Thực trạng công tác quản lý vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn Thành phố Huế

Khóa luận quản lý vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước tại TP Huế - Lương Thị Thanh Trúc

• Tác giả: Lương Thị Thanh Trúc
• Người hướng dẫn: ThS. Hoàng Thị Ngọc Hà
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế hoạch Đầu tư
• Đề tài: Thực trạng công tác quản lý vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn Thành phố Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan quản lý vốn đầu tư phát triển từ ngân sách tại Huế

Vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước đóng vai trò then chốt tại thành phố Huế. Nguồn vốn này kiến tạo mạng lưới hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Đây là tiền đề vật chất để địa phương phát triển kinh tế nhanh chóng. Quản lý nguồn vốn này bao gồm nhiều khâu chặt chẽ. Cơ quan chức năng thực hiện lập kế hoạch, phân bổ dự toán, cấp phát và quyết toán vốn. Mỗi giai đoạn đều tuân thủ các quy chuẩn khắt khe của Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước. Mục tiêu quản lý là nâng cao hiệu quả sinh lời kinh tế xã hội của từng đồng vốn. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý và chủ đầu tư. Thành phố Huế đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng đô thị di sản và dịch vụ du lịch chất lượng cao. Do đó, nhu cầu cải tạo hạ tầng giao thông và chỉnh trang đô thị ngày càng gia tăng. Việc bố trí dòng vốn ngân sách có trọng tâm giúp giảm bớt dàn trải. Công tác giám sát tài chính chặt chẽ hạn chế rủi ro thất thoát. Thành phố tập trung nguồn lực vào các dự án trọng điểm mang tính lan tỏa cao. Năng lực điều hành tài chính quyết định trực tiếp đến diện mạo đô thị.

1.1. Cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động đầu tư công

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tạo hành lang vững chắc cho việc quản lý vốn nhà nước. Luật Đầu tư công năm 2019 giữ vai trò điều chỉnh trung tâm. Văn bản này xác định rõ thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư và lập kế hoạch trung hạn. Đi kèm với đó là Luật Đấu thầu năm 2023 nhằm minh bạch quy trình lựa chọn nhà thầu. Quy định đấu thầu qua mạng giúp tăng tính cạnh tranh lành mạnh. Ngoài ra, Luật Ngân sách nhà nước và Luật Xây dựng bổ sung các nguyên tắc thanh toán chặt chẽ. Nghị định số 40/2020/NĐ-CP và Nghị định số 99/2021/NĐ-CP cụ thể hóa các khâu giải ngân và quyết toán. Chính quyền thành phố Huế áp dụng nhất quán các văn bản pháp luật này. Việc tuân thủ chặt chẽ giúp bảo vệ nguồn tài chính công.

1.2. Vai trò của nguồn vốn đối với kinh tế địa phương

Nguồn vốn từ ngân sách giữ vai trò mồi dẫn quan trọng cho nền kinh tế Huế. Vốn công hỗ trợ xây dựng hạ tầng kỹ thuật đô thị hiện đại. Các cây cầu mới bắc qua sông Hương mở rộng không gian phát triển. Hệ thống giao thông đồng bộ giúp kết nối kinh tế vùng liên tục. Các công trình du lịch và bảo tồn di sản đón nhận nguồn vốn tái thiết lớn. Nhờ đó, thành phố thu hút thêm nhiều dòng vốn đầu tư tư nhân. Doanh nghiệp dịch vụ và thương mại địa phương hưởng lợi trực tiếp từ hạ tầng hoàn thiện. Cơ sở vật chất nâng cấp còn thúc đẩy đời sống người dân cải thiện rõ rệt. Nguồn vốn này là động lực đưa Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

II. Thực trạng quản lý vốn đầu tư phát triển từ ngân sách tại Huế

Trong giai đoạn 2022-2024, công tác giải ngân vốn đầu tư công tại Huế đạt nhiều kết quả ấn tượng. Tỷ lệ giải ngân năm 2024 đạt mốc 95,2%, đưa địa phương vào nhóm đầu cả nước. Chính quyền địa phương thể hiện năng lực điều hành linh hoạt và quyết liệt. Các tổ công tác đặc biệt được thành lập để tháo gỡ khó khăn tại hiện trường. Tuy vậy, công tác quản lý vẫn bộc lộ một số hạn chế nội tại. Tình trạng giải ngân chậm thường tập trung vào những tháng đầu năm. Nguồn vốn dồn ứ tạo áp lực thanh toán rất lớn vào quý cuối cùng. Sự phối hợp giữa các sở ngành đôi lúc chưa thực sự đồng bộ. Một số dự án có quy mô lớn phải điều chỉnh thiết kế kỹ thuật nhiều lần. Thủ tục phê duyệt kéo dài làm giảm tính kịp thời của dòng vốn. Biến động giá cả nguyên vật liệu xây dựng cũng gây khó khăn cho nhà thầu thi công. Nhiều gói thầu chậm tiến độ do thiếu hụt nguồn đất đắp và cát san lấp. Năng lực quản lý của một số ban quản lý dự án cấp cơ sở còn chưa đồng đều. Những rào cản này làm tăng chi phí dự phòng và phát sinh phụ phí quản lý. Việc nhận diện đúng các điểm nghẽn giúp thành phố xây dựng kịch bản ứng phó hiệu quả hơn.

2.1. Nút thắt trong công tác giải phóng mặt bằng

Giải phóng mặt bằng luôn là trở ngại lớn nhất trong tiến độ thực hiện dự án. Việc xác định nguồn gốc đất tại đô thị cổ gặp nhiều vướng mắc phức tạp. Hồ sơ địa chính qua nhiều thời kỳ thiếu tính đồng bộ và thất lạc thông tin. Giá đất bồi thường đôi khi chưa nhận được sự đồng thuận từ các hộ dân bị thu hồi. Tranh chấp quyền thừa kế và ranh giới đất kéo dài làm đình trệ công tác kiểm đếm. Ngoài ra, việc xây dựng các khu tái định cư thường chậm hơn tiến độ di dời thực tế. Khi chưa có mặt bằng sạch, nhà thầu không thể triển khai phương tiện và nhân lực thi công. Điều này làm nguồn vốn ngân sách bị ứ đọng và giảm tốc độ giải ngân tổng thể.

2.2. Bất cập trong thanh toán và quyết toán công trình

Thủ tục nghiệm thu khối lượng hoàn thành còn chịu nhiều ràng buộc hành chính. Chủ đầu tư và nhà thầu mất nhiều thời gian hoàn thiện hồ sơ thanh toán. Việc đối chiếu khối lượng thực tế và dự toán thiết kế phát sinh nhiều điểm sai lệch. Khi có biến động đơn giá vật liệu, thủ tục bù giá diễn ra tương đối chậm chạp. Công tác quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành thường xuyên bị trễ hạn so với luật định. Một số nhà thầu thiếu tích cực trong khâu lập báo cáo quyết toán A-B. Tình trạng tồn đọng công nợ xây dựng cơ bản gây rủi ro tài chính cho các bên liên quan. Năng lực kiểm toán độc lập và cơ quan thẩm tra quyết toán đôi lúc bị quá tải vào cuối năm ngân sách.

III. Giải pháp quản lý vốn đầu tư phát triển từ ngân sách tại Huế

Nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn công, thành phố Huế cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp trọng tâm. Đầu tiên là đổi mới quy trình lập và phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn. Việc phân bổ vốn phải bám sát định hướng phát triển hạ tầng đô thị di sản và du lịch. Địa phương cần kiên quyết loại bỏ các dự án kém khả thi và bố trí vốn dàn trải. Tiếp theo, thành phố cần đẩy mạnh phân cấp và ủy quyền trách nhiệm cho các ban quản lý chuyên ngành. Người đứng đầu từng cơ quan phải chịu trách nhiệm cá nhân trực tiếp về tiến độ giải ngân. Tăng cường kỷ cương trong công tác lập hồ sơ dự án là yêu cầu bắt buộc. Cơ quan quản lý cần kiểm tra hiện trường định kỳ nhằm tháo gỡ vướng mắc kỹ thuật kịp thời. Hoạt động phối hợp liên ngành giữa tài chính, tài nguyên môi trường và xây dựng cần được thể chế hóa rõ ràng. Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hồ sơ trực tuyến giúp rút ngắn thủ tục hành chính. Minh bạch hóa thông tin đấu thầu và tiến độ chi trả giúp ngăn chặn tình trạng tiêu cực. Những cải cách này tạo lập nền tảng tài chính lành mạnh và đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các dự án.

3.1. Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và bồi thường tái định cư

Thành phố cần chủ động lập kế hoạch bồi thường trước khi phê duyệt dự án đầu tư. Chính sách giá đất bồi thường phải bảo đảm tính sát thực với biến động thị trường. Cần công khai và minh bạch quy hoạch sử dụng đất cho mọi người dân nắm rõ. Chính quyền địa phương tích cực đối thoại để giải quyết dứt điểm các khiếu nại phát sinh. Dự án xây dựng khu tái định cư phải đi trước một bước so với tiến độ thu hồi đất. Cơ sở hạ tầng tại nơi ở mới cần hoàn thiện đầy đủ điện, đường và trường trạm. Khi người dân ổn định đời sống, công tác bàn giao mặt bằng sẽ diễn ra nhanh hơn. Điều này giúp các nhà thầu sớm tiếp cận công trường và đẩy nhanh tốc độ thi công.

3.2. Chuyển đổi số và hiện đại hóa quy trình thanh toán

Ứng dụng công nghệ số là giải pháp đột phá để rút ngắn thời gian xử lý thủ tục đầu tư. Hệ thống dịch vụ công trực tuyến của Kho bạc Nhà nước cần vận hành xuyên suốt. Chủ đầu tư nộp hồ sơ thanh toán khối lượng qua môi trường mạng giúp tiết kiệm chi phí đi lại. Việc áp dụng chữ ký số giúp nâng cao tính pháp lý và giảm thiểu sai sót chứng từ. Cơ quan tài chính kiểm tra hồ sơ dự toán và quyết toán bằng phần mềm chuyên dụng. Dữ liệu giải ngân được cập nhật theo thời gian thực giúp lãnh đạo thành phố giám sát sát sao. Cơ chế giám sát số hóa giúp phát hiện sớm các dự án giải ngân chậm trễ. Nhờ quy trình tự động hóa, kỷ luật tài chính được củng cố vững chắc.

IV. Đánh giá quản lý vốn đầu tư phát triển từ ngân sách tại Huế

Quản lý vốn đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước là nhiệm vụ chiến lược dài hạn tại thành phố Huế. Hiệu quả của công tác này quyết định trực tiếp đến tốc độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đô thị. Thành công trong việc giải ngân nguồn vốn góp phần bảo tồn giá trị di sản văn hóa cố đô. Đồng thời, công trình công cộng hoàn thiện tạo ra không gian sống hiện đại cho người dân. Những kinh nghiệm thực tiễn từ công tác chỉ đạo điều hành tại Huế mang giá trị tham khảo cao. Mô hình thành lập các tổ công tác chuyên trách giúp tháo gỡ điểm nghẽn dự án nhanh chóng. Việc gắn chặt trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả giải ngân tạo động lực làm việc tích cực. Trong giai đoạn tiếp theo, thành phố cần kiên định mục tiêu đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Các chủ trương phân bổ vốn phải luôn gắn liền với quy hoạch tổng thể đô thị bền vững. Nguồn tài chính công vững mạnh sẽ tạo đà bứt phá cho toàn bộ nền kinh tế khu vực miền Trung.

4.1. Bài học kinh nghiệm trong điều hành tài chính công

Thực tiễn quản lý vốn đầu tư tại Huế mang lại nhiều bài học giá trị. Bài học then chốt là tính chủ động và linh hoạt trong điều hành kế hoạch vốn. Địa phương cần sớm rà soát năng lực giải ngân của từng dự án cụ thể. Nguồn vốn chậm tiêu thoát phải được điều chuyển kịp thời sang công trình có tiến độ tốt. Việc duy trì hoạt động kiểm tra thực địa thường xuyên giúp lãnh đạo nắm sát tình hình thực tế. Cơ quan quản lý cần thẳng thắn đối diện với các rào cản phát sinh để có biện pháp tháo gỡ phù hợp. Ngoài ra, việc đào tạo nâng cao chuyên môn cho đội ngũ quản lý dự án là yếu tố then chốt. Năng lực cán bộ vững vàng bảo đảm hồ sơ quyết toán luôn minh bạch và chuẩn mực.

4.2. Định hướng ứng dụng cho chiến lược phát triển đô thị

Nâng cao hiệu quả quản lý vốn công tạo nền móng vững chắc cho quy hoạch đô thị tương lai. Thành phố Huế đang phấn đấu phát triển theo hướng đô thị sinh thái và thông minh. Dòng vốn đầu tư phát triển cần ưu tiên cho các dự án xanh và giao thông bền vững. Các công trình ven sông Hương và khu vực đầm phá cần nguồn vốn thích ứng biến đổi khí hậu. Hệ thống cơ sở dữ liệu số hóa dự án đầu tư công cần được hoàn thiện và tích hợp vào trung tâm điều hành đô thị thông minh. Mô hình này giúp theo dõi dòng tiền minh bạch từ khâu bố trí vốn đến khâu nghiệm thu thực tế. Định hướng tài chính đúng đắn sẽ biến nguồn lực ngân sách thành động lực phát triển kinh tế mạnh mẽ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) giữ vai trò là "vốn mồi", định hướng và dẫn dắt các nguồn lực đầu tư xã hội, tạo nền tảng hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phục vụ tăng trưởng kinh tế bền vững. Tại tỉnh Thừa Thiên Huế (Thành phố Huế), giai đoạn 2022–2024 là thời kỳ mang tính bản lề nhằm thực hiện Nghị quyết số 54-NQ/TW ngày 10/12/2019 của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045", với mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trên nền tảng bảo tồn và phát huy giá trị di sản cố đô. Đồng thời, đây cũng là giai đoạn địa phương chuẩn bị triển khai Nghị quyết số 1314/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã (chia tách thành phố Huế hiện hữu để thành lập hai quận Phú Xuân và Thuận Hóa, nâng cấp thị xã Phong Điền từ ngày 01/01/2025).

Tuy nhiên, bối cảnh thực tiễn giai đoạn này đối mặt với nhiều khó khăn: sự phục hồi kinh tế sau đại dịch COVID-19, biến động giá cả nguyên nhiên vật liệu xây dựng do đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, cùng các vướng mắc kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) và năng lực lập dự án của một số chủ đầu tư. Những rào cản này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân và hiệu quả sử dụng nguồn vốn công. Do đó, khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lương Thị Thanh Trúc (ngành Kế hoạch Đầu tư, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) tập trung nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp cho vấn đề này.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng công tác quản lý vốn đầu tư phát triển từ nguồn NSNN trên địa bàn Thành phố Huế, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về vốn đầu tư phát triển từ NSNN và công tác quản lý nhà nước đối với nguồn vốn này.
   • Phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý vốn đầu tư phát triển từ NSNN tại Thành phố Huế trong giai đoạn 2022–2024.
   • Đề xuất một số nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư phát triển từ NSNN trên địa bàn trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý vốn đầu tư phát triển nguồn NSNN và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của công tác này trên địa bàn Thành phố Huế.
• Phạm vi không gian: Địa bàn Thành phố Huế (tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Phân tích số liệu thứ cấp giai đoạn 2022–2024; các định hướng và giải pháp được đề xuất đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
• Phạm vi nội dung: Toàn bộ chu trình quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển từ NSNN, gồm các khâu: lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch đầu tư; phân bổ và giao vốn; tổ chức thực hiện và giải ngân; theo dõi, kiểm tra, thanh tra, giám sát và quyết toán vốn đầu tư.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng khung phân tích dựa trên lý thuyết kinh tế học công cộng và tài chính công:

• Khái niệm và bản chất: Sử dụng quan niệm của Từ Quang Phương (2012) về đầu tư phát triển; quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 về bản chất các khoản thu, chi ngân sách; quy định của Luật Đầu tư công năm 2019 về khái niệm, vai trò của vốn đầu tư công đối với kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội.
• Phân biệt tính hiệu suất (efficiency - "làm đúng cách") và tính hiệu quả (effectiveness - "làm đúng việc") theo khung đánh giá của World Bank (2018), kết hợp đánh giá đa chiều trên các góc độ kinh tế, xã hội và môi trường.
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật làm căn cứ điều chỉnh: Luật Đầu tư công năm 2019, Luật Ngân sách nhà nước năm 2015, Luật Xây dựng năm 2020, Luật Đấu thầu năm 2023, Luật Đất đai năm 2024; các nghị định hướng dẫn gồm Nghị định số 40/2020/NĐ-CP, Nghị định số 99/2021/NĐ-CP, Nghị định số 15/2021/NĐ-CP và Nghị định số 24/2024/NĐ-CP.
• Khung tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý vốn đầu tư từ NSNN được thiết lập theo chu trình quản lý:
  • Khâu lập và phân bổ: Tỷ lệ dự án phù hợp quy hoạch, tỷ lệ bố trí vốn tập trung, số lần điều chỉnh kế hoạch vốn.
  • Khâu thực hiện và giải ngân: Tỷ lệ giải ngân vốn hàng năm, tỷ lệ dự án hoàn thành đúng tiến độ, tỷ lệ tiết kiệm qua đấu thầu.
  • Khâu kiểm tra, giám sát, quyết toán: Tỷ lệ dự án chậm quyết toán, tỷ lệ thu hồi sau thanh tra/kiểm toán, tỷ lệ sai số quyết toán.
• Cơ sở thực tiễn: Khóa luận phân tích bài học từ Quảng Ninh ("lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư", dùng ngân sách tập trung giải phóng mặt bằng cho các dự án PPP), Hải Phòng (đề cao trách nhiệm người đứng đầu, giao ban thường xuyên), Bắc Giang (hoàn tất thủ tục và mặt bằng từ quý IV năm trước); cùng bài học quốc tế từ Hàn Quốc (mô hình thẩm định tiền khả thi độc lập qua Trung tâm PIMAC thuộc KDI) và Singapore (số hóa quy trình liên ngành, quản lý vốn công theo cơ chế thị trường thông qua Temasek Holdings).

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa dữ liệu từ các báo cáo chính thức của UBND tỉnh (Báo cáo số 72/BC-UBND, Báo cáo số 120/BC-UBND, Báo cáo số 99/BC-UBND), Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước tỉnh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn 2022–2024.
• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Thực hiện phỏng vấn sâu chuyên gia bằng phiếu câu hỏi mở đối với 03 cán bộ quản lý đang trực tiếp phụ trách chuyên môn tại ba cơ quan nòng cốt: Sở Tài chính, Ban Quản lý dự án, và Kho bạc Nhà nước tỉnh.
• Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu: Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel; kết hợp các phương pháp thống kê mô tả (bảng số liệu, tỷ lệ %), phương pháp phân tích - tổng hợp và phương pháp so sánh đối chiếu qua từng năm để làm rõ biến động thực tiễn.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước và công tác quản lý nhà nước đối với nguồn vốn này

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về vốn đầu tư phát triển nguồn NSNN, khẳng định đặc tính không hoàn trả trực tiếp nhưng đem lại giá trị lan tỏa kinh tế - xã hội lâu dài. Nội dung quản lý nhà nước được tác giả phân chia rõ theo ba giai đoạn của chu trình dự án: (1) Chuẩn bị đầu tư (lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương và quyết định đầu tư); (2) Thực hiện đầu tư (giao kế hoạch trung hạn và hàng năm, lựa chọn nhà thầu, giải phóng mặt bằng, thi công và giải ngân); (3) Kết thúc đầu tư, vận hành (nghiệm thu, bàn giao, quyết toán và đánh giá sau dự án).

Chương này cũng phân loại ba nhóm nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý vốn công: nhóm vĩ mô và pháp lý (sự ổn định kinh tế, tính đồng bộ của hệ thống luật pháp, chất lượng quy hoạch); nhóm tổ chức thực hiện (năng lực của chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu; công tác giải phóng mặt bằng; sự phối hợp liên ngành); nhóm kiểm tra, giám sát và công khai thông tin (thanh tra, giám sát cộng đồng, minh bạch dữ liệu). Cuối chương là các bài học kinh nghiệm trong và ngoài nước có khả năng vận dụng vào điều kiện địa phương.

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn Thành phố Huế

Chương 2 phân tích bối cảnh tự nhiên, kinh tế - xã hội và đánh giá chi tiết thực trạng quản lý vốn đầu tư công giai đoạn 2022–2024. Về bối cảnh kinh tế - xã hội: Tốc độ tăng trưởng GRDP năm 2024 của địa phương ước đạt 8,15%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội 5 tháng đầu năm 2024 đạt 11.180 tỷ đồng (tăng 13,7% so với cùng kỳ); ngành du lịch phục hồi với 1,62 triệu lượt khách (khách quốc tế tăng 47,3%); thu NSNN 5 tháng đầu năm 2024 đạt 4.944 tỷ đồng (đạt gần 42% dự toán, tăng 23,6%). Chỉ số PAPI năm 2023 dẫn đầu cả nước, PCI xếp thứ 8/63 tỉnh thành (dù giảm 2 bậc do sụt giảm tại chỉ số Cạnh tranh bình đẳng và Chi phí thời gian). Bên cạnh 330 doanh nghiệp thành lập mới, có 459 doanh nghiệp tạm ngưng hoạt động trong 5 tháng đầu năm 2024, phản ánh những khó khăn nhất định của khu vực sản xuất kinh doanh.

Về quy mô và cơ cấu kế hoạch vốn đầu tư công: Kế hoạch vốn có sự biến động lớn giữa các năm, đạt đỉnh vào năm 2023 nhằm dồn lực thực hiện các công trình hạ tầng động lực, sau đó điều chỉnh cân đối trong năm 2024:

Chỉ tiêu	Năm 2022	Năm 2023	Năm 2024
Tổng kế hoạch vốn được giao (tỷ đồng)	6.067,369	8.924,760	6.957,879
- Vốn ngân sách địa phương (tỷ đồng)	Chiếm ưu thế	Chiếm 63,4%	Chủ lực
- Vốn ngân sách Trung ương (tỷ đồng)	Ổn định	Duy trì trọng điểm	Duy trì trọng điểm
- Vốn nước ngoài (ODA)	Chiếm tỷ trọng nhỏ	Chiếm tỷ trọng nhỏ	Chiếm tỷ trọng nhỏ

Về công tác lập, phân bổ và giao kế hoạch vốn:

• Điểm mạnh: UBND tỉnh giao vốn sớm (kế hoạch năm sau được phân bổ ngay từ cuối năm trước). Tỉnh áp dụng việc điều chỉnh vốn nội bộ linh hoạt: thực hiện 12 lần điều chỉnh trong năm 2023 và 08 lần điều chỉnh trong năm 2024 nhằm chuyển nguồn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án có khối lượng hoàn thành tốt.
• Cơ cấu dự án bố trí vốn có sự chuyển dịch theo hướng tập trung, cắt giảm khởi công mới để giải quyết dứt điểm các dự án chuyển tiếp:

Hạng mục dự án	Năm 2022 (Dự án)	Năm 2023 (Dự án)	Năm 2024 (Dự án)
Dự án hoàn thành trong năm	65	95	52
Dự án chuyển tiếp hoàn thành sau năm	50	41	49
Dự án khởi công mới	41	45	16
Tổng số dự án được phân bổ	156	181	101

Về kết quả giải ngân vốn đầu tư công giai đoạn 2022–2024: Tỷ lệ giải ngân ghi nhận sự cải thiện qua từng năm:

• Năm 2022: Tỷ lệ giải ngân đạt 74,7%.
• Năm 2023: Tỷ lệ giải ngân đạt 83,8% trên tổng kế hoạch vốn được giao (nếu tính theo kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao ban đầu là 5.758,257 tỷ đồng, tỷ lệ giải ngân đạt 130%).
• Năm 2024: Tỷ lệ giải ngân đạt 95,2%, đưa địa phương vào nhóm các tỉnh thành có tỷ lệ giải ngân cao trên toàn quốc (tính đến cuối tháng 5/2024 đạt 24%, cao hơn bình quân toàn quốc là 17,5%).

Hạn chế và nguyên nhân:

• Điểm nghẽn lớn nhất là công tác giải phóng mặt bằng do tranh chấp nguồn gốc đất, chênh lệch giá đền bù so với thị trường và việc xây dựng khu tái định cư chậm tiến độ.
• Giải ngân vốn ODA còn thấp do thủ tục thỏa thuận với nhà tài trợ nước ngoài phức tạp, kéo dài.
• Một số chủ đầu tư đăng ký nhu cầu vốn chưa sát với khả năng thi công thực tế dẫn đến tình trạng phải điều chuyển vốn nhiều lần; công tác lập hồ sơ chuẩn bị đầu tư một số dự án trung hạn còn chậm.
• Nguyên nhân khách quan gồm biến động giá vật liệu, địa hình và thời tiết mưa lũ khắc nghiệt vào các tháng cuối năm; nguyên nhân chủ quan bắt nguồn từ năng lực điều hành của một số ban quản lý dự án và sự phối hợp giữa các sở, ban, ngành đôi lúc thiếu đồng bộ.

Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn Thành phố Huế

Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư công, bám sát mục tiêu hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Các nhóm giải pháp gồm:

1. Nhóm giải pháp về hoàn thiện cơ chế, chính sách và công tác chỉ đạo điều hành: Đề cao trách nhiệm người đứng đầu cơ quan, đơn vị; duy trì hiệu quả hoạt động của 04 Tổ công tác đặc biệt kiểm tra hiện trường; kiên quyết điều chuyển vốn giữa các dự án theo thẩm quyền.
2. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng các khâu trong chu trình đầu tư: Chuẩn bị thủ tục đầu tư sớm từ quý IV năm trước; nâng cao chất lượng khảo sát thiết kế và dự toán nhằm hạn chế phát sinh điều chỉnh tổng mức đầu tư; ưu tiên bố trí vốn dứt điểm cho công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư trước khi khởi công; đẩy mạnh quyết toán dự án hoàn thành theo đúng thời hạn quy định tại Nghị định số 99/2021/NĐ-CP.
3. Nhóm giải pháp về nâng cao năng lực các chủ thể tham gia: Chuẩn hóa trình độ chuyên môn, nghiệp vụ quản lý dự án cho đội ngũ cán bộ các Ban QLDA và chủ đầu tư; tăng cường sàng lọc nhà thầu thông qua hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo Luật Đấu thầu năm 2023.
4. Nhóm giải pháp về tăng cường phối hợp và ứng dụng công nghệ thông tin: Xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin liên thông giữa Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Kho bạc Nhà nước tỉnh; số hóa công tác báo cáo, giám sát dòng vốn đầu tư công để nhận diện sớm các điểm nghẽn tại từng dự án.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa kết quả quản lý vốn đầu tư phát triển từ NSNN trên địa bàn Thành phố Huế giai đoạn 2022–2024 thông qua hệ thống số liệu cụ thể:

• Làm rõ quy mô tổng vốn huy động: 6.067,369 tỷ đồng (2022), tăng lên mức 8.924,760 tỷ đồng (2023) và đạt 6.957,879 tỷ đồng (2024); trong đó nguồn thu ngân sách địa phương từ tiền sử dụng đất và vượt thu đóng vai trò chủ động lớn (chiếm 63,4% năm 2023).
• Phản ánh xu hướng cải thiện tỷ lệ giải ngân từ 74,7% (năm 2022) lên 83,8% (năm 2023) và đạt 95,2% (năm 2024).
• Phân tích hiệu quả việc thay đổi cơ cấu dự án: giảm dự án khởi công mới từ 45 dự án (năm 2023) xuống còn 16 dự án (năm 2024) để dồn vốn hoàn thành dứt điểm các dự án chuyển tiếp và giảm áp lực nợ đọng xây dựng cơ bản.
• Ghi nhận thực tế cơ chế điều hành linh hoạt thông qua 12 lần điều chỉnh vốn năm 2023 và 08 lần điều chỉnh năm 2024.

Về mặt đóng góp:

• Công trình đã hệ thống hóa khung lý thuyết và thực tiễn quản lý vốn đầu tư công phù hợp với bối cảnh đặc thù của một đô thị di sản đang chuyển mình lên thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết 54-NQ/TW.
• Kết hợp được dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo chính thức của UBND tỉnh với thông tin sơ cấp thu được từ phỏng vấn sâu 03 chuyên gia trực tiếp làm việc tại Sở Tài chính, Ban Quản lý dự án và Kho bạc Nhà nước tỉnh, giúp các luận cứ và giải pháp Chương 3 có cơ sở thực tiễn cao.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số hạn chế gắn liền với phạm vi và điều kiện nghiên cứu:

• Dữ liệu sơ cấp từ phỏng vấn sâu chuyên gia có quy mô mẫu hẹp (03 cán bộ tại các cơ quan cấp tỉnh), chưa phản ánh toàn diện quan điểm của các nhà thầu thi công, đơn vị tư vấn và người dân tại các khu vực chịu ảnh hưởng bởi công tác giải phóng mặt bằng.
• Số liệu thứ cấp tập trung chủ yếu ở giai đoạn 2022–2024; một số nội dung giải ngân chi tiết theo từng dự án ODA cụ thể chưa được phân rã đầy đủ do giới hạn cung cấp số liệu tại thời điểm khảo sát.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi khảo sát thực nghiệm định lượng đối với các chủ đầu tư cấp huyện/xã, các doanh nghiệp xây lắp và cộng đồng dân cư thụ hưởng dự án.
• Nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả sau đầu tư (đánh giá tác động kinh tế - xã hội, môi trường sau khi công trình đi vào khai thác) của các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm như tuyến đường bộ ven biển, cầu vượt sông Hương và đường Nguyễn Hoàng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Kế hoạch Đầu tư, Quản lý Kinh tế, Tài chính công tham khảo phương pháp tiếp cận đánh giá một chu trình đầu tư công cấp địa phương.
• Cán bộ làm công tác chuyên môn tại các Ban Quản lý dự án, Phòng Tài chính - Kế hoạch, các cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư công tại các địa phương có quy mô và cơ cấu ngân sách tương tự, nhằm vận dụng kinh nghiệm giao vốn sớm và cơ chế điều chuyển vốn linh hoạt.
• Độc giả quan tâm đến tiến trình phát triển kết cấu hạ tầng của Thành phố Huế và tỉnh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn chuẩn bị trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của Thành phố Huế biến động ra sao trong giai đoạn 2022–2024? Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của địa phương tăng liên tục qua 3 năm: từ mức 74,7% năm 2022 lên 83,8% năm 2023 (đạt 130% so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao ban đầu) và đạt mức 95,2% vào năm 2024.

2. Tại sao địa phương phải thực hiện điều chỉnh kế hoạch vốn nhiều lần trong các năm 2023 và 2024? Trong năm 2023 tỉnh điều chỉnh vốn 12 lần và năm 2024 điều chỉnh 08 lần nhằm khắc phục tình trạng một số chủ đầu tư đăng ký vốn chưa sát thực tế hoặc dự án bị nghẽn mặt bằng. Việc điều chuyển nội bộ giúp luân chuyển dòng vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án có khối lượng thi công tốt, tối ưu hóa nguồn lực ngân sách.

3. Đâu là "điểm nghẽn" lớn nhất trong công tác quản lý vốn đầu tư công tại Thành phố Huế theo kết quả nghiên cứu? Điểm nghẽn lớn nhất được xác định là công tác giải phóng mặt bằng do vướng mắc về chính sách đền bù, xác định nguồn gốc đất, tranh chấp và tiến độ xây dựng các khu tái định cư chậm; cùng với đó là tỷ lệ giải ngân vốn ODA đạt thấp do phụ thuộc vào các thủ tục phức tạp từ phía nhà tài trợ.

4. Cơ cấu dự án được phân bổ vốn trong năm 2024 có điểm gì khác biệt so với các năm trước? Năm 2024, số lượng dự án khởi công mới giảm mạnh xuống còn 16 dự án (so với 41 dự án năm 2022 và 45 dự án năm 2023). Tỉnh tập trung vốn cho 52 dự án hoàn thành trong năm và 49 dự án chuyển tiếp nhằm đưa công trình vào sử dụng dứt điểm, chống dàn trải và giải quyết nợ đọng xây dựng cơ bản.

5. Nghiên cứu đã sử dụng những nguồn dữ liệu nào để phân tích thực trạng? Nghiên cứu kết hợp dữ liệu thứ cấp từ các văn bản pháp luật, Báo cáo số 72/BC-UBND, 120/BC-UBND, 99/BC-UBND của UBND tỉnh, báo cáo tài chính của Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước tỉnh Thừa Thiên Huế (2022–2024) và dữ liệu sơ cấp từ phỏng vấn sâu 03 chuyên gia công tác tại Sở Tài chính, Ban Quản lý dự án và Kho bạc Nhà nước tỉnh.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lương Thị Thanh Trúc đã phản ánh toàn diện thực trạng công tác quản lý vốn đầu tư phát triển từ nguồn NSNN trên địa bàn Thành phố Huế giai đoạn 2022–2024. Công trình làm rõ những kết quả tích cực trong việc duy trì tỷ lệ giải ngân ở mức cao (đạt 95,2% năm 2024), kinh nghiệm điều chuyển vốn linh hoạt và sự chủ động khai thác nguồn thu ngân sách địa phương phục vụ mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết 54-NQ/TW. Bên cạnh việc nhận diện các tồn tại cốt lõi về giải phóng mặt bằng và quy trình giải ngân vốn ODA, đề tài đã đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ từ chỉ đạo điều hành, kỹ thuật chu trình đầu tư, nhân lực đến chuyển đổi số, mang lại giá trị thực tiễn cho công tác quản trị tài chính công tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN TỪ NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGUỒN VỐN NÀY 1. Những vấn đề lý luận cơ bản về vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước 1. Vốn đầu tư phát triển Dưới góc độ kinh tế học, đầu tư được hiểu là sự hy sinh các nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về các kết quả lớn hơn trong tương lai (Từ Quang Phương, 2012). Theo nghĩa rộng hơn, đầu tư phát triển là việc sử dụng vốn trong trung và dài hạn để tạo ra tài sản mới, gia tăng năng lực sản xuất và dịch vụ cho xã hội, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Đây là một hoạt động mang tính nền tảng, quyết định đến quy mô và trình độ kỹ thuật của nền kinh tế trong tương lai. Bản chất của vốn đầu tư phát triển là sự tích lũy và tập trung nguồn lực tài chính để thực hiện các dự án đầu tư. Nguồn vốn này mang những đặc điểm cơ bản như quy mô thường rất lớn, thời gian thực hiện và thu hồi vốn kéo dài, đồng thời luôn tiềm ẩn rủi ro do chịu tác động của nhiều yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội không chắc chắn. Kết quả của hoạt động đầu tư phát triển là sự ra đời của các tài sản vật chất (nhà xưởng, máy móc, hạ tầng) và tài sản phi vật chất (trình độ khoa học công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao) cho xã hội.

Trong nghiên cứu và quản lý, vốn đầu tư phát triển có thể được phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau để phục vụ cho các mục tiêu phân tích khác nhau. Nếu xét theo nguồn sở hữu, vốn đầu tư được chia thành vốn nhà nước, vốn tư nhân và vốn đầu tư nước ngoài. Xét theo cơ cấu kinh tế, vốn được phân theo ngành (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ) hoặc theo thành phần kinh tế. Việc phân loại một cách khoa học giúp nhà quản lý có cái nhìn tổng quan về cơ cấu đầu tư, từ đó đưa ra những chính sách điều tiết vĩ mô phù hợp.

Ngân sách nhà nước và vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước Ngân sách nhà nước (NSNN) là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có 5 thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước (Quốc hội, 2015). NSNN không chỉ là một công cụ tài chính đơn thuần mà còn là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện vai trò điều tiết vĩ mô nền kinh tế, tái phân phối thu nhập và đảm bảo an sinh xã hội. Cơ cấu chi NSNN bao gồm nhiều khoản mục, trong đó chi đầu tư phát triển là một trong những nội dung quan trọng nhất. Vốn đầu tư phát triển từ nguồn NSNN (hay còn gọi là vốn đầu tư công) là một bộ phận của chi NSNN được Nhà nước sử dụng để đầu tư vào các chương trình, dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội khác (Quốc hội, Luật đầu tư công năm 2019).

Nguồn vốn này được hình thành chủ yếu từ các khoản thu trong cân đối ngân sách (thuế, phí, lệ phí), nguồn vay nợ của chính phủ (phát hành trái phiếu, vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài) và các nguồn thu hợp pháp khác. Việc huy động và phân bổ nguồn vốn này hoàn toàn do Nhà nước quyết định dựa trên các chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển của quốc gia, địa phương. Khác với vốn đầu tư từ khu vực tư nhân, vốn đầu tư phát triển từ NSNN mang những đặc điểm riêng biệt. Thứ nhất, đây là nguồn vốn không mang tính hoàn trả trực tiếp cho ngân sách, mà hiệu quả của nó được thể hiện một cách gián tiếp thông qua các lợi ích kinh tế - xã hội lan tỏa.

Thứ hai, nguồn vốn này chủ yếu hướng vào các lĩnh vực công ích, các công trình hạ tầng thiết yếu mà tư nhân không muốn hoặc không có khả năng đầu tư. Cuối cùng, quá trình quản lý và sử dụng nguồn vốn này chịu sự điều chỉnh chặt chẽ bởi một hệ thống pháp luật riêng biệt, đòi hỏi tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình cao. Vai trò của vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước Vốn đầu tư phát triển từ NSNN đóng vai trò là “vốn mồi”, có tác động dẫn dắt và định hướng các nguồn vốn khác trong xã hội. Bằng việc đầu tư vào hệ thống hạ tầng khung như giao thông, điện, nước, viễn thông, Nhà nước tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi, từ đó kích thích và thu hút các nguồn vốn từ khu vực tư nhân, đầu tư nước ngoài cùng tham gia vào quá trình phát triển kinh tế (Thời báo Tài chính, 2021).

Vai trò này đặc biệt quan trọng ở các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, nơi hạ tầng còn nhiều yếu kém và cần nguồn lực lớn để cải thiện. Bên cạnh đó, đây là nguồn lực chủ yếu để Nhà nước thực hiện chức năng kiến tạo phát triển, đảm bảo nền kinh tế tăng trưởng bền vững và chuyển dịch cơ cấu theo 6 hướng hiện đại. Thông qua việc phân bổ vốn đầu tư công vào các ngành, lĩnh vực ưu tiên, các vùng kinh tế trọng điểm hoặc các vùng khó khăn, Nhà nước có thể tạo ra những đột phá về tăng trưởng, đồng thời góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Các dự án đầu tư công không chỉ tạo ra năng lực sản xuất mới mà còn tạo ra nhiều việc làm, góp phần nâng cao thu nhập và đời sống cho người dân.

Cuối cùng, vốn đầu tư phát triển từ NSNN là công cụ hữu hiệu để giải quyết các vấn đề xã hội và đảm bảo an sinh. Nhà nước sử dụng nguồn vốn này để xây dựng các công trình phúc lợi xã hội như bệnh viện, trường học, các thiết chế văn hóa, thể thao. Đồng thời, nguồn vốn này cũng được ưu tiên cho các chương trình mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường, qua đó góp phần thực hiện công bằng xã hội và hướng tới sự phát triển bền vững của đất nước. Quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước 1.

Khái niệm và sự cần thiết của quản lý nhà nước Quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước là sự tác động có tổ chức và bằng pháp quyền của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền lên quá trình huy động, phân bổ và sử dụng nguồn vốn này. Sự tác động này được thực hiện thông qua một hệ thống các công cụ bao gồm pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và các chính sách cụ thể nhằm định hướng hoạt động đầu tư công theo đúng mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra trong từng thời kỳ. Về bản chất, đây là hoạt động quản lý của Nhà nước đối với một loại tài sản công đặc biệt, đòi hỏi sự chặt chẽ, minh bạch và hiệu quả để đảm bảo nguồn lực quốc gia được sử dụng một cách tối ưu. Việc quản lý của Nhà nước đối với nguồn vốn đầu tư công là một yêu cầu tất yếu khách quan xuất phát từ chính vai trò của Nhà nước và đặc điểm của nguồn vốn này.

Trước hết, nguồn lực NSNN là hữu hạn, trong khi nhu cầu đầu tư cho phát triển là vô cùng lớn, do đó cần có sự can thiệp của Nhà nước để phân bổ nguồn vốn vào những lĩnh vực, dự án quan trọng và cấp thiết nhất, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 2022). Bên cạnh đó, các dự án sử dụng vốn NSNN thường là các dự án hạ tầng kinh tế - xã hội quy mô lớn, không trực tiếp mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư nhưng có tác động lan tỏa và phục vụ lợi ích chung của cộng đồng, do đó cần vai trò “nhạc trưởng” 7 của Nhà nước để triển khai thực hiện. Cuối cùng, việc quản lý chặt chẽ giúp phòng chống tiêu cực, tham nhũng, thất thoát trong đầu tư công, đảm bảo mỗi đồng vốn của người dân được sử dụng đúng mục đích và mang lại hiệu quả cao nhất. Mục tiêu và nguyên tắc quản lý Mục tiêu tổng quát của công tác quản lý nhà nước là nhằm nâng cao tối đa hiệu quả kinh tế - xã hội của việc sử dụng vốn đầu tư từ NSNN.

Cụ thể hơn, công tác quản lý hướng đến việc thực hiện thành công các định hướng, mục tiêu trong chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia và từng địa phương. Các mục tiêu cụ thể bao gồm đảm bảo các dự án được thực hiện đúng tiến độ, đạt chất lượng theo thiết kế được duyệt, trong phạm vi tổng mức đầu tư và dự toán, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật. Hơn nữa, quản lý nhà nước còn nhằm mục đích cơ cấu lại đầu tư công, thu hút các nguồn vốn xã hội hóa, đảm bảo tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ quá trình đầu tư. Để đạt được các mục tiêu trên, công tác quản lý vốn đầu tư phát triển từ NSNN phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cơ bản đã được pháp luật hóa.

Luật Đầu tư công năm 2019 đã quy định rõ các nguyên tắc quản lý đầu tư công, trong đó nổi bật là: Phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; chịu trách nhiệm quản lý theo đúng thẩm quyền và quy định của pháp luật; quản lý việc sử dụng vốn đầu tư công theo đúng mục tiêu, hiệu quả và tiến độ; đảm bảo tính công khai, minh bạch trong hoạt động đầu tư công (Quốc hội, Luật đầu tư công năm 2019). Ngoài ra, các nguyên tắc khác như chống lãng phí, thất thoát, đầu tư tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải và đảm bảo sự giám sát của cộng đồng cũng là những yêu cầu bắt buộc trong suốt quá trình quản lý.