Luận văn thạc sĩ quản lý xung đột môi trường trong phát triển làng nghề bằng xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý xung đột môi trường trong phát triển làng nghề qua xây dựng khu sản xuất tách biệt và quỹ phòng chống ô nhiễm.

Trường đại học

Đại học Quốc gia Hà Nội

Chuyên ngành

Quản lý khoa học & công nghệ

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận văn thạc sĩ

2009

128

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

1. PHẦN I

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

1.2. Lịch sử nghiên cứu

1.3. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài

1.4. Tình hình nghiên cứu trong nước

1.5. Mục tiêu và nhiệm vụ của nghiên cứu

1.5.1. Mục tiêu nghiên cứu

1.5.2. Nhiệm vụ nghiên cứu

1.5.3. Khách thể và phạm vi nghiên cứu

1.5.3.1. Khách thể nghiên cứu

1.5.3.2. Phạm vi nghiên cứu

1.5.4. Vấn đề nghiên cứu

1.5.5. Giả thuyết nghiên cứu

1.5.6. Phương pháp nghiên cứu

1.5.6.1. Phương pháp tiếp cận

1.5.6.2. Phương pháp thu thập thông tin cụ thể

1.5.7. Luận cứ chứng minh

1.5.8. Cấu trúc luận văn

2. NỘI DUNG CHÍNH CỦA LUẬN VĂN

2.1. CỞ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

2.1.1. Xung đột và các khái niệm liên quan

2.1.1.1. Khái niệm xung đột

2.1.1.2. Các dạng xung đột

2.1.1.3. Các đương sự xung đột

2.1.1.4. Cách thức xử lý xung đột

2.1.1.5. Các nguyên nhân xung đột

2.1.1.6. Các hậu quả của xung đột

2.1.2. Xung đột môi trường và các khái niệm liên quan

2.1.2.1. Khái niệm xung đột môi trường

2.1.2.2. Đặc điểm của xung đột môi trường

2.1.2.3. Các dạng xung đột môi trường

2.1.2.4. Các đương sự trong xung đột môi trường

2.1.2.5. Nguyên nhân xung đột môi trường

2.1.2.6. Các biện pháp công cụ chủ yếu giải quyết xung đột môi trường

2.1.3. Môi trường và các khái niệm liên quan

2.1.3.1. Môi trường

2.1.3.2. Ô nhiễm môi trường

2.1.4. Quản lý và các khái niệm liên quan

2.1.4.1. Quản lý môi trường

2.1.4.2. Quản lý xung đột môi trường

2.1.4.3. Các công cụ quản lý môi trường

2.1.5. Làng nghề và một số khái niệm liên quan

2.1.5.1. Khái niệm cộng đồng

2.1.5.2. Khái niệm khu sản xuất tách biệt

2.1.5.3. Quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường

2.1.6. Hướng tiếp cận và lý thuyết áp dụng vào luận văn

2.1.6.1. Lý thuyết về xung đột xã hội

2.1.6.2. Tiếp cận chính sách trong quản lý xung đột môi trường

2.1.6.3. Tiếp cận xã hội học

2.1.6.4. Lý thuyết về mô hình “tam giác” (delta) trong quản lý môi trường

2.2. HIỆN TRẠNG XUNG ĐỘT MÔI TRƯỜNG TẠI LÀNG NGHỀ SƠN MÀI HẠ THÁI

2.2.1. Đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội của địa bàn khảo sát

2.2.2. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của làng nghề

2.2.3. Vài nét về lịch sử phát triển và hoạt động ngành nghề của làng nghề

2.2.4. Quy mô, hình thức và địa điểm sản xuất sản xuất làng nghề

2.2.5. Vai trò của làng nghề đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

2.2.6. Đôi nét về hiện trạng xung đột môi trường giữa các nhóm xã hội trong cộng đồng làng nghề Sơn Mài Hạ Thái

2.2.6.1. Xung đột môi trường giữa các nhóm xã hội trong làng nghề

2.2.6.2. Xung đột môi trường giữa nhóm làm nghề và nhóm không làm nghề

2.2.6.3. Xung đột môi trường giữa nhóm làm nghề với nhau

2.2.6.4. Xung đột giữa hoạt động sản xuất với mỹ quan, văn hoá làng nghề

2.2.6.5. Xung đột giữa người dân làng nghề với bộ máy quản lý môi trường xã/thôn

2.2.7. Nguyên nhân dẫn tới tình trạng xung đột môi trường làng nghề

3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XUNG ĐỘT MÔI TRƯỜNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ XUNG ĐỘT MÔI TRƯỜNG TRONG PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ SƠN MÀI HẠ THÁI

3.1. Thực trạng quản lý xung đột môi trường trong sự phát triển làng nghề sơn mài Hạ Thái

3.2. Hệ thống quản lý môi trường làng nghề

3.3. Một số biện pháp giải quyết xung đột và quản lý môi trường làng nghề đã thực hiện tại làng nghề sơn mài Hạ Thái

3.4. Thực trạng quản lý xung đột môi trường bằng xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường

3.5. Giải pháp quản lý xung đột môi trường ở làng nghề sơn mài Hạ Thái

3.5.1. Quan điểm và định hướng quản lý xung đột môi trường

3.5.2. Các giải pháp quản lý môi trường cụ thể ở làng nghề sơn mài Hạ Thái

3.5.3. Giải pháp quản lý xung đột môi trường làng nghề bằng xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý xung đột môi trường trong làng nghề

Quản lý xung đột môi trường trong làng nghề là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Các làng nghề truyền thống không chỉ đóng góp vào nền kinh tế mà còn tạo ra nhiều thách thức về môi trường. Việc quản lý hiệu quả xung đột môi trường sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm xung đột môi trường trong làng nghề

Xung đột môi trường trong làng nghề thường xảy ra giữa các nhóm xã hội khác nhau, bao gồm nhóm sản xuất và nhóm cư dân. Những xung đột này có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

1.2. Tầm quan trọng của quản lý môi trường

Quản lý môi trường không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn tạo ra một môi trường sống lành mạnh cho cộng đồng. Việc này cần được thực hiện thông qua các chính sách và biện pháp cụ thể.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý xung đột môi trường

Các vấn đề xung đột môi trường trong làng nghề thường phức tạp và đa dạng. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt thông tin, sự không đồng thuận giữa các bên liên quan và áp lực từ phát triển kinh tế.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến xung đột môi trường

Nguyên nhân chính của xung đột môi trường bao gồm sự gia tăng hoạt động sản xuất, thiếu quy hoạch hợp lý và nhận thức kém về bảo vệ môi trường trong cộng đồng.

2.2. Hậu quả của xung đột môi trường

Hậu quả của xung đột môi trường có thể dẫn đến ô nhiễm không khí, nước và đất, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và làm giảm chất lượng cuộc sống.

III. Phương pháp quản lý xung đột môi trường hiệu quả

Để quản lý xung đột môi trường hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường là những giải pháp khả thi.

3.1. Xây dựng khu sản xuất tách biệt

Xây dựng khu sản xuất tách biệt giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường xung quanh. Điều này cần được thực hiện thông qua quy hoạch hợp lý và sự đồng thuận của cộng đồng.

3.2. Lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường

Lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường sẽ cung cấp nguồn lực tài chính cho các hoạt động bảo vệ môi trường và hỗ trợ cộng đồng trong việc giải quyết xung đột.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu trường hợp làng nghề sơn mài Hạ Thái cho thấy việc áp dụng các biện pháp quản lý xung đột môi trường đã mang lại kết quả tích cực. Cộng đồng đã có những thay đổi rõ rệt trong nhận thức và hành động bảo vệ môi trường.

4.1. Kết quả từ việc xây dựng khu sản xuất tách biệt

Việc xây dựng khu sản xuất tách biệt đã giúp giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng cuộc sống cho cư dân trong làng nghề.

4.2. Tác động của quỹ phòng chống ô nhiễm

Quỹ phòng chống ô nhiễm đã hỗ trợ nhiều hoạt động bảo vệ môi trường, từ đó nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý xung đột môi trường

Quản lý xung đột môi trường trong làng nghề cần được chú trọng hơn nữa trong tương lai. Các giải pháp cần được cải tiến và áp dụng rộng rãi để đảm bảo phát triển bền vững.

5.1. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và sự tham gia tích cực của cộng đồng trong việc quản lý xung đột môi trường.

5.2. Tầm nhìn phát triển bền vững

Tầm nhìn phát triển bền vững cần được xây dựng dựa trên sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, nhằm đảm bảo lợi ích cho cả cộng đồng và môi trường.

19/08/2025

Bạn đang xem trước tài liệu:

Luận văn thạc sĩ quản lý xung đột môi trường trong phát triển làng nghề bằng xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường

Tải đầy đủ

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ô nhiễm môi trường là vấn đề cấp bách toàn cầu, trong đó các làng nghề truyền thống tại Việt Nam đang đối mặt với thách thức nghiêm trọng về xung đột môi trường (XĐMT). Tại làng nghề sơn mài Hạ Thái, xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, Hà Nội, hoạt động sản xuất thủ công truyền thống đã phát triển mạnh mẽ, đóng góp khoảng 40% vào cơ cấu kinh tế xã hội địa phương, tuy nhiên cũng kéo theo nhiều hệ lụy về môi trường và xã hội. Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 1999-2009 nhằm phân tích thực trạng xung đột môi trường trong làng nghề, đánh giá hiệu quả các biện pháp quản lý hiện có và đề xuất giải pháp quản lý xung đột môi trường thông qua xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường.

Mục tiêu nghiên cứu là làm rõ các nguyên nhân, dạng thức xung đột môi trường giữa các nhóm xã hội trong làng nghề, đồng thời đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp nhằm duy trì sự phát triển bền vững của làng nghề. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng dân cư làng nghề, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách quản lý môi trường tại các làng nghề truyền thống trên địa bàn Hà Nội và các vùng lân cận.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết xung đột xã hội, trong đó xung đột được hiểu là sự đối lập giữa các nhóm xã hội về quyền lợi, giá trị và mục tiêu trong quá trình khai thác và sử dụng tài nguyên môi trường. Lý thuyết của Karl Marx về xung đột giai cấp và quan điểm của Lewis Coser về chức năng tích cực của xung đột được vận dụng để phân tích các mâu thuẫn nội bộ trong cộng đồng làng nghề.

Tiếp cận chính sách trong quản lý xung đột môi trường nhấn mạnh vai trò của các biện pháp thể chế hóa, chính sách ưu đãi và công cụ quản lý nhằm điều tiết các nhóm xã hội có lợi ích đối lập. Hướng tiếp cận xã hội học tập trung vào thái độ, hành vi của các nhóm xã hội trong làng nghề, mối quan hệ giữa nhóm làm nghề, nhóm không làm nghề và chính quyền địa phương.

Mô hình “tam giác” (delta) trong quản lý môi trường được áp dụng để đề xuất giải pháp quản lý, trong đó ba thành phần chính là cơ quan quản lý nhà nước, thị trường và cộng đồng được huy động tham gia quản lý môi trường thông qua việc phổ biến thông tin, áp dụng các biện pháp kinh tế và pháp lý.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: xung đột môi trường, quản lý xung đột môi trường, khu sản xuất tách biệt, quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường, làng nghề truyền thống, và các dạng xung đột (nhận thức, mục tiêu, lợi ích, quyền lực).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống, kết hợp quản lý học và xã hội học. Nguồn dữ liệu chính gồm:

Khảo sát thực địa tại làng nghề sơn mài Hạ Thái với 280 phiếu điều tra định lượng được xử lý bằng phần mềm SPSS 17.
Phỏng vấn sâu 25 trường hợp đại diện các nhóm xã hội gồm lãnh đạo xã, chủ doanh nghiệp, người dân làm nghề và không làm nghề, cán bộ quản lý môi trường.
Quan sát thực tế hiện trạng môi trường và công tác quản lý xung đột môi trường.
Phân tích tài liệu, văn bản pháp luật liên quan đến quản lý môi trường và xung đột môi trường.

Thời gian nghiên cứu tập trung từ năm 1999 đến 2009, phạm vi không gian là các cơ sở sản xuất và cộng đồng dân cư tại làng nghề sơn mài Hạ Thái, xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, Hà Nội.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Hiện trạng xung đột môi trường phức tạp: Xung đột môi trường tại làng nghề sơn mài Hạ Thái diễn ra giữa các nhóm xã hội như nhóm làm nghề và nhóm không làm nghề, giữa các doanh nghiệp sản xuất với nhau, cũng như giữa cộng đồng dân cư với chính quyền địa phương. Khoảng 40% số hộ dân tham gia sản xuất nghề sơn mài, trong khi 30% dân cư không làm nghề, dẫn đến mâu thuẫn về quyền lợi và ảnh hưởng môi trường.
Các biện pháp quản lý hiện tại chưa hiệu quả: Mặc dù chính quyền địa phương đã xây dựng khu sản xuất tách biệt rộng gần 12 ha và thành lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường, song các biện pháp này chưa giải quyết triệt để xung đột do thiếu sự đồng thuận và công nghệ xử lý ô nhiễm chưa được đầu tư đầy đủ. Khoảng 65% người dân khảo sát cho biết vẫn còn lo ngại về ô nhiễm và ảnh hưởng sức khỏe.
Nguyên nhân xung đột chủ yếu là do lợi ích kinh tế và nhận thức khác biệt: Các nhóm làm nghề ưu tiên phát triển sản xuất, trong khi nhóm không làm nghề quan tâm đến bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Sự bất bình đẳng trong phân chia lợi ích và quyền lực cũng làm gia tăng xung đột. Khoảng 70% người dân cho rằng thiếu thông tin và sự tham gia của cộng đồng trong quản lý môi trường là nguyên nhân chính.
Vai trò của chính sách và cộng đồng trong quản lý xung đột: Mô hình “tam giác” cho thấy sự phối hợp giữa chính quyền, thị trường và cộng đồng là yếu tố then chốt để quản lý hiệu quả xung đột môi trường. Việc phổ biến thông tin môi trường và huy động sự tham gia của cộng đồng được đánh giá là giải pháp khả thi trong bối cảnh hiện nay.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy xung đột môi trường tại làng nghề sơn mài Hạ Thái là hệ quả tất yếu của quá trình phát triển kinh tế gắn liền với các mâu thuẫn về lợi ích và nhận thức giữa các nhóm xã hội. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, tình trạng xung đột tại đây có tính chất phức tạp hơn do sự đan xen giữa các nhóm làm nghề và không làm nghề trong cùng một cộng đồng, tạo ra “chiến tuyến” không rõ ràng.

Việc xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường là những bước đi tích cực, tuy nhiên hiệu quả còn hạn chế do thiếu công nghệ xử lý chất thải hiện đại và sự tham gia chưa đầy đủ của cộng đồng. Các biểu đồ phân tích tần suất phản hồi của người dân về mức độ ô nhiễm và sự hài lòng với các biện pháp quản lý có thể minh họa rõ nét sự phân hóa trong nhận thức và thái độ của các nhóm xã hội.

So sánh với các mô hình quản lý xung đột môi trường ở các nước phát triển, việc áp dụng mô hình “tam giác” tại làng nghề Hạ Thái cần được tăng cường thông qua cải thiện hệ thống thông tin, nâng cao năng lực quản lý và thúc đẩy sự hợp tác giữa các bên liên quan. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu xung đột mà còn góp phần phát triển bền vững làng nghề truyền thống.

Đề xuất và khuyến nghị

Xây dựng và hoàn thiện khu sản xuất tách biệt: Mở rộng diện tích khu sản xuất riêng biệt, trang bị công nghệ xử lý chất thải hiện đại nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Thời gian thực hiện trong 3 năm, do chính quyền địa phương phối hợp với các doanh nghiệp và hiệp hội làng nghề chủ trì.
Thành lập và vận hành hiệu quả quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường: Huy động nguồn lực tài chính từ cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ để đầu tư vào công nghệ xử lý ô nhiễm và các hoạt động bảo vệ môi trường. Quỹ cần được quản lý minh bạch bởi Hiệp hội làng nghề, với báo cáo định kỳ hàng năm.
Tăng cường phổ biến thông tin và nâng cao nhận thức cộng đồng: Triển khai các chương trình tuyên truyền, đào tạo về bảo vệ môi trường và quản lý xung đột cho người dân, đặc biệt là nhóm làm nghề. Thời gian thực hiện liên tục, do các tổ chức xã hội và chính quyền địa phương phối hợp thực hiện.
Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng trong quản lý môi trường: Thiết lập các diễn đàn đối thoại giữa các nhóm xã hội, doanh nghiệp và chính quyền nhằm giải quyết các mâu thuẫn, xây dựng sự đồng thuận trong phát triển làng nghề. Các cuộc họp định kỳ hàng quý do UBND xã tổ chức.
Hoàn thiện chính sách và cơ chế quản lý xung đột môi trường: Xây dựng các quy định pháp lý cụ thể về quản lý ô nhiễm và xử lý xung đột môi trường tại làng nghề, đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong phân chia lợi ích. Cơ quan quản lý nhà nước cấp huyện và thành phố phối hợp thực hiện trong vòng 2 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà quản lý và hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng các chính sách quản lý môi trường và xung đột tại các làng nghề truyền thống, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển bền vững.
Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực quản lý môi trường, xã hội học: Tài liệu phân tích sâu sắc về xung đột môi trường trong cộng đồng làng nghề, áp dụng các lý thuyết xã hội học và quản lý học, phù hợp cho nghiên cứu chuyên sâu và giảng dạy.
Cộng đồng làng nghề và các tổ chức xã hội: Luận văn giúp nâng cao nhận thức về các dạng xung đột môi trường, vai trò của cộng đồng trong quản lý và bảo vệ môi trường, từ đó thúc đẩy sự tham gia tích cực của người dân.
Doanh nghiệp và các chủ cơ sở sản xuất trong làng nghề: Tài liệu cung cấp các giải pháp thực tiễn nhằm giảm thiểu ô nhiễm, cải thiện quan hệ với cộng đồng và chính quyền, góp phần phát triển sản xuất bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Xung đột môi trường trong làng nghề là gì?
Xung đột môi trường là sự đối lập giữa các nhóm xã hội trong việc khai thác, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường, thường phát sinh do lợi ích kinh tế, nhận thức và quyền lực khác nhau. Ví dụ, tại làng nghề sơn mài Hạ Thái, nhóm làm nghề và nhóm không làm nghề có quan điểm khác nhau về ô nhiễm và phát triển.
Tại sao xây dựng khu sản xuất tách biệt lại quan trọng?
Khu sản xuất tách biệt giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong khu dân cư, tạo điều kiện kiểm soát chất thải và áp dụng công nghệ xử lý hiện đại. Đây là giải pháp được đánh giá hiệu quả trong việc giảm xung đột môi trường tại làng nghề.
Quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường hoạt động như thế nào?
Quỹ được thành lập từ nguồn đóng góp của cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ, dùng để đầu tư công nghệ xử lý ô nhiễm và các hoạt động bảo vệ môi trường. Quỹ cần được quản lý minh bạch và có sự giám sát của cộng đồng.
Vai trò của cộng đồng trong quản lý xung đột môi trường là gì?
Cộng đồng đóng vai trò giám sát, tham gia vào các quyết định quản lý, đồng thời là lực lượng chính trong việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường. Sự tham gia của cộng đồng giúp tăng tính bền vững và hiệu quả của các giải pháp quản lý.
Làm thế nào để giảm thiểu xung đột giữa các nhóm xã hội trong làng nghề?
Giải pháp bao gồm tăng cường đối thoại, phổ biến thông tin, xây dựng chính sách công bằng, và áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp như xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm. Sự hợp tác giữa các bên là yếu tố then chốt.

Kết luận

Xung đột môi trường tại làng nghề sơn mài Hạ Thái diễn ra phức tạp, chủ yếu do mâu thuẫn lợi ích và nhận thức giữa các nhóm xã hội.
Các biện pháp quản lý hiện tại như xây dựng khu sản xuất tách biệt và lập quỹ phòng chống ô nhiễm môi trường chưa phát huy hiệu quả tối ưu.
Mô hình quản lý “tam giác” kết hợp chính quyền, thị trường và cộng đồng là hướng tiếp cận phù hợp để giải quyết xung đột môi trường.
Đề xuất các giải pháp cụ thể bao gồm hoàn thiện khu sản xuất tách biệt, vận hành quỹ phòng chống ô nhiễm, nâng cao nhận thức cộng đồng và hoàn thiện chính sách quản lý.
Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các nhà quản lý, cộng đồng và doanh nghiệp trong việc phát triển bền vững làng nghề truyền thống.

Khuyến khích các cơ quan chức năng và cộng đồng làng nghề phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và nâng cao hiệu quả quản lý xung đột môi trường tại các làng nghề khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Trình bày các nội dung: Tính cấp thiết của đề tài; lịch sử nghiên cứu; mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu; khách thể, phạm vi nghiên cứu; vấn đề nghiên cứu; giả thuyết nghiên cứu; phương pháp nghiên cứu và giới thiệu cấu trúc luận văn. Nội dung chính của luận văn Gồm 3 chương: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận của đề tài Chƣơng 2. Hiện trạng xung đột môi trƣờng tại làng nghề sơn mài Hạ Thái Chƣơng 3.

Thực trạng quản lý xung đột môi trƣờng và giải pháp quản lý xung đột môi trƣờng trong phát triển làng nghề sơn mài Hạ Thái. Kết luận và Khuyến nghị Tài liệu tham khảo Phụ lục 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com PHẦN II. NỘI DUNG CHÍNH CỦA LUẬN VĂN CHƢƠNG 1. CỞ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Xung đột và các khái niệm liên quan 1.

Khái niệm xung đột Đã có nhiều tác giả đưa ra những khái niệm xung đột khác nhau. Bản thân từ “xung đột” (conflict) đứng riêng bao hàm nhiều nghĩa, nhiều cấp độ. Theo từ điển tiếng Anh, conflict là trạng thái đối lập hoặc thù địch, sự đấu tranh; conflict cũng có nghĩa là sự mâu thuẫn, bất đồng, bất hoà, tranh cãi, tranh luận, sự khác nhau, sự va chạm, không tương hợp. Theo từ điển trực tuyến Wikipedia, “Xung đột là trạng thái bất hoà do sự đối lập mang tính nhận thức hoặc hành động thực tế về các nhu cầu, giá trị và lợi ích.

Xung đột có thể mang tính chất nội tâm (bên trong cá nhân) hoặc hướng ngoại (giữa hai hay nhiều cá nhân)[12].Trommsdorff cho rằng, “theo cách hiểu rộng lý thuyết xung đột là mọi tiếp cận khoa học xã hội mà trong đó các hiện tượng xung đột xã hội mang một ý nghĩa trung tâm đối với việc giải thích các quan hệ xã hội và quá trình xã hội” [11, tr. Bernhard Giesen đưa ra định nghĩa: “Xung đột xã hội là các quan hệ và quá trình xã hội trong đó hai hay nhiều cá nhân hay nhóm xã hội có sự đối lập nhau trong việc giải quyết những vấn đề nhất định” [10, tr. 171-172] Bernhard Giesen đã nhận xét rằng nếu hiểu khái niệm xung đột quá hẹp thì nó sẽ loại trừ những quan hệ xung đột tiềm ẩn giữa các nhóm xã hội ra khỏi việc phân tích, qua đó những điều kiện cấu trúc quan trọng cho sự hình thành hành động xung đột rõ ràng sẽ biến mất khỏi tầm quan sát. Trái lại, nếu hiểu quá rộng thì nó sẽ bao hàm bất kỳ dạng nào của sự bất bình đẳng hay sự không cố định là quan trọng đối với hành động và phạm vi đối tượng của khoa học xã hội [31, tr.

Do đó, để tránh việc hiểu quá rộng hay quá hẹp 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chúng tôi chọn định nghĩa xung đột của Bernhard Giesen đã nêu ở trên. Như vậy, hầu hết các lý thuyết về xung đột hiện nay đều thừa nhận xung đột là yếu tố đối lập sự hợp tác. Xung đột là tất yếu, phổ biến, đa dạng và tạo nên những bước phát triển bình thường trong tất cả các quá trình xã hội và phát triển lịch sử. Bên cạnh khái niệm xung đột, các lý thuyết xung đột còn quan tâm nhiều đến vấn đề của xung đột như các dạng xung đột, khía cạnh xã hội của xung đột, nguyên nhân của xung đột, cường độ, các hình thức diễn biến, điều chỉnh và kết thúc xung đột.

Tuy nhiên, với mục tiêu phân tích xung đột để quản lý, nghiên cứu này sẽ tập trung vào các đương sự xung đột (các nhóm xã hội trong làng nghề) và cách thức xử lý xung đột của họ, các nguyên nhân xung đột và hậu quả mà các xung đột gây ra. Các dạng xung đột Có thể phân loại xung đột theo nhiều tiêu chí khác nhau tuỳ theo cách tiếp cận. Dưới đây, tác giả đưa ra một số cách phân loại như sau: - Phân loại theo đương sự xung đột: Người ta phân biệt 3 dạng đương sự xung đột hay phe phái xung đột, bao gồm: (1) Các cá nhân hoặc các nhóm tương tác; (2) Các tổ chức; (3) Các cộng đồng xã hội. - Phân loại theo mức độ xung đột: Có thể phân loại xung đột theo các mức độ xung đột khác nhau như: Không nghiêm trọng; Ít nghiêm trọng; Nghiêm trọng và Rất nghiêm trọng.

+ Không nghiêm trọng: Là xung đột ở mức thấp, không bắt nguồn từ những chênh lệch lợi thế về quyền lực, lợi ích, đồng thời các bên đương sự đều hiểu rất rõ, nó cũng không dẫn đến những tác hại quá lớn cho mỗi bên. + Ít nghiêm trọng: Xung đột ở mức này thường xuất hiện giữa các cơ sở sản xuất Sơn mài trong việc cùng cạnh tranh đưa sản phầm làng nghề sang thị trường các nước. Trong chừng mực nào đó, dạng xung đột này dễ dàn xếp giữa các đương sự. + Nghiêm trọng: Là những xung đột có thể dẫn đến phản ứng mạnh mẽ 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com giữa các đương sự xung đột như: biểu tình, chặn đường v.

Ví dụ vụ xung đột bãi rác Kiêu Kỵ, mâu thuẫn giữa cộng đồng nhân dân địa phương với chủ đầu tư dự án dẫn đến biểu tình, chặn đường. + Rất nghiêm trọng: Là những xung đột bắt nguồn từ những bất bình đẳng lớn về quyền lực, không chỉ về mặt tài nguyên mà cả những bất bình đẳng về tài chính, chính trị. Loại xung đột này có thể dẫn tới xung đột vũ trang như cuộc chiến tranh tranh chấp nguồn nước giữa một số nước. - Phân loại theo nguyên nhân dẫn đến xung đột: Có xung đột nhận thức; xung đột mục tiêu; xung đột lợi ích; và xung đột quyền lực.

Các đương sự xung đột Các đương sự xung đột hay phe phái xung đột về cơ bản được chia thành hai loại là các cá nhân và nhóm tham gia vào xung đột. Người ta phân biệt ba dạng đương sự xung đột hay phe phái xung đột, bao gồm: gồm các cá nhân hoặc các nhóm tương tác; các tổ chức; các cộng đồng xã hội. Khi xung đột diễn ra và chúng ta cần có các biện pháp để giải quyết xung đột bởi vì đặc trưng của xung đột là: • Xung đột không tự mất đi. • Xung đột có thể đem lại lợi ích.

• Xung đột là một hiện tượng tự nhiên. • Xung đột có thể tạo xung đột lớn hơn. Vậy giải quyết xung đột bằng cách nào? Vấn đề này sẽ được tìm hiểu trong phần tiếp theo. Cách thức xử lý xung đột Theo học thuyết xung đột xã hội, giải quyết xung đột xã hội nghĩa là duy trì trật tự xã hội, là hoạt động ổn định tạo ra sự hài hoà giữa các thành viên trong cơ cấu xã hội.

Nó biểu hiện tính tổ chức của đời sống xã hội, tính chuẩn mực của các hành động xã hội. 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Các cơ chế đảm bảo cho trật tự xã hội là các thiết chế xã hội. Các thiết chế xã hội này điều chỉnh các mối quan hệ (mà chủ yếu là mối quan hệ kinh tế giữa các nhóm hoặc các giai cấp xã hội). Sự điều chỉnh này thường cần đến những lợi ích của các nhóm, các lợi ích này sẽ được điều chỉnh cho đến khi đạt được một sự công bằng theo quan niệm của xã hội cụ thể nào đó, thông qua chức năng kiểm soát xã hội, các thiết chế bảo đảm tính ổn định và trật tự xã hội phụ thuộc vào sự mềm dẻo, tính hiệu quả của các thiết chế đó.

Biểu hiện bên ngoài của sự phá vỡ tính ổn định và trật tự xã hội là sự suy giảm tính năng động của hệ thống, sự xuất hiện những trì trệ, hoặc là tăng cường về số lượng và phạm vi của những xung đột, hay là sự suy giảm mức độ hài lòng về xã hội. Nó còn thể hiện qua sự tăng cường về số lượng những biểu hiện chống đối như bãi công, bạo động, bãi khoá, tăng cường sự vô tổ chức. Sự vi phạm tính ổn định và trật tự xã hội có thể mang tính chất định tính hoặc định lượng. Các nhà lý luận của lý thuyết xung đột cho rằng trật tự xã hội được thiết lập khi nhóm xã hội có quyền lực, sức mạnh phù hợp để duy trì vị trí thống trị của mình và nhóm bị thống trị phải chấp nhận địa vị phụ thuộc.

Tuy nhiên, trật tự này chỉ mang tính chất tạm thời vì trong nó ngầm chứa một mâu thuẫn cơ bản. Mâu thuẫn của các nhóm xã hội có lợi ích đối lập nhau. Các nhà xã hội học thừa nhận xung đột là hiện tượng phổ biến trong xã hội. Cần phân biệt xung đột xã hội với rối loạn xã hội.

Không phải xung đột nào cũng dẫn tới rối loạn xã hội. Người ta chia xung đột xã hội làm hai loại. Loại thứ nhất là những xung đột làm nguy hại cho sự tồn tại của nhóm - tức là nguy hại đến trật tự xã hội. Loại khác là biểu trưng cho sức sống cá nhân.

Đó là loại xung đột không phá vỡ trật tự xã hội mà thậm chí còn duy trì, củng cố và phát triển nó. Như vậy, về mặt lý thuyết, cách thức xử lý xung đột là dùng các thiết chế xã hội để quản lý, điều tiết xung đột xã hội. 20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Các nguyên nhân xung đột Các nhà nghiên cứu theo trường phái xung đột đều cho rằng có thể có nhiều nguyên nhân dẫn tới xung đột.

Tuy vậy, tư tưởng của họ đều gặp nhau ở một điểm đó là: Sự hưởng lợi không đồng đều, cao hơn nữa là sự cạnh tranh về mặt lợi ích giữa các cá nhân hoặc các nhóm xã hội thường là nguyên nhân gốc rễ dẫn đến xung đột. Các nhà xã hội học cũng chỉ ra rằng: Những nhóm được ưu đãi (chiếm ưu thế trong việc phân chia quyền lợi) thường cố gắng trong việc tạo ra khả năng giữ vững một hệ thống giá trị để duy trì một cơ cấu xã hội theo hướng có lợi cho họ. Hệ thống giá trị này vận hành theo hai cách chính. Thứ nhất, những giá trị này tồn tại nhờ sự kiểm soát và cưỡng chế hành vi mang tính trực tiếp của nhóm lợi thế đối với nhóm bất lợi.

Tuy nhiên, trong thực tế, đây là các kiểm soát xã hội thiếu tính bền vững. Hình thức tồn tại thứ hai dựa trên những nỗ lực không phải để nghiền nát sự đối lập mà ngăn chặn chúng ngay từ đầu bằng cách kiểm soát ý thức của nhóm bất lợi và cố gắng tạo ra sự tán thành từ phía họ để họ chấp nhận địa vị bị phụ thuộc và kém được ưu đãi của chính mình, cho đến nay, đây vẫn là hình thức kiểm soát xã hội hiệu quả nhất (Tony Bilton, 1993)[7, tr.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ