phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, và phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản trị hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường trung học phổ thông. Chƣơng 2: Thực trạng quản trị hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường THPT Khoa học Giáo dục. Chƣơng 3: Biện pháp quản trị hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường THPT Khoa học Giáo dục. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI TẠI TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.
Tổng quan nghiên cứu 1. Các văn bản các cấp quản lý giáo dục có liên quan đến hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ".Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh mà hưng thịnh, nguyên khí suy thì thế nước yếu mà thấp hèn. Vì thế các bậc đế vương thánh minh không đời nào không coi việc giáo dục nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí quốc gia làm công việc cần thiết. Phát biểu nổi tiếng năm 1442 nói về lịch sử khoa thi của Tiến sĩ triều Lê, Thân Nhân Trung được ghi trên văn bia Tiến sĩ đầu tiên dựng tại Văn Miếu Quốc Tử Giám vào năm 1484 tính đến nay còn nguyên giá trị với vai trò của giáo dục.
Với bất kỳ một quốc gia nào, vào thời đại nào muốn phát triển đột phá đều phải dựa vào nguồn lực trí tuệ. Chính vì vậy, việc phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng, trọng dụng, tạo điều kiện để nhân tài được phát huy tài năng, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là một yêu cầu cấp bách, không thể chậm trễ, có ý nghĩa sống còn vì thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Từ những ngày đầu thành lập Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Dù đất nước ta đang rơi vào hoàn cảnh khó khăn, tài chính thâm hụt, nước nhà chia cắt, thù trong giặc ngoài nhưng Người vẫn quan tâm đến công cuộc diệt “giặc dốt”.
Ngày 20 tháng 11 năm 1946 trong bài viết “Tìm người tài đức” đăng trên Báo Cứu Quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định “Nước nhà cần phải kiến thiết. Kiến thiết cần phải có nhân tài, trong số 20 triệu đồng bào chắc không thiếu gì người có tài, có đức…”. [25] Hơn 40 năm trở lại đây, phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ luôn được coi là quốc sách hàng đầu, là then chốt trong sự nghiệp phát triển đất nước; đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển. Đã 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com có nhiều Nghị quyết của Trung ương ban hành về các nội dung này: Nghị quyết số 14-NQ/TW của Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương khóa IV ngày 11 tháng 1 năm 1979 về cải cách giáo dục, trong đó xem giáo dục là bộ phận quan trọng của cách mạng tư tưởng, thực hiện nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ từ nhỏ tới lúc trưởng thành, thực hiện tốt nguyên lý giáo dục: “học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội”[12]; Nghị quyết số 04-NQ/HNTW của Hội nghị Ban chấp hành Trung Ương Đảng khóa VII ngày 14 tháng 01 năm 1993 về tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo; Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung Ương Đảng khóa VIII năm 1996 về định hướng chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nhiệm vụ đến năm 2000; Nghị quyết số 29-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 8 ban chấp hành Trung ương khóa XI ngày 04 tháng 11 năm 2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, thể hiện cụ thể đường lối của Đảng trên lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) đã nêu: “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hoá và con người Việt Nam”[14]. Thực hiện quan điểm chỉ đạo của Đảng, các cấp Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các chính quyền địa phương đã ban hành các quyết định, thông tư, quy chế hướng dẫn lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng, khuyến khích, động viên, khen thưởng học sinh giỏi và giáo viên tham gia công tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Ngày 24 tháng 6 năm 2010, Thủ tướng chính phủ đã ban hành quyết định và phê duyệt “Đề án phát triển hệ thống trường THPT chuyên giai đoạn 2010-2020” trong đó nhấn mạnh đến công tác đào tạo, bồi dưỡng HSG và sinh viên tài năng. Ngày 13 tháng 6 năm 2012, Thủ tướng chính phủ ban hành Quyết định 711/QĐ-TTg phê duyệt “Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020”.
Quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục trong giai đoạn này có nhấn mạnh đến công tác đào tạo, bồi dưỡng học sinh, sinh viên tài năng (phần 3 mục III). Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa, hội nhập 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quốc tế phải chú trọng thỏa mãn nhu cầu phát triển của mỗi người học, những người có năng khiếu được phát triển tài năng. Ngày 18 tháng 12 năm 1998, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định số 65/1998/QĐ-BGD&ĐT về Quy chế thi chọn học sinh giỏi quốc gia lớp 12 trung học phổ thông; Ngày 11 tháng 5 năm 2006, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định số 18/2006/QĐ-BGDĐT về Quy chế thi chọn học sinh trung học phổ thông vào các đội tuyển quốc gia tham dự các kỳ thi Olympic quốc tế và khu vực các môn văn hoá. Ngày 29 tháng 12 năm 2006, Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế thi chọn học sinh giỏi theo quyết định số 52/2006/QĐ-BGDĐT.
Ngày 25 tháng 11 năm 2011 Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế thi chọn HSG cấp quốc gia theo thông tư số 56/2011/TT-BGDĐT. Quy chế này quy định về việc thi chọn HSG quốc gia đồng thời giao cho các địa phương quy định cụ thể về việc tổ chức các kỳ thi chọn HSG cấp cơ sở tại đơn vị, địa phương. Gần đây nhất, ngày 25 tháng 8 năm 2014, Bộ GD&ĐT bạn hành Thông tư số 22/VBHN-BGDĐT về quy chế thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia thay thế cho các quy chế trước đó. Quy chế quy định về: công tác chuẩn bị cho kỳ thi; công tác đề thi, coi thi, chấm thi và phúc khảo, xử lý kết quả thi; chế độ báo cáo và lưu trữ; thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm và khen thưởng của kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT và kỳ thi chọn học sinh THPT vào các đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế và khu vực.
Ngày 16 tháng 12 năm 2009 Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công văn số 10803/BGDĐT-GDTrH hướng dẫn thực hiện chương trình chuyên sâu các môn chuyên cấp THPT. Ngày 15 tháng 02 năm 2012 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 06/2012/TT-BGDĐT về quy chế tổ chức và hoạt động của trường trung học phổ thông chuyên, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, tổ chức, quản lý, tuyển sinh của các trường THPT chuyên. Đối với từng địa phương, chính quyền các địa phương cũng rất quan tâm đến công tác phát hiện, bồi dưỡng, trọng dụng nhân tài và nguồn nhân lực chất lượng cao. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ngày 17 tháng 7 năm 2013 của Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 14/2013/NQ-HĐND về chính sách trọng dụng nhân tài trong xây dựng, phát triển Thủ đô.
Ngày 16 tháng 06 năm 2015, UBND thành phố Hà Nội ra quyết định số 2735/QĐ-UBND ban hành quy chế hoạt động của quỹ ưu đãi, khuyến khích các nhà khoa học đầu ngành, chuyên gia giỏi, người có trình độ cao tham gia cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và phát triển thủ đô. Ngày 02 tháng 7 năm 2004 UBND Thành phố Hồ Chí Minh ban hành quyết định số 162/2004/QĐ-UB về quy định chế độ khen thưởng học sinh giỏi đạt giải trong các kỳ thi và giáo viên có công đào tạo, bồi dưỡng học sinh giỏi đạt giải trong các kỳ thi. Ngày 12 tháng 7 năm 2018, Hội đồng nhân dân thành phố Hải Phòng ra Nghị quyết số 06/2018/NQ-HĐND quy định cơ chế chính sách trong phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng học sinh giỏi; tuyển chọn, sử dụng, đãi ngộ đội ngũ giáo viên giỏi trong lĩnh vực đào tạo, bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia, quốc tế thành phố Hải Phòng. Ngày 17 tháng 7 năm 2015, Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Tĩnh khóa XVI, kỳ họp thứ 14 ban hành quy định các chính sách: Chế độ học bổng khuyến khích, trợ cấp sinh hoạt, hỗ trợ đối với cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh trường THPT chuyên Hà Tĩnh và chính sách ưu đãi đối với giáo viên và học sinh tham gia bồi dưỡng đội tuyển dự thi học sinh giỏi các môn văn hóa và cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học.
Nhìn chung những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; các quy chế, hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT và của Phòng GD&ĐT về quy chế dạy học và quy chế quản lý hoạt động dạy học, quy chế thi chọn HSG; các cơ chế, chính sách của chính quyền các địa phương liên quan đến công tác tuyển chọn, bồi dưỡng, trọng dụng nhân tài là cơ sở pháp lý có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quản trị hoạt động bồi dưỡng HSG và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Các công trình nghiên cứu về quản lý, quản trị hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học phổ thông Công tác phát hiện và bồi dưỡng HSG là trách nhiệm và là một trong các 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhiệm vụ hàng đầu của các trường THPT hiện nay. Những năm gần đây, có rất nhiều công trình nghiên cứu, đề tài, tham luận về công tác nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng của nhà trường nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển đất nước trong thời đại quốc tế hóa và hội nhập toàn cầu.