Luận văn quy định pháp luật Việt Nam về dịch vụ Internet trong thời kỳ hội nhập quốc tế

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu vnu ls các quy định của pháp luật việt nam về dịch vụ internet trong thời kỳ hội nhập quốc tế, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Đỗ Thị Thúy Nga
• Người hướng dẫn: Ts. Bùi Xuân Nhự
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Các Quy Định Của Pháp Luật Việt Nam Về Dịch Vụ Internet Trong Thời Kỳ Hội Nhập Quốc Tế
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ INTERNET SỰ CẦN THIẾT ĐỔI MỚI CHÍNH SÁCH VÀ PHÁP LUẬT DỊCH VỤ INTERNET
• 1.1. TỔNG QUAN CHUNG VỀ INTERNET
• 1.1.1. Khái quát chung về Internet
• 1.1.2. Khái niệm Internet
• 1.1.3. Phân loại các nhóm dịch vụ Internet
• 1.1.4. Các chủ thể tham gia cung cấp dịch vụ Internet
• 1.1.5. Đặc điểm của dịch vụ Internet
• 1.1.6. Lợi ích và hạn chế đối với Internet
• 1.1.7. Những yêu cầu đặt ra đối với dịch vụ Internet
• 1.1.8. Một số chỉ tiêu liên quan khi đánh giá, thống kê mức độ phát triển Internet
• 1.1.9. Lịch sử hình thành và phát triển Internet ở Việt Nam
• 1.1.10. Những nhân tố ảnh hưởng đến chính sách và pháp luật dịch vụ Internet
• 1.1.10.1. Nhân tố thuộc môi trường quốc tế
• 1.1.10.2. Nhân tố thuộc môi trường trong nước
• 1.1.10.3. Nhân tố thuộc môi trường doanh nghiệp
• 1.1.10.4. Nhân tố quản lý nhà nước
• 1.1.11. Sự cần thiết phải đổi mới chính sách và pháp luật về dịch vụ Internet
• 1.1.11.1. Mối quan hệ giữa pháp luật và Internet
• 1.1.11.2. Sự cần thiết phải xây dựng, đổi mới chính sách và pháp luật về dịch vụ Internet
• 2. CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG CÁC VĂN BẢN ĐIỀU CHỈNH INTERNET
• 2.1. Hệ thống văn bản về Internet
• 2.1.1. Đặc điểm sự hình thành và phát triển hệ thống văn bản điều chỉnh Internet
• 2.1.2. Hệ thống văn bản quốc tế điều chỉnh Internet
• 2.1.3. Hệ thống văn bản điều chỉnh Internet của Việt Nam
• 2.1.4. Đánh giá chung hệ thống văn bản điều chỉnh Internet của Việt Nam
• 2.1.4.1. Đối với nhu cầu khách quan
• 2.1.4.2. Đối với yêu cầu quản lý kinh tế và xã hội
• 2.1.4.3. Đối với sự phát triển của cộng đồng mạng toàn cầu
• 2.1.4.4. Đối với yêu cầu của các nước trong cộng đồng quốc tế
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN INTERNET VIỆT NAM THEO XU HƯỚNG HỘI NHẬP QUỐC TẾ
• 3.1. Văn bản hiện đang điều chỉnh Internet của Việt Nam
• 3.2. Những mặt tích cực
• 3.2.1. Những nhân tố cho sự ra đời Nghị định 97/2008/NĐ-CP
• 3.2.2. Nguyên tắc xây dựng Nghị định
• 3.2.3. Những nội dung, sửa đổi quan trọng của Nghị định
• 3.2.4. Những nội dung cơ bản của Nghị
• 3.3. Những mặt còn hạn chế
• 3.4. Một số giải pháp của Việt Nam
• 3.5. Việc áp dụng một số qui định quản lý Internet của Trung Quốc, Mỹ tại Việt Nam
• 3.6. Định hướng phát triển Internet Việt Nam theo xu hướng hội nhập quốc tế
• 3.6.1. Chính sách của nhà nước
• 3.6.2. Mục tiêu giai đoạn 2001 - 2005
• 3.6.3. Mục tiêu giai đoạn 2006-2010
• 3.6.4. Mục tiêu giai đoạn 2010-2015 và định hướng đến 2020
• 3.6.5. Thuận lợi, khó khăn và thách thức
• 3.6.5.1. Thách thức
• 3.6.6. Định hướng và giải pháp để phát triển Internet Việt Nam theo xu hướng hội nhập quốc tế
• 3.6.6.1. Về công nghệ, dịch vụ
• 3.6.6.2. Về tài nguyên Internet
• 3.6.6.3. Về ứng dụng và nội dung thông tin
• 3.6.6.4. Về an toàn, an ninh
• 3.6.6.5. Về tổ chức và công tác thực thi
• 3.6.7. Hội nhập quốc tế về Internet
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy định pháp luật Việt Nam về dịch vụ Internet

Quy định pháp luật về dịch vụ Internet tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ khi Internet xuất hiện vào năm 1997, các văn bản pháp luật đã được xây dựng nhằm quản lý và phát triển dịch vụ này. Các quy định này không chỉ đảm bảo quyền lợi của người sử dụng mà còn bảo vệ an ninh thông tin quốc gia. Hệ thống pháp luật hiện hành bao gồm nhiều nghị định, thông tư và quyết định của các cơ quan chức năng.

1.1. Khái niệm và vai trò của dịch vụ Internet

Dịch vụ Internet được định nghĩa là các dịch vụ cung cấp thông tin, giao tiếp và thương mại qua mạng. Vai trò của dịch vụ này trong đời sống xã hội ngày càng quan trọng, từ việc hỗ trợ giao tiếp đến thúc đẩy phát triển kinh tế.

1.2. Lịch sử hình thành quy định pháp luật về Internet

Quá trình hình thành quy định pháp luật về Internet tại Việt Nam bắt đầu từ những năm 1997 với sự ra đời của các văn bản đầu tiên. Các quy định này đã được cập nhật và điều chỉnh theo sự phát triển của công nghệ và nhu cầu thực tiễn.

II. Những thách thức trong quản lý dịch vụ Internet tại Việt Nam

Mặc dù đã có nhiều quy định pháp luật, nhưng việc quản lý dịch vụ Internet vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như an ninh mạng, bảo mật thông tin và vi phạm bản quyền đang ngày càng gia tăng. Chính phủ cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn để đối phó với những thách thức này.

2.1. An ninh mạng và bảo mật thông tin

An ninh mạng là một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay. Các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi, đe dọa đến an toàn thông tin của người dùng và tổ chức. Cần có các quy định chặt chẽ hơn để bảo vệ thông tin cá nhân.

2.2. Vi phạm bản quyền và nội dung độc hại

Vi phạm bản quyền trên Internet đang trở thành vấn đề nhức nhối. Nhiều nội dung độc hại, không phù hợp với thuần phong mỹ tục cũng xuất hiện tràn lan. Cần có các biện pháp xử lý nghiêm khắc hơn đối với các hành vi này.

III. Phương pháp quản lý dịch vụ Internet hiệu quả

Để quản lý dịch vụ Internet hiệu quả, Việt Nam cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý sẽ giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu các rủi ro.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dịch vụ Internet sẽ giúp theo dõi và kiểm soát các hoạt động trên mạng một cách hiệu quả hơn. Các hệ thống giám sát cần được đầu tư và phát triển.

3.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý Internet là rất cần thiết. Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác để cải thiện hệ thống pháp luật và quản lý dịch vụ Internet.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quy định pháp luật về Internet

Các quy định pháp luật về dịch vụ Internet đã được áp dụng trong thực tiễn và mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để đảm bảo quyền lợi của người sử dụng.

4.1. Kết quả đạt được từ việc áp dụng quy định

Việc áp dụng các quy định pháp luật đã giúp nâng cao nhận thức của người dân về an toàn thông tin và bảo mật trên Internet. Nhiều doanh nghiệp đã tuân thủ các quy định này để bảo vệ quyền lợi của mình.

4.2. Những hạn chế trong thực tiễn áp dụng

Mặc dù đã có nhiều quy định, nhưng việc thực thi vẫn gặp nhiều khó khăn. Nhiều người dân vẫn chưa hiểu rõ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình khi sử dụng dịch vụ Internet.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho dịch vụ Internet

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc hoàn thiện quy định pháp luật về dịch vụ Internet là rất cần thiết. Việt Nam cần có những bước đi mạnh mẽ để phát triển dịch vụ Internet một cách bền vững.

5.1. Định hướng phát triển dịch vụ Internet

Định hướng phát triển dịch vụ Internet trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo vệ quyền lợi của người sử dụng. Cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào hạ tầng Internet.

5.2. Tương lai của quy định pháp luật về Internet

Quy định pháp luật về Internet cần được cập nhật thường xuyên để phù hợp với sự phát triển của công nghệ. Cần có sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình xây dựng và hoàn thiện các quy định này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kể từ thời điểm chính thức hòa mạng toàn cầu vào ngày 19 tháng 11 năm 1997, dịch vụ Internet tại Việt Nam đã có những bước nhảy vọt ấn tượng. Từ một đường truyền ban đầu chỉ đạt tốc độ 2 Mbps kết nối đi Mỹ và Úc, hạ tầng quốc tế đã nhanh chóng mở rộng thành mạng lưới với tổng băng thông 10,5 Gbps vào năm 2007. Quy mô người sử dụng tăng trưởng thần tốc từ vài nghìn người ban đầu lên 18 triệu người (chiếm 21% dân số cả nước năm 2007) và đạt gần 30 triệu người vào năm 2012, phủ rộng khắp 63 tỉnh, thành phố.

Sự phát triển vũ bão của công nghệ thông tin và truyền thông đã thúc đẩy mạnh mẽ nền kinh tế tri thức, nhưng cũng đồng thời đặt ra thách thức gay gắt về mặt quản lý nhà nước. Mâu thuẫn cốt lõi nằm ở việc vừa phải mở cửa thị trường viễn thông theo các cam kết quốc tế khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ (BTA), vừa phải bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự xã hội, quyền sở hữu trí tuệ và thuần phong mỹ tục trước làn sóng thông tin độc hại, tội phạm công nghệ cao và trò chơi trực tuyến bạo lực.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh dịch vụ Internet tại Việt Nam giai đoạn 1997 - 2012, đối chiếu với các chuẩn mực quốc tế và thực tiễn thi hành, từ đó đề xuất các định hướng, giải pháp hoàn thiện khung pháp lý giai đoạn 2012 - 2015 và tầm nhìn 2020.

Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu được lượng hóa thông qua việc kiến tạo hành lang pháp trị cho 7 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ truy nhập Internet (ISP) lớn, hàng trăm nghìn đại lý công cộng và hơn 1,1 triệu trang nhật ký cá nhân (blog) hoạt động an toàn, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu đưa mật độ người dùng Internet của Việt Nam đạt mức trung bình thế giới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản lý nhà nước về kinh tế - kỹ thuật trong bối cảnh toàn cầu hóa và lý thuyết điều chỉnh không gian mạng (Cyberlaw Theory) để làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa pháp luật và công nghệ. Khung phân tích được xây dựng trên mô hình phân lớp dịch vụ theo Nghị định 97/2008/NĐ-CP, phân định rõ 4 nhóm chủ thể chính: nhà cung cấp dịch vụ kết nối Internet (IXP), nhà cung cấp dịch vụ truy nhập Internet (ISP), nhà cung cấp dịch vụ ứng dụng Internet (OSP) và nhà cung cấp dịch vụ thông tin trên mạng (ICP).

Bên cạnh đó, nghiên cứu làm rõ các khái niệm cốt lõi:

• Internet và giao thức mạng TCP/IP: Hệ thống thông tin toàn cầu truyền tải dữ liệu theo phương thức chuyển gói.
• Kinh tế số hóa (Digital Economy): Mô hình kinh tế dựa trên nền tảng mạng, nơi chi phí giao dịch giảm xuống chỉ bằng 5% đến 7% so với phương thức truyền thống.
• An toàn hệ thống thông tin: Quy chuẩn kỹ thuật bảo mật dữ liệu dựa trên tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 27002.
• Tài nguyên Internet: Hệ thống tên miền quốc gia và địa chỉ IP thế hệ mới (IPv6).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thực nghiệm của luận văn được tổng hợp từ các báo cáo thanh tra chuyên ngành của Bộ Thông tin và Truyền thông, Tổng cục Bưu điện, Bộ Công an và Hiệp hội Internet Việt Nam. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 895 đại lý Internet được thanh kiểm tra trên phạm vi toàn quốc vào tháng 7 năm 2009, 72 trò chơi trực tuyến được cấp phép thuộc 18 doanh nghiệp kinh doanh game online, cùng số liệu hoạt động của 7 doanh nghiệp ISP tiêu biểu gồm VDC, FPT, Viettel, SPT, Netnam, Hanoi Telecom và OCI.

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu mục tiêu kết hợp khảo sát thực tiễn diện rộng, tập trung vào các mắt xích quản lý nhạy cảm như đại lý dịch vụ công cộng, doanh nghiệp cung cấp hạ tầng và các tổ chức phát hành nội dung số.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích quy phạm kết hợp phương pháp so sánh luật học và phương pháp thống kê xã hội học là nhằm giải quyết thấu đáo khoảng cách giữa "luật trên giấy" và "luật trong thực tế". Phương pháp so sánh luật học giúp đối chiếu các văn bản pháp luật Việt Nam với quy chế của các tổ chức quốc tế như WTO (Hiệp định TRIPS), WIPO (Công ước WCT, WPPT), UNCITRAL và ITU, đảm bảo tính tương thích của pháp luật quốc gia trong lộ trình hội nhập giai đoạn 1997 - 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, việc xóa bỏ cơ chế độc quyền khai thác hạ tầng của VNPT từ năm 2002 và ban hành chính sách điều chỉnh giá cước năm 2003 đã tạo ra bước ngoặt tăng trưởng chưa từng có. Quyết định cho phép các doanh nghiệp tự ấn định mức cước cạnh tranh đã thúc đẩy số lượng thuê bao mới tăng vọt: VNPT tăng 258%, SPT tăng 255%, Netnam tăng 227%, Viettel tăng 184% và FPT tăng 174%.

Thứ hai, hạ tầng công nghệ ADSL băng rộng triển khai từ tháng 5 năm 2003 đã kích hoạt sự bùng nổ vượt bậc về hiệu quả kinh tế - xã hội. Băng thông quốc tế tăng trưởng 7.500 lần sau 10 năm. Việc ứng dụng Internet đã giảm thiểu chi phí chuyển gửi thông tin đến mức tối đa: cước phí chuyển gửi dữ liệu từ Hà Nội đi TP. Hồ Chí Minh qua Internet chỉ mất 720 đồng trong 4 phút, trong khi gửi qua máy Fax tốn 71.000 đồng trong 31 phút (tiết kiệm 98,9% chi phí), và gửi qua chuyển phát nhanh mất 24.000 đồng trong 24 giờ.

Thứ ba, công tác thực thi pháp luật tại cơ sở bộc lộ nhiều kẽ hở nghiêm trọng. Kết quả thanh tra 895 đại lý Internet toàn quốc cho thấy có tới 205 cơ sở vi phạm hành chính (chiếm tỷ lệ 22,9%), 58 đại lý bị phạt tiền gần 80 triệu đồng và tịch thu gần 20 bộ CPU máy tính. Các lỗi phổ biến gồm hoạt động quá giờ quy định, lưu trữ nội dung đồi trụy và không ký hợp đồng đại lý với doanh nghiệp ISP.

Thứ tư, tình trạng mất cân đối nghiêm trọng trong thị trường nội dung số. Trong tổng số 72 game online được cấp phép lưu hành, chỉ có duy nhất 1 sản phẩm do Việt Nam sản xuất là "Thuận Thiên Kiếm" (chiếm 1,38%), còn lại 98,62% là các trò chơi nhập khẩu từ Trung Quốc và Hàn Quốc, tiềm ẩn nguy cơ bạo lực và xung đột văn hóa.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các bất cập trên bắt nguồn từ sự phát triển công nghệ quá nhanh so với tốc độ lập pháp. Các văn bản như Nghị định 97/2008/NĐ-CP, Thông tư liên tịch 02/2005/TTLT-BBCVT-BVHTT-BCA-BKHĐT và Thông tư liên tịch 60/2006/TTLT-BVHTT-BCVT-BCA tuy đã bao quát các khía cạnh cơ bản nhưng chưa theo kịp sự biến hóa của các ứng dụng tương tác đa phương tiện, mạng xã hội và game xuyên biên giới.

Để trực quan hóa các kết quả nghiên cứu, dữ liệu so sánh có thể được trình bày thông qua một bảng tổng hợp chi phí - thời gian giữa 4 phương thức truyền tin (Bưu điện, Chuyển phát nhanh, Fax, Internet) và một biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ tăng trưởng thuê bao của 5 doanh nghiệp viễn thông hàng đầu năm 2003. Việc mô hình hóa này chứng minh rõ ràng tính ưu việt của kinh tế số và sự cần thiết phải bảo hộ giao dịch điện tử.

So sánh với các mô hình quốc tế, hệ thống quản lý của Hoa Kỳ dựa nhiều vào cơ chế tự điều chỉnh của doanh nghiệp và tổ chức phi lợi nhuận (như ESRB trong phân loại game), trong khi Trung Quốc áp dụng cơ chế kiểm soát kỹ thuật nghiêm ngặt. Việt Nam cần chọn lọc kinh nghiệm quốc tế, vừa áp dụng các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật của ITU và ISO/IEC 27002, vừa hoàn thiện quy định về bảo vệ người tiêu dùng và trách nhiệm của các ISP trung gian theo đúng cam kết WTO.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành:

• Động từ hành động: Ban hành và sửa đổi toàn diện các nghị định hướng dẫn Luật Viễn thông 2009, thay thế Nghị định 97/2008/NĐ-CP và Nghị định 28/2009/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính.
• Target metric: Tăng mức phạt tiền lên gấp 2 đến 3 lần đối với các hành vi phát tán thông tin độc hại, xâm phạm an ninh mạng; xử lý dứt điểm 100% các đại lý Internet không ký hợp đồng chính thức.
• Timeline: Hoàn thành trong giai đoạn 2012 - 2014.
• Chủ thể thực hiện: Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và Bộ Công an.

Thứ hai, đẩy mạnh chuyển đổi hạ tầng và quản trị tài nguyên Internet:

• Động từ hành động: Triển khai chiến lược quốc gia về chuyển đổi địa chỉ Internet sang giao thức IPv6 và quy hoạch băng tần vô tuyến thế hệ mới (3G, 4G, Wi-Fi công cộng).
• Target metric: Đạt tỷ lệ 100% doanh nghiệp ISP sẵn sàng hạ tầng IPv6 trước năm 2020; mở rộng độ bao phủ băng thông rộng đến 90% hộ gia đình và điểm dân cư nông thôn.
• Timeline: Giai đoạn 2012 - 2020 theo lộ trình Đề án 1755/QĐ-TTg.
• Chủ thể thực hiện: Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC) và các tập đoàn viễn thông (VNPT, Viettel, FPT).

Thứ ba, siết chặt quản lý trò chơi trực tuyến và nội dung số:

• Động từ hành động: Thiết lập hệ thống thẩm định nội dung kịch bản và áp dụng bộ tiêu chí phân loại độ tuổi người chơi tương tự chuẩn PEGI/ESRB; kiểm soát cổng thanh toán trực tuyến.
• Target metric: Giảm tỷ lệ vi phạm tại các điểm kinh doanh Internet công cộng xuống dưới 5% vào năm 2015; nâng tỷ lệ game thuần Việt được cấp phép lên trên 15% tổng số trò chơi lưu hành.
• Timeline: Thực hiện thường xuyên từ năm 2012, đánh giá định kỳ 6 tháng một lần.
• Chủ thể thực hiện: Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử phối hợp cùng lực lượng Thanh tra chuyên ngành 63 tỉnh, thành phố.

Thứ tư, nâng cao năng lực an toàn thông tin và hội nhập quốc tế:

• Động từ hành động: Tăng cường phối hợp quốc tế trong phòng chống tội phạm công nghệ cao, thực thi nghiêm túc các công ước bản quyền số của WIPO (Công ước WCT và WPPT).
• Target metric: Nâng tỷ lệ hệ thống thông tin trọng yếu quốc gia áp dụng quy chuẩn ISO/IEC 27002 lên 100% trước năm 2015; rút ngắn thời gian ứng cứu sự cố mạng của VNCERT xuống dưới 30 phút.
• Timeline: Giai đoạn 2012 - 2015.
• Chủ thể thực hiện: Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam (VNCERT), Cục An ninh mạng và các doanh nghiệp đầu mối IXP.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan lập pháp (Bộ Thông tin và Truyền thông, các Sở Thông tin và Truyền thông, các ban ngành thuộc Quốc hội).

• Lợi ích và Use case: Sử dụng các số liệu thực tế về 895 đại lý viễn thông và 72 trò chơi trực tuyến để làm căn cứ thực tiễn xây dựng các thông tư liên tịch mới, nâng cao hiệu quả thanh kiểm tra và hoàn thiện chính sách cấp phép viễn thông.

Nhóm 2: Doanh nghiệp viễn thông và các đơn vị cung cấp dịch vụ số (VNPT, Viettel, FPT, CMC, Netnam, các công ty phát triển nội dung số).

• Lợi ích và Use case: Nắm bắt chi tiết hành lang pháp lý về phân loại dịch vụ IXP, ISP, OSP, ICP và các quy chuẩn quốc tế để xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ, tối ưu hóa hợp đồng đại lý và chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý khi mở rộng hạ tầng kết nối 10,5 Gbps ra thị trường toàn cầu.

Nhóm 3: Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Luật học, Công nghệ thông tin và Quan hệ quốc tế.

• Lợi ích và Use case: Khai thác bức tranh toàn cảnh về tiến trình lập pháp điều chỉnh Internet từ Nghị định 21/CP (1997) đến Luật Viễn thông (2009), phục vụ công tác giảng dạy, biên soạn giáo trình và thực hiện các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về luật không gian mạng.

Nhóm 4: Đội ngũ chuyên viên pháp chế, luật sư tư vấn doanh nghiệp thương mại điện tử.

• Lợi ích và Use case: Tham chiếu các phân tích về luật mẫu UNCITRAL, bảo vệ bản quyền số theo Hiệp định TRIPS và các quy chế giải quyết tranh chấp tên miền để soạn thảo hợp đồng thương mại điện tử đạt độ an toàn pháp lý trên 95%.

Câu hỏi thường gặp

Theo quy định pháp luật Việt Nam, dịch vụ Internet được phân thành những nhóm chính nào? Căn cứ Nghị định 97/2008/NĐ-CP, dịch vụ Internet được phân định thành 4 nhóm gồm: dịch vụ kết nối Internet do các đơn vị IXP cung cấp cổng kết nối quốc tế; dịch vụ truy nhập Internet do 7 doanh nghiệp ISP lớn cung cấp đường truyền; dịch vụ ứng dụng Internet (OSP) bao gồm thương mại điện tử, VoIP; và dịch vụ thông tin trên mạng (ICP) quản lý nội dung điện tử.

Việc ứng dụng Internet mang lại lợi ích kinh tế như thế nào so với các phương thức truyền thông truyền thống? Internet giúp tiết kiệm vượt trội về thời gian và chi phí giao dịch. Trong thực tế, chi phí truyền gửi tài liệu giữa Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh qua Internet chỉ mất 720 đồng trong 4 phút, thấp hơn rất nhiều so với mức 71.000 đồng trong 31 phút qua máy Fax hay 24.000 đồng qua chuyển phát nhanh 24 giờ, giúp các doanh nghiệp tiết kiệm tới 30% chi phí văn phòng.

Thực trạng vi phạm pháp luật tại các đại lý Internet công cộng diễn ra như thế nào? Theo số liệu thanh tra chuyên ngành trên 895 đại lý Internet toàn quốc, có tới 205 cơ sở bị phát hiện vi phạm quy định, 58 đại lý bị xử phạt hành chính với tổng số tiền gần 80 triệu đồng và tịch thu gần 20 CPU. Các hành vi sai phạm tập trung vào việc hoạt động quá giờ, mở trang web có nội dung đồi trụy và thiếu điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy.

Việt Nam có những cam kết quốc tế nào liên quan đến dịch vụ Internet khi gia nhập WTO? Khi gia nhập WTO và thực thi BTA 2003, Việt Nam cam kết mở cửa thị trường dịch vụ viễn thông giá trị gia tăng, cho phép thành lập các công ty liên doanh, hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) và tiến tới thành lập doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, đồng thời phải thực thi đầy đủ nghĩa vụ bảo hộ quyền tác giả theo Hiệp định TRIPS và các điều ước của WIPO.

Làm thế nào để kiểm soát các hệ lụy tiêu cực từ trò chơi trực tuyến bạo lực? Cần kết hợp công cụ pháp lý và kỹ thuật: giám sát chặt chẽ 18 doanh nghiệp kinh doanh game, kiểm soát kịch bản của 72 tựa game lưu hành, siết chặt Thông tư liên tịch 60/2006/TTLT-BVHTT-BCVT-BCA và nghiên cứu áp dụng mô hình phân loại độ tuổi của các tổ chức quốc tế độc lập như ESRB hay PEGI nhằm bảo vệ tối đa thanh thiếu niên.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện quá trình 15 năm hình thành và hoàn thiện chính sách, pháp luật về dịch vụ Internet tại Việt Nam (1997 - 2012), từ cơ chế thí điểm sang nền tảng pháp trị mở cửa.
• Đánh giá vai trò của việc chuyển đổi từ độc quyền sang tự do hóa cạnh tranh, thúc đẩy băng thông quốc tế tăng 7.500 lần (đạt 10,5 Gbps) và phục vụ gần 30 triệu người dùng.
• Nhận diện các lỗ hổng lớn trong thực thi quản lý đối với 895 đại lý Internet cơ sở và cơ cấu mất cân đối của 72 tựa game trực tuyến lưu hành trên thị trường.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính đột phá về hoàn thiện chế tài, chuyển đổi hạ tầng IPv6 trước năm 2020 và chuẩn hóa an toàn thông tin theo ISO/IEC 27002.
• Khẳng định tính tất yếu của việc hài hòa hóa quy định pháp luật quốc gia với các chuẩn mực quốc tế của WTO, WIPO và ITU trong kỷ nguyên số hóa.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc giúp các nhà lập pháp tái định hình chính sách quản lý thông tin mạng trong lộ trình hội nhập giai đoạn 2012 - 2020. Để tiếp cận toàn diện hệ thống bảng biểu số liệu, danh mục văn bản quy phạm và các phân tích luật học chi tiết, bạn đọc hãy tra cứu toàn văn luận văn thạc sĩ luật học nhằm phục vụ tối ưu cho công tác nghiên cứu và thực thi chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 GIỚI THIỆU VỀ INTERNET SỰ CẦN THIẾT ĐỔI MỚI CHÍNH SÁCH VÀ PHÁP LUẬT DỊCH VỤ INTERNET 1. TỔNG QUAN CHUNG VỀ INTERNET Trong thập kỷ 1980, khi tổ chức khoa học Mỹ NSF thành lập mạng liên kết các trung tâm máy tính lớn với nhau gọi là NSFNET, máy tính cá nhân được sử dụng rộng rãi trong các Công ty và Trường Đại học trên thế giới. Từ đây tạo nên một sự bùng nổ trong việc phát triển Internet. Giữa thập niên 1980 khi máy vi tính cá nhân trở nên thông dụng trên thế giới và bắt đầu thâm nhập vào Việt Nam.

Đây cũng là lúc xuất hiện khái niệm về mạng máy tính, từ mạng nội bộ LAN, đến mạng diện rộng WAN và nay là mạng toàn cầu INTERNET. Khái quát chung về Internet 1. Khái niệm Internet Thuật ngữ: "Internet" xuất hiện lần đầu tiên năm 1993 khi giáo sư Vint Cef thuộc trường Đại học Califonia - Mỹ đáp lại mong muốn của chính quyền Mỹ cài đặt một mã chung cho tất cả các máy tính giao thức TCP/IP (TCP/IP là tên chung cho một tập hợp hơn 100 giao thức được sử dụng để kết nối các máy tính vào mạng, trong đó hai giao thức chính là TCP viết tắt Transmission Control Protocol và IP viết tắt của Internet Protocol) và đặt tên là Internet. Các nhà kỹ thuật thì định nghĩa Internet là mạng máy tính được kết nối dựa trên giao thức mạng TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol).

Trong phạm vi Internet, thông tin được chia thành những gói nhỏ gọi là packet, các packet này được gửi trên mạng máy tính qua IP, TCP nhận các packet và kiểm tra lỗi. Nếu một lỗi xuất hiện, TCP yêu cầu gói riêng biệt đó phải được gửi lại. Chỉ khi tất cả các packet đã nhận được là đúng, TCP sẽ sử dụng số thứ tự để tạo lại thông tin ban đầu. Nói cách khác, công việc của IP là 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chuyển dữ liệu thô - các packet - từ nơi này tới nơi khác.

Công việc của TCP là quản lý dòng chảy và đảm bảo rằng dữ liệu là đúng. Khái niệm này nêu bật đặc điểm của mạng Internet, phân biệt được sự khác nhau căn bản của mạng Internet với các mạng khác như mạng truyền số liệu, mạng điện thoại công cộng. Ngày nay, Internet được định nghĩa là một hệ thống thông tin toàn cầu (hệ thống này bao gồm hàng ngàn mạng máy tính nhỏ hơn của các doanh nghiệp, của các viện nghiên cứu và các trường đại học, của người dùng cá nhân, và các chính phủ trên toàn cầu) hệ thống này truyền thông tin theo kiểu nối chuyển gói dữ liệu (packet switching) dựa trên một giao thức liên mạng đã được chuẩn hóa (gọi là giao thức IP). Và sử dụng một hệ thống địa chỉ thống nhất trên phạm vi toàn cầu để cung cấp các dịch vụ và ứng dụng khác nhau cho người sử dụng thông qua các hệ thống kênh viễn thông.

Qua các định nghĩa về Internet nêu trên có thể đưa ra một khái niệm tổng quát nhất về thuật ngữ "Internet" như sau: Internet là hệ thống hàng triệu máy tính trên toàn thế giới kết nối với nhau thành mạng, nhằm trao đổi thông tin và chia sẻ các tài nguyên của các máy tính trên mạng. Một người kết nối vào mạng Internet bằng cách đăng ký một tài khoản (internet account) từ một nhà cung cấp dịch vụ internet (Internet Service Provider-ISP) tại địa phương. Nhà cung cấp này cho phép họ truy cập e-mail (electronic mail - thư điện tử) và World Wide Web viết tắt là WWW (hệ thống truy cập thông tin toàn cầu). Nhờ có Web, nên dù không phải là một chuyên gia, bạn vẫn có thể sử dụng Internet.

Sự ra đời của trình duyệt Web (Internet Explorer và Netscape) hết sức tiện lợi cho người sử dụng cùng với ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản (HTML - Hyper Text Markup Language) và một loạt các công nghệ web mutimedia đã tạo cho Internet trở thành một phương tiện hết sức tiện lợi đối với mọi tổ chức và cá nhân. Theo định nghĩa của các nhà lập pháp Việt Nam: "Internet là hệ thống thông tin toàn cầu sử dụng giao thức Internet và tài nguyên Internet để cung 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cấp các dịch vụ và ứng dụng khác nhau cho người sử dụng dịch vụ viễn thông" [36, Khoản 14, Điều 3]; "Internet là hệ thống thông tin toàn cầu sử dụng giao thức Internet (Internet Protocol - IP) và tài nguyên Internet để cung cấp các dịch vụ và ứng dụng khác nhau cho người sử dụng" [20, Khoản 1, Điều 3]. Phân loại các nhóm dịch vụ Internet a. Dịch vụ kết nối Internet Là dịch vụ cung cấp cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khả năng kết nối với nhau để truyền tải lưu lượng Internet trong nước giữa các tổ chức, doanh nghiệp đó.

Dịch vụ truy nhập Internet Là dịch vụ cung cấp cho mọi người sử dụng khả năng truy nhập Internet. Đặc trưng của dịch vụ này là cung cấp các đường truy nhập Internet trực tiếp và gián tiếp cho khách hàng. Dịch vụ ứng dụng Internet Là dịch vụ viễn thông giá trị gia tăng được cung cấp cho người sử dụng thông qua mạng lưới thiết bị Internet. Dịch vụ ứng dụng Internet được chia làm 2 nhóm là dịch vụ cơ bản và dịch vụ giá trị gia tăng: - Dịch vụ cơ bản là các dịch vụ khách hàng (người sử dụng) sẽ được sử dụng một cách đương nhiên khi đăng ký sử dụng (chấp nhận sử dụng) như truy cập từ xa (truy cập gián tiếp qua mạng điện thoại công cộng), truyền tệp dữ liệu, truy cập các cơ sở dữ liệu theo các phương thức khác nhau (website).

- Dịch vụ gia tăng giá trị là dịch vụ cộng thêm hoặc được phát triển trên nền các dịch vụ cơ bản, ngoài các dịch vụ cơ bản. Dịch vụ gia tăng giá trị được chia thành 2 nhóm chính là: + Nhóm các dịch vụ không tương tác là các dịch vụ đang được thực hiện chỉ có một phía khách hàng là người có khả năng chủ động giao tiếp với hệ thống 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cung cấp dịch vụ của nhà cung cấp. Các dịch vụ không tương tác chỉ thỏa mãn nhu cầu cho khách hàng bằng những nội dung mà nhà cung cấp đã định sẵn bằng phương thức chào hàng mà người được chào hàng là các khách hàng. Ví dụ như dịch vụ Video on Demand (xem video theo yêu cầu), dịch vụ cung cấp thông tin.

+ Nhóm các dịch vụ tương tác là các dịch vụ cho phép các chủ thể có khả năng chủ động cùng lúc gửi và nhận thông tin qua hệ thống cung cấp dịch vụ của nhà cung cấp. Ví dụ như Internet Telephony (điện thoại qua Internet), video conferancing (hội thảo qua mạng Internet), distance learning online (đào tạo từ xa trên mạng), chatting (trò chuyện qua mạng). Ở Việt Nam Nghị định 97/2008/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin điện tử trên Internet là văn bản pháp lý hiện hành cũng qui định các nhóm dịch vụ Internet như trên. Dịch vụ Internet trong Nghị định 97 được định nghĩa là một loại hình dịch vụ viễn thông.

Các chủ thể tham gia cung cấp dịch vụ Internet a. Nhà cung cấp dịch vụ kết nối Internet là đơn vị cung cấp dịch vụ kết nối Internet, cung cấp cổng kết nối Internet ra quốc tế (còn gọi là IXP) IXP là một đơn vị có trách nhiệm đảm bảo thông suốt cho tất cả mọi truy cập, mọi giao dịch với Internet từ tất cả những người sử dụng đến từ các nhà cung cấp dịch vụ. Hai hệ thống lớn mà IXP phải có là hệ thống thiết bị kết nối truy cập Internet và hệ thống đường trục tốc độ cao nối với các Trung tâm Viễn thông trong nước và quốc tế. Nhà cung cấp dịch vụ truy nhập Internet là đơn vị cung cấp dịch vụ truy nhập Internet, cung cấp đường truy nhập Internet trực tiếp và gián tiếp (còn gọi là ISP) ISP là những người trung gian giữa người sử dụng và Internet.

ISP cung cấp cho người dùng các dịch vụ như thư điện tử (E-mail), truyền tập tin (FTP), truy cập các Website trên Internet. Các ISP thuê các dịch vụ kết nối Internet và đường trục tốc độ cao nối đến cổng của IXP. Trên cơ sở đó, ISP 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thực hiện các dịch vụ cho khách hàng. Để có thể cung cấp cho khách hàng những dịch vụ truy cập Internet có chất lượng thì hệ thống thiết bị và năng lực truyền thông của các ISP phải được trang bị mạnh.

Nhà cung cấp dịch vụ ứng dụng trên mạng Internet là đơn vị cung cấp các dịch vụ ứng dụng Internet như là điện thoại trên Internet, thương mại điện tử, thư điện tử (còn gọi là OSP) d. Nhà cung cấp dịch vụ thông tin trên mạng Internet là đơn vị cung cấp dịch vụ thông tin trên Internet bao gồm: báo chí (báo nói, báo hình, báo điện tử), phát hành, sản xuất sản phẩm trên internet và dịch vụ cung cấp các loại hình tin tức điện tử khác trên Internet (còn gọi là ICP) Internet được coi như một xa lộ thông tin quốc tế. Thông tin là thành phần chính giao lưu trên siêu xa lộ đó. Vì vậy, ICP đóng một vai trò rất quan trọng.

Họ là những người thiết lập nên các Website chứa đựng các cơ sở dữ liệu cho mọi người truy cập. Phần lớn thông tin trên Internet là miễn phí. Các ICP hoạt động tương tự như các "tòa soạn báo điện tử". Sự sống của các ICP nằm ở nội dung thông tin.

Nội dung đó phải thường xuyên cập nhật, dễ sử dụng, dễ hệ thống hóa. Nếu chúng ta có dịp truy cập Website của Ngân hàng thế giới (World Bank), các Đầu mối Thương mại (Trade Point) hay của các thị trường chứng khoán (Down Jones), chúng ta sẽ thấy tốc độ cập nhật tin chóng mặt. Đã là một tòa soạn thì phải có ban biên tập, hệ thống cộng tác viên, các nhà phân tích và xử lý tin hùng hậu. Ở nước ta, những ICP được phép hoạt động không mấy ai đạt được yêu cầu đó.

Nhà cung cấp tích hợp tất cả các dịch vụ trên: Một doanh nghiệp có thể tham gia cung cấp dịch vụ Internet với tất cả các vai trò trên vừa là IXP, ISP, OSP, ICP. Nhưng cũng có thể chỉ là một nhà cung cấp dịch vụ Internet riêng biệt. Cho đến nay đã có hơn 10 đơn vị được cấp giấy phép triển khai dịch vụ truy cập Internet gồm: Công ty Điện toán và truyền số liệu - VDC (là đơn 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.