh hình trong sách giáo khoa vì đây là nguồn ra đề thi tiềm năng. Cuối cùng, việc thường xuyên tự giải bài tập Lịch sử 12 và tham khảo các bộ đề thi thử sẽ giúp củng cố kiến thức và làm quen với áp lực phòng thi, từ đó đạt được kết quả tốt nhất trong kỳ thi quan trọng.

5.1. Xây dựng đề cương ôn tập Sử 12 theo cấu trúc chủ đề mới

Việc đầu tiên và quan trọng nhất là xây dựng một đề cương ôn tập Sử 12 chi tiết, tuân thủ theo cấu trúc 6 chủ đề của sách giáo khoa. Mỗi chủ đề cần được tóm tắt các nội dung cốt lõi, các sự kiện và nhân vật chính, các mốc thời gian quan trọng và ý nghĩa lịch sử. Đề cương nên được trình bày dưới dạng gạch đầu dòng hoặc sơ đồ tư duy Lịch sử 12 để dễ dàng ôn tập và hệ thống hóa. Cách làm này đảm bảo không bỏ sót kiến thức và giúp học sinh có cái nhìn tổng quan về toàn bộ chương trình Lịch sử lớp 12.

5.2. Vận dụng kiến thức giải quyết các dạng câu hỏi thực tiễn

Đề thi môn Sử ngày càng chú trọng đến năng lực vận dụng. Do đó, trong quá trình ôn tập, học sinh cần rèn luyện kỹ năng liên hệ kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Ví dụ, vận dụng bài học về hội nhập ASEAN để phân tích cơ hội và thách thức của Việt Nam hiện nay, hoặc sử dụng kiến thức về Cách mạng khoa học công nghệ và Toàn cầu hóa để lý giải sự phát triển của kinh tế Việt Nam trong thời kỳ Đổi mới. Việc thực hành thường xuyên các dạng bài tập này sẽ giúp học sinh tự tin xử lý các câu hỏi vận dụng và vận dụng cao trong đề thi thật.

Nội dung chính

Sách Giáo Khoa Lịch Sử 12 (Bộ Sách Cánh Diều): Báo Cáo Phân Tích Cấu Trúc và Nội Dung Học Thuật

Tổng quan về giáo trình

Sách giáo khoa Lịch sử 12 (Bộ sách Cánh Diều) được biên soạn căn cứ theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (sửa đổi, bổ sung năm 2022) của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Sách được phê duyệt chất lượng bởi Hội đồng Quốc gia thẩm định sách giáo khoa theo Quyết định số 1882/QĐ-BGDĐT ngày 29 tháng 6 năm 2023, do ông Trương Công Huỳnh Kỳ làm Chủ tịch Hội đồng, ông Nguyễn Văn Thưởng làm Phó Chủ tịch, ông Nguyễn Xuân Trường làm Thư ký cùng các ủy viên hội đồng chuyên môn. Đơn vị tổ chức bản thảo và giữ bản quyền nội dung là Công ty Cổ phần Đầu tư Xuất bản – Thiết bị Giáo dục Việt Nam (VEPIC).

Đội ngũ tác giả biên soạn gồm: PGS.TS. Đỗ Thanh Bình (Tổng Chủ biên), PGS.TS. Nguyễn Văn Ninh (Chủ biên), PGS.TS. Nguyễn Thị Thế Bình, PGS.TS. Lê Hiến Chương, PGS.TS. Nguyễn Mạnh Hưởng, TS. Vũ Đức Liêm và TS. Phạm Thị Tuyết.

                                  +-------------------------------------------------------------+
                                  |     SÁCH GIÁO KHOA LỊCH SỬ 12 (BỘ SÁCH CÁNH DIỀU)           |
                                  |     Tổng Chủ biên: Đỗ Thanh Bình - Chủ biên: Nguyễn Văn Ninh |
                                  +-------------------------------------------------------------+
                                                                 |
            +----------------------------------------------------+---------------------------------------------------+
            |                                                    |                                                   |
+-----------------------+                            +-----------------------+                           +-----------------------+
|  LỊCH SỬ THẾ GIỚI &   |                            |   LỊCH SỬ VIỆT NAM    |                           |   HỒ CHÍ MINH TRONG   |
|   QUAN HỆ QUỐC TẾ     |                            |     HIỆN ĐẠI          |                           |   LỊCH SỬ VIỆT NAM    |
+-----------------------+                            +-----------------------+                           +-----------------------+
| - Chủ đề 1: Thế giới  |                            | - Chủ đề 3: CM Tháng  |                           | - Chủ đề 6: Hồ Chí    |
|   trong & sau Chiến   |                            |   Tám 1945, Kháng     |                           |   Minh trong lịch sử  |
|   tranh lạnh (Bài 1-3)|                            |   chiến & Bảo vệ Tổ   |                           |   Việt Nam            |
| - Chủ đề 2: ASEAN     |                            |   quốc (Bài 6-9)      |                           |   (Bài 14-16)         |
|   những chặng đường   |                            | - Chủ đề 4: Đổi mới từ|                           +-----------------------+
|   lịch sử (Bài 4-5)   |                            |   1986 (Bài 10-11)    |                                       |
+-----------------------+                            | - Chủ đề 5: Đối ngoại |                                       |
            |                                        |   thời cận - hiện đại |                                       |
            |                                        |   (Bài 12-13)         |                                       |
            |                                        +-----------------------+                                       |
            |                                                    |                                                   |
            +----------------------------------------------------+---------------------------------------------------+
                                                                 |
                                              +-------------------------------------+
                                              |    CÔNG CỤ HỖ TRỢ & TRA CỨU         |
                                              |  - Bảng Giải thích thuật ngữ (p.103)|
                                              |  - Bảng Tra cứu tên riêng (p.105)   |
                                              +-------------------------------------+

Ở cấp Trung học phổ thông, Lịch sử là môn học bắt buộc đóng vai trò hình thành phẩm chất và phát triển năng lực cho học sinh. Cấu trúc kiến thức được thiết kế theo các chủ đề chuyên sâu, đồng thời kết nối liên môn với Địa lí, Ngữ văn, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Giáo dục quốc phòng và an ninh.

Mục tiêu học tập (Learning Outcomes) của tài liệu tập trung vào:

• Trang bị hệ thống tri thức lịch sử thế giới cận – hiện đại và lịch sử Việt Nam từ năm 1945 đến nay.
• Rèn luyện năng lực tìm hiểu lịch sử thông qua việc khai thác tư liệu gốc, văn kiện, biểu đồ, hình ảnh.
• Phát triển tư duy phản biện và khả năng nhận diện quy luật vận động của lịch sử.
• Vận dụng hiểu biết lịch sử để giải thích các vấn đề chính trị – xã hội và quan hệ quốc tế đương đại.

Cấu trúc giáo trình bao gồm 6 chủ đề chính với 16 bài học, đi kèm hệ thống công cụ hỗ trợ gồm Bảng Giải thích thuật ngữ (trang 103) và Bảng Tra cứu địa danh/tên riêng nước ngoài (trang 105). Điểm đặc trưng trong cách tiếp cận của tài liệu là chuyển đổi từ việc truyền thụ kiến thức thuần túy sang tổ chức hoạt động học tập dựa trên sự khám phá và phân tích nguồn sử liệu.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình phân chia toàn bộ chương trình học thành 6 cụm chủ đề mang tính hệ thống cao:

+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                                        TIẾN TRÌNH CẤU TRÚC 6 CHỦ ĐỀ VÀ 16 BÀI HỌC                                       |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| CHỦ ĐỀ 1: THẾ GIỚI TRONG VÀ SAU CHIẾN TRANH LẠNH                                                                        |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| CHỦ ĐỀ 2: ASEAN: NHỮNG CHẶNG ĐƯỜNG LỊCH SỬ                                                                              |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| CHỦ ĐỀ 3: CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945, CHIẾN TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC                                    |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| CHỦ ĐỀ 4: CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM TỪ NĂM 1986 ĐẾN NAY                                                              |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| CHỦ ĐỀ 5: LỊCH SỬ ĐỐI NGOẠI CỦA VIỆT NAM THỜI CẬN - HIỆN ĐẠI                                                            |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| CHỦ ĐỀ 6: HỒ CHÍ MINH TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM                                                                            |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+

1. Chủ đề 1: Thế giới trong và sau Chiến tranh lạnh (Bài 1 – Bài 3):

   • Bài 1 (Liên hợp quốc): Trình bày quá trình hình thành (1941–1945), mốc ký Tuyên ngôn Liên hợp quốc ngày 1-1-1942 tại Washington; mục tiêu và 7 nguyên tắc hoạt động theo Điều 2 Hiến chương Liên hợp quốc; vai trò duy trì hòa bình (lực lượng gìn giữ hòa bình nhận giải Nobel Hòa bình năm 1988, Tuyên ngôn phi thực dân hóa năm 1960), thúc đẩy phát triển (Chương trình nghị sự 2030 với 17 mục tiêu), bảo đảm quyền con người (Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền ngày 10-12-1948 theo Nghị quyết 217A).
   • Bài 2 (Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh): Phân tích Hội nghị I-an-ta (tháng 2-1945) với sự tham gia của I. Xta-lin, Ph. Ru-dơ-ven, U. Sớc-sin; thỏa thuận phân chia phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á; quá trình hình thành hai khối đối đầu (Kế hoạch Marshall, SEV, NATO năm 1949, Vác-sa-va năm 1955); các hiệp ước kiểm soát vũ khí (ABM, SALT I năm 1972 giữa R. Ních-xơn và L. Brê-giơ-nhép); cuộc gặp Malta (tháng 12-1989 giữa M. Goóc-ba-chốp và G. Bút-sơ) và sự tan rã của Liên Xô (1991).
   • Bài 3 (Trật tự thế giới sau Chiến tranh lạnh): Xác lập 4 xu thế phát triển: đa cực, lấy kinh tế làm trung tâm, đối thoại/hợp tác, toàn cầu hóa. Định nghĩa trật tự đa cực; vị thế của Mỹ, EU, Trung Quốc, Nga, Nhật Bản cùng vai trò của G7, G20, BRICS, APEC, ASEM và các công ty xuyên quốc gia.

2. Chủ đề 2: ASEAN: những chặng đường lịch sử (Bài 4 – Bài 5):

   • Bài 4 (Sự ra đời và phát triển của ASEAN): Khái quát các tổ chức tiền thân như Hiệp hội Đông Nam Á (ASA - 1961), MAPHILINDO (1963); Tuyên bố Băng Cốc ngày 8-8-1967 thành lập ASEAN với 5 nước sáng lập; quá trình mở rộng từ ASEAN 5 sang ASEAN 10 (Việt Nam gia nhập ngày 28-7-1995, Campuchia gia nhập ngày 30-4-1999); 4 giai đoạn phát triển và Hiệp ước Ba-li (1976).
   • Bài 5 (Cộng đồng ASEAN: từ ý tưởng đến hiện thực): Tiến trình từ Tầm nhìn ASEAN 2020 (1997), Tuyên bố Ba-li II (2003), Hiến chương ASEAN (2007) đến Tuyên bố Cua-la Lăm-pơ (22-11-2015, có hiệu lực ngày 31-12-2015). Phân tích chi tiết 3 trụ cột: Cộng đồng Chính trị – An ninh (APSC), Cộng đồng Kinh tế (AEC), Cộng đồng Văn hóa – Xã hội (ASCC); các thách thức địa chính trị, Biển Đông và an ninh phi truyền thống.

3. Chủ đề 3: Cách mạng tháng Tám năm 1945, chiến tranh giải phóng dân tộc và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử Việt Nam (từ tháng 8 năm 1945 đến nay) (Bài 6 – Bài 9):

   • Bài 6 (Cách mạng tháng Tám năm 1945): Hoàn cảnh lịch sử (Nhật đầu hàng ngày 15-8-1945); sự chuẩn bị của Đảng (Hội nghị Tân Trào 14-15/8/1945, Đại hội Quốc dân 16-17/8/1945, Quân lệnh số 1); khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội (19/8), Huế (23/8), Sài Gòn (25/8); vua Bảo Đại thoái vị (30/8); Tuyên ngôn Độc lập ngày 2-9-1945; nguyên nhân, ý nghĩa lịch sử và 4 bài học kinh nghiệm.
   • Bài 7, 8, 9: Tiến trình hai cuộc kháng chiến chống Pháp (1945–1954), chống Mỹ (1954–1975) và các hoạt động bảo vệ chủ quyền biên giới, hải đảo sau năm 1975.

4. Chủ đề 4: Công cuộc Đổi mới ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay (Bài 10 – Bài 11): Bối cảnh khủng hoảng kinh tế – xã hội trước 1986, đường lối Đổi mới toàn diện của Đại hội VI (12-1986), các thành tựu về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế và bài học lịch sử.

5. Chủ đề 5: Lịch sử đối ngoại của Việt Nam thời cận – hiện đại (Bài 12 – Bài 13): Hoạt động đối ngoại qua các thời kỳ lịch sử từ đầu thế kỷ XX đến năm 1975 và từ năm 1975 đến nay, nhấn mạnh đường lối đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế.

6. Chủ đề 6: Hồ Chí Minh trong lịch sử Việt Nam (Bài 14 – Bài 16):

   • Bài 14 & 15: Hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc; Hội nghị hợp nhất thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930 với Cương lĩnh chính trị đầu tiên; Hội nghị Trung ương 8 (tháng 5-1941) chuyển hướng chiến lược; thành lập Mặt trận Việt Minh (19-5-1941), Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (22-12-1944); lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Pháp (Hiệp định Sơ bộ 6-3-1946, Tạm ước 14-9-1946, Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến 19-12-1946) và chống Mỹ (Nghị quyết Trung ương 15 năm 1959, Đại hội III năm 1960).
   • Bài 16 (Dấu ấn Hồ Chí Minh trong lòng nhân dân thế giới và Việt Nam): Nghị quyết số 24C/18.65 năm 1987 của UNESCO vinh danh "Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hoá kiệt xuất của Việt Nam"; các công trình tưởng niệm quốc tế (Kolkata – Ấn Độ, Moscow, Ulyanovsk, Saint Petersburg – Nga, Quảng Châu – Trung Quốc, Mexico, Cuba); công trình Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh (khởi công 2-9-1973, khánh thành 29-8-1975) và các chỉ thị của Bộ Chính trị về học tập tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

                                  +-------------------------------------------------------------+
                                  |     TIẾN TRÌNH LỊCH SỬ VIỆT NAM QUA CÁC MỐC VĂN KIỆN        |
                                  +-------------------------------------------------------------+
                                                                 |
            +----------------------------------------------------+---------------------------------------------------+
            |                                                    |                                                   |
+-----------------------+                            +-----------------------+                           +-----------------------+
| GIAI ĐOẠN 1930 - 1945 |                            | GIAI ĐOẠN 1945 - 1954 |                           | GIAI ĐOẠN 1954 - NAY  |
+-----------------------+                            +-----------------------+                           +-----------------------+
| - 1930: Cương lĩnh    |                            | - 1946: Hiệp định     |                           | - 1959: Nghị quyết    |
|   chính trị đầu tiên  |                            |   Sơ bộ (6/3) & Tạm   |                           |   HNTW 15             |
| - 1941: Hội nghị TW 8 |                            |   ước (14/9)          |                           | - 1960: Đại hội III   |
|   & Mặt trận Việt Minh|                            | - 1946: Lời kêu gọi   |                           | - 1986: Đường lối     |
| - 1944: Đội VN Tuyên  |                            |   toàn quốc kháng     |                           |   Đổi mới toàn diện   |
|   truyền GPQ          |                            |   chiến (19/12)       |                           | - 2020: Tuyên bố Hà   |
| - 1945: Tuyên ngôn    |                            | - 1954: Thắng lợi     |                           |   Nội về ASEAN        |
|   Độc lập (2/9)       |                            |   Điện Biên Phủ       |                           |   sau 2025            |
+-----------------------+                            +-----------------------+                           +-----------------------+

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình định hình hệ thống lý thuyết và nguyên lý cốt lõi bao gồm:

• Quan hệ quốc tế và địa chính trị: Bản chất của các cơ chế quản trị toàn cầu và khu vực; nguyên tắc đồng thuận, tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; các hình thái trật tự thế giới từ lưỡng cực (I-an-ta) sang đa cực, nhiều trung tâm.
• Lý luận giải phóng dân tộc và chiến tranh nhân dân: Nguyên tắc kết hợp đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị và ngoại giao; nghệ thuật nắm bắt và chớp thời cơ; đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh.
• Hệ thống thuật ngữ khoa học lịch sử và kinh tế: Chuẩn hóa các khái niệm chuyên ngành như Cán cân thương mại, Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), Chiến tranh lạnh, Cương lĩnh, Sách lược, Sức mạnh tổng hợp quốc gia, Xuất siêu, Nhập siêu, Hiệp định, Hội đồng Tương trợ kinh tế (SEV).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng chuyên môn sử học: Phân tích, so sánh, đối chiếu và thẩm định các nguồn sử liệu (văn bản pháp lý, nghị quyết quốc tế, hồi ký nhân chứng, tranh ảnh lịch sử).
• Kỹ năng phân tích tư duy: Thiết lập mối quan hệ nhân quả giữa các sự kiện; đọc hiểu và tổng hợp thông tin từ sơ đồ diễn tiến (tiến trình hình thành Liên hợp quốc, quá trình mở rộng ASEAN từ 5 lên 10 thành viên), biểu đồ kinh tế (đóng góp GDP toàn cầu năm 2022).
• Kỹ năng thực hành và liên hệ thực tiễn: Kỹ năng tra cứu thuật ngữ và tên riêng/địa danh quốc tế bằng nguyên ngữ; khả năng thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu độc lập và thuyết trình các vấn đề lịch sử – chính trị xã hội.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                                    CẤU TRÚC SƯ PHẠM MỘT BÀI HỌC THEO CHU TRÌNH KHÁM PHÁ                                  |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                                                                                                                         |
|                                                                                                                         |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach)

Sách giáo khoa áp dụng phương pháp dạy học tích cực, lấy người học làm trung tâm. Mỗi bài học được thiết kế thành một chu trình khám phá gồm các pha sư phạm rõ ràng:

1. Yêu cầu cần đạt: Định vị mục tiêu chuẩn đầu ra về kiến thức và kỹ năng.
2. Mở đầu: Khởi động thông qua một tình huống lịch sử, hiện vật hoặc sự kiện thực tiễn nhằm định hình nhiệm vụ học tập.
3. Kiến thức mới: Kết hợp kênh chữ và kênh hình, định hướng học sinh tự xử lý thông tin thông qua hệ thống câu hỏi khám phá.

Khai thác tư liệu và nghiên cứu tình huống (Case studies)

Tài liệu tích hợp hệ thống hộp "Tư liệu" trích xuất trực tiếp từ các văn bản quy phạm, tác phẩm nghiên cứu uy tín:

• Trích đoạn sách Liên hợp quốc và Lực lượng gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc của Nguyễn Quốc Hùng – Nguyễn Hồng Quân (NXB Chính trị quốc gia).
• Trích dẫn tác phẩm Một số chuyên đề lịch sử thế giới do PGS. Vũ Dương Ninh chủ biên (NXB Đại học Quốc gia Hà Nội).
• Tác phẩm Lịch sử thế giới hiện đại do PGS. Nguyễn Anh Thái chủ biên (NXB Giáo dục Việt Nam).
• Hồi ký Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt Bắc của Phạm Khắc Hòe (NXB Thuận Hóa, 1987).
• Văn kiện Hồ Chí Minh Toàn tập (NXB Chính trị quốc gia – Sự thật, 2011).

Hình thức bài tập và đánh giá

• Hệ thống bài tập Luyện tập: Yêu cầu học sinh thực hiện các bài tập chuẩn hóa như lập bảng niên biểu (quá trình phát triển ASEAN qua các năm 1967, 1976, 1999, 2007, 2015), chọn lọc 5 từ khóa thể hiện nguyên tắc và 5 từ khóa thể hiện vai trò của Liên hợp quốc.
• Hoạt động Vận dụng: Hướng dẫn học sinh liên hệ thực tiễn thông qua các bài tập nghiên cứu nhỏ: sưu tầm tư liệu về các cơ quan chuyên môn của Liên hợp quốc tại Việt Nam; lập bảng phân tích cơ hội và thách thức của Việt Nam trong 3 trụ cột APSC, AEC, ASCC; tìm hiểu lịch sử địa phương trong Cách mạng tháng Tám 1945.

Hướng dẫn tự học

Học sinh được trang bị công cụ tự nghiên cứu thông qua:

• Các mục Em có biết?, Góc khám phá, Góc mở rộng nhằm mở rộng dung lượng tri thức ngoài nội dung cốt lõi.
• Bảng Giải thích thuật ngữ: Cung cấp định nghĩa chuẩn xác của 14 thuật ngữ học thuật cơ bản xuất hiện xuyên suốt sách.
• Bảng Tra cứu địa danh/tên riêng nước ngoài: Hỗ trợ đối chiếu phiên âm tiếng Việt với tên quốc tế gốc (ví dụ: A-bi-ê / Abyei, Béc-lin / Berlin, G. Bút-sơ / George Bush, Cô-phi Át-ta An-nan / Kofi Atta Annan).

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính cập nhật dữ liệu lịch sử đương đại: Sách tích hợp các dữ liệu lịch sử và sự kiện ngoại giao thời sự tính đến giai đoạn 2020–2023, bao gồm sự kiện Việt Nam trúng cử Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020–2021 với số phiếu 192/193 vào ngày 7-6-2019; Hội nghị Tư lệnh lực lượng quốc phòng các nước ASEAN lần thứ 20 tại Indonesia (tháng 6-2023) thông qua kế hoạch diễn tập chung; Tuyên bố Hà Nội về Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN sau năm 2025.
• Tích hợp các chỉ số và dữ liệu kinh tế – xã hội: Giáo trình bổ sung biểu đồ phân bổ GDP kinh tế toàn cầu năm 2022; giới thiệu khái niệm và cấu trúc đánh giá của Chỉ số Đổi mới Sáng tạo Toàn cầu (GII) do WIPO, Đại học Cornell và Viện INSEAD phối hợp thực hiện.
• Gắn kết bối cảnh lịch sử với các thách thức đương đại: Nội dung bài học mở rộng sang các vấn đề an ninh phi truyền thống mang tính toàn cầu và khu vực như biến đổi khí hậu, an ninh nguồn nước lưu vực sông Mê Công, an ninh hàng hải tại Biển Đông, phòng chống dịch bệnh và tội phạm xuyên quốc gia.
• Chuẩn hóa công cụ tra cứu: Việc xây dựng bảng tra cứu tên riêng và địa danh kèm nguyên ngữ tiếng Anh giúp người học dễ dàng đối chiếu, tra cứu học liệu quốc tế trên các cơ sở dữ liệu số.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Học sinh lớp 12 hệ Giáo dục phổ thông: Sử dụng làm tài liệu học tập chính khóa phục vụ hoàn thành chương trình môn Lịch sử cấp Trung học phổ thông, chuẩn bị cho các kỳ thi đánh giá năng lực, thi tốt nghiệp THPT và định hướng nghề nghiệp thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.
• Giáo viên môn Lịch sử cấp Trung học phổ thông: Sử dụng làm căn cứ pháp lý và chuyên môn để thiết kế kế hoạch bài dạy, xây dựng ma trận kiểm tra đánh giá định kỳ và tổ chức các hoạt động học tập ngoại khóa, dự án nghiên cứu lịch sử.
• Sinh viên các ngành Sư phạm Lịch sử, Lịch sử học, Quan hệ quốc tế, Chính trị học: Sử dụng làm tài liệu tham khảo nghiên cứu về cấu trúc chương trình giáo dục phổ thông, phương pháp biên soạn giáo trình và phương pháp tiếp cận lịch sử theo định hướng phát triển năng lực.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần nắm vững tiến trình lịch sử thế giới và lịch sử Việt Nam ở các lớp 10 và 11 (lịch sử các nền văn minh thế giới, lịch sử khu vực Đông Nam Á thời phong kiến và cận đại, tiến trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam trước năm 1945).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Sách được thiết kế chuẩn hóa cho học sinh lớp 12 theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời là tài liệu tham khảo chuyên môn cho giáo viên giảng dạy môn Lịch sử và sinh viên các chuyên ngành khoa học xã hội.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận giáo trình?

Người học cần có kiến thức nền tảng về tiến trình lịch sử cận đại thế giới và Việt Nam, đặc biệt là giai đoạn Chiến tranh thế giới thứ hai, cùng các kỹ năng cơ bản về đọc bản đồ và niên biểu lịch sử.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu lịch sử trước đây là gì?

Giáo trình chuyển từ cách tiếp cận truyền tải dữ kiện sự kiện thuần túy sang tiếp cận theo chủ đề; tích hợp hệ thống tư liệu sơ cấp trích từ văn kiện gốc, bảng biểu kinh tế, công cụ giải thích thuật ngữ và bảng đối chiếu tên riêng quốc tế.

4. Làm thế nào để tự học giáo trình hiệu quả?

Người học nên tuân thủ quy trình: đọc "Yêu cầu cần đạt" để xác định mục tiêu; trả lời các câu hỏi khám phá dựa trên kênh tư liệu và hình ảnh; tra cứu các khái niệm chưa hiểu tại "Bảng Giải thích thuật ngữ" (trang 103); hoàn thành bài tập "Luyện tập" và "Vận dụng" cuối mỗi bài.

5. Có nguồn học liệu bổ trợ nào đi kèm với sách giáo khoa không?

Giáo trình hỗ trợ truy cập phiên bản số hóa và các tài liệu học tập tương tác bổ trợ thông qua nền tảng trực tuyến tại địa chỉ hoc10.vn.

---

Kết luận

Sách giáo khoa Lịch sử 12 (Bộ sách Cánh Diều) cung cấp hệ thống tri thức lịch sử thế giới và Việt Nam hiện đại dựa trên chuẩn mực khoa học lịch sử và phương pháp giáo dục hiện đại. Lộ trình học tập đề xuất là tiếp cận tuần tự theo 6 chủ đề, kết hợp khai thác tư liệu gốc với thực hành bài tập định hướng phát triển năng lực. Nguồn tài nguyên học tập có thể mở rộng thông qua hệ thống học liệu số tại nền tảng hoc10.vn cùng các tài liệu lưu trữ chuyên ngành lịch sử được trích dẫn trong văn bản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Xác định nhiệm vụ học tập của bài học, tạo hứng thú cho học sinh. Kiến thức mới Nội dung bài học (kênh chữ, kênh hình) thông qua hệ thống câu hỏi giúp học sinh khám phá, hình thành kiến thức mới. Tư liệu Cung cấp thêm thông tin cho bài học từ các nguồn tư liệu lịch sử. SGBoece®’i Câu hỏi Xác định kiến thức cơ bản của bài học, đáp ứng yêu cầu cần đạt.

Em có biết? Cung cấp thêm thông tin nội dung cơ bản của bài học, hướng đến phát triển năng lực tự học của học sinh. Góc khám phá Bổ sung tri thức lịch sử liên quan đến nội dung cơ bản của bài học. Góc mở rộng Mởïrộng và nâng cao kiến thức của bài học. Luyện tập Câu hỏi, bài tập giúp học sinh củng cố, hệ thống hoá, khắc sâu kiến thức của bài học.

Vận dụng Bài tập giúp học sinh vận dụng kiến thức, kĩ năng vào học tập và cuộc sống. Bảng Giải thích thuật ngữ: Giải thích các thuật ngữ mới và khó xuất hiện trong sách. Bảng Tra cứu địa danh/ tên riêng nước ngoài: Giúp học sinh tra cứu địa danh/ tên riêng nước ngoài. 'ếm hãy giữ gìn cuấn dách sach den; hhing viet, vé vio sdch mhél Doc ban moi nhat trén hoc10.vn Bản mẫu gópý Sui ni diu Các em học sinh thân mến! Ở cấp Trung học phô thông.

Lịch sử là môn học bắt buộc và có vai trò quan trọng đối với hình thành phẩm chất, phát triển năng lực cho học sinh. Sách giáo khoa Lịch sử 12 được trình bày thông qua các chủ để. Bên cạnh đó, còn có phần chuyên để dành cho học sinh có định hướng nghề nghiệp thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. Phương pháp dạy học môn Lịch sử được thực hiện trên nên tảng những nguyên tắc cơ bản của Sử học và phương pháp dạy học tích cực.

Hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh dựa trên căn cứ là những yêu câu cần đạt về phẩm chất và năng lực được quy định trong Chương trình tổng thê và Chương trình môn học. Cấu trúc kiến thức, kĩ năng môn Lịch sử tạo cơ hội cho học sinh kết nối, liên thông với kiến thức, kĩ năng các môn học khác như Địa lí, Ngữ văn, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Giáo dục quốc phòng và an ninh. Sach giáo khoa Lich sử 12 thuộc bộ sách Cánh Diéu sé huong cac em tìm hiểu sâu hơn về các chủ đề: Thế giới trong và sau Chiến tranh lạnh; ASEAN: những chặng đường lịch sử: Cách mạng tháng Tám năm 1945, chiến tranh giải phóng dân tộc và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử Việt Nam (từ tháng 8 năm 1945 đến nay): Công cuộc Đồi mới ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay; Lịch sử đối ngoại của Việt Nam thời cận — hiện đại: Hồ Chí Minh trong lịch sử Việt Nam. Trong sách còn có các mục Em có biết?, Góc khám phá hoặc Góc mở rộng nhằm hỗ tro cac em tim hiéu rộng hơn, sâu hơn, cũng như gợi mở đề các em khám phá những điều mới lạ.

Hệ thống lược đồ, bảng biểu và hình ảnh là nguồn thông tin hỗ trợ tích cực cho các em khi học lịch sử. Cuối sách còn có Bảng Cải thích thuật ngữ. Bảng Tra cứu dia danh/ tên riêng nước ngoài nhằm giúp các em hiểu được nghĩa của các thuật ngữ mới và khó xuất hiện trong sách, đồng thời thuận tiện hơn trong việc tra cứu địa danh/ tên riêng nước ngoài. Các tác giả hi vọng cuốn sách sẽ là người bạn thân thiết của các em trong quá trình học tập.

Chúc các em có những bài học lịch sử thú vị, hiệu quả! CAC TAC GIA 3 Đọc bản mới nhất trên hoc10.vn Bản mẫu gópý (HỦ ĐỀ |) THẾ GIỚI TRONG VÀ SAU CHIẾN/TRANH LẠNH, Bai 1 LIEN HOP QUOC Hoc xong bai nay, em sé: v Nêu được bồi cảnh lịch sử và quá trình hình thành Liên hợp quốc; Trình bày được mục tiêu và nguyên tắc hoạt động co ban của Liên hợp quốc; Biêt cách suu tam và sử dụng tư liệu lịch sử đê tìm hiêu về quá trình thành lập Liên hợp quốc. v Nêu được vai trò của Liên hợp quốc trong việc đuy trì hoà bình, an ninh quốc tế. v Trình bày được vai trò của Liên họp quốc trong lĩnh vực thúc đầy phát triển, tạo môi trường Ô thuận loi dé phát triển kinh tế, tài chính, thương mại quốc tế, nâng cao đời sông người dân; trong việc bảo đảm quyên con người, phát triển văn hoá, xã hội. Ngày 7-6-2019, tại phiên họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ở Niu Y-oóc (Mỹ), với số phiếu bầu 192/193 phiếu, Việt Nam chính thức trở thành Uỷ viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kì 2020 - 2021.

Đây là lần thứ hai Việt Nam đảm nhiệm vị trí này trong Liên hợp quốc - tổ chức liên chính phủ lớn ồn ung HÀ uy Hình 1. Phiên họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhất trên thế giới. tai Niu Y-06c (Mj), 7-6-2019 Vậy bối cảnh lịch sử và quá trình hình thành Liên hợp quốc như thế nào? Mục tiêu và nguyên tắc hoạt động ra sao? Từ khi thành lập đến nay, Liên hợp quốc có những vai trò gì? LU) Su otha eR TIẾN meas kK 1. Một sô vân đê cơ bản về Liên hợp quôc a) Bối cảnh lịch sử và quá trình hình thành Trong giai đoạn cuối của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai, các nước Đồng minh nhận thấy sự cân thiết phải hợp tác để tiêu diệt chủ nghĩa phát xít, kết thúc chiến tranh, đồng thời xác lập một tổ chức quốc tế nhằm duy trì hoà bình và trật tự thế giới sau chiến tranh.

Điều này cũng phù hợp với khát vọng được sống trong hoà bình của nhân dân thế giới. 4 Đọc bản mới nhất trên hoc10.vn Bản mẫu gópý Quá trình hình thành Liên hợp quốc kéo dài từ năm 1941 đến năm 1945. trải qua nhiều sự kiện quan trọng. Từ 28-11 đến 1-12-1943 Từ 25-4 đến 26-6-1945 12-6-1941 24-10-1945 Hình 2.

Sơ đồ các sự kiện chính trong quá trình hình thành Liên hợp quốc Ngày 1-1-1942, tại Oa-sinh-tơn (Mỹ), đại diện 26 nước chống phát xít đã kí bản Tuyên ngôn về Liên hợp quốc (Declaration by United Nations), cam kết thành lập tổ chức quốc tế vì hoà bình và an ninh sau chiến tranh. Ove bối cảnh lịch sử và quá trình hình thành Liên hợp quốc. b) Mục tiêu, nguyên tắc hoạt động Hiến chương Liên hợp quốc xác định | mục tiêu của tổ chức là duy trì hoà bình và an ninh thế giới, phát triển các mối quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc và tiền hành hợp tác quôc tế giữa các nước. Liên hợp quôc đóng vai trò là trung tâm điều hoà các nỗ lực quốc tế vì những mục tiêu chung.

Nguyên tắc hoạt động của Liên hợp quốc được thê hiện đây đủ trong Điệu 2, Hình 3. Lễ kí Hiến chương Liên hợp quốc tại Xan Phran-xi-xcô Hiên chương Liên hợp quốc. Liên hợp quốc được xây dựng trên nguyên tắc bình đẳng chủ quyền của tất cả các quốc gia thành viên. Tất cả các quốc gia thành viên Liên hợp quốc đều phải làm tròn những nghĩa vụ mà họ phải đảm nhận theo Hiển chương này đề được đảm bảo hưởng toàn bộ các quyền và tru đãi do tư cách thành viên mà có; 5 Đọc bản mới nhất trên hoc10.vn Bản mẫu gópý /Œ >) 3.

Tất cả các thành viên của Liên hợp quốc giải quyết các tranh chấp quốc tế của họ bằng biện pháp hoà bình, sao cho không tồn hại đến hoà bình, an ninh quốc tế và công lí; 4. Tất cả các quốc gia thành viên Liên hợp quốc từ bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế nhằm chống lại sự bắt khả xâm phạm về lãnh thô hay nền độc lập chính trị của bất kì quốc gia nào cũng như bằng cách khác trái với những mục đích của Liên hợp quốc. Tất cả các quốc gia thành viên của Liên hợp quốc giúp đỡ đây đủ cho Liên hợp quốc trong mọi hành động mà nó áp dụng theo đúng Hiến chương này và tránh giúp đỡ bất cứ quốc gia nào bị Liên hợp quốc áp dụng các hành động phòng ngừa hoặc cưỡng chế; 6. Liên hợp quốc làm thế nào đề các quốc gia không phải là thành viên Liên hợp quốc cũng hành động theo nguyên tắc này, nếu như điều đó cần thiết để duy trì hoà bình va an ninh thé giới; 7.

Hiến chương này hoàn toàn không cho phép Liên hợp quốc được can thiệp vào những công việc thực chất thuộc thầm quyền nội bộ của bất cứ quốc gia nào, và không đòi hỏi các thành viên của Liên hợp quốc phải đưa những công việc loại này ra giải quyết theo quy định của Hiễn chương, tuy nhiên, nguyên tắc này không liên quan đến việc thì hành những biện pháp cưỡng chế nói ở chương LIT'. Hiển chương Liên hợp quốc) a A Trình bày mục tiêu và nguyên tắc hoạt động cơ bản của Liên hợp quốc. Vai trò của Liên hợp quốc a) Duy trì hoà bình, an ninh quốc tế Liên hợp quốc đã xây dựng và soạn thảo được một hệ thống các công ước quốc tê về giải trừ quân bị chông chạy đua vũ trang, hạn chê vũ khí hạt nhân. đóng góp tích cực vào việc duy trì hoà bình và an ninh quốc té, triển khai hoạt động giữ gìn hoà bình ở nhiều khu vực trên thế giới.

Liên hợp quốc đã góp phần ngăn chặn không để xảy ra một cuộc chiến tranh thế giới mới. 6 Đọc bản mới nhất trên hoc10.vn Bản mẫu gópý g3 Năm 1988, Lực lượng gìn giữ hoà bình của Liên hợp quốc đã được trao tặng Giải thưởng Nô-ben Hoà bình. Năm 2001, Tổ chức Liên hợp quốc và Tổng Thư kí Cô-phi Át-ta An-nan được trao tặng Giải thưởng Nô-ben Hoà bình. Binh lính gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc tại biên giới Ê-ri-tre-a và Ê-ti-ô-pi-a Liên hợp quốc có vai trò quan trọng trong cuộc đầu tranh nhằm thủ tiêu hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân: thủ tiêu hoàn toàn các hình thức của chế độ phân biệt chủng tộc.

“[Năm 1960], Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua bản Tuyên ngôn về thủ tiêu hoàn toàn chủ nghĩa thực dân, trao trả độc lập cho các quốc gia và dan tộc thuộc địa. Đó là một sự kiện chính trị quan trọng. Tuyên ngôn đã khẳng định các nước thực dân đã vi phạm nguyên tắc quan trọng nhất của luật pháp quốc tế, khẳng định rõ ràng cơ sở pháp lí quốc tế của cuộc đấu tranh giành độc lập của các dân lộc bị áp bức”. (Nguyễn Quốc Hùng - Nguyễn Hồng Quân, //ên hợp quốc và Lực lượng gừn giữ hoà bình Liên hợp quốc.

N%XB Chính trị quốc gia, Hà Nội.