Luận văn Quản trị vốn lưu động Bê tông Bắc Thăng Long - HV Tài chính

Nghiên cứu quản trị vốn lưu động tại Công ty Cổ phần Bê tông Đúc sẵn Bắc Thăng Long, luận văn tốt nghiệp chuyên ngành tài chính doanh nghiệp. Phân tích hiệu

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Nguyệt
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Văn Ninh
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Tài chính doanh nghiệp
• Đề tài: Quản trị vốn lưu động tại Công ty cổ phần bê tông đúc sẵn Bắc Thăng Long
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị vốn lưu động doanh nghiệp

Vốn lưu động đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt đối với doanh nghiệp sản xuất bê tông đúc sẵn như CTCP Bắc Thăng Long. Vốn lưu động bao gồm tài sản ngắn hạn như tiền mặt, khoản phải thu, hàng tồn kho, đảm bảo thanh khoản và duy trì hoạt động liên tục. Quản trị vốn lưu động hiệu quả giúp doanh nghiệp cân bằng giữa khả năng thanh toán và sinh lời, giảm thiểu rủi ro tài chính. Theo học thuyết tài chính hiện đại, vốn lưu động chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản doanh nghiệp, đặc biệt trong ngành xây dựng nơi chu kỳ sản xuất kéo dài. Doanh nghiệp cần xác định nhu cầu vốn lưu động dựa trên quy mô sản xuất, thời gian thu hồi khoản phải thu và tốc độ luân chuyển hàng tồn kho.

1.1. Khái niệm và vai trò vốn lưu động

Vốn lưu động là khoản vốn ngắn hạn dùng để tài trợ cho tài sản lưu động, đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục. Nó bao gồm vốn lưu động thường xuyên (cần thiết để duy trì hoạt động thường xuyên) và vốn lưu động tạm thời (phụ thuộc vào nhu cầu mùa vụ hoặc biến động thị trường). Vai trò chủ yếu là duy trì thanh khoản, giảm thiểu gián đoạn sản xuất, và tối ưu hóa hiệu suất sử dụng vốn. Đối với doanh nghiệp sản xuất, vốn lưu động chiếm 30-50% tổng tài sản, phản ánh mức độ phụ thuộc vào nguồn vốn ngắn hạn. Quản trị hiệu quả giúp giảm chi phí tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh.

1.2. Phân loại vốn lưu động

Vốn lưu động được phân thành hai loại chính: vốn lưu động thường xuyên (NWC) và vốn lưu động tạm thời. NWC là khoản vốn cần thiết để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định, không phụ thuộc vào biến động ngắn hạn. Vốn lưu động tạm thời xuất hiện do nhu cầu tăng đột biến như mùa cao điểm xây dựng hoặc mở rộng sản xuất. Ngoài ra, vốn lưu động còn được phân loại theo hình thái như tiền mặt, khoản phải thu, hàng tồn kho. Mỗi loại đòi hỏi phương pháp quản trị khác nhau, từ tối ưu hóa khoản phải thu đến kiểm soát mức tồn kho hợp lý.

II. Thực trạng quản trị vốn lưu động tại CTCP bê tông đúc sẵn Bắc Thăng Long

CTCP Bê tông đúc sẵn Bắc Thăng Long có quy mô vốn lưu động lớn do đặc thù ngành xây dựng. Theo báo cáo tài chính năm 2021, vốn lưu động chiếm 42% tổng tài sản, chủ yếu dưới dạng hàng tồn kho (45%) và khoản phải thu (38%). Doanh nghiệp gặp khó khăn trong quản trị khoản phải thu do chính sách thanh toán linh hoạt của khách hàng. Tồn kho bê tông đúc sẵn thường xuyên cao do sản xuất theo đơn đặt hàng, dẫn đến chi phí lưu kho tăng. Nguồn vốn lưu động chủ yếu từ vốn chủ sở hữu (60%) và vay ngắn hạn (40%). Hiệu suất sử dụng vốn lưu động chưa tối ưu khi vòng quay khoản phải thu kéo dài 65 ngày, cao hơn ngành trung bình 45 ngày. Rủi ro thanh khoản tiềm ẩn do phụ thuộc nhiều vào vốn vay ngắn hạn.

2.1. Tình hình tài sản lưu động hiện tại

Tài sản lưu động của doanh nghiệp chủ yếu gồm tiền mặt (15%), khoản phải thu (38%), và hàng tồn kho (45%). Hàng tồn kho chiếm tỷ trọng lớn do đặc thù sản xuất theo đơn đặt hàng, dẫn đến chi phí lưu kho tăng 12% so với năm trước. Khoản phải thu tăng 25% do chính sách tín dụng mở rộng nhằm cạnh tranh. Tiền mặt duy trì ở mức thấp (15%) do doanh nghiệp ưu tiên đầu tư vào tài sản cố định. Tỷ lệ nợ ngắn hạn trên vốn lưu động là 60%, cao hơn mức an toàn 40%, tiềm ẩn rủi ro thanh khoản nếu khách hàng chậm thanh toán.

2.2. Đánh giá hiệu quả quản trị vốn lưu động

Hiệu quả quản trị vốn lưu động được đánh giá thông qua các chỉ tiêu như vòng quay khoản phải thu (65 ngày), vòng quay hàng tồn kho (8 lần/năm), và tỷ lệ vốn lưu động trên doanh thu (22%). Các chỉ tiêu này cho thấy doanh nghiệp đang quản trị vốn lưu động chưa hiệu quả khi vòng quay khoản phải thu cao hơn ngành 20 ngày. Tồn kho quay vòng chậm do sản xuất theo đơn đặt hàng, trong khi khoản phải thu tăng do mở rộng tín dụng. Tỷ lệ vốn lưu động trên doanh thu 22% thấp hơn mức trung bình ngành 28%, phản ánh khả năng sinh lời từ vốn lưu động chưa cao.

III. Giải pháp tối ưu hóa quản trị vốn lưu động

Doanh nghiệp cần áp dụng mô hình tài trợ vốn lưu động linh hoạt kết hợp giữa vốn thường xuyên và vốn tạm thời. Đầu tiên, doanh nghiệp nên tối ưu hóa khoản phải thu bằng cách áp dụng chính sách tín dụng chặt chẽ hơn, giảm thời gian thu hồi xuống dưới 45 ngày thông qua ưu đãi thanh toán sớm. Thứ hai, kiểm soát mức tồn kho thông qua hệ thống quản lý kho thông minh, giảm tồn kho thừa bằng sản xuất theo nhu cầu thực tế. Thứ ba, đa dạng hóa nguồn vốn lưu động bằng cách tăng tỷ trọng vốn chủ sở hữu lên 70%, giảm phụ thuộc vào vốn vay ngắn hạn. Cuối cùng, ứng dụng công nghệ để theo dõi luân chuyển vốn lưu động theo thời gian thực, phát hiện kịp thời các bất thường.

3.1. Hoàn thiện chính sách khoản phải thu

Doanh nghiệp nên thiết lập chính sách tín dụng rõ ràng với hạn mức tín dụng cho từng khách hàng dựa trên lịch sử thanh toán. Áp dụng ưu đãi thanh toán sớm (giảm 2% nếu thanh toán trong 10 ngày) để khuyến khích khách hàng thanh toán nhanh hơn. Đồng thời, tăng cường công tác thu hồi nợ quá hạn bằng cách thành lập bộ phận thu hồi nợ chuyên trách. Theo dõi chặt chẽ tuổi nợ phải thu, cảnh báo sớm các khoản nợ có nguy cơ quá hạn. Mục tiêu là giảm vòng quay khoản phải thu xuống còn 45 ngày, tiết kiệm chi phí tài chính và cải thiện dòng tiền.

3.2. Tối ưu hóa quản lý hàng tồn kho

Doanh nghiệp cần áp dụng hệ thống quản lý kho thông minh kết hợp với phần mềm hoạch định nhu cầu vật tư (MRP). Thiết lập mức tồn kho tối ưu dựa trên dự báo nhu cầu, tránh tồn kho thừa do sản xuất theo đơn đặt hàng. Đàm phán với nhà cung cấp về điều khoản thanh toán linh hoạt, kéo dài thời gian thanh toán từ 30 ngày lên 45 ngày để giảm áp lực vốn lưu động. Đồng thời, đa dạng hóa sản phẩm tồn kho để tăng khả năng tiêu thụ, tránh tình trạng tồn kho ứ đọng. Mục tiêu là giảm vòng quay hàng tồn kho xuống còn 6 lần/năm, tiết kiệm chi phí lưu kho 15%.

IV. Kết luận và khuyến nghị áp dụng

Quản trị vốn lưu động hiệu quả là yếu tố quyết định đến khả năng thanh toán và sinh lời của doanh nghiệp. Tại CTCP Bê tông đúc sẵn Bắc Thăng Long, vốn lưu động chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản, nhưng hiệu quả sử dụng chưa tối ưu do quản trị khoản phải thu và tồn kho chưa chặt chẽ. Giải pháp đề xuất tập trung vào hoàn thiện chính sách tín dụng, tối ưu hóa quản lý tồn kho, và đa dạng hóa nguồn vốn. Việc áp dụng mô hình tài trợ vốn linh hoạt kết hợp giữa vốn thường xuyên và vốn tạm thời sẽ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro thanh khoản, cải thiện hiệu quả sử dụng vốn. Kết quả nghiên cứu cho thấy nếu thực hiện đồng bộ các giải pháp, doanh nghiệp có thể giảm vòng quay khoản phải thu xuống 45 ngày, giảm chi phí tài chính 12% và nâng cao năng lực cạnh tranh.

4.1. Tóm lược kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng quản trị vốn lưu động tại CTCP Bê tông đúc sẵn Bắc Thăng Long thông qua phân tích tình hình tài sản lưu động, khoản phải thu, và hàng tồn kho. Kết quả cho thấy doanh nghiệp đang quản trị vốn lưu động chưa hiệu quả khi vòng quay khoản phải thu cao hơn ngành 20 ngày, tồn kho quay vòng chậm, và phụ thuộc nhiều vào vốn vay ngắn hạn. Các chỉ tiêu tài chính phản ánh hiệu quả sử dụng vốn lưu động thấp hơn mức trung bình ngành, tiềm ẩn rủi ro thanh khoản. Giải pháp đề xuất tập trung vào tối ưu hóa quản trị khoản phải thu, tồn kho, và đa dạng hóa nguồn vốn.

4.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Trong tương lai, nghiên cứu nên mở rộng phạm vi đánh giá hiệu quả quản trị vốn lưu động thông qua phân tích so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành. Cần nghiên cứu sâu hơn về tác động của công nghệ số (như blockchain cho quản lý khoản phải thu) đến hiệu quả quản trị vốn lưu động. Ngoài ra, đề xuất xây dựng mô hình dự báo nhu cầu vốn lưu động dựa trên dữ liệu lịch sử và xu hướng thị trường. Việc ứng dụng các công cụ phân tích tài chính tiên tiến như mô hình Dupont cũng giúp đánh giá toàn diện hơn hiệu quả sử dụng vốn lưu động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ VỐN LƯU ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 Vốn lưu động và nguồn hình thành vốn lưu động của doanh nghiệp 1.1 Khái niệm và đặc điểm vốn lưu động của doanh nghiệp • Khái niệm vốn lưu động: Trước hết, doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh. Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp đều phải có các yếu tố cơ bản là tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, để có được các yếu tố đó các doanh nghiệp phải bỏ ra một số vốn tiền tệ nhất định phù hợp với quy mô và điều kiện kinh doanh của doanh nghiệp. Số vốn tiền tệ ứng trước để đầu tư mua sắm, hình thành tài sản cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được gọi là vốn kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong quá trình sản xuất kinh doanh, vốn kinh doanh của doanh nghiệp không ngừng vận động, chuyển đổi hình thái biểu hiện. Từ hình thái vốn tiền tệ ban đầu sang hình thái vốn vật tư, hàng hóa và cuối cùng lại trở về hình thái vốn tiền tệ. Quá trình này được diễn ra liên tục, thường xuyên lặp đi lặp lại sau mỗi chu kỳ kinh doanh và được gọi là quá trình tuần hoàn, chu chuyển vốn kinh doanh của doanh nghiệp. Dựa theo đặc điểm luân chuyển của vốn kinh doanh, vốn kinh doanh của doanh nghiệp được chia thành vốn cố định và vốn lưu động.

Trong đó vốn lưu động của doanh nghiệp là số vốn tiền tệ ứng trước dùng để mua sắm, hình thành các tài sản lưu động (TSLĐ) dùng trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Căn cứ vào phạm vi sử dụng TSLĐ của SV: Nguyễn Thị Bích Nguyệt 5 Lớp: CQ55/11.09 Học Viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp doanh nghiệp thường được chia thành 2 bộ phận TSLĐ sản xuất và TSLĐ lưu thông. TSLĐ sản xuất bao gồm các loại như nguyên liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế đang trong quá trình dự trữ sản xuất và các loại sản phẩm dở dang, bán thành phẩm đang trong quá trình sản xuất. TSLĐ lưu thông gồm các loại tài sản đang nằm trong quá trình lưu thông như thành phẩm trong kho chờ tiêu thụ, các khoản phải thu, vốn bằng tiền.

Trong quá trình kinh doanh, TSLĐ sản xuất và TSLĐ lưu thông luôn vận động, chuyển hóa, thay thế đổi chỗ cho nhau, đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh được diễn ra nhịp nhàng, liên tục. Và để hình thành các TSLĐ, doanh nghiệp phải ứng ra một số vốn tiền tệ nhất định để mua sắm các tài sản đó, số vốn này được gọi là vốn lưu động của doanh nghiệp. Như vậy, có thể nói: “Vốn lưu động là toàn bộ số tiền ứng trước mà doanh nghiệp bỏ ra để đầu tư hình thành nên các TSLĐ thường xuyên cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp”. • Đặc điểm vốn lưu động: Thứ nhất, VLĐ trong quá trình chu chuyển luôn thay đổi hình thái biểu hiện.

Vốn lưu động của doanh nghiệp thường xuyên vận động chuyển hóa lần lượt qua nhiều hình thái khác nhau, được thể hiện qua sơ đồ sau: + Đối với doanh nghiệp sản xuất: T- H.H’- T' + Đối với doanh nghiệp thương mại: T- H- T' + Đối với các tổ chức tín dụng trung gian: T- T' Thứ hai, giá trị của vốn lưu động được dịch chuyển toàn bộ, một lần vào giá trị sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ sản xuất ra và được bù đắp lại toàn bộ khi thu được tiền bán sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ sau mỗi chu kỳ kinh doanh. Thứ ba, VLĐ hoàn thành một vòng tuần hoàn sau một chu kỳ kinh doanh. Quá trình vận động chuyển hóa của VLĐ diễn ra thường xuyên, liên tục và lặp SV: Nguyễn Thị Bích Nguyệt 6 Lớp: CQ55/11.09 Học Viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp lại sau mỗi chu kỳ kinh doanh, tạo thành vòng tuần hoàn, chu chuyển của vốn lưu động.2 Phân loại vốn lưu động của doanh nghiệp Để đạt được hiệu quả trong việc sử dụng và quản lý, vốn lưu động đã được phân loại theo những tiêu thức nhất định như sau: - Phân loại theo hình thái biểu hiện của vốn lưu động: vốn lưu động được chia thành: + Vốn vật tư, hàng hóa: là các khoản vốn lưu động có hình thái biểu hiện bằng vật cụ thể như là vốn tồn kho nguyên vật liệu, sản phẩm dở dang, bán thành phẩm, thành phẩm. + Vốn bằng tiền và các khoản phải thu: chủ yếu là các khoản phải nợ thu của khách hàng, thể hiện số tiền mà khách hàng nợ doanh nghiệp phát sinh trong quá trình bán hàng hóa, dịch vụ dưới hình thức bán trước trả sau.

Ngoài ra còn có các khoản tạm ứng, các khoản phải thu khác…  Cách phân loại này giúp doanh nghiệp đánh giá được mức độ dự trữ tồn kho, khả năng thanh toán, tính thanh khoản của các tài sản đầu tư trong doanh nghiệp. - Phân loại theo vai trò của vốn lưu động: + Vốn lưu động trong khâu dự trữ sản xuất: là bộ phận VLĐ để thành lập dự trữ về vật tư, hàng hóa trong quá trình sản xuất kinh doanh, đảm bảo quá trình sản xuất kinh doanh diễn ra bình thường. Bao gồm vốn nguyên nhiên vật liệu, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ nhỏ dự trữ sản xuất. + Vốn lưu động trong khâu sản xuất: là bộ phận VLĐ kể từ khi doanh nghiệp xuất vật tư vào sản xuất cho đến khi tạo ra sản phẩm, gồm vốn bán thành phẩm, sản phẩm dở dang, vốn chi phí trả trước.

SV: Nguyễn Thị Bích Nguyệt 7 Lớp: CQ55/11.09 Học Viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp + Vốn lưu động trong khâu lưu thông: là bộ phận VLĐ kể từ khi thành phẩm nhập kho, xuất bán đến khi thu tiền về; gồm vốn thành phẩm, vốn trong thanh toán, vốn đầu tư ngắn hạn, vốn bằng tiền.  Cách phân loại này cho thấy vai trò của từng loại vốn lưu động trong quá trình sản xuất kinh doanh. Thông qua đó doanh nghiệp lựa chọn bố trí cơ cấu vốn đầu tư hợp lý, đảm bảo sự cân đối về năng lực sản xuất giữa các giai đoạn trong quá trình sản xuất kinh doanh, đồng thời làm tăng tốc độ luân chuyển vốn của doanh nghiệp.3 Nguồn hình thành vốn lưu động của doanh nghiệp Căn cứ vào tiêu thức thời gian huy động vốn và sử dụng vốn thì nguồn vốn lưu động của một doanh nghiệp được phân chia thành 2 bộ phận là nguồn vốn lưu động thường xuyên và nguồn vốn lưu động tạm thời. + Nguồn vốn lưu động tạm thời: là nguồn vốn có tính chất ngắn hạn (dưới một năm), được sử dụng để tài trợ cho tài sản lưu động của doanh nghiệp nhằm đáp ứng những nhu cầu biến động tăng giảm theo chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp.

+ Nguồn vốn lưu động thường xuyên: là nguồn vốn ổn định, có tính chất dài hạn để tài trợ cho tài sản lưu động thường xuyên cần thiết trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đảm bảo cho hoạt động kinh doanh được diễn ra thường xuyên. Nguồn vốn này để đánh giá mức độ an toàn hay rủi ro tài chính trong hoạt động của doanh nghiệp. Nguồn vốn lưu động thường xuyên tại một thời điểm được xác định bằng công thức sau: Nguồn vốn thường xuyên = Nguồn vốn dài hạn – Tài sản dài hạn Nguồn vốn thường xuyên = Tài sản ngắn hạn – Nợ phải trả ngắn hạn SV: Nguyễn Thị Bích Nguyệt 8 Lớp: CQ55/11.09 Học Viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp Cách tính được minh họa theo sơ đồ dưới đây: TÀI SẢN NGUỒN VỐN A. Tài sản ngắn hạn Nợ ngắn hạn Nguồn vốn lưu Nguồn vốn thường động thường xuyên xuyên +Nợ dài hạn B.

Tài sản dài hạn +Nguồn vốn chủ sở hữu Hình 1.1: Xác định nguồn vốn lưu động thường xuyên Nhờ vào việc phân chia nguồn hình thành vốn lưu động nói trên, sẽ giúp cho các nhà quản trị đánh giá được tình hình tài trợ tài sản lưu động của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, các nhà quản trị sẽ có những điều chỉnh và lựa chọn chính sách tài trợ vốn lưu động thích hợp cho doanh nghiệp.2 Quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp 1.1 Khái niệm và mục tiêu quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp 1.1 Khái niệm quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp Trên cơ sở định hướng kết hợp giữa nền tảng lý luận về quản trị tài chính doanh nghiệp được đặt trong mối tương quan với đặc điểm và tính chất của vốn lưu động trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, chúng ta có thể đưa ra khái niệm quản trị vốn lưu động như sau: “Quản trị vốn lưu động là quá trình phân tích, hoạch định, lựa chọn, ra các quyết định, tổ chức thực hiện song song với việc kiểm soát, điều chỉnh một cách hợp lý các quyết định tài chính ngắn hạn liên quan trực tiếp tới vốn lưu động trong doanh nghiệp để qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh SV: Nguyễn Thị Bích Nguyệt 9 Lớp: CQ55/11.09 Học Viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp doanh cũng như thực hiện được mục tiêu tối đa hóa giá trị cho doanh nghiệp”.2 Mục tiêu quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trường để có thể tồn tại và phát triển các doanh nghiệp phải không ngừng nâng cao trình độ quản lý các hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Một trong những vấn đề mà doanh nghiệp cần phải quan tâm chính là tăng cường công tác quản trị vốn lưu động. Mục tiêu của quản trị là tạo ra giá trị thặng dư, tức tìm ra phương thức thích hợp để thực hiện công việc nhằm đạt hiệu quả cao nhất với chi phí các nguồn lực ít nhất.

Bởi vậy, với mỗi lĩnh vực, ngành nghề sản xuất khác nhau thì quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp đề có những mục tiêu chung nhất định như: - Tối đa hóa lợi ích của doanh nghiệp: muốn thực hiện được mục tiêu này doanh nghiệp cần tối ưu hóa khả năng sinh lời đồng thời tối thiểu hóa các rủi ro mà doanh nghiệp có khả năng gặp phải trong quá trình sản xuất kinh doanh. - Đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu về vốn lưu động: các doanh nghiệp cần có những kế hoạch cụ thể về kế hoạch sản xuất kinh doanh từ đó đề ra các biện pháp huy động vốn phù hợp với mỗi giai đoạn khác nhau.