phần mở đầu, kết luận, kiến nghị và danh mục tài liệu tham khảo thì kết cấu luận văn gồm 3 chương: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận về quản lý tài chính đối với bệnh viện công lập. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Nghệ An giai đoạn 2017 - 2019. Chƣơng 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Nghệ An trong thời gian tới. 6 CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI BỆNH VIỆN CÔNG LẬP 1.1 Một số vấn đề về quản lý tài chính đối với bệnh viện công lập 1.1 Khái niệm về quản lý tài chính bệnh viện công lập.
Quản lý tài chính: Hiểu theo nghĩa hẹp:Quản lý tài chính có nghĩa là lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm soát các hoạt động tài chính như mua sắm và sử dụng các quỹ của doanh nghiệp. Có nghĩa là áp dụng các nguyên tắc quản lý chung đối với các nguồn tài chính của doanh nghiệp. Hiểu theo nghĩa rộng: Quản lý tài chính là sử dụng tài chính làm công cụ quản lý kinh tế vĩ mô của Nhà nước. Nhà nước thông qua hoạt động tài chính để điều tiết hoạt động của nền kinh tế quốc dân theo mục tiêu đã định.
Xét theo nghĩa này, nội dung của quản lý tài chính chủ yếu là việc lựa chọn và xác định chính xác các chính sách tài chính hữu hiệu và lấy đó làm căn cứ để quy định nội dung cụ thể của thu chi ngân sách. Quản lý tài chính (QLTC) là một bộ phận của quản lý kinh tế xã hội và là một bộ phận quản lý mang tính tổng hợp. Quản lý tài chính được coi là hợp lý, có hiệu quả nếu nó tạo ra được một cơ chế quản lý thích hợp, có tác động tích cực tới các quá trình phát triển kinh tế xã hội theo các phương hướng đã được hoạch định. Việc quản lý, sử dụng nguồn tài chính ở các đơn vị sự nghiệp có thu có liên quan mật thiết đến hiệu quả kinh tế xã hội do đó phải có sự quản lý, giám sát nhằm hạn chế, ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực, tham nhũng trong quá trình khai thác và sử dụng nguồn lực tài chính để từ đó nâng cao hiệu quả việc sử dụng các nguồn tài chính.
7 Cơ chế tài chính: Là cách thức vận dụng được qui định để thực hiện các chính sách tài chính trong những điều kiện cụ thể đối với từng loại pháp nhân và thể nhân trong từng không gian và thời gian nhất định. Chính sách tài chính: Là tập hợp có hệ thống các văn bản pháp quy, chỉ rõ nghĩa vụ và quyền lợi tài chính của các pháp nhân và thể nhân trong khuôn khổ hoạt động cụ thể tại một không gian và thời gian nhất định. Đơn vị sự nghiệp là : Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước. Phân loại đơn vị sự nghiệp có thu rất phong phú và đa dạng có thể được phân loại theo các tiêu thức sau: Phân loại đơn vị sự nghiệp có thu theo sự phân cấp quản lý: Phân loại đơn vị sự nghiệp có thu theo tính chất hoạt động Phân loại đơn vị sự nghiệp có thu nguồn thu: - Đơn vị sự nghiệp có thu tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên (gọi tắt là đoen vị sự nghiệp có thu tự chủ về hoạt động tài chính) - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên, phần còn lại được ngân sách nhà nước cấp ( gọi tắt là đơn vị sự nghiệp tự đảm bảo một phần kinh phí hoạt động) - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp thấp, ĐVSN không có nguồn thu, kinh phí hoạt động thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động (gọi tắt là ĐVSN do ngân sách nhà nướcbảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động) Quản lý tài chính bệnh viện công: Là sự tác động lên các đối tượng và hoạt động tài chính thông qua quá trình lập kế hoạch và tổ chức thực hiện các kế hoạch tài chính, quyết toán và kiểm tra tài chính tại bệnh viện nhằm xác định các nguồn thu và các khoản chi để phục vụ nhiệm vụ khám- chữa bệnh, 8 đào tạo và nghiên cứu khoa học; Đảm bảo đủ kinh phí và sử dụng kinh phí một cách hiệu quả và công bằng, góp phần thực hiện mục tiêu chung của bệnh viện công.
Ở Việt Nam, quản lý tài chính Bệnh viện công là một nội dung của chính sách kinh tế - tài chính công. Chính sách quản lý tài chính ở Bệnh viện do Bộ trưởng Bộ Y tế chủ trương với trọng tâm là sử dụng các nguồn lực đầu tư cho ngành y tế một cách hiệu quả nhất để cung cấp các dịch vụ y tế một cách chất lượng và công bằng. Nó được thể hiện qua hai mặt: Tính hiệu quả và tính công bằng. - Tính hiệu quả chú trọng đến hiệu quả sự dụng các nguồn lực như: Trình độ, trang - thiết bị kỹ thuật, phương pháp phân phối nguồn lực, quản lý hành chính và chất lượng dịch vụ y tế tốt nhất để cung cấp cho nhân dân.
- Tính công bằng đòi hỏi cung cấp dịch vụ y tế chất lượng như nhau cho những người có mức độ bệnh tật như nhau không phân biệt giàu nghèo; Thoả mãn nhu cầu khám chữa bệnh của mọi người khi ốm đau theo một mặt bằng chi phí nhất định mà không đòi hỏi khả năng chi trả của người bệnh. Quản lý tài chính trong Bệnh viện công ở Việt Nam được định nghĩa là việc quản lý toàn bộ các nguồn lực của bệnh viện để thực hiện nhiệm vụ khám - chữa bệnh, đào tạo và nghiên cứu khoa học, gồm: - Sử dụng và quản lý các nguồn kinh phí Ngân sách Nhà nước cấp và nguồn thu khám chữa bệnh (Bảo hiểm y tế thanh toán và viện phí bệnh nhân chi trả), các nguồn viện trợ… một cách hiệu quả nhất và tuân theo đúng quy định của Nhà nước. - Tăng các khoản thu hợp pháp, cân đối thu chi, sử dụng nguồn thu có hiệu quả, chống lãng phí, thực hành tiết kiệm. 9 - Thực hiện chính sách ưu đãi cho các đối tượng ưu đãi xã hội và người nghèo, người có công với đất nước và đảm bảo công bằng về khám, chữa bệnh.
- Từng bước tiến tới hạch toán toàn bộ chi phí vào giá dịch vụ khám - chữa bệnh.2 Nội dung và xác định cơ chế quản lý tài chính đối với bệnh viện công lập, Cơ chế tài chính tại bệnh viện công lập hiện có 3 cơ chế sau: Cơ chế quản lý tài chính theo dự toán năm, cơ chế quản lý tài chính theo tự chủ một phần, cơ chế quản lý tài chính tự chủ toàn phần Tách biệt các lĩnh vực Quản lý Căn cứ xác định cơ chế tài chính: Cơ chế quản lý tài Cơ chế quản lý tài Cơ chế quản lý tài Tiêu chí chính theo dự toán chính theo tự chủ chính theo tự chủ năm một phần toàn phần Kỳ lập - Hàng năm - Lập cho 2 năm liên - Lập cho 2 năm dự toán tục Căn cứ - Chức năng, nhiệm - Chức năng nhiệm - Chức năng nhiệm lập dự vụ được giao vụ được giao vụ được giao toán - Các tiêu chuẩn - Nhiệm vụ của năm - Nhiệm vụ của định mức Nhà nước kế hoạch năm kế hoạch - Chế độ chi tiêu tài - Chế độ chi tiêu tài chính hiện hành, quy chính hiện hành, quy chế chi tiêu tài chính chế chi tiêu tài chính được phê duyệt được phê duyệt - Kết quả hoạt động - Kết quả hoạt động sự nghiệp, tình hình sự nghiệp, tình hình 10 thu, chi tài chính của thu, chi tài chính của năm liền kề năm liền kề - - Tuyệt đối tuân thủ - Thực hiện theo quy - Thực hiện theo các tiêu chuẩn, định chế chi tiêu nội bộ quy chế chi tiêu nội Thực mức chi tiêu của nhà - Được điều chỉnh bộ hiện dự nước trong phạm vi các nội dung chi, các - Được điều chỉnh toán dự toán được duyệt nhóm mục chi trong các nội dung chi, các dự toán cho chi phù nhóm mục chi trong hợp với tình hình thực dự toán cho chi phù tế của đơn vị hợp với tình hình thực tế của đơn vị Quyết - Theo các mục chi - Theo các mục chi - Theo các mục chi toán của mục lục NSNN của mục lục NSNN của mục lục NSNN tương ứng với từng tương ứng với từng tương ứng với từng nội dung chi nội dung chi nội dung chi - Các khoản kinh phí - Các khoản kinh phí - Các khoản kinh chưa sử dụng hết phải chưa sử dụng hết phí chưa sử dụng hết nộp vào ngân sách được chuyển sang được chuyển sang nhà nước hoặc giảm năm sau để sử dụng năm sau để sử dụng trừ dự toán năm sau tiếp tiếp trừ trường hợp đặc biệt Từ các căn cứ trên trên chúng ta có thể thấy cơ chế quản lý tài chính theo dự toán năm là cơ chế quản lý truyền thống, mang tính áp đặt hành chính, thường áp dụng cho các đơn vị có trình độ quản lý ở mức độ thấp. Trong khi đó cơ chế tự chủ tài chính là một cơ chế quản lý tài chính được hình thành 11 trên quan điểm đơn vị sử dụng tài chính được điều hành một cách linh hoạt thay thế cơ chế quản lý tài chính truyền thống lâu nay. Áp dụng cơ chế tự chủ tài chính sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội, tạo động lực khuyến khích các đơn vị sự nghiệp tích cực, chủ động hoàn thành nhiệm vụ, nâng cao chất lượng công việc, nâng cao ý thức tiết kiệm, sử dụng kinh phí có hiệu quả để chống tham ô, lãng phí đồng thời tạo điều kiện để người lao động phát huy khả năng, nâng cao chất lượng công tác và tăng thu nhập hợp pháp.3 Sự cần thiết của việc quản lý tài chính bệnh viện công lập. - Thứ nhất: Tuân thủ và thực hiện đúng đắn chế độ, chính sách, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu được nhà nước, ngành qui định.