Kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc tập đoàn công nghiệp than khoáng sản việt nam

Tài liệu nghiên cứu tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc tập đoàn công nghiệp than khoáng sản việt, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Đặng Thị Huế
• Người hướng dẫn: PGS,TS. Phạm Thị Thu Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Tài Sản Cố Định Tại Các Doanh Nghiệp Khai Thác Than Thuộc Tập Đoàn Công Nghiệp Than - Khoáng Sản Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tài sản cố định và vai trò của thông tin kế toán tài sản cố định đối với công tác quản lý
• 1.2. Khái niệm và phân loại tài sản cố định
• 1.3. Vai trò của thông tin kế toán tài sản cố định đối với công tác quản lý
• 1.4. Kế toán tài chính tài sản cố định trong doanh nghiệp
• 1.5. Nguyên tắc và yêu cầu kế toán tài sản cố định trong doanh nghiệp
• 1.6. Kế toán tài sản cố định theo các quan điểm tính giá
• 1.7. Kế toán quản trị tài sản cố định trong doanh nghiệp
• 1.8. Kế toán quản trị với việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin phục vụ ra quyết định đầu tư tài sản cố định
• 1.9. Kế toán quản trị với việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin phục vụ cho quản lý, sử dụng tài sản cố định
• 1.10. Các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán tài sản cố định trong doanh nghiệp
• 1.10.1. Các nhân tố bên trong
• 1.10.2. Các nhân tố bên ngoài
• 1.11. Kế toán tài sản cố định tại một số quốc gia trên thế giới và bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 1.11.1. Kế toán tài sản cố định tại một số quốc gia trên thế giới
• 1.11.2. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 1.12. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KHAI THÁC THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về TKV và các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 2.2. Tổng quan về TKV
• 2.3. Đặc điểm cơ cấu tổ chức quản lý và hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 2.4. Thực trạng kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 2.5. Thực trạng kế toán tài chính tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 2.6. Thực trạng kế toán quản trị tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 2.7. Kết quả phân tích thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 2.8. Các nhân tố bên trong ảnh hưởng đến kế toán tài sản cố định
• 2.9. Các nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến kế toán tài sản cố định
• 2.10. Đánh giá thực trạng kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 2.10.1. Những kết quả đạt được
• 2.10.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 2.11. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KHAI THÁC THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
• 3.1. Quan điểm, mục tiêu phát triển ngành than, các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV và yêu cầu hoàn thiện kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 3.1.1. Quan điểm, mục tiêu phát triển ngành than
• 3.1.2. Quan điểm, mục tiêu phát triển các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 3.1.3. Yêu cầu hoàn thiện kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 3.2.1. Các giải pháp hoàn thiện kế toán tài sản cố định dưới góc độ kế toán tài chính
• 3.2.2. Các giải pháp hoàn thiện kế toán tài sản cố định dưới góc độ kế toán quản trị
• 3.2.3. Điều kiện thực hiện các giải pháp
• 3.2.3.1. Về phía Bộ Tài chính
• 3.2.3.2. Về phía các tổ chức nghề nghiệp
• 3.2.3.3. Về phía Tập đoàn và các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Tài Sản Cố Định Ngành Than 60 ký tự

Kế toán tài sản cố định (TSCĐ) đóng vai trò quan trọng trong các doanh nghiệp khai thác than. TSCĐ chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh. Hoạt động khai thác than có những đặc thù riêng, đòi hỏi kế toán TSCĐ phải được thực hiện một cách chính xác và hiệu quả. Việc quản lý và hạch toán đúng đắn TSCĐ ngành than giúp doanh nghiệp xác định giá trị tài sản, tính toán khấu hao, và đưa ra các quyết định đầu tư hiệu quả. Bên cạnh đó, việc tuân thủ các quy định của chuẩn mực kế toán tài sản cố định và thông tư hướng dẫn kế toán là vô cùng cần thiết. Do đó, nâng cao kế toán tài sản cố định ngành than là một nhiệm vụ cấp thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của tài sản cố định ngành than

TSCĐ trong doanh nghiệp khai thác than bao gồm các loại tài sản như máy móc khai thác, thiết bị vận tải, nhà xưởng, và các công trình xây dựng cơ bản. Đặc điểm của các TSCĐ hữu hình ngành than là thường xuyên hoạt động trong môi trường khắc nghiệt, chịu nhiều tác động từ thời tiết và điều kiện khai thác, dẫn đến hao mòn nhanh chóng. Do đó, việc xác định khấu hao và chi phí bảo trì tài sản cố định ngành than là rất quan trọng. Theo tài liệu nghiên cứu, 'Điểm đặc thù trong hoạt động của các DN khai thác than là TSCĐ có tỷ trọng tương đối lớn trong tổng giá trị tài sản của DN. Do đó, kế toán TSCĐ được xem là một bộ phận quan trọng trong hệ thống kế toán trong các DN.'

1.2. Vai trò của kế toán TSCĐ trong quản lý doanh nghiệp than

Kế toán TSCĐ cung cấp thông tin quan trọng cho việc quản lý và ra quyết định trong doanh nghiệp than. Thông tin này giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản cố định trong khai thác than, lập kế hoạch đầu tư, và kiểm soát chi phí. Bên cạnh đó, thông tin từ kế toán TSCĐ còn được sử dụng để lập báo cáo tài chính, phục vụ cho việc đánh giá hoạt động kinh doanh và thu hút vốn đầu tư. Đồng thời, góp phần vào việc thực hiện kế toán quản trị tài sản cố định một cách hiệu quả.

II. Các Vấn Đề Tồn Tại Trong Kế Toán TSCĐ tại Doanh Nghiệp Than

Mặc dù có vai trò quan trọng, kế toán TSCĐ tại doanh nghiệp than vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề. Việc xác định nguyên giá TSCĐ, tính khấu hao, và hạch toán chi phí bảo trì, sửa chữa đôi khi chưa chính xác. Sự khác biệt trong quy trình kế toán TSCĐ tại doanh nghiệp than giữa các đơn vị cũng gây khó khăn cho việc so sánh và đánh giá. Bên cạnh đó, việc áp dụng các chuẩn mực kế toán mới về TSCĐ còn chậm trễ, chưa theo kịp với sự phát triển của ngành. Theo nghiên cứu, 'Quy định về kế toán chi phí hoàn nguyên môi trường mới chỉ được đề cập lần đầu và mờ nhạt trong Thông tư số 200/2014/TT-BTC... mà chưa có một quy định nào mang tính nguyên tắc, chuẩn mực, có tính hệ thống...'

2.1. Khó khăn trong xác định nguyên giá và khấu hao TSCĐ đặc thù

Các TSCĐ đặc thù ngành than, như hầm lò, hệ thống vận tải than, có thời gian sử dụng dài và chịu nhiều tác động từ môi trường. Việc xác định nguyên giá và tính khấu hao cho các tài sản này gặp nhiều khó khăn do thiếu dữ liệu lịch sử và các phương pháp đánh giá phù hợp. Đồng thời, việc xác định các tài sản cố định vô hình ngành than một cách chính xác cũng là một thách thức lớn.

2.2. Thiếu sót trong hạch toán chi phí bảo trì và sửa chữa TSCĐ

Chi phí bảo trì và sửa chữa TSCĐ chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng chi phí hoạt động của doanh nghiệp khai thác than. Tuy nhiên, việc hạch toán các chi phí này đôi khi chưa được thực hiện đúng theo quy định, dẫn đến sai lệch trong báo cáo tài chính. Điều này ảnh hưởng đến việc đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản cố định ngành than và đưa ra các quyết định quản lý phù hợp.

2.3. Chưa cập nhật đầy đủ chuẩn mực kế toán mới về TSCĐ

Việc áp dụng các chuẩn mực kế toán mới về TSCĐ, như IAS 16 và IAS 36, còn chậm trễ trong các doanh nghiệp than. Điều này dẫn đến sự khác biệt giữa thông tin kế toán của doanh nghiệp và thông lệ quốc tế, gây khó khăn cho việc so sánh và đánh giá hiệu quả hoạt động. Cần nhanh chóng áp dụng các chuẩn mực để nâng cao chất lượng kế toán tài sản cố định ngành than.

III. Cách Nâng Cao Kế Toán Tài Sản Cố Định Tại Doanh Nghiệp Than

Để nâng cao kế toán tài sản cố định tại doanh nghiệp than, cần có các giải pháp đồng bộ từ việc hoàn thiện hệ thống kế toán đến nâng cao năng lực của đội ngũ kế toán. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào phần mềm kế toán TSCĐ cho doanh nghiệp than cũng là một yếu tố quan trọng. Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy trình kế toán TSCĐ tại doanh nghiệp than để đảm bảo tính chính xác và tuân thủ quy định. Theo như tài liệu, 'Việc vận dụng cơ sở tính giá nào để xác định, ghi nhận và trình bày thông tin về TSCĐ tại các DN khai thác than cũng là vấn đề cần bàn luận và trao đổi'.

3.1. Hoàn thiện hệ thống kế toán và quy trình hạch toán TSCĐ

Hệ thống kế toán cần được xây dựng một cách khoa học, phù hợp với đặc thù của ngành than. Quy trình hạch toán TSCĐ cần được chuẩn hóa, đảm bảo tính chính xác và minh bạch. Cần có các hướng dẫn cụ thể về việc xác định nguyên giá, tính khấu hao, và hạch toán chi phí bảo trì, sửa chữa. Điều này giúp nâng cao chất lượng kế toán tài chính tài sản cố định.

3.2. Ứng dụng phần mềm kế toán và công nghệ thông tin

Việc ứng dụng phần mềm kế toán TSCĐ cho doanh nghiệp than giúp tự động hóa các quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót, và nâng cao hiệu quả công việc. Công nghệ thông tin cũng giúp doanh nghiệp thu thập, xử lý, và phân tích thông tin một cách nhanh chóng và chính xác. Điều này hỗ trợ việc lập kế hoạch, kiểm soát, và đánh giá hiệu quả sử dụng tài sản cố định trong khai thác than.

3.3. Nâng cao năng lực đội ngũ kế toán và kiểm toán nội bộ

Đội ngũ kế toán cần được đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ. Cần có cơ chế khuyến khích để thu hút và giữ chân những kế toán viên giỏi. Bên cạnh đó, cần tăng cường hoạt động kiểm toán nội bộ để đảm bảo tính chính xác và tuân thủ quy định. Việc kiểm kê tài sản cố định ngành than thường xuyên là rất quan trọng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Nâng Cao Kế Toán TSCĐ

Nghiên cứu này cung cấp các giải pháp cụ thể để nâng cao kế toán tài sản cố định ngành than. Các giải pháp này có thể được áp dụng tại các doanh nghiệp than để cải thiện chất lượng thông tin kế toán, nâng cao hiệu quả quản lý, và đáp ứng yêu cầu của các bên liên quan. Kết quả nghiên cứu cũng cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chính sách và quy định về kế toán TSCĐ trong ngành than. Tài liệu có đề cập đến 'Thông tin quan trọng và có tính quyết định, chi phối đến việc đầu tư đổi mới cũng như sử dụng TSCĐ là thông tin do kế toán quản trị (KTQT) TSCĐ cung cấp.'

4.1. Áp dụng các giải pháp trong doanh nghiệp khai thác than

Các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu có thể được áp dụng tại các doanh nghiệp khai thác than để cải thiện kế toán tài chính tài sản cố định và kế toán quản trị tài sản cố định. Việc áp dụng các giải pháp này cần được thực hiện một cách có kế hoạch, có sự tham gia của các bên liên quan, và có sự giám sát chặt chẽ.

4.2. Đo lường và đánh giá hiệu quả của các giải pháp

Sau khi áp dụng các giải pháp, cần có các phương pháp đo lường và đánh giá hiệu quả để xác định mức độ cải thiện của kế toán tài sản cố định ngành than. Các chỉ số đánh giá có thể bao gồm tính chính xác của thông tin kế toán, hiệu quả quản lý tài sản, và mức độ tuân thủ quy định. Các chỉ số này cần được theo dõi thường xuyên để có những điều chỉnh kịp thời.

V. Triển Vọng Và Tương Lai Của Kế Toán Tài Sản Cố Định Ngành Than

Với sự phát triển của công nghệ và sự thay đổi của môi trường kinh doanh, kế toán tài sản cố định ngành than sẽ tiếp tục phát triển và hoàn thiện. Các xu hướng mới như ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) sẽ được áp dụng để nâng cao hiệu quả quản lý tài sản cố định trong khai thác than. Bên cạnh đó, các quy định về kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản cũng sẽ được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

5.1. Xu hướng ứng dụng công nghệ mới trong kế toán TSCĐ

Công nghệ AI và Big Data có thể được sử dụng để tự động hóa các quy trình kế toán, dự báo nhu cầu bảo trì và sửa chữa, và tối ưu hóa việc sử dụng tài sản. Các công nghệ này sẽ giúp doanh nghiệp than giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động, và đưa ra các quyết định đầu tư sáng suốt. Cần đầu tư vào phần mềm kế toán TSCĐ hiện đại.

5.2. Hoàn thiện quy định về kế toán chi phí đầu tư XDCB

Quy định về kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản cần được hoàn thiện để đảm bảo tính chính xác và minh bạch. Cần có các hướng dẫn cụ thể về việc xác định chi phí, phân bổ chi phí, và hạch toán chi phí dở dang. Điều này giúp doanh nghiệp than quản lý hiệu quả vốn đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản cố định.

VI. Kết Luận Tối Ưu Kế Toán Tài Sản Cố Định Ngành Than

Nâng cao kế toán tài sản cố định tại doanh nghiệp than là một nhiệm vụ quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành. Các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu này có thể được áp dụng để cải thiện chất lượng thông tin kế toán, nâng cao hiệu quả quản lý, và đáp ứng yêu cầu của các bên liên quan. Với sự nỗ lực của các doanh nghiệp, các nhà quản lý, và các nhà nghiên cứu, kế toán tài sản cố định ngành than sẽ ngày càng hoàn thiện và đóng góp vào sự phát triển của đất nước.

6.1. Tóm tắt các giải pháp chính để hoàn thiện kế toán TSCĐ

Các giải pháp chính bao gồm hoàn thiện hệ thống kế toán, ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực đội ngũ kế toán, và tăng cường kiểm tra, giám sát. Việc áp dụng các giải pháp này cần được thực hiện một cách đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

6.2. Khuyến nghị cho các nhà quản lý và cơ quan chức năng

Các nhà quản lý cần quan tâm hơn đến kế toán TSCĐ và tạo điều kiện để đội ngũ kế toán thực hiện tốt nhiệm vụ của mình. Các cơ quan chức năng cần ban hành các quy định rõ ràng và đầy đủ về kế toán tài sản cố định ngành than, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. 69 Chương 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KHAI THÁC THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM. Tổng quan về TKV và các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV. Tổng quan về TKV.

Đặc điểm cơ cấu tổ chức quản lý và hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV. Thực trạng kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV. Thực trạng kế toán tài chính tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV. Thực trạng kế toán quản trị tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV.

Kết quả phân tích thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV. Các nhân tố bên trong ảnh hưởng đến kế toán tài sản cố định. Các nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến kế toán tài sản cố định. Đánh giá thực trạng kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV.

Những kết quả đạt được. Những hạn chế và nguyên nhân. 112 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 116 v Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KHAI THÁC THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM.

Quan điểm, mục tiêu phát triển ngành than, các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV và yêu cầu hoàn thiện kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV. Quan điểm, mục tiêu phát triển ngành than. Quan điểm, mục tiêu phát triển các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV. Yêu cầu hoàn thiện kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV.

Các giải pháp hoàn thiện kế toán tài sản cố định tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV. Các giải pháp hoàn thiện kế toán tài sản cố định dưới góc độ kế toán tài chính. Các giải pháp hoàn thiện kế toán tài sản cố định dưới góc độ kế toán quản trị. Điều kiện thực hiện các giải pháp.

Về phía Bộ Tài chính. Về phía các tổ chức nghề nghiệp. Về phía Tập đoàn và các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV. 156 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.

159 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ BCTC Báo cáo tài chính BCĐKT Bảng cân đối kế toán BĐSĐT Bất động sản đầu tư CMKT Chuẩn mực kế toán CĐKT Chế độ kế toán CPSX Chi phí sản xuất CNTT Công nghệ thông tin CTCP Công ty cổ phần DN Doanh nghiệp GTCL Giá trị còn lại GTGT Giá trị gia tăng GTHL Giá trị hợp lý GTHMLK Giá trị hao mòn lũy kế KTTC Kế toán tài chính KTQT Kế toán quản trị NSNN Ngân sách nhà nước PAĐT Phương án đầu tư SCL Sửa chữa lớn SXKD Sản xuất kinh doanh TNDN Thu nhập doanh nghiệp TNHH MTV Trách nhiệm hữu hạn một thành viên TSCĐ Tài sản cố định TSCĐHH Tài sản cố định hữu hình TSCĐVH Tài sản cố định vô hình TK Tài khoản TKKT Tài khoản kế toán TKV Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam VĐT Vốn đầu tư XDCB Xây dựng cơ bản vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG ANH Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt Chữ viết đầy đủ Hội đồng Chuẩn mực Kế FASB Financial Accounting Standards Board toán tài chính Mỹ IAS Chuẩn mực kế toán quốc tế Internationnal Accounting Standards Ủy ban Chuẩn mực kế toán Internationnal Accounting Standards IASC quốc tế Committee Hội đồng Chuẩn mực kế toán IASB Internationnal Accounting Standards Board quốc tế IFAC Liên đoàn kế toán quốc tế International Federation of Accountants Chuẩn mực báo cáo tài chính Internationnal Financial reporting IFRS quốc tế Standards Các nguyên tắc kế toán thừa Generally accepted accounting principles US GAAP nhận chung của Hoa Kỳ of America Hội Kế toán và Kiểm toán Vietnam Association Accountants and VAA Việt Nam Auditors VAS Chuẩn mực kế toán Việt Nam Vietnamese acounting standards Hội Kiểm toán viên hành Vietnam Association of Certified Public VACPA nghề Việt Nam Accountants viii DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2.1: Kết quả khảo sát về nội dung thông tin TSCĐ cần thu thập tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV .2: Kết quả khảo sát phương tiện kỹ thuật phục vụ xử lý thông tin TSCĐ trong các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV .3: Kết quả khảo sát về chủ thể phân tích thông tin TSCĐ trong các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV .4: Đánh giá mức độ ảnh hưởng của công nghệ thông tin đến kế toán TSCĐ tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV .1: Mục tiêu sản lượng than thương phẩm đến năm 2020, triển vọng đến năm 2030 .2: Bảng phân tích giá trị hiện tại thuần của dự án đầu tư .3: Bảng phân tích chỉ số sinh lời nội bộ của dự án đầu tư .4: Báo cáo tính kỳ hoàn vốn của dự án .5: Bảng phân tích chỉ số sinh lời.6: Bảng sản lượng đạt được của máy xúc năm thứ nhất .7: Mức trích khấu hao hàng năm của máy xúc đá theo phương pháp khấu hao theo sản lượng.8: Mức trích khấu hao hàng năm của máy xúc lật hông ZCY-60B theo phương pháp khấu hao số dư giảm dần.9: Số liệu các chỉ tiêu đánh giá tình hình trang bị và tình trạng kỹ thuật của TSCĐ tại một số doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV năm 2016, 2017.10: Số liệu các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng TSCĐ của một số doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV năm 2016, 2017. 153 ix DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 1.1: Các cấp độ xác định giá trị hợp lý .1: Quy trình khai thác và tiêu thụ than.2: Khảo sát mức độ cần thiết thực hiện kế toán suy giảm giá trị của TSCĐ .3: Khảo sát mức độ hiểu biết về kế toán suy giảm giá trị tài sản .4: Mức độ áp dụng các phương pháp phân tích thông tin để lựa chọn phương án đầu tư .5: Quy mô, đặc điểm sản xuất kinh doanh ảnh hưởng đến kế toán TSCĐ tại các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV .6: Quan điểm, nhận thức của nhà quản trị doanh nghiệp ảnh hưởng đến kế toán TSCĐ .7: Trình độ nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp khảo sát .8: Năng lực của kế toán viên tại các doanh nghiệp khảo sát .9: Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các quy định pháp lý đến kế toán TSCĐ. 108 x DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Trang Sơ đồ i1: Quy trình nghiên cứu đề tài .1: Giá trị của TSCĐ trên BCĐKT theo quan điểm giá gốc .2: Xác định giá trị có thể thu hồi của TSCĐ theo IAS 36 .1: Sơ đồ kế toán quyền khai thác .2: Sơ đồ kế toán chi phí thăm dò trong trường hợp không phát sinh chi phí thăm dò bổ sung tại doanh nghiệp.3: Sơ đồ kế toán chi phí thăm dò bổ sung phát sinh tại doanh nghiệp, không phát hiện và xác định được trữ lượng khoáng sản .4: Sơ đồ kế toán chi phí hoàn nguyên môi trường.5: Sơ đồ kế toán chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định. Tính cấp thiết của đề tài Trong quá trình toàn cầu hóa nền kinh tế, với mục tiêu thống nhất các hoạt động kế toán trên phạm vi toàn cầu, giúp nhà đầu tư, công ty tại các quốc gia khác nhau có được hệ thống báo cáo tài chính (BCTC) được lập dựa trên những quy định mang tính khuôn mẫu chung, từ đó phân tích để đưa ra các quyết định kinh doanh và đầu tư kịp thời, đúng đắn, Ủy ban chuẩn mực kế toán quốc tế IASC đã nghiên cứu, soạn thảo và ban hành hệ thống chuẩn mực kế toán (CMKT) quốc tế.

Trong sự biện chứng của quá trình hội nhập và phát triển, hệ thống CMKT quốc tế không ngừng được hoàn thiện. Các CMKT quốc tế về tài sản cố định (TSCĐ) cũng không nằm ngoài quy luật đó. Từ những quy định về tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ, xác định giá trị ban đầu, xác định giá trị sau ghi nhận ban đầu, trình bày thông tin trên BCTC,… trong lần đầu tiên ban hành, đến nay các quy định về nhận diện, xác định giá trị và ghi nhận TSCÐ đã được đề cập đến một cách toàn diện, có hệ thống và đồng bộ hơn trong các chuẩn mực có liên quan. Đó là quy định về vận dụng các cơ cở tính giá khác nhau để ghi nhận và trình bày thông tin về TSCĐ cũng như quy định về kế toán chi phí hoàn nguyên môi trường được đề cập trong CMKT quốc tế số 16 - “Bất động sản, nhà xưởng và máy móc, thiết bị” (IAS 16); quy định liên quan đến xác định và ghi nhận các khoản suy giảm giá trị TSCĐ được đề cập trong CMKT quốc tế số 36 - “Suy giảm giá trị tài sản” (IAS 36); quy định về kế toán chi phí thăm dò khoáng sản được thể hiện trong chuẩn mực BCTC quốc tế số 06 - “Thăm dò và đánh giá tài nguyên, khoáng sản” (IFRS 06).

Đối với Việt Nam, để đáp ứng được yêu cầu của quá trình trên, hệ thống kế toán đã không ngừng được hoàn thiện. Với Luật Kế toán, 26 CMKT và chế độ kế toán (CĐKT) hiện hành, kế toán Việt Nam phần nào đã đáp ứng được những yêu cầu và đặc điểm của cơ chế quản lý kinh tế và từng bước hoà nhập được với kế toán thế giới. Tuy nhiên, do việc cập nhật và vận dụng các quy định hiện hành của CMKT quốc tế còn mang tính chọn lọc để phù hợp với điều kiện Việt Nam nên vẫn còn những hạn chế nhất định. Trong đó những vấn đề liên quan đến kế toán TSCĐ chưa được cập nhật và quan tâm đúng mức.

Trong những năm gần đây, công nghiệp khai khoáng của Việt Nam nói chung, ngành than nói riêng đã góp phần quan trọng trong sự nghiệp phát triển 2 kinh tế - xã hội, đóng góp tích cực, hiệu quả vào việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời đáp ứng tối đa nhu cầu than phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, ổn định kinh tế vĩ mô và sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Cùng với cuộc cách mạng công nghệ 4.0, các DN khai thác than tiếp tục trang bị, đổi mới TSCĐ để tiếp cận với những quy trình công nghệ khai thác hiện đại, góp phần tăng năng suất lao động, thúc đẩy ngành than phát triển bền vững. Điểm đặc thù trong hoạt động của các DN khai thác than là TSCĐ có tỷ trọng tương đối lớn trong tổng giá trị tài sản của DN.