Luận văn thạc sĩ tmu quản lý hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh kinh bắc

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Phương
• Trường học: Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Kinh Bắc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Bắc Ninh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1.1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Chức năng của Ngân hàng thương mại
• 1.2. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.2.1. Các nhân tố khách quan
• 1.2.2. Các nhân tố chủ quan
• 1.3. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VÀ BÀI HỌC CHO NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH KINH BẮC
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH KINH BẮC
• 2.1. GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH KINH BẮC
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và hoạt động
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và chức năng của các phòng, ban
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2012 - 2014 của Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Kinh Bắc
• 2.2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ TÍN DỤNG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM, CHI NHÁNH KINH BẮC
• 2.2.1. Mô hình quản lý tín dụng ở chi nhánh
• 2.2.2. Ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện các văn bản, chính sách của hội sở về hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2.3. Quản lý chất lượng của các khoản cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG BIDV KINH BẮC
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế, và nguyên nhân
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM, CHI NHÁNH KINH BẮC
• 3.1. Định hướng hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam - chi nhánh Kinh Bắc
• 3.1.1. Định hướng và mục tiêu chung của hoạt động cho vay
• 3.1.2. Định hướng và mục tiêu hoạt động cho vay DNNVV
• 3.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM CHI NHÁNH KINH BẮC
• 3.2.1. Nâng cao chất lượng các văn bản được xây dựng tại chi nhánh
• 3.2.2. Đào tạo và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ Phòng QLKH
• 3.2.3. Hoàn thiện và nâng cấp hệ thống thông tin của chi nhánh
• 3.2.4. Nâng cao hiệu quả xử lý các khoản nợ quá hạn
• 3.2.5. Tăng cường công tác giám sát khách hàng
• 3.2.6. Tăng cường công tác kiểm tra kiểm toán nội bộ
• 3.2.7. Đối với Chính phủ
• 3.2.8. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.2.9. Đối với BIDV Hội sở
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ HÌNH VẼ

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Kinh Bắc

Quản lý tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại ngân hàng BIDV Kinh Bắc là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV) đã chú trọng đến việc phát triển mảng tín dụng này nhằm hỗ trợ DNNVV trong việc tiếp cận nguồn vốn. Việc quản lý tín dụng hiệu quả không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro mà còn thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế địa phương.

1.1. Khái niệm và vai trò của tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Tín dụng là nguồn lực quan trọng giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển. Nó cung cấp vốn cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh, từ đó tạo ra việc làm và tăng trưởng kinh tế. Việc hiểu rõ vai trò của tín dụng sẽ giúp ngân hàng có những chính sách phù hợp hơn.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của BIDV Kinh Bắc

Ngân hàng BIDV Kinh Bắc đã có những bước phát triển mạnh mẽ từ khi thành lập. Với mục tiêu hỗ trợ DNNVV, ngân hàng đã không ngừng cải tiến quy trình cho vay và quản lý tín dụng, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ.

II. Những thách thức trong quản lý tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Kinh Bắc

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng quản lý tín dụng cho DNNVV tại BIDV Kinh Bắc vẫn gặp phải nhiều thách thức. Tình hình nợ xấu gia tăng, quy trình thẩm định tín dụng chưa hoàn thiện là những vấn đề cần được giải quyết. Việc nhận diện và quản lý rủi ro là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho ngân hàng.

2.1. Tình hình nợ xấu và nguyên nhân

Tỷ lệ nợ xấu tại BIDV Kinh Bắc đang có xu hướng gia tăng, chủ yếu do DNNVV gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động kinh doanh. Nguyên nhân chính bao gồm thiếu thông tin và khả năng quản lý tài chính yếu kém.

2.2. Quy trình thẩm định tín dụng chưa hiệu quả

Quy trình thẩm định tín dụng hiện tại còn nhiều bất cập, dẫn đến việc ngân hàng không thể đánh giá chính xác khả năng trả nợ của DNNVV. Cần có những cải tiến trong quy trình này để nâng cao chất lượng tín dụng.

III. Phương pháp quản lý tín dụng hiệu quả cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Kinh Bắc

Để nâng cao hiệu quả quản lý tín dụng cho DNNVV, BIDV Kinh Bắc cần áp dụng các phương pháp hiện đại và linh hoạt. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý tín dụng sẽ giúp ngân hàng cải thiện quy trình và giảm thiểu rủi ro.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tín dụng

Việc áp dụng công nghệ thông tin sẽ giúp BIDV Kinh Bắc tối ưu hóa quy trình thẩm định và quản lý tín dụng. Hệ thống thông tin hiện đại sẽ cung cấp dữ liệu chính xác và kịp thời cho các quyết định tín dụng.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ tín dụng

Đào tạo cán bộ tín dụng là một yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ. Cán bộ cần được trang bị kiến thức về quản lý rủi ro và kỹ năng giao tiếp với khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại BIDV Kinh Bắc

Nghiên cứu thực tiễn tại BIDV Kinh Bắc cho thấy rằng việc quản lý tín dụng cho DNNVV đã có những kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần có những cải tiến để nâng cao hiệu quả hơn nữa. Các số liệu từ giai đoạn 2012-2014 cho thấy sự tăng trưởng trong hoạt động cho vay nhưng cũng đi kèm với tỷ lệ nợ xấu cao.

4.1. Kết quả hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa

Trong giai đoạn 2012-2014, BIDV Kinh Bắc đã đạt được nhiều thành tựu trong việc cho vay DNNVV. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu vẫn là một vấn đề cần được giải quyết triệt để.

4.2. Đánh giá chất lượng tín dụng tại BIDV Kinh Bắc

Chất lượng tín dụng tại BIDV Kinh Bắc đã có những cải thiện nhất định, nhưng vẫn cần phải theo dõi và đánh giá thường xuyên để đảm bảo an toàn cho ngân hàng.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quản lý tín dụng tại BIDV Kinh Bắc

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng quản lý tín dụng cho DNNVV tại BIDV Kinh Bắc cần được cải thiện hơn nữa. Định hướng tương lai là phát triển các sản phẩm tín dụng linh hoạt và phù hợp với nhu cầu của DNNVV, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ.

5.1. Định hướng phát triển sản phẩm tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

BIDV Kinh Bắc cần phát triển các sản phẩm tín dụng đa dạng, phù hợp với nhu cầu của DNNVV. Điều này sẽ giúp ngân hàng thu hút thêm khách hàng và tăng trưởng bền vững.

5.2. Tăng cường công tác quản lý rủi ro tín dụng

Cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn trong việc quản lý rủi ro tín dụng. Việc xây dựng hệ thống cảnh báo sớm sẽ giúp ngân hàng phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) hiện chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam, đóng góp khoảng 45% GDP và tạo việc làm cho hơn 50% lực lượng lao động xã hội. Mặc dù giữ vị thế trọng yếu đối với nền kinh tế, các DNNVV luôn gặp nhiều rào cản lớn khi tiếp cận nguồn vốn ngân hàng. Dưới tác động kéo dài của giai đoạn bất ổn tài chính toàn cầu từ năm 2008, hoạt động cấp tín dụng cho khối doanh nghiệp này tại các ngân hàng thương mại đối mặt với nhiều khó khăn: tốc độ tăng trưởng tín dụng chậm lại, tỷ lệ nợ xấu gia tăng, quy mô khách hàng mở rộng không đáng kể và cơ cấu danh mục vay chưa đa dạng.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế tập trung giải quyết 3 mục tiêu cốt lõi: thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý hoạt động tín dụng đối với DNNVV; thứ hai, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) Chi nhánh Kinh Bắc giai đoạn 2012–2014; thứ ba, đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ và các kiến nghị nhằm hoàn thiện chất lượng quản lý tín dụng trong giai đoạn tiếp theo.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại BIDV Chi nhánh Kinh Bắc trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, với quy mô 75 cán bộ nhân viên, 7 phòng nghiệp vụ và 3 phòng giao dịch trực thuộc. Dữ liệu thực chứng được thu thập trong khoảng thời gian từ năm 2012 đến năm 2014. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp cơ sở khoa học giúp chi nhánh tối ưu hóa nguồn vốn huy động đạt 419,48 tỷ đồng, kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng an toàn 2% và thúc đẩy phân bổ vốn hiệu quả cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng các học thuyết quản trị học kinh điển và hiện đại. Đầu tiên, lý thuyết quản trị theo khoa học của Frederick Taylor đặt trọng tâm vào việc xác lập định mức lao động, tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ và phân công rõ trách nhiệm cho từng vị trí công tác. Tiếp đó, học thuyết quản trị hành chính của Henri Fayol cung cấp hệ thống 5 chức năng cốt lõi của quản lý gồm: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát. Nghiên cứu cũng kế thừa tư tưởng của Peter Drucker về quản trị thực tiễn hướng đến kết quả đo lường được, cùng quan điểm của Harold Koontz về việc thiết lập môi trường vận hành hiệu quả nhằm đạt mục tiêu đề ra.

Trong hoạt động ngân hàng thương mại, quản lý tín dụng được vận hành thông qua mô hình 3 phòng tuyến kiểm soát độc lập: Ban Khách hàng doanh nghiệp (tiếp thị và quản lý khách hàng), Ban Quản lý rủi ro (thẩm định độc lập và kiểm soát rủi ro) và Ban Quản trị tín dụng (tác nghiệp, giải ngân và hậu kiểm). Luận văn làm rõ các khái niệm trung tâm:

• Tín dụng ngân hàng: Mối quan hệ chuyển giao quyền sử dụng vốn tiền tệ có thời hạn dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi.
• Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Căn cứ Nghị định 90/2001/NĐ-CP của Chính phủ, là các cơ sở sản xuất kinh doanh có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người.
• Quản lý hoạt động tín dụng DNNVV: Quá trình hoạch định, tổ chức, điều hành và giám sát toàn diện hoạt động cấp vốn nhằm tối ưu hóa lợi nhuận và hạn chế tổn thất.
• Rủi ro tín dụng: Khả năng khách hàng không thực hiện đúng các nghĩa vụ cam kết trong hợp đồng tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo tổng kết kết quả kinh doanh và dữ liệu phân loại nợ nội bộ của BIDV Chi nhánh Kinh Bắc trong giai đoạn 2012–2014.

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu, luận văn khảo sát toàn bộ 100% hồ sơ cấp tín dụng của khách hàng DNNVV có quan hệ vay vốn tại chi nhánh trong 3 năm liên tiếp, đồng thời nghiên cứu toàn diện quy trình tác nghiệp của 75 cán bộ đang làm việc tại 7 phòng ban và 3 phòng giao dịch gồm Đại Phúc, Minh Khai, Nguyễn Văn Cừ. Việc lựa chọn phương pháp mẫu tổng thể giúp đảm bảo tính bao quát, phản ánh chính xác thực tế vận hành và loại bỏ sai số thống kê.

Phương pháp phân tích chủ đạo là phương pháp duy vật biện chứng kết hợp thống kê mô tả, phân tích cơ cấu tỷ trọng, so sánh số tuyệt đối và số tương đối theo chuỗi thời gian. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm định lượng chính xác sự biến động nguồn vốn huy động từ 334,63 tỷ đồng năm 2012 lên 419,48 tỷ đồng năm 2014, bóc tách mối quan hệ giữa cơ cấu vốn ngắn hạn chiếm trên 87% và chất lượng danh mục tín dụng thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn huy động tăng trưởng liên tục và ổn định qua từng năm. Tổng nguồn vốn huy động của BIDV Kinh Bắc đạt 334,63 tỷ đồng năm 2012, tăng lên 368,19 tỷ đồng năm 2013 (tương ứng mức tăng 10,03% hay 33,56 tỷ đồng) và chạm mốc 419,48 tỷ đồng vào năm 2014 (tăng trưởng 13,93% hay 51,30 tỷ đồng). Tổng mức tăng trưởng nguồn vốn cả giai đoạn 2012–2014 đạt 25,36%.

Thứ hai, cơ cấu nguồn vốn có sự chuyển dịch mạnh mẽ theo thành phần kinh tế. Tiền gửi từ dân cư tăng trưởng vượt bậc từ 215,22 tỷ đồng (chiếm 64,32%) năm 2012 lên 265,93 tỷ đồng (chiếm 72,23%) năm 2013 và đạt 372,20 tỷ đồng (chiếm 88,73%) vào năm 2014. Ngược lại, tiền gửi từ các tổ chức kinh tế sụt giảm nghiêm trọng từ 119,40 tỷ đồng (chiếm 35,68%) năm 2012 xuống 102,25 tỷ đồng (chiếm 27,77%) năm 2013 và chỉ còn 47,29 tỷ đồng (chiếm 11,27%) năm 2014, giảm tuyệt đối 53,76% trong năm 2014.

Thứ ba, cơ cấu vốn phân theo kỳ hạn cho thấy tính bất cân đối cao. Vốn ngắn hạn luôn chiếm tỷ trọng áp đảo với 89,48% năm 2012, 88,83% năm 2013 và 87,84% năm 2014. Trong khi đó, nguồn vốn trung và dài hạn chiếm tỷ lệ rất nhỏ, dao động từ 10,52% đến 12,16% tổng nguồn vốn huy động.

Thứ tư, hiệu quả quản lý tín dụng đối với khối DNNVV còn nhiều điểm nghẽn. Tốc độ tăng trưởng dư nợ chưa tương xứng tiềm năng, cơ cấu cho vay theo ngành nghề chưa thực sự đa dạng, chất lượng tín dụng có chiều hướng suy giảm và tỷ lệ nợ có vấn đề tiềm ẩn rủi ro phát sinh.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng tỷ trọng tiền gửi dân cư lên mức 88,73% phản ánh nỗ lực phát triển mạng lưới bán lẻ và chính sách lãi suất linh hoạt của chi nhánh. Tuy nhiên, việc tiền gửi tổ chức kinh tế giảm xuống 11,27% làm tăng chi phí huy động bình quân do lãi suất tiền gửi tiết kiệm dân cư thường cao hơn tiền gửi thanh toán của doanh nghiệp. Đối với mảng tín dụng DNNVV, rào cản tăng trưởng xuất phát từ việc các doanh nghiệp thiếu tài sản bảo đảm hợp pháp, sổ sách kế toán chưa minh bạch và trình độ quản trị kinh doanh còn hạn chế.

So sánh với bài học quản trị của Citibank, quy trình cấp tín dụng thành công đòi hỏi sự tách bạch rõ ràng giữa 3 giai đoạn: xây dựng chiến lược, thẩm định phê duyệt và đánh giá báo cáo thực thi. Đồng thời, kinh nghiệm tái cấu trúc của các ngân hàng thương mại Thái Lan sau cuộc khủng hoảng tài chính 1997–1998 (khi tỷ lệ nợ khó đòi lên tới gần 36% tổng dư nợ) khẳng định việc phân định độc lập 3 bộ phận gồm tiếp thị, thẩm định và xét duyệt là chìa khóa giúp kiểm soát rủi ro hiệu quả.

Về mặt trực quan hóa, toàn bộ sự dịch chuyển nguồn vốn trên có thể được thể hiện qua biểu đồ hình cột nhóm (Grouped Bar Chart) so sánh quy mô tiền gửi dân cư và tổ chức kinh tế qua 3 năm 2012, 2013, 2014; kết hợp bảng phân tích tốc độ tăng trưởng liên hoàn giúp nhận diện rõ xu hướng mất cân đối kỳ hạn vốn ngắn hạn chiếm trên 87%.

Đề xuất và khuyến nghị

• Chuẩn hóa hệ thống văn bản hướng dẫn nội bộ: Ban Giám đốc chi nhánh chỉ đạo Phòng Quản lý rủi ro và Phòng Quản trị tín dụng rà soát, đồng bộ 100% văn bản quy trình theo đúng chuẩn Hội sở chính trong Quý I năm 2016. Mục tiêu rút ngắn thời gian luân chuyển hồ sơ thẩm định DNNVV từ 5 ngày xuống dưới 3 ngày làm việc.
• Đào tạo và nâng cao năng lực đội ngũ nhân sự: Phòng Hành chính - Tổng hợp xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho 100% cán bộ Phòng Quản lý khách hàng và Phòng Quản lý rủi ro. Tổ chức định kỳ 2 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về kỹ năng phân tích dòng tiền thực tế và nhận diện rủi ro đạo đức trong giai đoạn 2016–2017.
• Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và hệ thống thông tin: Tổ Điện toán phối hợp cùng Trung tâm Công nghệ thông tin Hội sở hoàn thiện hệ thống chấm điểm tín dụng tự động và cơ sở dữ liệu khách hàng tập trung trước tháng 6 năm 2016, hỗ trợ đánh giá rủi ro định lượng cho 100% hồ sơ vay vốn doanh nghiệp.
• Thắt chặt công tác giám sát sau vay và xử lý nợ quá hạn: Phòng Quản lý khách hàng thực hiện kiểm tra thực địa định kỳ 30 ngày/lần đối với tình hình sử dụng vốn và hiện trạng tài sản bảo đảm của khách hàng DNNVV. Đặt mục tiêu kiểm soát và duy trì tỷ lệ nợ xấu toàn chi nhánh dưới mức 1,5% trong giai đoạn 2016–2018.
• Hoàn thiện cơ chế phối hợp vĩ mô: Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước duy trì trần lãi suất hợp lý và mở rộng cơ chế quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV; kiến nghị Hội sở chính BIDV tăng cường phân cấp thẩm quyền phán quyết tín dụng linh hoạt cho chi nhánh cấp 1 theo nhóm ngành nghề trọng điểm tại địa bàn tỉnh Bắc Ninh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và cấp quản lý ngân hàng thương mại: Tham khảo mô hình phân tách 3 phòng tuyến độc lập và các giải pháp điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn huy động từ 334,63 tỷ đồng lên 419,48 tỷ đồng, ứng dụng vào công tác chỉ đạo điều hành tín dụng tại các chi nhánh cơ sở.
• Cán bộ quản lý khách hàng, thẩm định và quản trị rủi ro tín dụng: Nắm vững kỹ thuật nhận diện rủi ro tài chính phi chính thức, kỹ năng thẩm định phương án kinh doanh và phương pháp kiểm tra sau giải ngân đối với hơn 100 khách hàng DNNVV.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Sử dụng luận văn như tài liệu học thuật thực nghiệm chuyên sâu thuộc ngành Quản lý kinh tế và Tài chính - Ngân hàng, khai thác hệ thống dữ liệu chuỗi 3 năm (2012–2014) phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
• Chủ doanh nghiệp và cán bộ tài chính kế toán khối DNNVV: Hiểu rõ khẩu vị rủi ro, quy trình xét duyệt tín dụng và các tiêu chuẩn xếp hạng tín nhiệm của ngân hàng, từ đó chủ động chuẩn hóa báo cáo tài chính và tăng cường khả năng tiếp cận vốn ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

• Vì sao quản lý tín dụng đối với DNNVV lại phức tạp hơn tín dụng bán lẻ cá nhân? Khách hàng DNNVV có quy mô vốn dưới 10 tỷ đồng hoặc dưới 300 lao động thường thiếu tài sản bảo đảm chuẩn mực và báo cáo tài chính chưa hoàn toàn minh bạch. Điều này đòi hỏi cán bộ tín dụng phải thẩm định sâu phương án sản xuất kinh doanh và dòng tiền thực tế để duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 2%.

• Cơ cấu nguồn vốn huy động tại BIDV Kinh Bắc giai đoạn 2012–2014 có đặc điểm nổi bật nào? Tổng nguồn vốn huy động tăng trưởng 25,36%, từ 334,63 tỷ đồng lên 419,48 tỷ đồng. Điểm đặc thù là tỷ trọng tiền gửi dân cư tăng vọt từ 64,32% lên 88,73% vào năm 2014, trong khi tiền gửi từ tổ chức kinh tế sụt giảm từ 35,68% xuống còn 11,27%.

• Luận văn rút ra bài học kinh nghiệm quốc tế nào để ứng dụng tại chi nhánh? Luận văn tiếp thu quy trình quản trị rủi ro 3 giai đoạn của Citibank và mô hình tái cấu trúc tách bạch 3 bộ phận độc lập của các ngân hàng Thái Lan sau cuộc khủng hoảng 1997–1998 khi nợ xấu chiếm gần 36%, giúp hạn chế xung đột lợi ích tác nghiệp.

• Yếu tố nào là trở ngại lớn nhất khi DNNVV vay vốn tại BIDV Kinh Bắc? Trở ngại lớn nhất là năng lực tài chính hạn chế, phương án kinh doanh thiếu tính khả thi dài hạn và thiếu tài sản thế chấp đạt chuẩn định giá. Việc này khiến thời gian thẩm định kéo dài trên 5 ngày và làm giảm hạn mức tín dụng được phê duyệt.

• Mục tiêu kiểm soát chất lượng tín dụng cụ thể của chi nhánh giai đoạn 2016–2018 là gì? Chi nhánh đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 1,5%, tăng trưởng vốn huy động trên 10%/năm, chuẩn hóa đào tạo nghiệp vụ cho 100% cán bộ tín dụng và đảm bảo 100% khoản vay đều được kiểm tra sử dụng vốn sau 30 ngày giải ngân.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện khung lý thuyết quản lý tín dụng DNNVV và kinh nghiệm quản trị rủi ro thực tiễn từ Citibank cùng hệ thống ngân hàng thương mại Thái Lan.
• Phân tích chi tiết thực trạng huy động vốn tăng từ 334,63 tỷ đồng lên 419,48 tỷ đồng và thực trạng cấp tín dụng tại BIDV Chi nhánh Kinh Bắc giai đoạn 2012–2014.
• Làm rõ nguyên nhân dẫn đến sự mất cân đối kỳ hạn khi nguồn vốn ngắn hạn chiếm 87,84% và sự suy giảm tỷ trọng tiền gửi từ các tổ chức kinh tế xuống 11,27%.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính thực thi cao cho 75 cán bộ thuộc 7 phòng nghiệp vụ và 3 phòng giao dịch của chi nhánh.
• Cung cấp luận cứ khoa học giúp hoàn thiện các chính sách hỗ trợ tín dụng DNNVV của Ngân hàng Nhà nước và quy chế phân cấp hạn mức của BIDV Hội sở.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là xây dựng mô hình quản lý tín dụng thực chứng tại cấp chi nhánh ngân hàng thương mại, dung hòa giữa yêu cầu mở rộng quy mô tín dụng và kiểm soát an toàn nợ xấu. Về lộ trình triển khai tiếp theo, chi nhánh cần khẩn trương số hóa quy trình chấm điểm tín dụng và thực hiện giám sát sau vay nghiêm ngặt trong giai đoạn 2016–2017. Các ngân hàng thương mại và nhà nghiên cứu kinh tế hãy ứng dụng ngay mô hình này vào thực tiễn quản trị tín dụng để tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại a. Khái niệm về Ngân hàng thương mại Để đưa ra được một định nghĩa về NHTM, người ta thường phải dựa vào tính chất và mục đích hoạt động của nó trên thị trường tài chính, và đôi khi còn kết hợp tính chất, mục đích và đối tượng hoạt động.Cho đến thời điểm hiện nay có rất nhiều khái niệm về NHTM: Ví dụ như Ở Mỹ: Ngân hàng thương mại là Công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính.

Còn Ở Pháp (1941) NHTM được định nghĩa là: "Ngân hàng thương mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính". Ở Việt Nam, NHTM được quan điểm là: là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền ký gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Từ những nhận định trên có thể thấy:NHTM là một trong những định chế tài chính mà đặc trưng là cung cấp đa dạng các dịch vụ tài chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán. Ngoài ra, NHTM còn cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm thỏa mãn tối đa nhu cầu về sản phẩm dịch vụ của xã hội.

Mặc dù có nhiều cách thể hiện khác nhau, nhưng phân tích, khai thác nội dung của các định nghĩa đó, dễ dàng nhận thấy các NHTM đều có chung một tính chất là Luan van 6 tổ chức huy động vốn để cho vay. Các NHTM huy động tiền nhàn rỗi từ dân cư và các tổ chức kinh tế để cấp vốn cho những nơi thiếu vốn nhằm mục tiêu lợi nhuận. Từ những nhận định trên có thể thấy:NHTM là một trong những định chế tài chính mà đặc trưng là cung cấp đa dạng các dịch vụ tài chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán. Ngoài ra, NHTM còn cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm thoả mãn tối đa nhu cầu về sản phẩm dịch vụ của xã hội.

Chức năng của Ngân hàng thương mại NHTM là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế, thực hiện các chức năng: a. Chức năng trung gian tín dụng Khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng thương mại đóng vai trò là "cầu nối" giữa người dư thừa vốn và người có nhu cầu về vốn.1: Chức năng của ngân hàng thương mại Thông qua việc huy động các khoản vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế, NHTM hình thành nên quỹ cho vay để cung cấp tín dụng cho nền kinh tế. Với chức năng này, NHTM vừa đóng vai trò là người đi vay vừa đóng vai trò là người cho vay. Với chức năng trung gian tín dụng, NHTM đã góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người gửi tiền, ngân hàng và người đi vay, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế.

Chức năng trung gian thanh toán NHTM làm trung gian thanh toán khi nó thực hiện thanh toán theo yêu cầu của khách hàng như trích tiền từ tài khoản tiền gửi của họ để thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ hoặc nhập vào tài khoản tiền gửi của khách hàng tiền thu bán hàng và các Luan van 7 khoản thu khác theo lệnh của họ. Ở đây ngân hàng thương mại đóng vai trò là người "thủ quỹ" cho các doanh nghiệp và cá nhân bởi ngân hàng là người giữ tài khoản của họ. NHTM thực hiện chức năng trung gian thanh toán trên cơ sở thực hiện chức năng trung gian tín dụng vì tiền đề để khách hàng thực hiện thanh toán qua ngân hàng chính là một phần tiền gửi trước đó. Việc các NHTM thực hiện chức năng trung gian thanh toán có ý nghĩa rất to lớn đối với toàn bộ nền kinh tế.

Với chức năng này, các NHTM cung cấp cho khách hàng nhiều phương tiện thanh toán thuận lợi. Nhờ đó, các chủ thể kinh tế sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí, thời gian đi tới gặp chủ nợ, người phải thanh toán và lại đảm bảo được việc thanh toán an toàn. Qua đó, chức năng này thúc đẩy lưu thông hàng hoá, đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ lưu chuyển vốn, từ đó góp phần phát triển kinh tế. Đồng thời, việc thanh toán không dùng tiền mặt qua ngân hàng đã giảm được lượng tiền mặt trong lưu thông, dẫn đến tiết kiệm chi phí lưu thông tiền mặt như chi phí in ấn, đếm nhận, bảo quản tiền.

Đối với NHTM, chức năng này góp phần tăng thêm lợi nhuận cho ngân hàng thông qua việc thu lệ phí thanh toán. Thêm nữa, nó lại làm tăng nguồn vốn cho vay của ngân hàng thể hiện trên số dư có trong tài khoản tiền gửi của khách hàng. Chức năng này cũng chính là cơ sở hình thành chức năng tạo tiền của NHTM. Chức năng "tạo tiền" Khi có sự phân hoá trong hệ thống ngân hàng, hình thành nên ngân hàng phát hành và các ngân hàng trung gian thì ngân hàng trung gian không còn thực hiện chức năng phát hành giấy bạc ngân hàng nữa.

Nhưng với chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh toán, NHTM có khả năng tạo ra tiền tín dụng (hay tiền ghi sổ) thể hiện trên tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng tại ngân hàng thương mại. Đây chính là một bộ phận của lượng tiền được sử dụng trong các giao dịch. Ban đầu từ những khoản tiền dự trữ tăng lên, ngân hàng thương mại sử dụng để cho vay bằng chuyển khoản, sau đó những khoản tiền này sẽ được quay lại NHTM một phần khi những người sử dụng tiền gửi vào dưới dạng tiền gửi không Luan van 8 kỳ hạn. Quá trình này tiễp diễn trong hệ thống ngân hàng và tạo nên một lượng tiền gửi (tức tiền tín dụng) gấp nhiều lần số dự trữ tăng thêm ban đầu.

Mức mở rộng tiền gửi phụ thuộc vào hệ số mở rộng tiền gửi. Hệ số này, đến lượt nó chịu tác động bởi các yếu tố: tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tỷ lệ dự trữ vượt mức và tỷ lệ giữ tiền mặt so với tiền gửi thanh toán của công chúng. Với chức năng "tạo tiền", hệ thống NHTM đã làm tăng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu thanh toán, chi trả của xã hội. Rõ ràng khái niệm về tiền hay tiền giao dịch không chỉ là tiền giấy do ngân hàng trung ương phát hành ra mà còn bao gồm một bộ phận quan trọng là lượng tiền ghi sổ do các ngân hàng thương mại tạo ra.

Hoạt động kinh doanh cơ bản của NHTM Khi nền kinh tế ngày càng phát triển thì nghiệp vụ của NHTM càng trở nên đa dạng hơn. Bản chất của NHTM là tổ chức huy động vốn để cho vay. Hoạt động "huy động vốn” tạo nên nguồn vốn của Ngân hàng và hình thành nên nghiệp vụ sử dụng vốn của Ngân hàng. Hơn nữa các Ngân hàng hiện đại ngày nay không chỉ thực hiện huy động vốn để cho vay mà còn đa dạng hóa thêm nhiều dịch vụ để vừa phòng tránh rủi ro vừa tối đa hoá lợi nhuận cho Ngân hàng.

Do vậy, toàn bộ hoạt động của NHTM được khái quát thành ba nhóm nghiệp vụ chính sau: -Nhóm nghiệp vụ tài sản nợ -Nhóm nghiệp vụ tài sản có - Nhóm các nghiệp vụ khác a.Nhóm Nghiệp huy động vốn Nghiệp vụ huy động vốn chính là nghiệp vụ tạo vốn của NHTM.Cũng như bất cứ một doanh nghiệp nào khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh đều phải cần có một số lượng vốn nhất định. Đặc biệt các NHTMcó đối tượng kinh doanh là vốn tiền tệ,bởi vậy, trong quá trình hoạt động các NHTM luôn chú trọng công tác bảo toàn và phát triển vốn. Các nghiệp vụ tạo vốn của NHTMbao gồm có: Luan van 9 Nghiệp vụ tạo vốn tự có Vốn tự có là những giá trị tiền tệ do Ngân hàng tạo lập được thuộc sở hữu của Ngân hàng.Vốn tự có trước hết dùng để đầu tư vào trụ sở máy móc, văn phòng làm việc… sau đó mới sử dụng để đầu tư và chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn của Ngân hàng nhưng lại đóng vai trò vô cùng quan trọng bởi nó là căn cứ pháp lý bắt buộc khi thành lập Ngân hàng,đồng thời là cơ sở để xác định quy mô hoạt động của Ngân hàng.Vốn tự có là vật đệm chống đỡ khả năng thanh toán của NHTM đối với người gửi tiền trong trường hợp nếu xảy ra rủi ro. Vốn tự có của NHTM còn mang tính ổn định rất cao và là cơ sở để thu hút các nguồn vốn khác.

Vốn tự có của Ngân hàng được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau. Nếu là NHTM quốc doanh thì vốn tự có do ngân sách Nhà nước cấp;NHTMcổ phần thì vốn tự có do các cổ đông đóng góp; Ngân hàng liên doanh có vốn tự có do các đối tác góp và Ngân hàng nước ngoài có vốn tự có do Ngân hàng mẹ ở chính quốc quyết định. Nghiệp vu tạo vốn huy động Đây là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn hoạt dộng và không thuộc sở hữu của ngân hàng.Vốn huy động không mang tính ổn định ,luôn biến động. Vốn huy động của NHTM bao gồm: vốn tiền gửi, vốn vay và các loại vốn khác.

Để huy động được vốn tiền gửi, NHTM thường mở các loại tài khoản tiền gửi khác nhau cho khách hàng: tài khoản tiền gửi thanh toán, tài khoản tiền gửi có kỳ hạn và tài khoản tiền gửi tiết kiệm. + Ngoài các hình thức tạo vốn thông qua việc huy động tiền gửi thì khi cần thiết các NHTMcó thể phát hành các loại giấy tờ có giá như: +Kỳ phiếu: Thường có thời hạn từ 3 tháng đến 12 tháng. +Trái phiếu: Thường có thời hạn trên 12 tháng. +Chứng chỉ tiền gửi: Có thời hạn dưới 12 tháng.

Ngân hàng thương mại sẽ phát hành giấy tờ có giá theo từng đợt với quy mô, thời hạn cũng như cách trả lãi và mức lãi suất khác nhau tuỳ thuộc vào nhu cầu vốn Luan van 10 của ngân hàng lúc bấy giờ.