Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công có thu. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Thông tin Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội. Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Trung tâm Thông tin Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội.
3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG CÓ THU 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài 1. Các nghiên cứu ngoài nước về quản lý tài chính Các công trình nghiên cứu nước ngoài về quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp công theo hai hướng là: học thuật và tác nghiệp.
Nghiên cứu theo hướng học thuật thì chủ yếu nghiên cứu tài chính công, các nghiên cứu theo hướng tác nghiệp thường nghiên cứu về quản lý tài chính trong lĩnh vực giáo dục và nghiên cứu tài chính đối với một đơn vị. Những nghiên cứu về tài chính công được khởi nguồn từ nước ngoài và nó được nhiều học giả công bố. Alan (1979), năm 1979 đã tái bản lần thứ sáu cuốn sách của mình về tài chính công “Tài chính công – Lý thuyết và thực tiễn”. Những nội dung cơ bản nhất về tài chính công được tác giả nghiên cứu chi tiết.
Trong cuốn sách này tác giả cũng đã nêu một số vấn đề thực tiễn tài chính công ở nước Anh lồng ghép vào nội dung lý thuyết. Cuốn sách của tác giả Holley (2007) cũng mang tên “Tài chính công - Lý thuyết và thực tiễn” được tái bản lần thứ hai, tác giả đã đưa ra những vấn đề thực tiễn mới về tài chính công ở Mỹ. Trong những nghiên cứu về tài chính công, khi đưa ra vấn đề thực tiễn vào phân tích các tác giả cũng đưa vấn đề giáo dục công lập và tài chính cho giáo dục công lập. Tuy nhiên việc phân tích như vậy chỉ mang tính chất minh họa cho lý thuyết về tài chính công.
Hướng nghiên cứu tác nghiệp hơn - quản lý tài chính trong lĩnh vực giáo dục. Các công trình nghiên cứu nước ngoài khá rộng và sâu theo hướng này, tác giả của những công trình nghiên cứu này bao gồm những tổ chức và cá nhân. Đồng tác giả Marianne, C. và Lesley, A (2000) tập trung phân tích một số nội dung chủ yếu sau: quan niệm về nguồn lực giáo dục, các phương thức quản lý nguồn lực.
Bài báo cũng đi sâu phân tích thực trạng quản lý các nguồn lực giáo dục đại học, nhấn mạnh tầm 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quan trọng của nguồn lực tài chính, các loại hình hợp tác quốc tế về giáo dục đại học, những yếu tố cản trở việc mở các khu trường học (campus) nước ngoài tại nước sở tại, nghiên cứu so sánh các chính sách hiện hành và các chính sách khuyến nghị cũng như những điều cần làm để cải thiện tình hình quản lý tài chính trong giáo dục đại học. Các nghiên cứu trong nước về quản lý tài chính Quản lý tài chính là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quản lý đơn vị sự nghiệp công có thu. Thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh cho thấy, không có một đơn vị nào thành công nếu quản lý tài chính yếu kém, lỏng lẻo. Sự phối hợp nhịp nhàng, ăn ý, hiệu quả trong tất cả các khâu thuộc lĩnh vực quản lý tài chính như lập kế hoạch và sử dụng NSNN có hiệu quả; triển khai thực hiện tốt các dịch vụ khoa học công nghệ; luôn cập nhật kịp thời các Nghị định, thông tư về chính sách của nhà nước, theo dõi, đánh giá và điều chỉnh kịp thời kế hoạch tài chính; doanh thu, chi phí, công nợ khách hàng; thực hiện báo cáo cho các cấp lãnh đạo….
là nhân tố quyết định đến thành công của đơn vị. Chính vì đó nên hoạt động quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công có thu là một vấn đề nhận được sự quan tâm lớn từ phía các cơ quan nhà nước, các tổ chức, các cá nhân. Trong những năm gần đây, đã có nhiều công trình nghiên cứu, bài viết liên quan đến lĩnh vực quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công có thu. Xét trên phương diện ngành là tài chính cho lĩnh vực giáo dục còn xét theo đơn vị thụ hưởng ngân sách nhà nước là tài chính cho một đơn vị cụ thể.
Có thể nêu một số nghiên cứu, bài phân tích, bình luận trên tạp chí, chẳng hạn như: - TS.Nguyễn Phú Giang (2014) đã có bài viết: “Quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp và những vấn đề đặt ra hiện nay”, (http://www. Bài viết của tác giả đã nêu ra tầm quan trọng của quản lý tài chính tại ĐVSN công. Và để việc quản lý tài chính có hiệu quả, công tác quản lý cần thực hiện ba khâu: thứ nhất, lập dự toán thu chi ngân sách nhà nước (NSNN) trong phạm vi được cấp thẩm quyền giao hàng năm; thứ hai, tổ chức chấp hành dự toán tài chính hàng năm theo chính sách của Nhà nước; thứ ba, quyết toán thu chi NSNN. Qua đó, tác giả cũng đã nêu rõ 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com những vấn đề đặt ra đối với quản lý tài chính ĐVSN công ở Việt Nam hiện nay góp phần vào công tác hoàn thiện quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công có thu.Trần Mạnh Hà đã viết bài: “Quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp: Một số kiến nghị”, (Tạp chí Tài chính/ 2014, Số 10, Tr.
Bài viết đề cập tới một số nội dung: Cùng với sự phát triển của nền kinh tế - xã hội, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách nhằm từng bước đổi mới cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công có thu. Tuy nhiên, cơ chế quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công hiện vẫn còn nhiều bất cập, nhất là trong quản lý tài chính. Trong bối cảnh đó, yêu cầu về hoàn thiện quản lý tài chính hiệu quả tại các ĐVSN công có thu là rất cần thiết. Bài viết giới thiệu về quản lý tài chính tại các ĐVSN công, giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính.
Nguyễn Trường Giang đã viết bài: “Triển khai cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công theo quy định mới” đăng trên Tạp chí tài chính (Tạp chí Tài chính/ 2016, Số 646, tr. Bài viết giới thiệu những đổi mới cơ bản về cơ chế tự chủ đối với đơn vị sự nghiệp công, tình hình triển khai Nghị định 16/2015/NĐ-CP và Quyết định 695/2015/QĐ-TTg, các biện pháp để cơ chế mới phát huy hiệu quả. - TS Nguyễn Đức Thọ có bài viết: “Nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng kinh phí tại cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp”, (Tạp chí Tài chính/2017, kỳ 1 số tháng 5, tr. Bài viết đã nêu ra những hạn chế phát sinh từ thực tế điều kiện tổ chức bộ máy các bộ, ngành, địa phương có nhiều cơ quan hành chính sự nghiệp trực thuộc hoạt động chuyên môn trong nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội… từ đó dẫn đến một số bất cập trong công tác xét duyệt quyết toán hàng năm, công tác kiểm tra nội bộ về quản lý, sử dụng kinh phí tại các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp.
Từ thực tế đó, bài viết đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác xét duyệt quyết toán và kiểm tra nội bộ về quản lý, sử dụng kinh phí tại các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công. - Bộ Giáo dục và Đào tạo (2005) cũng đã soạn một đề án về đổi mới giáo dục đại học giai đoạn 2006-2020, trong đó có đổi mới về cơ chế quản lý tài chính. Nhưng những đổi mới đó mới chỉ dừng lại ở tính chung chung cho các trường, không đi sâu cụ thể từng trường. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Như vậy, có thể thấy số lượng công trình nghiên cứu về tài chính cho đơn vị sự nghiệp công có thu thuộc hoạt động giáo dục đào tạo khá đồ sộ, tuy nhiên phạm vi nghiên cứu vẫn mang tính bao quát cho một cấp giáo dục nhất định, chưa đi sâu phân tích cụ thể từng đơn vị giáo dục.
Lí do những nghiên cứu tài chính cho một đơn vị giáo dục ít thu hút được sự quan tâm là bởi phạm vi nghiên cứu nhỏ, mang tính đặc thù, có tính chất tác nghiệp tài chính của một đơn vị và do đối tượng độc giả của các công trình nghiên cứu này ít nên không khuyến khích các tác giả tập trung nghiên cứu. Trong số ít các nghiên cứu về lĩnh vực này, có thể kể ra một số công trình nghiên cứu đã công bố về lĩnh vực này như sau: - Nghiên cứu “Đổi mới cơ chế quản lý tài chính của Đại học Quốc gia Hà Nội đáp ứng yêu cầu phát triển đến năm 2015 và tầm nhìn 2025” của tác giả Phạm Văn Ngọc. Nghiên cứu trên đã chỉ ra những cơ hội và thách thức trong quá trình đổi mới cơ chế quản lý tài chính của Đại học Quốc gia Hà Nội. Song, cơ chế đó là của Đại học Quốc gia Hà Nội, cơ quan quản lý các đơn vị đào tạo thành viên và trực thuộc, còn các đơn vị trực thuộc vẫn cần phải có những nghiên cứu đặc thù của mình.
- Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện cơ chế tài chính tại trường Đại học Công Đoàn” của tác giả Nguyễn Phương Anh, Đại học Kinh tế Quốc dân năm 2008. Đề tài nghiên cứu một số vấn đề lý luận về cơ chế quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp có thu và của các trường đại học công lập. Phản ánh thực trạng về cơ chế quản lý tài chính tại trường Đại học Công Đoàn, rút ra ưu, nhược điểm và đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính trong đơn vị này. - Luận văn thạc sĩ “Quản lý tài chính tại Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh” của tác giả Nguyễn Xuân Trường, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh năm 2010.
Tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về các nguồn tài chính và quản lý tài chính ở các trường đại học, cao đẳng công lập trong điều kiện hiện nay, qua đó đã khẳng định vai trò của tài chính giáo dục, trong đó nguồn NSNN giữ vai trò quan trọng và quyết định.