Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận Chương 3: Phân tích thực trạng quản trị rủi ro trong quy trình nhập khẩu mặt hàng thiết bị máy móc công nghiệp từ thị trường Trung Quốc của Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Kỹ thuật National Fortune. Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất tăng cường quản trị rủi ro trong quy trình nhập khẩu mặt hàng thiết bị máy móc công nghiệp từ thị trường Trung Quốc của Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Kỹ thuật National Fortune. 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG QUY TRÌNH NHẬP KHẨU MẶT HÀNG THIẾT BỊ MÁY MÓC CÔNG NGHIỆP TỪ THỊ TRƯỜNG TRUNG QUỐC CỦA CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ KỸ THUẬT NATIONAL FORTUNE 2. Một số khái niệm cơ bản 2.
Khái niệm thiết bị máy móc công nghiệp Máy móc, thiết bị công nghiệp là các loại máy móc hỗ trợ cho việc nghiên cứu, sản xuất, chế biến giúp con người thực hiện các công việc nhanh chóng, chuyên nghiệp hơn trên mọi lĩnh vực. Từ đó thúc đẩy được quá trình phát triển kinh tế, nâng cao năng suất lao động. Hầu như hiện nay trong các ngành công nghiệp đều đã và đang sử dụng các loại máy móc có ứng dụng công nghệ hiện đại 2. Khái niệm quy trình nhập khẩu “Nhập khẩu hàng hóa là hoạt động đưa hàng hóa từ nước ngoài vào trong lãnh thổ Việt Nam hoặc từ những khu vực đặc biệt trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo pháp luật quy định” (Luật thương mại Việt Nam, 2005) Quy trình nhập khẩu hàng hóa là một chuỗi các hoạt động mà doanh nghiệp cần thực hiện để đưa hàng hóa từ nước ngoài vào trong lãnh thổ Việt Nam hoặc từ những khu vực đặc biệt trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo pháp luật quy định 2.
Khái niệm rủi ro, tổn thất 2. Khái niệm về rủi ro “Rủi ro là những sự kiện bất lợi, bất ngờ đã xảy ra gây tổn thất cho con người trong các hoạt động của mình mặc dù rủi ro là sự kiện khách quan xảy ra ngoài ý muốn của con người những con người lại hoàn toàn có thể kiểm soát được rủi ro ở các mức độ khác nhau từ đó có những biện pháp hạn chế tối đa những tổn thất rủi ro mang đến” (PGS. Doãn Kế Bôn, 2009, Giáo trình quản trị thương mại quốc tế). Một sự kiện được coi là rủi ro khi đồng thời thỏa mãn ba điều kiện dưới đây: - Rủi ro là sự kiện bất ngờ đã xảy ra.
- Rủi ro là những sự cố gây ra tổn thất. 7 - Rủi ro là sự kiện ngoài mong đợi. Khái niệm tổn thất “Tổn thất là những thiệt hại, mất mát về tài sản; cơ hội mất hưởng; về con người, tinh thần, sức khỏe và sự nghiệp của họ do những nguyên nhân từ các rủi ro gây ra” (PGS. Doãn Kế Bôn, 2009, Giáo trình quản trị thương mại quốc tế).
Tổn thất có thể là hữu hình (tổn thất tài sản, con người, sức khoẻ) và cũng có thể là vô hình (cơ hội mất hưởng, tinh thần, đe dọa sự nghiệp. Tổn thất vô hình hoàn toàn có thể đo lường và quy đổi ra thành tiền, và trong không ít các trường hợp tổn thất vô hình còn lớn hơn cả tổn thất hữu hình, chẳng hạn, vì rủi ro chậm trễ thời gian trong vận chuyển hàng hóa, đã bỏ lỡ cơ hội kinh doanh, dẫn đến không được hưởng lãi và còn bị phạt hợp đồng, giảm uy tín trong kinh doanh. Trong thực tế hoạt động thương mại quốc tế, thường người ta chỉ đề cập đến những tổn thất hữu hình. Rủi ro và tổn thất là hai phạm trù khác nhau cùng phản ánh một sự kiện không may xảy ra, nhưng có mối quan hệ nhân quả, theo đó, rủi ro là nguyên nhân còn tổn thất là hậu quả.
Rủi ro phản ánh về mặt chất của sự kiện, bao gồm nguyên nhân, mức độ, tính chất nguy hiểm còn tổn thất phản ánh về mặt lượng của sự kiện, nghĩa là phản ánh mức độ những thiệt hại, mất mát về vật chất và tinh thần có nguyên nhân từ rủi ro gây ra, qua đó thấy được mức độ nghiêm trọng của sự kiện. Từ đây chúng ta thấy rằng, nghiên cứu rủi ro không thể tách rời với nghiên cứu về tổn thất. Khái niệm quản trị rủi ro “Quản trị rủi ro là quá trình nhận dạng phân tích (bao gồm cả đo lường và đánh giá) rủi ro xây dựng và triển khai kế hoạch kiểm soát, tài trợ để khắc phục các hậu quả của rủi ro” (PGS.TS Trần Hùng, 2017, Giáo trình quản trị rủi ro). “Quản trị rủi ro trong tác nghiệp thương mại quốc tế là hệ thống các nghiệp vụ nhằm nhận dạng, đánh giá và đối phó với những nguyên nhân, hậu quả của rủi ro trong quá trình tiến hành các tác nghiệp thương mại quốc tế” (PGS.
Doãn Kế Bôn, 2009, Giáo trình quản trị thương mại quốc tế). Như vậy quản trị rủi ro trong tác nghiệp thương mại quốc tế không chỉ đơn thuần là nhận dạng được rủi ro mà quan trọng hơn là phải đánh giá được mức độ nguy hiểm của 8 rủi ro và đưa ra các biện pháp hạn chế tới mức thấp nhất những tổn thất do rủi ro mang đến trong từng tác nghiệp của chuỗi tác nghiệp thương mại quốc tế từ khi lựa chọn đối tác cho đến khi thanh toán tiền hàng và thực hiện các nghĩa vụ liên quan khác. Quản trị rủi ro trong tác nghiệp thương mại quốc tế cần phải được tiến hành một cách đồng bộ từ xác lập kế hoạch nhân sự đến triển khai các tác nghiệp trong từng khâu từng tác nghiệp với khả năng huy động và vận dụng tối đa các nguồn lực cả bên trong và bên ngoài doanh nghiệp theo phương châm “phòng ngừa” được ưu tiên trước mắt. Khái niệm quản trị rủi ro trong quy trình nhập khẩu hàng hóa Từ khái niệm quản trị rủi ro ta thấy, quản trị rủi ro trong quy trình nhập khẩu hàng hóa là hệ thống các nghiệp vụ nhằm nhận dạng, đánh giá và đối phó với những nguyên nhân, hậu quả của rủi ro trong quá trình nhập khẩu hàng hóa.
Cơ sở lý thuyết về quy trình nhập khẩu hàng hóa 2. Chủ thể của hoạt động nhập khẩu hàng hóa - Người nhập khẩu là người đứng ra thực hiện các hoạt động nhằm nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ từ nước ngoài vào trong nước - Người xuất khẩu là người đứng ta thực hiện các hoạt động nhằm xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ ra nước ngoài - Ngoài ta trong hoạt động xuất khẩu hàng hóa còn có sự tham gia của các bên trung gian như forwarder để đảm bảo hàng hóa được vận chuyển đúng thời gian, nhanh chóng và thuận tiện. Các hình thức nhập khẩu hàng hóa ● Nhập khẩu trực tiếp Đối với hình thức này thì người mua và người bán hàng hóa trực tiếp giao dịch với nhau, quá trình mua và bán không hề ràng buộc lẫn nhau. Nhập khẩu trực tiếp được tiến hành khá đơn giản.
Trong đó, bên nhập khẩu muốn ký kết được hợp đồng kinh doanh nhập khẩu thì phải nghiên cứu thị trường, tìm kiếm đối tác phù hợp, ký kết và thực hiện hợp đồng, tự bỏ vốn, chịu mọi rủi ro và chi phí trong giao dịch… ● Nhập khẩu ủy thác 9 Nhập khẩu ủy thác được hiểu là hoạt động dịch vụ thương mại theo đó chủ hàng thuê một đơn vị trung gian thay mặt và đứng tên nhập khẩu hàng hóa bằng hợp đồng ủy thác. ● Buôn bán đối lưu Buôn bán đối lưu có thể được coi là một phương thức thanh toán trong thương mại quốc tế, được sử dụng chủ yếu trong các giao dịch mua bán với chính phủ những nước đang phát triển. Hàng hóa và dịch vụ được đổi lấy hàng hóa và dịch vụ khác có giá trị tương đương. ● Tạm nhập tái xuất Tạm nhập tái xuất là hình thức mà thương nhân Việt Nam nhập khẩu tạm thời hàng hóa vào Việt Nam, nhưng sau đó lại xuất khẩu chính hàng hóa đó ra khỏi Việt Nam sang một nước khác.
Hình thức này là tiến hành nhập khẩu hàng hóa nhưng không để tiêu thụ trong nước mà để xuất khẩu sang một nước thứ ba nhằm thu lợi nhuận. Giao dịch này bao gồm cả nhập khẩu và xuất khẩu với mục đích thu lại lượng ngoại tệ lớn hơn số vốn ban đầu đã bỏ ra. ● Nhập khẩu gia công Là hình thức mà bên nhận gia công của Việt Nam nhập khẩu nguyên vật liệu từ người thuê gia công ở nước ngoài, theo hợp đồng gia công đã ký kết. Các bước trong quy trình nhập khẩu hàng hóa ● Bước 1: Xác định loại hàng hoá nhập khẩu Doanh nghiệp xác định loại hàng hóa định nhập thuộc nhóm hàng nào có phải là mặt hàng bị cấm hay không hoặc là mặt hàng đó có cần phải xin giấy phép nhập khẩu hay không, hay là mặt hàng cần công bố chuẩn hợp quy hoặc hàng cần kiểm tra chuyên ngành.
● Bước 2: Ký hợp đồng ngoại thương Hợp đồng ngoại thương sẽ được yêu cầu trong tất cả các bộ hồ sơ xuyên suốt quá trình nhập khẩu hàng hóa. Nội dung trong hợp đồng phải được ghi chép rõ ràng, chi tiết, 10 tuân theo quy định của pháp luật và thường bao gồm có nội dung như: Tên mặt hàng, số lượng, trọng lượng, giá thành, quy cách đóng gói,. ● Bước 3: Kiểm tra bộ chứng từ hàng hóa và theo dõi đóng hàng Trước khi tiến hành nhập một lô hàng, doanh nghiệp yêu cầu bên đối tác tiến hành chuẩn bị các chứng từ cũng như theo dõi tiến trình đóng hàng và thông tin cập nhật từ họ. Doanh nghiệp xin giấy phép nhập khẩu (nếu có) - áp dụng cho nhập khẩu hàng bằng đường biển, đường hàng không, Mua bảo hiểm (nếu có),.
và đảm bảo chuẩn bị đầy đủ các chứng từ sau: - Sale contract: Hợp đồng thương mại - Bill of lading: Vận đơn lô hàng - Commercial invoice: Hóa đơn thương mại - Packing list: Phiếu đóng gói hàng hóa - C/O: giấy chứng nhận xuất xứ lô hàng - Một số giấy tờ khác có liên quan ● Bước 4: Nhận giấy báo hàng đến & Đăng ký kiểm tra chuyên ngành Nếu hàng hoá nhập khẩu nằm trong danh mục hàng hóa phải kiểm tra thì đây là một thủ tục bắt buộc. Sau khi doanh nghiệp nhận được giấy báo hàng đến (arrival notice) thì doanh nghiệp phải đi đăng ký kiểm tra chuyên ngành. Thông thường hãng vận chuyển sẽ gửi giấy này cho doanh nghiệp khoảng hai ngày trước khi tàu đến cảng.
