phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn trình bày theo 3 chương. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý sinh viên sau khi tốt nghiệp Chƣơng 2: Thực trạng quản lý sinh viên sau khi tốt nghiệp tại Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN Chƣơng 3: Giải pháp quản lý sinh viên sau khi tốt nghiệp tại Trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ SINH VIÊN SAU KHI TỐT NGHIỆP 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Trên thế giới, ở nhiều quốc gia có nền kinh tế chính trị và xã hội phát triển đồng nghĩa với nền giáo dục phát triển. Việc quản lý sinh viên sau khi tốt nghiệp đã được áp dụng và triển khai khá phổ biến.
Mặc dù nội dung và hình thức khác nhau, nhưng tất cả cùng chung một mục tiêu là nhằm xây dựng được mối quan hệ bền chặt giữa nhà trường và các khóa sinh viên sau khi tốt nghiệp. Điển hình trong hoạt động này có thể kể tới các trường đại học khu vực Âu – Mỹ. Việc quản lý sinh viên sau khi tốt nghiệp tập trung vào các hoạt động: - Hoạt động Thống kê và cập nhật thông tin về sinh viên sau khi tốt nghiệp: Đây là hoạt động xây dựng cơ sở dữ liệu giúp các trường kiểm soát tốt nguồn lực sinh viên sau khi tốt nghiệp. - Hoạt động liên kết, hợp tác giữa trường và sinh viên sau khi tốt nghiệp: Gây quỹ cho trường, HĐ nghiên cứu khoa học, đào tạo sau đại học, HĐ giúp đỡ sinh viên trong học tập và hướng nghiệp, chương trình gắn kết sinh viên sau khi tốt nghiệp với sinh viên… Đây là các hoạt động tăng cường nhằm duy trì mối quan hệ lâu dài giữa trường học với sinh viên, sinh viên sau khi tốt nghiệp từ đó tạo ra các lợi ích cho cả hai bên.
- Hoạt động gắn kết, hợp tác giữa các sinh viên sau khi tốt nghiệp: Hợp tác; tổ chức các buổi họp mặt, tôn vinh những sinh viên sau khi tốt nghiệp ưu tú; xây dựng các diễn đàn sinh viên sau khi tốt nghiệp, du lịch, giải trí, khám phá… Các hoạt động gắn kết các thành viên trong hội tạo cơ hội cho các sinh viên sau khi tốt nghiệp gặp gỡ, làm quen và hợp tác với nhau trong công việc cũng như cuộc sống; qua đó tạo ra giá trị cho các sinh viên sau khi tốt nghiệp. - Hoạt động gắn kết giao lưu giữa sinh viên sau khi tốt nghiệp ở các nước khác nhau. Đây là hoạt động khá tiêu biểu có ở các trường có du học 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com sinh quốc tế. Hoạt động này cho phép sinh viên sau khi tốt nghiệp cùng khu vực (cùng quốc gia hoặc khu vực…) có thể liên lạc dễ dàng với những người học cùng khóa hay cùng ngành hay cao hơn là các hoạt động hợp tác dựa trên ưu thế về địa lý.
- Hoạt động thiện nguyện, giúp đỡ vì cộng đồng. Nó thể hiện vai trò lớn của tổ chức sinh viên sau khi tốt nghiệp trong việc đóng góp vì sự phát triển chung của xã hội. - Hoạt động trực tuyến: cung cấp thông tin cho sinh viên sau khi tốt nghiệp thông qua các trang điện tử… Đây là kênh thông tin cho phép các hội cung cấp thông tin một cách nhanh chóng, tiện lợi và đa dạng cho các đối tượng có liên quan. Đồng thời đây cũng là nơi tạo ra cộng đồng tương tác trực tuyến giữa sinh viên sau khi tốt nghiệp, sinh viên trong trường… - Xuất bản báo, tạp trí: Báo, tạp chí một là kênh thông tin chính thống của hội sinh viên sau tốt nghiệp.
Ở các trường khu vực Âu-Mỹ; nội dung của kênh thông tin này chủ yếu là các bài viết học thuật có nội dung liên quan đến các lĩnh vực đào tạo khác nhau của các trường mà họ từng theo học. Bên cạnh đó còn là các bài viết về những trải nghiệm, chia sẻ của sinh viên sau tốt nghiệp cũng như sinh viên trong trường. Nó cung cấp tri thức cho không chỉ sinh viên sau tốt nghiệp mà còn cho các sinh viên đang theo học tại trường. - Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ sinh viên, sinh viên sau khi tốt nghiệp trong công việc, học tập và hoạt động của hội.
Các dịch vụ hỗ trợ này rất đa dạng, tùy thuộc vào các trường mà có sự khác nhau, trong đó có một số dịch vụ nổi bật như: cung cấp tài liệu nghiên cứu thông qua thẻ cựu học viên, dịch vụ đặt phòng tại trụ sở hội, cung cấp các món quà lưu niệm, vật kỷ niệm về trường… Đây là những hoạt động tăng cường lợi ích cho sinh viên sau khi tốt nghiệp khi tham gia hội 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Cung cấp thông tin, cơ hội việc làm cho sinh viên, sinh viên sau khi tốt nghiệp … Đây là hoạt động thiết thực của tổ chức sinh viên sau khi tốt nghiệp. Nhờ việc thống kê và cập nhật thông tin cũng như các hoạt động chia sẻ, các sự kiện giữa các sinh viên sau tốt nghiệp mà các cơ hội nghề nghiệp đến được với sinh viên sau khi tốt nghiệp hay các sinh viên đang theo học tại trường đại học. Hoạt động này góp phần lớn trong việc giải quyết vấn đề đầu ra sau khi tốt nghiệp đại học cho các sinh viên. Ở Việt Nam, các hoạt động liên quan tới sinh viên sau khi tốt nghiệp hay còn gọi là sinh viên sau khi tốt nghiệp trong những năm gần đây cũng đã được chú ý đến, đa phần các trường đại học có truyền thống lâu đời đều có một tổ chức gọi là “Hội cựu sinh viên trường”, tuy nhiên hiệu quả hoạt động của các tổ chức này không cao.
Đơn thuần chỉ là để kêu gọi tham dự các sự kiện mang tính lịch sử của trường, kêu gọi tài trợ. Chưa thực sự có các hoạt động như đã nêu trên. Trong nghiên cứu thực tiễn những năm gần đây, chưa có nhiều nghiên cứu khai thác sâu về nội dung mà đề tài luận văn hướng tới. Tuy nhiên tác giả rất quan tâm tới Đề án “Nghiên cứu vai trò hội cựu sinh viên trong các trường đại học và đề xuất mô hình cụ thể của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân”.
Đề án của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân thực hiện: - Đánh giá mức độ phổ biến của hội cựu sinh viên trên thế giới (lấy số liệu thống kê cho khu vực Âu – Mỹ và khu vực châu Á – Thái Bình Dương) và tại Việt Nam. - Phân tích khái niệm, quan điểm, vai trò của cựu sinh viên, hội cựu sinh viên. - Đánh giá sự cần thiết của việc thành lập hội cựu sinh viên truờng đại học Kinh tế Quốc dân. Tiềm năng của cựu sinh viên đối với trường đại học Kinh tế Quốc dân.
Những khó khăn trong việc thành lập hội cựu sinh viên tại trường đại học Kinh tế Quốc dân. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Trình bày phương hướng giải quyết những khó khăn trong việc thành lập hội cựu sinh viên trường đại học Kinh tế Quốc dân. Đề xuất khung hoạt động chính cho hội. Bên cạnh đó tác giải cũng dành sự quan tâm tới luận văn của tác giải Cao Xuân Thịnh “Biện pháp quản lý công tác sinh viên tại trường Đại học Kiến trúc Đà Nẵng, Trường Đại học Kiến trúc Đà Nẵng.
Tuy đây là công tác quản lý sinh viên chưa tốt nghiệp, nếu xét về tên đề tài có thể thấy nó trái ngược hoàn toàn với nội dung quản lý sinh viên sau khi tốt nghiệp. Nhưng tác giả tìm thấy trong đó có những nét tương đồng trong công tác quản lý nói chung, cũng như tương đồng trong những điểm khó khăn mấu chốt mà tác giả cũng gặp phải trong qua trình nghiên cứu đối với đề tài của mình. Cụ thể, tác giả Cao Xuân Thịnh cũng gặp những khó khăn: - Khó khăn trong nhận thức của đội ngũ cán bộ giảng viên trong công tác quản lý sinh viên và sinh viên sau khi tốt nghiệp. Vẫn còn có những cán bộ giảng viên chưa thực sự coi trọng công tác quản lý này.
- Mức độ quan tâm dành cho công tác quản lý sinh viên và sinh viên sau khi tốt nghiệp vẫn chưa thực sự cao. - Khó khăn trong cơ sở vật chất phục vụ cho công tác quản lý. - Khó khăn trong việc chưa có những văn bản, quy định cho công tác quản lý. Luận văn của tác giả Cao Xuân thịnh tập trung vào đánh giá thực trạng công tác quản lý sinh viên tại Trường Đại học Kiến trúc Đà Nẵng từ đó đưa ra được những giải pháp để khắc phục những hạn chế đồng thời phát huy tối đa công tác quản lý này tại đơn vị.
Các giải pháp được tác giả đưa ra: - Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của công tác quản lý sinh viên cho cán bộ giảng viên. - Nâng cao năng lực đội ngũ trực tiếp tham gia công tác quản lý - Tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Hoàn thiện bộ máy tổ chức và hệ thống văn bản pháp quy phục vụ cho công tác quản lý - Tăng cường phối hợp giữa cá phòng ban có liên quan đến công tác quản lý sinh viên. Tại Khoa Luật – ĐHQGHN cũng có xây dựng một đề án tương tự với Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Trong đề án này mục đích hướng tới không hoàn toàn là công tác quản lý giống với nội dung tác giải nghiên cứu.
Cụ thể ở Khoa Luật – ĐHQGHN mục đích hướng tới đó là: - Tập hợp các thế hệ cựu sinh viên đã học tập và trưởng thành tại Khoa từ những ngày đầu mới thành lập. - Góp phần phát huy truyền thống tốt đẹp và tự hào là sinh viên Khoa. - Tạo sự đoàn kết, gắn bó, tương trợ lẫn nhau và làm cầu nối giữa các thế hệ sinh viên. - Làm cầu nối cho sinh viên sau khi tốt nghiệp đóng góp vào việc xây dựng và phát triển nhà trường.
- Tổ chức và tham gia các hoạt động hỗ trợ sinh viên đang theo học tại trường. Có thể thấy rằng việc tiếp cận sinh viên sau khi tốt nghiệp hay cựu sinh viên ở Việt Nam nói chung chưa thực sự tiếp cận với mô hình của các nước trên thế giới đó là từ việc thiết lập các kênh thông tin, quản lý dữ liệu, quản lý các hoạt động của sinh viên sau khi tốt nghiệp.