LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết đối với đề tài nghiên cứu Quản lý tài chính hiện nay đã trở thành mối quan tâm hàng đầu của các nhà quản lý doanh nghiệp cũng nhƣ của các nhà đầu tƣ. Việc huy động đủ nguồn lực tài chính trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp không phải đơn giản, nhƣng việc quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực còn phức tạp hơn rất nhiều. Thực tế này cho thấy quản lý tài chính tại các doanh nghiệp ngày đang càng trở nên cấp thiết cả về mặt lý luận cũng nhƣ thực tiễn.
Quản lý tài chính là một hoạt động trọng yếu của doanh nghiệp, nó quyết định sự thành bại hay phát triển của doanh nghiệp về cả chiều rộng và chiều sâu. Đặc biệt, trong điều kiện hội nhập quốc tế, cạnh tranh ngày càng khốc liệt nhƣ hiện nay thì vai trò của quản lý tài chính lại càng đƣợc khẳng định. Trong thời đại khoa học và công nghệ hiện đại đang phát triển nhƣ vũ bão, nhu cầu về năng lƣợng nói chung và năng lƣợng điện nói riêng ngày càng cao. Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển kinh tế, giai đoạn công nghiệp hóa - hiện đại hóa đòi hỏi ngành Điện lực phải “đi trƣớc một bƣớc” so với các ngành khác.
Đây là một trong các nhân tố thúc đẩy sản xuất phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các nguồn vốn đầu tƣ. Ngành điện phát triển sẽ góp phần thực hiện mục tiêu xóa đói, giảm nghèo, thay đổi căn bản diện mạo vùng nông thôn, đảm bảo an ninh, quốc phòng và làm động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển một cách mạnh mẽ và toàn diện. Lãnh thổ Việt Nam nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, lƣợng mƣa trung bình hàng năm cao, khoảng 1. Hệ thống sông ngòi nƣớc ta khá dày đặc, hơn 3.450 hệ thống với mật độ 0,5-2 km sông suối trên 1 km2 diện tích lãnh thổ.
Hiện nay, mặc dù ngành điện đã phát triển đa dạng hóa nguồn điện, nhƣng thủy điện vẫn đang chiếm một tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu sản xuất điện. Thủy điện là nguồn tài nguyên năng lƣợng sạch, tái tạo, suất đầu tƣ và giá thành sản xuất rẻ, nhất là trong bối cảnh thiếu hụt nguồn năng lƣợng, nhiệt điện than tiềm ẩn 1 z nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trƣờng. Có thể nói, thủy điện đóng vai trò chủ đạo trong việc cung cấp điện cho hệ thống, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc và hội nhập quốc tế. Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na (PV Power HHC) là một đơn vị thành viên của Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power) với tỷ lệ sở hữu 84,14% vốn điều lệ.
Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na đƣợc giao làm Chủ đầu tƣ xây dựng dự án thủy điện Hủa Na theo văn bản số 3143/VPCP-CN ngày 08 tháng 06 năm 2007 của Văn phòng Chính phủ, với hình thức đầu tƣ: Xây dựng – Vận hành – Sở hữu (BOO). Dự án có công suất lắp máy 180 MW, đƣợc xây dựng tại huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An, là một trong những công trình thủy điện lớn của Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam nói riêng và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam nói chung. Dự án thủy điện Hủa Na đã hoàn thành góp phần bảo đảm an ninh năng lƣợng Quốc gia, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa, tạo sự chuyển biến về nhiều mặt trên địa bàn miền Tây Nghệ An. Sau gần 5 năm thi công, dự án đã chính thức vận hành phát điện từ ngày 01/02/2013.
Trong hai năm đầu đi vào sản xuất kinh doanh, với điều kiện thủy văn bình thƣờng, PV Power HHC đã hoàn thành vƣợt mức kế hoạch trên tất cả các chỉ tiêu sản lƣợng, doanh thu, lợi nhuận, thanh toán nợ gốc và lãi vay đầy đủ, kịp thời cho các ngân hàng tài trợ vốn. Tuy nhiên, sang năm 2015, với diễn biến bất thƣờng về thời tiết, El Nino cƣờng độ mạnh, lƣợng nƣớc về hồ quá ít đã làm cho sản lƣợng điện sụt giảm nghiêm trọng, chỉ đạt 62,76% công suất thiết kế, dẫn đến doanh thu không đạt theo kế hoạch và tình hình tài chính của PV Power HHC gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, do thay đổi về chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, di dân tái định cƣ cùng sự thay đổi về chế độ tiền lƣơng, trƣợt giá vật tƣ …đã làm cho Tổng mức đầu tƣ dự án tăng cao. Dự án có tổng mức đầu tƣ ban đầu là 4.255,391 tỷ đồng, sau đó đƣợc điều chỉnh lên 5.964,301 tỷ đồng nên dự án cũng gặp nhiều vƣớng mắc trong việc thu xếp vốn bổ sung cho dự án.
2 z Hiện nay, Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na đã bớt khó khăn hơn về tài chính nhƣng vẫn gặp nhiều áp lực về trả nợ vay lớn và đặc thù sản xuất kinh doanh phụ thuộc nhiều vào tình hình khí hậu và thủy văn. Để Công ty phát triển bền vững và đạt hiệu quả trong sản xuất kinh doanh thì việc quản lý tài chính tại Công ty đóng vai trò rất quan trọng và cần đƣợc quan tâm chú trọng. Việc vận dụng các lý thuyết về quản lý tài chính vào thực tiễn của hoạt động tài chính tại doanh nghiệp là vô cùng cần thiết. Xuất phát từ nhận định trên, tác giả đã tiến hành nghiên cứu và lựa chọn đề tài “Quản lý tài chính tại Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sỹ.
Đối với tác giả, đề tài có ý nghĩa thiết thực cả về lý luận và thực tiễn, với kỳ vọng giải quyết đƣợc một số vấn đề tồn tại và đƣa ra các giải pháp hữu hiệu nhằm hoàn thiện hoạt động quản lý tài chính tại doanh nghiệp. Câu hỏi nghiên cứu - Quản lý tài chính doanh nghiệp là gì? Các nhân tố nào ảnh hƣởng đến quản lý tài chính doanh nghiệp? - Thực trạng quản lý tài chính tại Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na hiện nay ra sao? - Lãnh đạo Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na cần phải thực hiện các giải pháp nào để hoàn thiện hoạt động quản lý tài chính? 3. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu - Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng quản lý tài chính tại Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na, chỉ ra những kết quả đạt đƣợc, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động quản lý tài chính tại Công ty. - Nhiệm vụ nghiên cứu: + Hệ thống lý thuyết về quản lý tài chính doanh nghiệp.
+ Phân tích thực trạng quản lý tài chính tại Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa 3 z Na, từ đó chỉ ra những kết quả đạt đƣợc cũng nhƣ hạn chế, nguyên nhân của hạn chế. + Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động quản lý tài chính tại Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: nghiên cứu về quản lý tài chính doanh nghiệp - Nội dung nghiên cứu: + Lập kế hoạch; + Tổ chức thực hiện; + Thanh tra, kiểm tra. - Phạm vi nghiên cứu: + Không gian: Luận văn nghiên cứu hoạt động quản lý tài chính tại Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na.
+ Thời gian: Luận văn chủ yếu tập trung phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động quản lý tài chính trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2018, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện từ năm 2019 đến năm 2024. + Nội dung: Luận văn phân tích hoạt động quản lý tài chính dƣới giác độ lãnh đạo Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na theo quy trình quản lý từ xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch, kiểm tra đánh giá hoạt động quản lý tài chính của Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na. Kết cấu của luận văn: Ngoài lời nói đầu và kết luận, kết cấu luận văn gồm: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính tại doanh nghiệp Chƣơng 2: Phƣơng pháp luận và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng quản lý tài chính tại Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na 4 z Chƣơng 4: Định hƣớng và một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động quản lý tài chính tại Công ty Cổ phần Thủy điện Hủa Na 5 z CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý tài chính doanh nghiệp Đối với doanh nghiệp, quản lý tài chính là một trong những nhiệm vụ hàng đầu quan trọng quyết định sự thàng công của doanh nghiệp.
Một doanh nghiệp khó có thể thành công khi công tác quản lý tài chính còn lỏng lẻo, yếu kém. Thực tế cho thấy chìa khóa để doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển là quản lý tài chính tốt, đó là điều rất cần thiết cho sự sống còn của doanh nghiệp. Chính vì vậy, tất cả các doanh nghiệp muốn duy trì và phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh của mình đều phải chú trọng quan tâm đến công tác quản lý tài chính. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Từ trƣớc đến nay, lĩnh vực quản lý tài chính doanh nghiệp đã có không ít các công trình nghiên cứu bởi nhiều tác giả, dƣới nhiều góc độ khác nhau, đƣợc công bố trong và ngoài nƣớc.
Trong đó, có thể kể đến một số công trình nghiên cứu nổi bật về quản lý tài chính doanh nghiệp, bao gồm cả những nghiên cứu về mặt lý luận và những nghiên cứu về mặt ứng dụng thực tiễn. Luận văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Dƣơng Thị Mỹ Lâm (2007) với đề tài “Hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính tại Công ty Truyền tải Điện 4” đã trình bày thực trạng, những thành tựu và hạn chế trong cơ chế quản lý tài chính hiện hành của Công ty Truyền tải Điện 4, từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý tài chính của Công ty. Tác giả Nguyễn Thị Hồng Tân (2011) đã nghiên cứu đề tài luận văn Thạc sỹ “Phân tích tình hình tài chính Công ty Cổ phần Cơ khí Lắp máy Lilama” trong đó, đƣa ra nội dung phân tích tài chính doanh nghiệp bao gồm: phân tích diễn biến nguồn vốn và sử dụng vốn, phân tích tình hình đảm bảo nguồn vốn kinh doanh, phân tích cơ cấu tài sản và nguồn vốn, phân tích tài chính qua các tỷ số tài chính.