Lêi Nãi ®Çu §Ó ®øng v÷ng trong guång quay cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i biÕt kinh doanh vµ kinh doanh cã hiÖu qu¶ v× vËy vÊn ®Ò hiÖu qu¶ lµ vÊn ®Ò sèng cßn cña bÊt kú doanh nghiÖp nµo.Muèn n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i sö dông cã hiÖu qu¶ vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp m×nh. TSC§ lµ bé phËn c¬ b¶n t¹o nªn c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña nÒn kinh tÕ quèc d©n, lµ yÕu tè quan träng nhÊt cña vèn kinh doanh, HiÖu qu¶ sö dông TSC§ quyÕt ®Þnh hiÖu qu¶ sö dông vèn cña doanh nghiÖp. V× vËy cÇn thiÕt ph¶i x©y dùng ®îc chu tr×nh qu¶n lý TSC§ mét c¸ch khoa häc, gãp ph©n cao hiÖu qu¶ sö dông TSC§. Sau mét thêi gian thùc tËp t¹i C«ng Ty TNHH §«ng A em thÊy ®îc tÇm quan träng cña vÊn ®Ò qu¶n lý vµ sö dông TSC§ , cïng víi viÖc t×m hiÓu thùc tÕ em chän ®Ò tµi “ C«ng t¸c kÕ to¸n TSC§ víi viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông TSC§ t¹i C«ng Ty TNHH §«ng A”.
Bµi viÕt ®îc chia thµnh 3 phÇn chÝnh. PhÇn I: C¬ së lý luËn cña c«ng t¸c kÕ to¸n TSC§ víi viÖc qu¶n lý vµ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông TSC§ trong doanh nghiÖp. PhÇn II: Thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n TSC§ t¹i C«ng Ty 1 TNHH §«ng A. PhÇn III: §¸nh gi¸ thùc tr¹ng kÕ to¸n TSC§ vµ mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c TSC§ t¹i C«ng Ty TNHH §«ng A.
2 PhÇn I C¬ së lý luËn cña c«ng t¸c kÕ to¸n TSC§ víi viÖc qu¶n lý vµ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông TSC§ trong doanh nghiÖp I- ý nghÜa vµ sù cÇn thiÕt phaØ tæ chøc h¹ch to¸n trong doanh nghiÖp.1- TSC§ vµ ®Æc ®iiÓm cña tµi s¶n cè ®Þnh. Tµi s¶n cè ®Þnh lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé nh÷ng tµi s¶n cña doanh nghiÖp, TSL§ lµ nh÷ng t liÖu cã gi¸ trÞ lín vµ cã thêi gian sö dông dµi. Theo quy ®Þnh hiÖn nay cña bé tµi chÝnh th× TSC§ ph¶i tho· m·n 2 ®iÒu kiÖn sau: - Cã thêi gian sö dông tõ mét n¨m trë lªn. Nh÷ng t liÖu lao ®éng thiÕu mét trong 2 tiªu chuÈn trªn th× ®îc coi lµ c«ng cô lao ®éng nhá.
§Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, doanh nghiÖp cÇn cã 3 yÕu tè c¬ b¶n: t liÖu lao ®éng, ®èi tîng lao ®éng , søc lao ®éng.TSC§ lµ cá së vËt chÊt kh«ng thÓ thiÕu ®èi víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp, nã tham gia mét c¸ch trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp.V× vËy viÖc tæ chøc qu¶n lý vµ h¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh ®ãng vai trß quan träng trong viÖc t¹o ra kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp, muèn tæ chøc qu¶n lý vµ h¹ch to¸n TSC§ mét c¸ch hiÖu qu¶ cÇn n¾m v÷ng nh÷ng ®Æc ®iÓm sau cña tµi s¶n cè ®Þnh. 3 - TSC§ tham gia vµo nhiÒu chu kú s¶n xuÊt vÉn gi÷ ®îc h×nh th¸i ban ®Çu cho ®Õn khi h háng ph¶i lo¹i bá. - Gi¸ trÞ cña TSC§ bÞ hao mßn dÇn vµ chuyÓn dÞch tõng phÇn vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp 1.2- Yªu cÇu qu¶n lý TSC§ trong doanh nghiÖp. Môc ®Ých cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cñalµ lîi nhuËn ®Ó ®¹t ®îc lîi nhuËn cao th× ph¶i tèi thiÓu ho¸ chi phÝ.
§Ó ®¹t ®îc ®iÒu ®ã, qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cÇn ph¶i ®îc ®Þnh híng vµ thùc hiÕn theo nh÷ng híng ®· ®Þnh ®ã chÝnh lµ chøc n¨ng qu¶n lý ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. TSC§ còng cÇn ®îc qu¶n lý mét c¸nh hîp lý nh»m t¹o ra hiÖu qu¶ cao nhÊt. Qu¶n lý TSC§ cÇn ®¹t ®îc nh÷ng yªu cÇu sau: - Ph¶i qu¶n lý TSC§ nh lµ mét yÕu tè c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, gãp phÇn t¹o ra n¨ng lùc s¶n xuÊt cña ®¬n vÞ. V× vËy kÕ to¸n ph¶i cung cÊp th«ng tin vÒ tµi s¶n cè ®Þnh hiÖn cã,viÖc t¨ng gi¶m TSC§ vµ viÖc bè trÝ s¾p xÕp cho bé phËn sö dông.
- Ph¶i qu¶n lý TSC§ nh lµ bé phËn vèn c¬ b¶n, ®Çu t dµi h¹n cho s¶n xuÊt kinh doanh, cã tèc ®é chu chuyÓn chËm tÝnh b»ng nhiÒu n¨m tµi chÝnh cã ®é rñi ro lín. Do ®ã kÕ to¸n ph¶i cung cÊp nh÷ng th«ng tin vÒ c¸c c¸c lo¹i vèn ®· ®Çu t cho tµi s¶n cè ®Þnh vµ chi tiÕt vèn ®Çu t cho chñ së h÷u, ph¶i biÕt ®îc nhu cÇu vèn cho ®Çu t míi, cho c¶i t¹o vµ s÷a ch÷a TSC§. - Ph¶i qu¶n lý phÇn gi¸ trÞ TSC§ ®· sö dông nh mét bé phËn 4 chi phÝ cña s¶n xuÊt kinh doanh víi 2 môc ®Ých: thu håi vèn ®Çu t hîp lý vµ ph¶i ®¶m b¶o kh¶ n¨ng bï ®¾p chi phÝ.3- Sù cÇn thiÕt tæ chøc h¹ch to¸n. Yªu cÇu qu¶n lý TSC§ rÊt cao trong khi ®ã c¸c nghiÖp vô vÒ TSC§ x¶y ra thêng xuyªn vµ cã quy m« lín thêi gian ph¸t sinh dµi nh: mua s¾m, x©y dùng, khÊu hao s÷a ch÷a.
V× vËy ®Ó ®¶m b¶o viÖc ghi chÐp kÞp thêi chÝnh x¸c c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh vµ cung cÊp nh÷ng th«ng tin h÷u hiÖunhÊt cho qu¶n lý thh× cÇn tæ chøc h¹ch to¸n TSC§ mét c¸ch khoa häc. Tæ chøc h¹ch to¸n TSC§ lµ qu¸ tr×nh t¹o lËp khèi lîng c«ng t¸c kÕ to¸n trªn sæ chi tiÕt, sæ tæng hîpvµ b¸o c¸o kÕ to¸n cho viÖc t¨ng gi¶mkhÊu hao theo yªu cÇu qu¶n lý c¶u ®¬n vÞ nhµ níc. H¹ch to¸n TSC§ trong doanh nghiÖp cÇn ®¶m b¶o nh÷ng yªu cÇu sau: 1) Ghi chÐp ph¶n ¸nh chÝnh x¸c kÞp thêi mäi biÕn ®éng vÒ sè lîng, gi¸ trÞ tµi s¶n. 2) TÝnh to¸n vµ ph©n bæ chÝnh x¸c møc khÊu h¸oTC§ vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanhvíi møc ®é hao mßn cña TSC§ vµ chÕ ®é quy ®Þnh.
3) Tham gia vµo viÖc lËp kÕ ho¹ch ®Çu t, kÕ ho¹ch sòa ch÷a c¶i t¹o liªn quan ®Õn TSC§ hiÖn cã. 4) ThiÕt kÕ hÖ thèng sæ chi tiÕt vµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi tiÕt TSC§. 5) ThiÕt kÕ khèi lîng c«ng t¸c kÕ to¸n tæng hîp theo tõng 5 h×nh thøc sæ kÕ to¸n. 6)ThiÕt kÕ hÖ thèng b¸o c¸o th«ng tin vÒ TSC§ cho qu¶n lý tµi s¶n trªn c¸c mÆt ®Çu t hay tÝa ®Çu t, t¸i ®Çu t hay c¶i t¹o n©ng cÊp, c¶i t¹o n©ng cÊp hay söa ch÷a lín ®Þnh kú, møc khÊu hao vµ phong ph¸p khÊu hao nh thÕ nµo.
Ph©n lo¹i ®¸nh gÝa TSC§.1- Ph©n lo¹i TSC§. TSC§ trong doanh nghiÖp cã nhiÒu lo¹i kh¸c nhau ®îc sö dông trong nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau vµ ®îc h×nh thµnh tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau. Do vËy ®Ó thuËn tiÖn cho viÖc qu¶n lý, sö dôngvµ h¹ch to¸n TSC§ cÇn s¾p xÕp TSC§ theo tõng nhãm vµ theo nh÷ng tiªu thøc ®Æc trng nhÊt ®Þnh. Th«ng thêng cã 4 c¸ch ph©n lo¹i sau.1- Ph©n lo¹i theo h×nh th¸i biÓu hiÖnTCS§ h÷u h×nh vµ TSC§ v« h×nh.
TSC§ h÷u h×nh lµ nh÷ng tµi s¶n ®îc biÓu hiÖn b»ng h×nh th¸i vËt chÊt cô thÓ, bao gåm. Lo¹i1: Nhµ cöa vËt kiÕn tróc. Lµ TSC§ cña doanh nghiÖp ®îc h×nh thµnh sau qu¸ tr×nh thi c«ng, x©y dùng nh trô së lµm viÖc, nhµ kho, hµng rµo , th¸p níc, s©n b·i c¸c c«ng tr×nh trang trÝ cho nhµ cöa, ®êng x¸, cÇu cèng, ®êng x¸, cÇu tµu cÇu c¶ng. Lo¹i 2: M¸y mãc thiÕt bÞ Lµ toµn bé c¸c lo¹i m¸y mãc thiÕt bÞdïng trong ho¹t ®éng kinh doannh cña doanh nghiÖp nh m¸y mãc shuyªn 6 dïng, thiÕt bÞ c«ng t¸c ,d©y chuyÒn c«ng nghÖ, nh÷ng m¸y mãc thiÕt bÞ ®¬n lÎ.
Lo¹i 3: Ph¬ng tiÖn vËn t¶i , thiÕt bÞ truyÒn dÉn. Lµ c¸c lo¹i ph¬ng tiÖn vËn t¶i gåm ph¬ng tiÖn vËn t¶i ®êng s¾t, ®êng thuû, ®êng bé, ®êng kh«ng ®êng èng vµ c¸c thiÕt bÞ truyÒn dÉnnh hÖ thèng th«ng tin, hÖ thèng ®iÖn , ®êng èng níc, b¨ng t¶i. Lo¹i 4: ThiÕt bÞ, dông cô qu¶n lý. Lµ nh÷ng thiÕt bÞ , dông cô dïng trong c«ng t¸c qu¶n lý ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp nh m¸y vi tÝnh phôc vô qu¶n lý, thiÕt bÞ ®iÖn tö, thiÕt bÞ dông cô ®o lêng, kiÓm tra chÊt lîng, m¸y hót Èm, hót bôi , chèng mèi mät.
Lo¹i5: Vên c©y l©u n¨m, sóc vËt lµm viÖc vµ/ hoÆc cho s¶n phÈm. Lµ vên c©y l©u n¨m nh vên cµ phª, vên chÌ, vên cao su, vên c©y ¨n qu¶, th¶m cá ,th¶m c©y xanh vµ sóc vËt lµm viÖc vµ/ hoÆc cho s¶n phÈm nh ®µn voi ®µn ngùa, ®µn tr©u bß. Tµi s¶n cè ®Þnh v« h×nh lµ nh÷ng tµi s¶n kh«ng cã h×nh th¸i vËt chÊt, ph¶n ¸nh mét lîng gi¸ trÞ mµ doanh nghiÖp ®· thùc sù ®Çu t xuÊt ph¸t tõ lîi Ých hay ®Æc quyÒn ®Æc lîi cña doanh nghiÖp: chi phÝ thµnh lËp doanh nghiÖp,chi phÝ su tÇm ph¸t triÓn, quyÒn ®Æc nhäng, quyÒn khai th¸c b»ng ph¸t minh s¸ng chÕ, nh·n hiÖu th¬ng m¹i. Ph©n lo¹i theo h×nh thøc nµy gióp cho ngêi qu¶n lý cã 7 mét nh·n quan tæng thÓ vÒ c¬ cÊu ®Çu t cña doanh nghiÖp.
§©y lµ c¨n cø quan träng ®Ó x©y dùng c¸c quyÕt ®Þnh ®Çu t hoÆc ®iÒu chØnh ph¬ng híng ®Çu t cho phï hîp víi t×nh h×nh thùc tÕ. MÆt kh¸c nhµ qu¶n lý cã thÓ dïng ph¬ng ph¸p ph©n lo¹i naú ®Ó ®Ò ra biÖn ph¸p qu¶n lý tµi s¶n, qu¶n lý vèn tÝnh to¸n kh©ó hao chÝnh x¸c vµ hîp lý.2-Ph©n lo¹i theo quyÒn së h÷u. Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy tµi s¶n ®îc chia thµnh TSC§ tù cã vµ ®i thuª. T SC§ tù cãlµ nh÷ng tµi s¶n x©y dùng, mua s¾m hoÆc chÕ t¹o b»ng nguån vèn cña doanh nghiÖp do ng©n s¸ch cÊp, do vay ng©n hµng, nguån vèn tù bæ sung, nguån vèn liªn doanh.2- TSC§ ®i thuª ngoµi.
Trong thêi gian ®i thuª ®¬n vÞ c¸ quÒn sö dông theo chøc n¨ngc¶u tµi s¶n vµ cã nghÜa vô b¶o qu¶n, tu söa vµ hoµn tr¶ khi hÕt thêi gian ®i thuª TSC§ ®i thuª gåm. + Tµi s¶n cè ®Þnh thuª ho¹t ®éng: Lµ nh÷ng tµi s¶n ®¬n vÞ ®i thuª cña ®¬n vÞ kh¸c ®ª sö dông trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh theo hîp ®ång ký kÕt. + TSC§ ®i thuª dµi h¹n: Thùc chÊt ®©y lµ sù thuª vèn, lµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh doanh nghiÖp cã quyÒn sö dông, cßn quyÒn së h÷u thuéc vÒ doanh nghiÖp nÕu ®· tr¶ hÕt nî. 8 C¸ch ph©n lo¹i nµy gióp cho ngêi qu¶n lý x¸c ®iÞnh quyÒn së h÷u ®èi víi tµi s¶n cña m×nh ®îc hiÓu lµ quyÒn ®Þnh ®o¹t, quyÒn qu¶n lý vµ quyÒn khai th¸c.3-Ph©n lo¹i theo nguån h×nh thµnh.
Ph©n lo¹i theo nguån h×nh thµnh dîc chia thµnh. + TSC§ mua s¾m, x©y dùng b»ng nguån vèn ®îc cÊp. + TSC§ mua s¾m , x©y dùng b»ng nguån vèn vay. + TSC§ ®îc mua s¾m , x©y dùng b»ng nguån vèn tù bæ sung cña ®¬n vÞ.
Ph©n lo¹i theo t×nh h×nh sö dông. Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy TSC§ ®îc ph©n thµnh. + TSC§ hµnh chÝnh sù nghiÖp.