MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa LỜI CAM ĐOAN. i DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. ii MỞ ĐÀU. KHÁI QUÁT CHUNG NHŨNG VẤN ĐÈ LÝ LUẬN VÈ QUYỀN CŨA CHA MẸ ĐỐI VỚI CON TRONG PHÁP LUẬT VIỆT NAM 1.
Khái niệm cha, mẹ, con dưới góc độ pháp lý. Khái niệm chung về quyền của cha mẹ và con. Khái niệm quyền cùa cha mẹ. Quyền cha mẹ được thực hiện từ người con.1 Quyền của cha mẹ đối với con.2 Quyền của cha mẹ được thực hiện từ người con.
Ý nghĩa của việc pháp luật quy định quyền của cha mẹ. về mặt xã hội. về mặt pháp lý. NỘI DUNG QUYỀN CỦA CHA MẸ TRONG PHÁP LUẬT VIỆT NAM.
Nội dung quyền cùa cha mẹ trong pháp luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam hiện hành.1 Quyền chăm sóc, nuôi dường con. Quyền của cha mẹ đối với giáo dục con. Quyền đại diện cho con. Quyền quản lý tài sản riêng của con.
Nghĩa vụ và quyền của người cha hoặc người mẹ không trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục con. Quyền thăm non, chăm sóc. Quyền cấp dưỡng cho con. Quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục con.
Điều kiện để tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục con.2 Nghĩa vụ và quyền của cha mẹ khi thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục con. Một số trường hợp hạn chế quyền của cha mẹ đối với con. THỤC TIỄN THỤC HIỆN QUYÊN VÀ NGHĨA vụ CỦA CHA MẸ• ĐỐI VỚI CON VÀ MỘT • SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN • PHÁP LUẬT. Thực tiễn thực hiện pháp luật hôn nhân và gia đình của Việt Nam về quyền của cha mẹ và con.
Những tồn tại thực tiễn về quyền của cha, mẹ đối với con. Một • số vụ• việc • cụ• thể trên thực • tế về quyền của cha mẹ •. Nhận xét chung. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyền của cha mẹ đối với con.
Hoàn thiện một số các quy đinh của pháp luật hôn nhân và gia đình về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ dối với con sau khi ly hôn. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về hạn chế quyền của cha mẹ đối với con chưa thành niên. Một số giải pháp khác. 82 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.
84 iv MỞ ĐÀU 1. Tính câp thiêt cùa đê tài và tình hình nghiên cứu Chất lượng cuộc sống ngày càng được cải thiện, nhu cầu của con người ngày càng tăng cao cũng đồng nghĩa với việc những người làm cha, làm mẹ bận rộn hơn với công việc chạy đua với thời gian và ngược lại thì cũng ít thời gian dành cho người thân và gia đình, đặc biệt là con cái của họ. Thay vì sự quan tâm bằng những bừa ăn cùng nhau, hay đi chơi cùng nhau. thì họ cho con cái điện thoại chơi để bố mẹ làm việc hay thuê người giúp việc để thay mình thực hiện chăm sóc cho con mình nhiều khi sự vô tâm của cha mẹ khiến con mắc các bệnh tự kỷ, các căn bệnh xã hội khi tuổi đời còn rất trẻ.
Con cái là “của để dành”, là món quà tinh thần vô giá mà tạo hóa ban cho các bậc làm cha làm mẹ. Đe có thề tạo cho con cái một môi trường phát triển tốt nhất có đầy đủ sự yêu thương, tình cảm cùa cha mẹ cũng như sự đầy đủ về kinh tế, ngoài việc cha mẹ đi làm còn phải dành thời gian cho con cái đảm bảo cho con cái sự quan tâm đầy đủ về mọi mặt cũng là một trong nhũng điều kiện để giúp trẻ phát triến một cách toàn diện, trẻ được nhận được chăm sóc đầy đủ. Muốn đạt được như vậy thì cha mẹ càn phải thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ đối với con theo quy định của pháp luật. về mặt pháp lý, pháp luật quy định còn chưa đầy đủ trên thực tế vẫn có sự vi phạm, con cái đối với cha mẹ, dẫn đến nhiều hệ lụy trong cuộc sống đi kèm.
Hình ảnh những cụ già đã lớn tuổi phải đi ăn xin, đi bán vé số mưu sinh vì không được con cái chăm lo, hay cảnh nhũng cụ già có con cái giàu sang nhưng xen ông bà là gánh nặng nên phải vào viện dưỡng lão khi trong lòng các cụ không muốn thì không còn xa lạ trong thời buổi hiện nay. Tệ hơn con cái đánh đập, chửi bới, chỉ chiết cha mẹ cũng diễn ra hàng ngày. Những người con này đã vi phạm giá trị đạo đức là điều không bàn cãi. Vụ việc cụ thể là trường họp con trai Lương Thê Huy (sinh năm 1994) hành hung cha mẹ là ông Lương Minh Quế (sinh năm 1959) và bà Nguyền Thị Liên (sinh năm 1965).
Trưa ngày 8/7 vào 12 giờ vợ chồng ông Quế bà Liên đi công việc về nhà thì gặp Huy ngồi trước cửa nhà nên gọi vào ăn cơm. Lúc này Huy đã có hành vi hành hung dã man cha mẹ thậm chí người mẹ ngã xuống còn bị người con đá túi bụi vào người. Trên thực tế không chỉ có nhũng vụ việc như này còn rất nhiều những vụ việc khác sảy ra trong các gia đình vần còn ẩn trong bóng tối do sợ tai tiếng dư luận xã hội, do các bậc cha mẹ lo con sẽ bị pháp luật trùng phạt nên nhẫn nhịn vi vậy con số thực tế cha mẹ bị bạo hành chưa được cập nhật một cách chính xác. • • 1 • • Việt Nam là một trong những quốc gia có nền lập pháp tiên tiến trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình đất nước ta đang trong thời kỳ hội nhập thị trường quốc tế để nâng cao vị trí đất nước trên trường quốc tế thi con người là nền tảng gốc và nó được xây dựng trên cơ sở gia đình vững mạnh không chỉ con người là gốc mà hệ thống pháp luật cũng là cơ sở để điều chỉnh các chuẩn mực đạo đức đó được ghi nhận trong các văn bản pháp luật cụ thể là Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm 2014 quy định rõ về vấn đề quyền cha mẹ.
Tình hình nghiên cứu đề tài: Dưới góc độ pháp lý, các nhà nghiên cứu về quyền của cha mẹ đối với con tương đối phong phú, trong đó có một số nghiên cứu có liên quan đến vấn đề này có thể kể đến là: - “Chế độ cấp dưỡng trong luật hôn nhân và gia đình - vấn đề lý luận và thực tiễn”, Luận án tiến sĩ của tác giả Ngô Thị Hường, trường Đại học Luật Hà Nội, 2006; - “Vấn đề hạn chế quyền của cha mẹ đối với con chưa thành niên trong Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam”, Luận văn thạc sĩ luật học của học viên • • 2 • • • • • Đồ Thị Thu Hương, bảo vệ tại Đại học Luật Hà Nội năm 2011; - Một sổ luận văn thạc sĩ luật học bảo vệ tại khoa Luật - Đại học quốc • • • • • • • • • • 1 2 gia Hà Nội với các đê tài: “Luật Hôn nhân và gia đình văn 2000 - Thành tựu, vướng mắc và hướng dẫn hoàn thiện” của học viên Trần Thị Thùy Liên bảo vệ năm 2012; “Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn theo pháp luật Việt Nam” của học viên Bùi Minh Giang bảo vệ 2013”; “bảo vệ quyền và lợi ích họp pháp cùa con khi cha mẹ ly hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000” của học viên Nguyễn Thị Giang bảo vệ năm 2013 * Một số bài viết các tạp chí như: - “Bàn về nghĩa vụ cấp dưỡng của cha mẹ đối với con theo luật Hôn nhân và gia đình năm 2000” của tác giả Phạm Xuân Linh đăng trên tạp chí dân chủ và pháp luật số 9/2006; - “Một số vấn đề về lạm quyền của cha mẹ đối với con” của tác giả Nguyễn Thị Lan đăng trên tạp chí Luật học số 2/2012; - “Quan hệ giữa cha mẹ và con, giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu, giữa anh chị em và các thành viên trong gia đình, vấn đề cấp dưỡng và kiến nghị” của tác già Tiến Long đăng trên tạp chí Tòa án nhân dân số 7/2013. * Một số bài viết, bình luận về nghĩa vụ và quyền của cha mẹ đối với con Tuy nhiên các nghiên cứu trước đây mới chỉ tập trung vào một số trường hợp rất cụ thể và cho đến nay vẫn chưa có một công trình nghiên cứu chuyên biệt nào về đề tài “Quyền cha mẹ theo luật hôn nhân gia đình Việt Nam”. Vì vậy việc nghiên cứu các quy định của pháp luật Hôn nhân và gia đình hiện nay về vấn đề này là cần thiết. Từ những dẫn chứng trên tôi chọn đề tài “Quyền cha mẹ theo luật hôn nhân gia đình Việt Nam” làm đề tài nguyên cứu làm luận văn thạc sĩ luật học với mong muốn góp một phần nhỏ bé của mình vào việc nghiên cứu quyền làm cha mẹ để nâng cao hiểu biết bản thân và mong muốn phần khuyến nghị của mình có thể góp phần hoàn thiện pháp luật về quyền cha mẹ đối với con.
Phạm vi và mục đích nghiên cứu 3 Phạm vi nghiên cứu đê tài: Luận văn tập trung nghiên cứu một sô vân đê mang tính lý luận và thực tiễn về quyền cha mẹ trong khuôn khổ luận văn thạc sĩ, phạm vi nghiên cứu luận văn thạc sĩ được giới hạn trong các văn bản pháp luật về quyền cha mẹ theo pháp luật hôn nhân gia đình Việt Nam như: Hiến pháp năm 2013, Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Hôn nhân gia đình năm 2014, Luật bình đẳng giới, luật người cao tuổi.và một số văn bán có liên quan nội dung luận văn giới hạn trong vấn đề lý luận về quyền cha mẹ được pháp luật Việt Nam quy định. Giới hạn khảo sát của luận văn là quá trình áp dụng pháp luật về quyền cha mẹ tại Việt Nam. Mục đích nghiên cứu đề tài: Đưa ra phương hướng và những giải pháp cụ thể để hoàn thiện pháp luật về quyền cha mẹ trong phạm vi pháp luật Việt Nam. Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài - Để có thể đạt được mục đích đặt ra khi nghiên cứu đề tài, đòi hỏi luận văn phải giải quyết các vấn đề sau: + Xây dựng được khái niệm quyền của cha mẹ + Phân tích được quyền của cha mẹ + Phương hướng giải pháp cụ thề pháp luật về quyền của cha mẹ nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của cha mẹ trong gia đình.