Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THỰC HIỆN QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH CỦA SỞ VĂN HÓA THỂ THAO VÀ DU LỊCH 1. Tổng quan về quy hoạch phát triển du lịch 1. Khái niệm, phân loại quy hoạch phát triển du lịch 1. Khái niệm quy hoạch phát triển du lịch Theo Quốc hội Việt Nam (2017): “Quy hoạch là việc sắp xếp, phân bố không gian các hoạt động kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh gắn với phát triển kết cấu hạ tầng, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường trên lãnh thổ xác định để sử dụng hiệu quả các nguồn lực của đất nước phục vụ mục tiêu phát triển bền vững cho thời kỳ xác định.” Có nhiều loại quy hoạch ở nhiều cấp độ, phạm vi và lĩnh vực khác nhau.
Như quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội một vùng lãnh thổ. Quy hoạch phát triển một ngành kinh tế - kỹ thuật. Quy hoạch cán bộ; quy hoạch đô thị; quy hoạch khu công nghiệp của một tỉnh… Về khái niệm quy hoạch phát triển du lịch, theo Trần Văn Thông (2007): “Quy hoạch phát triển du lịch là luận chứng khoa học về phát triển tổ chức không gian du lịch tối ưu trên lãnh thổ của quốc gia và vùng”. Từ quan điểm được tổng hợp phân tích ở trên, tác giả đề án rút ra khái niệm: Quy hoạch phát triển du lịch là việc tính toán sự phân bố, sắp xếp các hoạt động và các yếu tố liên quan đến hoạt động du lịch trên một địa bàn lãnh thổ (quốc gia, vùng, tỉnh, huyện) như điều kiện tự nhiên, tài nguyên du lịch, cơ sở hạ tầng, điều kiện kinh tế xã hội, môi trường, kiến trúc xây dựng, kỹ thuật chương trình, đường lối chính sách.
nhằm đạt được các mục tiêu phát triển hoạt động du lịch và kinh tế xã hội đã đặt ra. Phân loại quy hoạch phát triển du lịch Quy hoạch phát triển du lịch có nhiều cách phân loại khác nhau nhưng hiện nay thường tập trung vào 2 loại chủ yếu sau: Thứ nhất, Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch: Quy hoạch tổng thể có quy mô lớn, và thời gian thực hiện quy hoạch thường dài hơn. Nhiệm vụ quy hoạch tổng thể phát triển du lịch bao gồm: Nghiên cứu xác định vị trí, ảnh hưởng của các ngành du lịch trong nền kinh tế ở những khu vực nhất định hoặc toàn quốc gia; đưa ra kế hoạch, mục tiêu phát triển ngành du lịch, hoạch định quy mô, kết cấu và bố cục không gian của ngành du lịch; Chỉ đạo và điều tiết ngành du lịch phát triển theo hướng ngày càng tích cực và hiệu quả (xây dựng định hướng, chiến lược phát triển, xây dựng hệ thống quy 6 định, tổ chức thực hiện nghiên cứu bổ sung, đánh giá và giám sát). Về mặt không gian thì chức năng du lịch trong khu quy hoạch là không liên tục.
Thứ hai, quy hoạch cụ thể phát triển du lịch: Quy hoạch cụ thể xét về không gian và chức năng thì diện tích sử dụng cho quy hoạch cụ thể phát triển du lịch có quy mô nhỏ hơn quy hoạch tổng thể và mục đích sử dụng đất chủ yếu để phát triển du lịch. Về thời gian thì loại hình du lịch này có thời gian quy hoạch ở mức ngắn hạn và trung hạn khoảng từ 5 năm hoặc dưới 5 năm. Quy hoạch cụ thể phát triển du lịch do đối tượng nhắm đến có thể là một đối tượng cụ thể; tùy thuộc vào đối tượng mà còn được hiểu theo nhiều nghĩa khác như quy hoạch tổng thể sử dụng đất đai, quy hoạch mặt bằng hạ tầng, thiết kế cùng với một số nghiên cứu chuyên đề…Nghiên cứu chuyên đề có thể bao gồm: phân tích ảnh hưởng kinh tế, đánh giá ảnh hưởng của văn hóa - xã hội, môi trường. Quy hoạch cụ thể phát triển du lịch theo chuyên đề có thể kết hợp cùng với quy hoạch tổng thể, hoặc tiến hành nghiên cứu riêng để lập quy hoạch nghỉ dưỡng, du lịch núi, du lịch thanh niên, du lịch làng nghề… Ngoài cách phân chia thành hai loại hình quy hoạch phát triển du lịch chủ yếu trên, nhiều tác giả trong nước cũng như từ thực tế còn có nhiều cách phân chia các loại hình du lịch khác nhau như: - Xét theo thời gian quy hoạch ta có thể chia thành quy hoạch ngắn hạn, trung hạn và dài hạn; - Xét theo đối tượng quy hoạch có quy hoạch chiến lược phát triển ngành du lịch; quy hoạch đô thị; quy hoạch nông thôn, quy hoạch khu danh lam thắng cảnh; quy hoạch nghỉ dưỡng, quy hoạch khu vui chơi, giải trí… - Xét từ góc độ tài nguyên và cảnh quan tại các địa điểm du lịch có thể chia quy hoạch phát triển du lịch thành quy hoạch kiểu ven biển, kiểu ao hồ, kiểu sinh thái thiên nhiên núi rừng, kiểu di tích lịch sử, kiểu du lịch tâm linh,… - Nếu nhìn từ tiến trình phát triển của ngành du lịch thì có quy hoạch kiểu thời kỳ đầu phát triển, quy hoạch trong thời kỳ hiện đại, quy hoạch kiểu điều chỉnh.
Mặc dù quy hoạch phát triển du lịch có thể chia thành nhiều tiêu chí khác nhau, nhưng về mối quan hệ giữa các loại quy hoạch này luôn có sự tác động qua lại và phụ thuộc lẫn nhau. Nguyên tắc quy hoạch phát triển du lịch Theo quy định Điều 20 Luật Du lịch 2017. Nguyên tắc lập quy hoạch về du lịch bao gồm các nguyên tắc sau: Một là, phù hợp với chiến lược và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước; chiến lược phát triển ngành du lịch và các quy hoạch khác đã được 7 cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo từng thời kỳ. Hai là, Khai thác, sử dụng hợp lý, hiệu quả tài nguyên du lịch và bảo tồn các di tích lịch sử - văn hóa, di sản thiên nhiên hướng tới mục tiêu phát triển bền vững gắn với bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Ba là, Bảo đảm tính liên kết giữa các địa phương trong vùng, giữa các vùng trong cả nước; khai thác, sử dụng tối đa kết cấu hạ tầng hiện có; phát huy tối ưu tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng địa phương để phát triển sản phẩm du lịch. Bốn là, Giảm thiểu các tác động tiêu cực do phát triển du lịch đến kinh tế - xã hội và môi trường. Năm là, Bảo đảm sự tham gia của cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư và cá nhân trong quá trình lập quy hoạch; kết hợp hài hòa giữa lợi ích của Nhà nước và lợi ích của cộng đồng, giữa lợi ích của vùng và địa phương. Sáu là, Bảo đảm tính khoa học, ứng dụng công nghệ hiện đại trong quá trình lập quy hoạch; đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn và phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước.
Nội dung thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch 1. Mục tiêu thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh của Sở VHTT&DL hướng đến những mục tiêu cụ thể sau: Thứ nhất, đảm bảo việc phát triển du lịch đúng định hướng, đúng quy hoạch đã được xây dựng một cách bền vững đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển du lịch kết hợp với bảo tồn, phát huy các giá trị của từng vùng, từng địa phương; đặc biệt là các giá trị về văn hóa để xây dựng ngành du lịch mang bản sắc dân tộc Việt. Đồng thời giải quyết các vấn đề an sinh xã hội, phát triển và bảo vệ môi trường. Thứ hai, đảm bảo thực hiện hoàn thành các mục tiêu về quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh đã được các cơ quan chức năng xây dựng, phát triển các địa điểm du lịch tiềm năng chưa được khai phá hay có khả năng phát triển du lịch lớn nhưng chưa được quan tâm; giúp triển khai quản lý, điều hành hoạt động phát triển du lịch, xây dựng các chiến lược, lập kế hoạch phát triển du lịch ngắn hạn, trung và dài hạn.
Thứ ba, tạo công cụ hiệu quả, hiệu lực của Nhà nước để quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng hợp lý các nguồn lực cho phát triển du lịch tại địa phương cũng như tạo cơ sở huy động các nguồn lực xã hội cho phát triển du lịch tại địa phương. Chủ thể và đối tượng thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Đối với quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh, để triển khai thực hiện hiệu quả cần phải có cơ chế tổ chức phối hợp phù hợp. Một cơ chế tổ chức thực hiện thông thường bao gồm những quy định về nội dung, trình tự công việc cần làm; tổ chức bộ máy để thực thi công việc và những quy định về trách nhiệm khi thực hiện các quy định đó. Vì vậy, để làm rõ bản chất của thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh của Sở VHTT&DL, cần xem xét các khía cạnh có liên quan, bao gồm chủ thể, khách thể, đối tượng thực hiện.
Căn cứ vào yêu cầu công tác, khả năng thực hiện và điều kiện, tình hình cụ thể của địa phương và các quy định về phạm vi trách nhiệm trong thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh của Sở VHTT&DL. - Chủ thể thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh là Sở VHTT&DL tỉnh theo chức năng nhiệm vụ theo quy định và phạm vi trách nhiệm được UBND tỉnh phân công tổ chức thực hiện và quản lý giám sát việc thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn đã xây dựng và được UBND tỉnh thông qua. - Các khách thể thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh là các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ phối hợp hỗ trợ Sở VHTT&DL thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh như Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư. - Đối tượng thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh của Sở VHTT&DL là toàn bộ các hoạt động và các yếu tố liên quan đến du lịch trên một địa bàn tỉnh như tài nguyên du lịch thiên nhiên, cơ sở văn hóa, di tích lịch sử, cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch, nguồn nhân lực phục vụ du lịch và các khu, điểm đang khai thác du lịch trên địa bàn tỉnh.
Thực hiện quy hoạch phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch 1.