Khóa luận kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao tại Công ty TNHH Kiểm toán AS

Khóa luận phân tích quy trình kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao tại công ty TNHH Kiểm toán AS 1 94, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Võ Nguyễn Trung Hào
• Người hướng dẫn: Th.S. Thái Thị Nho
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ Tp. HCM
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Quy Trình Kiểm Toán Tài Sản Cố Định và Chi Phí Khấu Hao Tại Công Ty TNHH Kiểm Toán AS
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ CHI PHÍ KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
• 1.1. Nội dung, đặc điểm của tài sản cố định và chi phí khấu hao tài sản cố định
• 1.1.1. Tài sản cố định
• 1.1.1.1. Tài sản cố định hữu hình
• 1.1.1.2. Tài sản cố định vô hình
• 1.1.2. Khấu hao Tài sản cố định
• 1.1.2.1. Nguyên tắc, thời gian và phương pháp trích khấu hao
• 1.1.2.2. Các phương pháp tính khấu hao
• 1.1.3. Đặc điểm của khoản mục
• 1.1.3.1. Tài sản cố định
• 1.1.3.2. Chi phí khấu hao tài sản cố định
• 1.2. Mục tiêu kiểm toán
• 1.2.1. Đối với Tài sản cố định
• 1.2.2. Đối với Khấu hao TSCĐ
• 1.2.2.1. Khấu hao hàng năm
• 1.2.2.2. Khấu hao luỹ kế
• 1.3. Chương trình kiểm toán TSCĐ và chi phí khấu hao TSCĐ
• 1.3.1. Nghiên cứu và đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ
• 1.3.1.1. Tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ
• 1.3.1.2. Đánh giá sơ bộ rủi ro kiểm soát
• 1.3.1.3. Thiết kế và thực hiện các thủ tục kiểm soát
• 1.3.1.4. Đánh giá lại rủi ro kiểm soát và thiết kế lại các thử nghiệm cơ bản
• 1.3.2. Thử nghiệm cơ bản
• 1.3.2.1. Kiểm toán tài sản cố định hữu hình
• 1.3.2.1.1. Thủ tục phân tích
• 1.3.2.1.2. Thử nghiệm chi tiết
• 1.3.2.2. Kiểm toán tài sản cố định vô hình
• 1.3.2.3. Kiểm toán chi phí khấu hao tài sản cố định
• 1.3.2.3.1. Thủ tục phân tích
• 1.3.2.3.2. Thử nghiệm chi tiết
• 2. CHƯƠNG 2: QUY TRÌNH KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ CHI PHÍ KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN AS
• 2.1. Giới thiệu khái quát về công ty TNHH Kiểm toán AS
• 2.1.1. Lịch sử hình thành
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của công ty
• 2.1.2.1. Bộ máy tổ chức của công ty
• 2.1.2.2. Bộ máy phòng nghiệp vụ kiểm toán
• 2.1.3. Nguyên tắc và mục tiêu hoạt động
• 2.1.4. Dịch vụ cung cấp của công ty
• 2.1.4.1. Kiểm toán và các dịch vụ bảo đảm khác
• 2.2. Chương trình kiểm toán chung tại công ty TNHH Kiểm toán AS
• 2.2.1. Kế hoạch kiểm toán
• 2.2.1.1. Xem xét chấp nhận khách hàng và đánh giá rủi ro hợp đồng
• 2.2.1.2. Chọn nhóm kiểm toán
• 2.2.1.3. Lập thư gửi khách hàng về kế hoạch kiểm toán
• 2.2.1.4. Tìm hiểu cụ thể khách hàng và môi trường hoạt động
• 2.2.1.5. Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ
• 2.2.1.6. Xác định mức trọng yếu và phương pháp chọn mẫu – cỡ mẫu
• 2.2.1.7. Thiết lập chương trình kiểm toán
• 2.2.2. Thực hiện kiểm toán
• 2.2.3. Tổng hợp, kết luận, lập và phát hành báo cáo kiểm toán
• 2.2.3.1. Phát hành báo cáo kiểm toán
• 2.3. Minh họa về việc áp dụng chương trình kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao của Công ty TNHH Kiểm toán AS đối với khách hàng Công ty TNHH Thông Thật
• 2.3.1. Tìm hiểu về khách hàng Công ty TNHH Thông Thật
• 2.3.1.1. Giới thiệu chung
• 2.3.1.2. Chính sách kế toán TSCĐ của công ty TNHH Thông Thật
• 2.3.2. Thực hiện kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao tài sản cố định
• 2.3.2.1. Tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ
• 2.3.2.2. Thử nghiệm kiểm soát
• 2.3.2.3. Thử nghiệm cơ bản
• 2.3.2.3.1. Tổng hợp số liệu ban đầu
• 2.3.2.3.2. Thủ tục phân tích
• 2.3.2.3.3. Thử nghiệm chi tiết
• 2.3.3. Giai đoạn kết thúc kiểm toán
• 2.3.3.1. Hoàn thành kiểm toán
• 2.3.3.2. Kiểm soát chất lượng
• 2.4. Khảo sát một số hồ sơ kiểm toán về việc áp dụng chương trình kiểm toán TSCĐ và chi phí khấu hao của Công ty TNHH Kiểm toán AS
• 2.4.1. Dữ liệu khảo sát
• 2.4.2. Kết quả khảo sát
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Nhận xét về chương trình kiểm toán chung tại công ty TNHH Kiểm toán AS
• 3.2. Nhận xét về chương trình kiểm toán TSCĐ tại công ty
• 3.3. Đề xuất những kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quy Trình Kiểm Toán Tài Sản Cố Định

Quy trình kiểm toán tài sản cố định là một phần quan trọng trong hoạt động kiểm toán tại Công ty TNHH Kiểm toán AS. Tài sản cố định đóng vai trò chủ chốt trong việc xác định tình hình tài chính của doanh nghiệp. Việc kiểm toán tài sản cố định không chỉ giúp đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính mà còn giúp phát hiện các sai sót và gian lận có thể xảy ra. Để thực hiện quy trình này, các kiểm toán viên cần nắm vững các nguyên tắc và phương pháp kiểm toán tài sản cố định.

1.1. Định Nghĩa Tài Sản Cố Định Trong Kiểm Toán

Tài sản cố định được định nghĩa là những tài sản có hình thái vật chất, được doanh nghiệp nắm giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc xác định tài sản cố định là rất quan trọng trong quy trình kiểm toán, vì nó ảnh hưởng đến báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

1.2. Vai Trò Của Chi Phí Khấu Hao Trong Kiểm Toán

Chi phí khấu hao là một yếu tố quan trọng trong việc xác định giá trị tài sản cố định. Việc kiểm toán chi phí khấu hao giúp đảm bảo rằng doanh nghiệp đã thực hiện đúng các quy định về trích khấu hao, từ đó phản ánh chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp.

II. Thách Thức Trong Quy Trình Kiểm Toán Tài Sản Cố Định

Quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Công ty TNHH Kiểm toán AS gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này có thể đến từ việc xác định giá trị tài sản, tính chính xác của các chứng từ, và sự phức tạp trong việc áp dụng các phương pháp khấu hao. Để vượt qua những thách thức này, các kiểm toán viên cần có kiến thức vững vàng và kỹ năng phân tích tốt.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Giá Trị Tài Sản

Việc xác định giá trị tài sản cố định có thể gặp khó khăn do sự biến động của thị trường và các yếu tố bên ngoài. Điều này đòi hỏi kiểm toán viên phải có khả năng đánh giá và phân tích thông tin một cách chính xác.

2.2. Tính Chính Xác Của Chứng Từ Trong Kiểm Toán

Chứng từ là yếu tố quan trọng trong quy trình kiểm toán. Tuy nhiên, việc thu thập và xác minh chứng từ có thể gặp khó khăn, đặc biệt là trong các doanh nghiệp lớn với nhiều giao dịch.

III. Phương Pháp Kiểm Toán Tài Sản Cố Định Hiệu Quả

Để thực hiện quy trình kiểm toán tài sản cố định hiệu quả, Công ty TNHH Kiểm toán AS áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm kiểm tra tài liệu, phân tích số liệu và thực hiện các thử nghiệm kiểm toán. Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp là rất quan trọng.

3.1. Kiểm Tra Tài Liệu Liên Quan Đến TSCĐ

Kiểm tra tài liệu là bước đầu tiên trong quy trình kiểm toán tài sản cố định. Việc này giúp xác minh tính hợp lệ và chính xác của các chứng từ liên quan đến tài sản cố định.

3.2. Phân Tích Số Liệu Tài Chính

Phân tích số liệu tài chính giúp kiểm toán viên đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp. Qua đó, kiểm toán viên có thể phát hiện các sai sót và đưa ra các khuyến nghị hợp lý.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quy Trình Kiểm Toán Tại Công Ty TNHH Kiểm Toán AS

Quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Công ty TNHH Kiểm toán AS đã được áp dụng thành công trong nhiều dự án. Các kiểm toán viên đã thực hiện kiểm toán cho nhiều khách hàng khác nhau, từ đó rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Việc áp dụng quy trình này không chỉ giúp nâng cao chất lượng kiểm toán mà còn tạo niềm tin cho khách hàng.

4.1. Minh Họa Quy Trình Kiểm Toán TSCĐ Tại Khách Hàng

Quy trình kiểm toán tài sản cố định đã được áp dụng thành công tại nhiều khách hàng. Qua đó, kiểm toán viên đã phát hiện và xử lý kịp thời các sai sót trong báo cáo tài chính.

4.2. Kết Quả Đạt Được Từ Quy Trình Kiểm Toán

Kết quả từ quy trình kiểm toán tài sản cố định không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện tình hình tài chính mà còn nâng cao uy tín và niềm tin từ các đối tác.

V. Kết Luận Về Quy Trình Kiểm Toán Tài Sản Cố Định

Quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Công ty TNHH Kiểm toán AS là một phần không thể thiếu trong hoạt động kiểm toán. Việc thực hiện quy trình này giúp đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính và phát hiện kịp thời các sai sót. Trong tương lai, công ty sẽ tiếp tục cải tiến quy trình này để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Kiểm Toán TSCĐ

Kiểm toán tài sản cố định đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính. Điều này giúp doanh nghiệp duy trì uy tín và niềm tin từ các đối tác.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Của Quy Trình Kiểm Toán

Công ty TNHH Kiểm toán AS sẽ tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp mới trong quy trình kiểm toán tài sản cố định để nâng cao chất lượng dịch vụ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển của cơ chế thị trường, thông tin trên báo cáo tài chính (BCTC) không chỉ phục vụ các cơ quan quản lý nhà nước mà còn là căn cứ trọng yếu để các nhà đầu tư, ngân hàng và đối tác kinh doanh đưa ra quyết định kinh tế. Nhu cầu đảm bảo tính minh bạch, chính xác và trung thực của thông tin tài chính đã thúc đẩy sự phát triển của hoạt động kiểm toán độc lập, trong đó dịch vụ kiểm toán BCTC luôn chiếm tỷ trọng chủ đạo.

Tài sản cố định (TSCĐ) là khoản mục chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản của các doanh nghiệp sản xuất và có giá trị lớn, mối liên hệ phức tạp với các chỉ tiêu chi phí trên BCTC. Trên thực tế, gian lận thông qua việc khai khống nguyên giá TSCĐ hoặc trích thiếu chi phí khấu hao để làm sai lệch kết quả kinh doanh, làm đẹp báo cáo tài chính và giảm thiểu nghĩa vụ thuế là những rủi ro thường gặp. Việc kiểm toán khoản mục TSCĐ và chi phí khấu hao đòi hỏi kiểm toán viên (KTV) phải tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực nghề nghiệp và quy trình kiểm toán chuyên biệt.

Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Mục tiêu tổng quát: Phân tích, đánh giá thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục TSCĐ và chi phí khấu hao do Công ty TNHH Kiểm toán AS thực hiện, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm toán tại đơn vị.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán và kiểm toán TSCĐ, chi phí khấu hao TSCĐ trong kiểm toán BCTC.
   • Mô tả và đánh giá thực tiễn việc triển khai quy trình kiểm toán TSCĐ và chi phí khấu hao tại Công ty TNHH Kiểm toán AS thông qua hồ sơ kiểm toán khách hàng cụ thể.
   • Xác định những ưu điểm và hạn chế trong quy trình kiểm toán của công ty, đề xuất các kiến nghị mang tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng cuộc kiểm toán.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao tài sản cố định.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Kiểm toán AS và thực tiễn kiểm toán tại khách hàng minh họa là Công ty TNHH Thông Thật (Song Shyr Industrial Co., Ltd.).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thực tập và nghiên cứu thực tế thu thập từ ngày 05/01/2015 đến ngày 27/04/2015, áp dụng cho kỳ kiểm toán BCTC kết thúc ngày 31/12/2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nội dung dựa trên hệ thống chuẩn mực kế toán, chuẩn mực kiểm toán và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành tại Việt Nam:

• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam: Chuẩn mực số 03 (VAS 03) về "Tài sản cố định hữu hình", Chuẩn mực số 04 (VAS 04) về "Tài sản cố định vô hình", và Chuẩn mực số 06 (VAS 06) về "Thuê tài sản".
• Văn bản quản lý tài chính: Thông tư số 45/2013/TT-BTC ngày 25/04/2013 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ (quy định tiêu chuẩn ghi nhận nguyên giá từ 30 triệu đồng trở lên và thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm).
• Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam (VSA): VSA 315 (Xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu thông qua hiểu biết về đơn vị và môi trường của đơn vị), VSA 500 (Bằng chứng kiểm toán), VSA 540 (Kiểm toán các ước tính kế toán bao gồm ước tính giá trị hợp lý và các thuyết minh liên quan).
• Chương trình kiểm toán mẫu: Hệ thống hồ sơ kiểm toán mẫu do Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) ban hành theo Quyết định số 1089/QĐ-VACPA ngày 01/10/2010.

Phương pháp nghiên cứu: Tác giả sử dụng phương pháp định tính kết hợp phân tích số liệu thực tế thông qua các kỹ thuật thu thập và xử lý thông tin:

• Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu: Nghiên cứu các quy định pháp lý, hồ sơ kiểm toán chung, hồ sơ kiểm toán năm trước của khách hàng.
• Phương pháp quan sát và phỏng vấn: Quan sát quy trình làm việc của kiểm toán viên tại văn phòng và thực địa; phỏng vấn KTV phụ trách, kế toán trưởng và ban giám đốc đơn vị được kiểm toán.
• Phương pháp tham gia thực tế: Trực tiếp tham gia nhóm kiểm toán trong các thủ tục đối chiếu số liệu, chứng kiến kiểm kê, kiểm tra chứng từ và lập giấy làm việc (Working Papers - WP).

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp và thứ cấp thu thập từ phòng Tổ chức hành chính, phòng Nghiệp vụ Công ty TNHH Kiểm toán AS, cùng hệ thống sổ sách kế toán (Sổ cái, Nhật ký chung, Bảng cân đối số phát sinh, Bảng tính khấu hao, hồ sơ chứng từ gốc) của khách hàng kiểm toán - Công ty TNHH Thông Thật cho niên độ kế toán 2014.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao tài sản cố định

Chương này tổng kết toàn bộ lý luận chuyên ngành về đặc điểm khoản mục, mục tiêu kiểm toán và các bước kỹ thuật trong quy trình kiểm toán TSCĐ và chi phí khấu hao:

• Đặc điểm khoản mục: TSCĐ có giá trị lớn, chiếm tỷ trọng cao trong tổng tài sản nhưng số lượng nghiệp vụ tăng/giảm trong kỳ phát sinh không nhiều. Chi phí khấu hao là một ước tính kế toán phụ thuộc vào nguyên giá, giá trị thanh lý ước tính và thời gian sử dụng hữu ích.
• Mục tiêu kiểm toán: Đáp ứng 5 cơ sở dẫn liệu chính: Hiện hữu và quyền sở hữu, Đầy đủ, Tính toán và ghi chép chính xác, Đánh giá, Trình bày và công bố. Trong đó, cơ sở dẫn liệu "Hiện hữu" và "Đánh giá" giữ vai trò quan trọng nhất.
• Quy trình kiểm toán khoản mục:
  • Nghiên cứu và đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ (KSNB): Tìm hiểu việc phân chia trách nhiệm bất kiêm nhiệm, quy chế phê chuẩn đầu tư, dự toán ngân sách, quản lý hồ sơ và đánh số hiệu TSCĐ; đánh giá sơ bộ rủi ro kiểm soát và thực hiện thử nghiệm kiểm soát (phỏng vấn, kiểm tra tài liệu, quan sát, thực hiện lại).
  • Thực hiện thử nghiệm cơ bản: Áp dụng thủ tục phân tích (phân tích biến động, tỷ trọng từng loại TSCĐ, tỷ suất doanh thu/tổng TSCĐ, tỷ lệ hoàn vốn, phân tích chi phí khấu hao so với nguyên giá bình quân) và thử nghiệm chi tiết (đối chiếu số dư đầu kỳ với hồ sơ năm trước, kiểm tra chứng từ nghiệp vụ tăng/giảm, chứng kiến kiểm kê thực tế, kiểm tra quyền sở hữu, kiểm tra việc phân loại chi phí sửa chữa bảo trì, tính toán lại chi phí khấu hao theo Thông tư 45/2013/TT-BTC).

Chương 2: Quy trình kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao tài sản cố định tại Công ty TNHH Kiểm toán AS

Chương 2 mô tả cơ cấu tổ chức, quy trình kiểm toán chung tại Công ty TNHH Kiểm toán AS và đi sâu vào trường hợp thực tế kiểm toán tại khách hàng Công ty TNHH Thông Thật:

• Tổng quan về Công ty TNHH Kiểm toán AS: Thành lập ngày 17/05/2000 theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 4102000186 của Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM. Trụ sở tại Cao ốc Bitexco Nam Long, 63A Võ Văn Tần, Quận 3, TP.HCM. Quy mô nhân sự trên 50 nhân viên. Cơ cấu khách hàng gồm 80% doanh nghiệp có 100% vốn đầu tư nước ngoài (Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan...) và 20% doanh nghiệp trong nước.
• Chương trình kiểm toán chung của AS: Gồm 3 giai đoạn:
  1. Lập kế hoạch: Đánh giá chấp nhận/duy trì khách hàng, chọn nhóm kiểm toán (luân chuyển trưởng nhóm 2-3 năm/lần đối với khách hàng cũ), gửi thư kế hoạch kiểm toán, tìm hiểu môi trường kinh doanh và hệ thống KSNB. Xác định mức trọng yếu tổng thể dựa trên các tiêu chí: Lợi nhuận trước thuế (5% - 10%), Doanh thu (0,5% - 3%), Tổng tài sản (1% - 2%), Vốn chủ sở hữu (1% - 5%). Mức trọng yếu khoản mục xác định bằng 50% - 75% mức trọng yếu tổng thể; ngưỡng sai sót có thể bỏ qua tối đa bằng 4% mức trọng yếu khoản mục. Lựa chọn phương pháp chọn mẫu kiểm tra 100% đối với TSCĐ.
  2. Thực hiện kiểm toán: Trưởng nhóm phân công công việc, thu thập tài liệu, triển khai thử nghiệm kiểm soát và thử nghiệm cơ bản, lập giấy tờ làm việc (WP).
  3. Tổng hợp, kết luận và phát hành báo cáo: Soát xét WP, giải quyết các vấn đề tồn đọng, xem xét sự kiện phát sinh sau ngày khóa sổ, phát hành dự thảo BCTC và báo cáo kiểm toán chính thức theo mẫu VACPA.
• Thực hành kiểm toán tại Công ty TNHH Thông Thật (Song Shyr Industrial Co., Ltd.):
  • Đặc điểm khách hàng: Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài tại KCN Đồng Nai, vốn đầu tư 1.000.000 USD, vốn điều lệ 450.000 USD, sản xuất và gia công linh kiện nhôm cho động cơ điện. Niên độ kế toán kết thúc ngày 31/12. Phương pháp khấu hao đường thẳng theo Thông tư 45/2013/TT-BTC (Nhà cửa: 5-30 năm, Máy móc thiết bị: 2-22 năm, Phương tiện vận tải: 6-10 năm, Dụng cụ quản lý: 3-5 năm, Quyền sử dụng đất: 44 năm, Phần mềm: 3-5 năm).
  • Kiểm toán TSCĐ và khấu hao tại đơn vị:
    • Lập bảng tổng hợp số liệu D710, đối chiếu số dư đầu kỳ và cuối kỳ giữa sổ cái, bảng cân đối số phát sinh và BCTC.
    • Thủ tục phân tích: Nhà cửa, vật kiến trúc chiếm tỷ trọng lớn nhất trong TSCĐ hữu hình (28,42% tương ứng 5.997.068.030 VNĐ). Tỷ lệ khấu hao năm 2014 so với nguyên giá bình quân biến động giảm từ 4,96% xuống 2,4%.
    • Thử nghiệm chi tiết: Chứng kiến kiểm kê ngày 31/12/2014 (mẫu D741) ghi nhận toàn bộ tài sản hiện hữu; kiểm tra 100% chứng từ tăng/giảm trong năm; kiểm tra mẫu chi phí bảo trì sửa chữa (tài khoản 242) kết luận không đủ điều kiện vốn hóa; kiểm tra đối ứng tài khoản phát hiện nghiệp vụ góp vốn bằng máy tiện 84.700.000 VNĐ (Nợ 2112/Có 411).
    • Phát hiện 2 sai sót kế toán: Hạch toán nhầm công trình "Xây hồ nước" trị giá 40.000.000 VNĐ từ Nhà cửa (2111) sang Máy móc thiết bị (2112); ghi nhận "Xe Wave RSX" trị giá 24.000.000 VNĐ vào TSCĐ hữu hình (2113) dù không thỏa mãn điều kiện nguyên giá tối thiểu 30 triệu đồng theo Thông tư 45/2013/TT-BTC, dẫn đến trích thừa chi phí khấu hao 2.400.000 VNĐ.

Chương 3: Nhận xét và kiến nghị

• Nhận xét: Công ty Kiểm toán AS đã xây dựng quy trình kiểm toán khoa học, tuân thủ chặt chẽ chuẩn mực VSA và hệ thống hồ sơ mẫu VACPA; bố trí nhân sự hợp lý; kiểm soát chất lượng qua nhiều cấp soát xét.
• Đề xuất kiến nghị: Cần cải tiến việc lập kế hoạch kiểm toán chi tiết hơn cho từng loại hình khách hàng; ứng dụng thêm các phần mềm kiểm toán chuyên dụng; nâng cao chiều sâu của các thử nghiệm kiểm soát đối với hệ thống KSNB của khách hàng.

Kết quả và đóng góp

Kết quả kiểm toán thực tế tại Công ty TNHH Thông Thật

Qua việc áp dụng đầy đủ các thủ tục kiểm toán, KTV đã phát hiện các sai sót phi trọng yếu và đề xuất các bút toán điều chỉnh được khách hàng chấp thuận hoàn toàn trước khi phát hành BCTC:

1. Bút toán phân loại lại TSCĐ:
   • Nợ TK 2111 (Nhà cửa, vật kiến trúc): 40.000.000 VNĐ
   • Có TK 2112 (Máy móc, thiết bị): 40.000.000 VNĐ
2. Bút toán điều chỉnh tài sản không đủ tiêu chuẩn nguyên giá và hoàn nhập khấu hao:
   • Nợ TK 242 (Chi phí trả trước dài hạn): 21.600.000 VNĐ
   • Nợ TK 2141 (Hao mòn TSCĐ hữu hình): 2.400.000 VNĐ
   • Có TK 2113 (Phương tiện vận tải): 24.000.000 VNĐ

Số liệu khoản mục TSCĐ của Công ty TNHH Thông Thật tại ngày 31/12/2014 sau kiểm toán được tổng hợp trong bảng sau:

Chỉ tiêu / Tài khoản	Số dư trước kiểm toán (VNĐ)	Điều chỉnh thuần (VNĐ)	Số dư sau kiểm toán (VNĐ)	Biến động so với đầu năm (%)
TSCĐ hữu hình (TK 211)	9.066.223.839	(24.000.000)	9.042.223.839	(2%)
- Nhà cửa, vật kiến trúc (TK 2111)	5.997.068.030	40.000.000	6.037.068.030	1%
- Máy móc, thiết bị (TK 2112)	2.576.791.542	(40.000.000)	2.536.791.542	(6%)
- Phương tiện vận tải (TK 2113)	461.842.540	(24.000.000)	437.842.540	(3%)
- Thiết bị, dụng cụ quản lý (TK 2114)	30.521.727	0	30.521.727	0%
TSCĐ vô hình (TK 213)	4.055.430.580	0	4.055.430.580	0%
- Quyền sử dụng đất (TK 2131)	3.955.830.580	0	3.955.830.580	0%
- Phần mềm máy tính (TK 2135)	99.600.000	0	99.600.000	0%
Hao mòn TSCĐ hữu hình (TK 2141)	(2.188.005.883)	2.400.000	(2.185.605.883)	11%
Hao mòn TSCĐ vô hình (TK 2143)	(588.497.048)	0	(588.497.048)	26,45%

Đóng góp của đề tài

• Hệ thống hóa chi tiết quy trình kiểm toán phần hành TSCĐ và chi phí khấu hao theo đúng biểu mẫu làm việc thực tế (D710, D741...) của công ty kiểm toán độc lập.
• Minh chứng rõ nét cách xử lý các tình huống sai lệch giữa chế độ kế toán doanh nghiệp áp dụng và các quy định mới tại Thông tư 45/2013/TT-BTC trong việc phân loại và vốn hóa TSCĐ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu chỉ khảo sát trường hợp điển hình tại một doanh nghiệp FDI có quy mô vừa và số lượng tài sản cố định phát sinh trong kỳ tương đối ít (Công ty TNHH Thông Thật), cho phép áp dụng phương pháp kiểm tra toàn bộ 100%. Do đó, khóa luận chưa phản ánh được các thách thức chọn mẫu thống kê phức tạp tại các tập đoàn sản xuất lớn hoặc các doanh nghiệp có số lượng giao dịch biến động TSCĐ liên tục.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu quy trình kiểm toán TSCĐ tại các đơn vị có hoạt động xây dựng cơ bản dở dang phức tạp, thuê tài chính quy mô lớn hoặc các doanh nghiệp sở hữu nhiều tài sản vô hình đặc thù (nhãn hiệu, bằng sáng chế, lợi thế thương mại).

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán đang chuẩn bị khóa luận hoặc thực tập tại các công ty kiểm toán độc lập; trợ lý kiểm toán viên mới vào nghề cần tài liệu hướng dẫn kỹ thuật kiểm toán phần hành TSCĐ.
• Nội dung giá trị nhất: Hệ thống bảng biểu làm việc thực địa (Working Papers D710, D741), kỹ thuật phân tích tỷ số khấu hao, quy trình chứng kiến kiểm kê và các bước lập bút toán điều chỉnh khi phát hiện sai sót kế toán theo chuẩn mực Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Kiểm toán AS xác định mức trọng yếu tổng thể dựa trên những tiêu chí nào?

Theo chính sách của công ty, mức trọng yếu tổng thể được xác định dựa trên 4 tiêu chí tùy thuộc vào đặc điểm khách hàng:

• Lợi nhuận trước thuế: 5% - 10%
• Doanh thu: 0,5% - 3%
• Tổng tài sản: 1% - 2%
• Vốn chủ sở hữu: 1% - 5% Mức trọng yếu cho từng khoản mục được tính từ 50% đến 75% mức trọng yếu tổng thể; ngưỡng sai sót có thể bỏ qua tối đa là 4% mức trọng yếu khoản mục.

2. Tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình được tác giả áp dụng theo văn bản quy phạm pháp luật nào?

Được áp dụng theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 03 (VAS 03) và Thông tư 45/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính, bao gồm 3 điều kiện:

1. Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản.
2. Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm.
3. Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy và có giá trị từ 30 triệu đồng trở lên.

3. Trong đợt kiểm toán tại Công ty TNHH Thông Thật, kiểm toán viên đã phát hiện ra những sai sót kế toán cụ thể nào?

Kiểm toán viên phát hiện 2 sai sót:

1. Sai sót phân loại: Nghiệp vụ "Xây hồ nước" ngày 03/04/2014 trị giá 40.000.000 VNĐ bị hạch toán nhầm vào TK 2112 (Máy móc, thiết bị) thay vì TK 2111 (Nhà cửa, vật kiến trúc).
2. Sai sót ghi nhận tiêu chuẩn TSCĐ: Mua "Xe Wave RSX" ngày 02/07/2014 với nguyên giá 24.000.000 VNĐ được hạch toán vào TK 2113 (Phương tiện vận tải), không đủ điều kiện nguyên giá tối thiểu 30.000.000 VNĐ theo Thông tư 45/2013/TT-BTC, đồng thời kéo theo việc trích thừa khấu hao 2.400.000 VNĐ.

4. Bút toán điều chỉnh đối với trường hợp mua xe máy Wave RSX không đủ tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ là gì?

Kiểm toán viên đã đề nghị và thực hiện bút toán điều chỉnh:

• Nợ TK 242 (Chi phí trả trước dài hạn): 21.600.000 VNĐ
• Nợ TK 2141 (Hao mòn TSCĐ hữu hình): 2.400.000 VNĐ
• Có TK 2113 (Phương tiện vận tải truyền dẫn): 24.000.000 VNĐ

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Võ Nguyễn Trung Hào đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận và phản ánh chi tiết quy trình kiểm toán phần hành tài sản cố định và chi phí khấu hao tại Công ty TNHH Kiểm toán AS. Thông qua hồ sơ kiểm toán thực tế tại Công ty TNHH Thông Thật, tác giả đã làm rõ các bước từ tìm hiểu KSNB, thực hiện thủ tục phân tích, chứng kiến kiểm kê đến kiểm tra chi tiết chứng từ và lập bút toán điều chỉnh. Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo có tính thực tiễn cao cho sinh viên ngành kiểm toán trong việc tiếp cận các kỹ thuật kiểm toán theo chuẩn mực nghề nghiệp hiện hành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài. Trong xu thế hội nhập kinh tế thế giới và sự phát triển không ngừng của nền kinh tế thị trƣờng, thông tin tài chính của đơn vị không chỉ để báo cáo cho các cơ quan quản lý mà còn cung cấp cho nhiều đối tƣợng liên quan khác khai thác, sử dụng để ra quyết định kinh tế. Vì thế mà các thông tin này phải đảm bảo sự minh bạch, chính xác, tin cậy và trung thực phản ánh đúng đắn tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Để đáp ứng đƣợc các yêu cầu đó, hoạt động kiểm toán độc lập ra đời và cung cấp cho những ngƣời sử dụng kết quả kiểm toán sự hiểu biết về những thông tin tài chính họ đƣợc cung cấp có đƣợc lập trên cơ sở các nguyên tắc và chuẩn mực theo qui định hay không và các thông tin đó có trung thực và hợp lý hay không. Trong số các dịch vụ của công ty kiểm toán thì dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính luôn chiếm tỷ trọng lớn tạo đƣợc niềm tin cho ngƣời sử dụng thông tin trên báo cáo tài chính. Để đạt đƣợc mục đích kiểm toán báo cáo tài chính, các kiểm toán viên cần phải xem xét kiểm tra tính riêng biệt các khoản mục trên báo cáo tài chính để xác minh và bày tỏ ý kiến về tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính. Trên thực tế, một số lƣợng không hề nhỏ các công ty cố tình làm sai lệch các thông tin trên báo cáo tài chính để làm đẹp báo cáo tài chính, thu hút các nhà đầu tƣ, trốn thuế…Một trong những gian lận thƣờng xảy ra đó là khai khống tài sản cố định và khai giảm chi phí khấu hao.

Tài sản cố định chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng tài sản của doanh nghiệp, bao gồm những khoản mục có giá trị lớn, có mối quan hệ chặt chẽ và có ảnh hƣởng đáng kể đến các khoản mục khác trên báo cáo tài chính. Vì vậy, đây là một khoản mục có ý nghĩa và ảnh hƣởng rất lớn mà KTV cần quan tâm. Trong quá trình thực tập tại công ty TNHH Kiểm toán AS, nhận thức đƣợc tầm quan trọng của kiểm toán tài sản cố định trong kiểm toán báo cáo tài chính, cùng với mong muốn đƣợc nghiên cứu và tìm hiểu thực tế công việc kiểm toán tài sản cố định, em đã lựa chọn đề tài khóa luận tốt nghiệp: “Quy trình kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao tại công ty TNHH kiểm toán AS”. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu tổng quát: Quy trình kiểm toán tài sản cố định và chi phí khấu hao tại công ty TNHH kiểm toán AS để từ đó đƣa ra những đề xuất và hoàn thiện công tác kiểm toán tại đơn vị. Mục tiêu cụ thể: Đánh giá tình hình thực tiễn quy trình kiểm toán khoản mục Tài sản cố định tại khách hàng. Thông qua việc đánh giá đó, đề xuất một số kiến nghị hợp lý nhằm nâng cao quy trình kiểm toán tài sản cố định do công ty thực hiện. Phƣơng pháp nghiên cứu.

Phƣơng pháp định tính đƣợc sử dụng chủ yếu trong bài:  Thu thập, tìm hiểu quy trình kiểm toán của công ty TNHH kiểm toán AS đối với khoản mục tài sản cố định và chi phí khấu hao.  Quan sát, phỏng vấn, khảo sát quy trình làm việc của các anh chị kiểm toán thuộc công ty TNHH kiểm toán AS khi đi kiểm toán tại khách hàng và khi làm việc tại công ty.  Thu thập các tài liệu, thông tin khách hàng từ hồ sơ khách hàng năm trƣớc.  Trực tiếp tham gia kiểm toán khách hàng.

 Quan sát, thu thập số liệu từ khách hàng : sổ cái, sổ chi tiết, chứng từ, hợp đồng…  Phỏng vấn kế toán của công ty khách hàng khi thực hiện kiểm toán.  Nghiên cứu hồ sơ kiểm toán năm trƣớc của khách hàng. Phạm vi nghiên cứu. Không gian: nghiên cứu quy trình kiểm toán khoản mục tài sản cố định và chi phí khấu hao tại công ty TNHH kiểm toán AS và thông qua đối tƣợng khách hàng cụ thể là công ty TNHH Thông Thật Thời gian: Trong thời gian thực tập từ ngày 5/1/2015 đến ngày 27/4/2015 5.

Kết cấu các chƣơng của đề tài. Nội dung khoá luận gồm có 3 chƣơng:  CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ CHI PHÍ KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH.  CHƢƠNG 2: QUY TRÌNH KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ CHI PHÍ KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN AS.  CHƢƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ.

2 CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ CHI PHÍ KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH. Nội dung, đặc điểm của tài sản cố định và chi phí khấu hao tài sản cố định. Tài sản cố định. Tài sản cố định hữu hình.

 Định nghĩa Theo Chuẩn mực kế toán số 03 “Tài sản cố định hữu hình” quy định “Tài sản cố định hữu hình là những tài sản có hình thái vật chất do doanh nghiệp nắm giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh, phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận Tài sản cố định hữu hình”.1  Điều kiện ghi nhận Các tài sản đƣợc ghi nhận là TSCĐ hữu hình phải thoả mãn đồng thời các tiêu chuẩn ghi nhận sau: - Chắc chắn thu đƣợc lợi ích kinh tế trong tƣơng lai từ việc sử dụng tài sản đó. - Thời gian sử dụng ƣớc tính trên 1 năm. - Nguyên giá tài sản phải đƣợc xác định một cách đáng tin cậy và có giá trị từ 30 triệu đồng trở lên.2  Đánh giá TSCĐ hữu hình phải đƣợc xác định giá trị ban đầu theo nguyên giá. Nguyên giá TSCĐ hữu hình đƣợc xác định theo từng trƣờng hợp cụ thể nhƣ sau: - TSCĐ hữu hình mua sắm Nguyên giá TSCĐ hữu hình mua sắm bao gồm giá mua trừ (-) các khoản đƣợc chiết khấu thƣơng mại hoặc giảm giá), các khoản thuế (không bao gồm các khoản thuế đƣợc hoàn lại) và các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đƣa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng, nhƣ: Chi phí chuẩn bị mặt bằng; chi phí vận chuyển và bốc xếp ban đầu; chi phí lắp đặt, chạy thử trừ (-) các khoản thu hồi về sản phẩm, phế liệu do chạy thử; Chi phí chuyên gia và các chi phí liên quan trực tiếp khác.

1 Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 03 2 Thông tƣ 45/2013/TT-BTC: HƢỚNG DẪN CHẾ ĐỘ QUẢN LÝ, SỬ DỤNG VÀ TRÍCH KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH 3 Trƣờng hợp mua TSCĐ hữu hình là nhà cửa, vật kiến trúc gắn liền với quyền sử dụng đất thì giá trị quyền sử dụng đất phải đƣợc xác định riêng biệt và ghi nhận là tài sản cố định vô hình. - TSCĐ hữu hình tự xây dựng hoặc tự chế. Nguyên giá TSCĐ hữu hình tự xây dựng hoặc tự chế là giá thành thực tế của TSCĐ tự xây dựng hoặc tự chế cộng (+) chi phí lắp đặt, chạy thử. - TSCĐ hữu hình thuê tài chính.

Trƣờng hợp đi thuê TSCĐ hữu hình theo hình thức thuê tài chính, nguyên giá TSCĐ hữu hình đƣợc xác định theo quy định của Chuẩn mực kế toán 06 “Thuê tài sản”. - TSCĐ hữu hình mua dƣới hình thức trao đổi. Nguyên giá TSCĐ hữu hình mua dƣới hình thức trao đổi với một TSCĐ hữu hình không tƣơng tự hoặc tài sản khác đƣợc xác định theo giá trị hợp lý của một TSCĐ hữu hình nhập về, hoặc giá trị hợp lý của tài sản đem trao đổi, sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tƣơng đƣơng tiền trả thêm hoặc thu về. - TSCĐ hữu hình hình thành từ các nguồn khác.

Nguyên giá TSCĐ hữu hình đƣợc tài trợ, đƣợc biếu tặng, đƣợc ghi nhận ban đầu theo giá trị hợp lý ban đầu. Trƣờng hợp không ghi nhận theo giá trị hợp lý ban đầu thì doanh nghiệp ghi nhận theo giá trị danh nghĩa cộng (+) các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đƣa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Ví dụ nhƣ TSCĐ hữu hình đƣợc Nhà nƣớc bàn giao, TSCĐ hữu hình đƣợc viện trợ không hoàn lại.  Chi phí phát sinh sau khi ghi nhận ban đầu.

Chi phí liên quan đến TSCĐ hữu hình phát sinh sau khi ghi nhận ban đầu phải đƣợc ghi nhận là chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ, trừ khi thoả mãn đồng thời 2 điều kiện sau thì đƣợc tính vô nguyên giá TSCĐ hữu hình: - Chi phí có khả năng làm cho TSCĐ hữu hình tạo ra lợi ích kinh tế trong tƣơng lai nhiều hơn mức hoạt động đƣợc đánh giá ban đầu. - Chi phí đƣợc đánh giá một cách chắc chắn và gắn liền với một TSCĐ hữu hình cụ thể.  Giá trị sau khi ghi nhận ban đầu Sau khi ghi nhận ban đầu, trong quá trình sử dụng TSCĐHH đƣợc xác định theo nguyên giá, khấu hao luỹ kế và giá trị còn lại. Trƣờng hợp TSCĐHH đƣợc đánh 4 giá lại theo quy định của Nhà nƣớc thì nguyên giá, khấu hao luỹ kế và giá trị còn lại phải đƣợc điều chỉnh theo kết quả đánh giá lại.

Chênh lệch do đánh giá lại TSCĐHH đƣợc xử lý và kế toán theo quy định của Nhà nƣớc. Tài sản cố định vô hình.  Định nghĩa Theo Chuẩn mực kế toán số 04 “Là tài sản không có hình thái vật chất nhƣng xác định đƣợc giá trị và do doanh nghiệp nắm giữ, sử dụng trong sản xuất, kinh doanh, cung cấp dịch vụ hoặc cho các đối tƣợng khác thuê phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ vô hình”.3  Điều kiện ghi nhận. Cũng giống nhƣ đối với TSCĐ hữu hình nhƣng có 1 số đặc điềm đáng lƣu ý sau: - Các chi phí mua để có và sử dụng các tài liệu kỹ thuật, bằng sáng chế, giấy phép chuyển giao công nghệ, nhãn hiệu thƣơng mại, lợi thế kinh doanh không phải là TSCĐ vô hình mà đƣợc phân bổ dần vào chi phí kinh doanh của doanh nghiệp trong thời gian tối đa không quá 3 năm theo quy định của Luật thuế TNDN.(Thông tƣ 45/2013/TT-BTC) - Một số TSCĐ vô hình có thể chứa đựng trong hoặc trên thực thể vật chất.

Ví dụ nhƣ đĩa compact (trƣờng hợp phần mềm máy tính đƣợc ghi trong đĩa compact), văn bản pháp lý (trƣờng hợp giấy phép hoặc bằng sáng chế). - Các doanh nghiệp thƣờng đầu tƣ để có các nguồn lực vô hình nhƣ: Quyền sử dụng đất có thời hạn,phần mềm máy vi tính, bằng sáng chế. Tuy nhiên, để xác định đây là TSCĐ vô hình cần xem xét các yếu tố: tính có thể xác định đƣợc, khả năng kiểm soát nguồn lực và tính chắc chắn của lợi ích kinh tế trong tƣơng lai.