phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn cấu trúc thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn ở trƣờng trung học cơ sở theo yêu cầu về đổi mới giáo dục phổ thông. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông ở trƣờng trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông ở trƣờng trung học cơ sở thị xã Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.1 Tổng quan các nghiên cứu vấn đề 1.
Các nghiên cứu trong nƣớc Với quan điểm con ngƣời vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển, Đảng và Nhà nƣớc ta chủ trƣơng coi giáo dục là quốc sách hàng đầu trong chính sách phát triển đất nƣớc. Trên cơ sở nhận thức đó, trong suốt những năm qua, Đảng và nhà nƣớc ta đã có nhiều nghị quyết, chỉ thị về phát triển giáo dục. Nghị quyết 29 - NQ/TW ngày 04/11/2013 của BCH TW Đảng ta đã chỉ rõ: “ Đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tƣ tƣởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phƣơng pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện đảm bảo thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nƣớc đến hoạt động quản trị của các cơ sở GD-ĐT và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân ngƣời học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học” (Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng, 2013). Để thực hiện công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục, góp phần thực hiện thắng lợi chiến lƣợc phát triển KT-XH của đất nƣớc thì nhà trƣờng trong các cấp học, ngành học của hệ thống giáo dục quốc dân phải thực sự đổi mới theo đƣờng lối đổi mới GD&ĐT của Đảng.
Trong chiến lƣợc phát triển kinh tế xã hội năm 2011- 2020, Đảng ta đã chỉ rõ : “Giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc…”. Để làm đƣợc điều này cần phải “ phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lƣợng cao là đột phá chiến lƣợc, là yếu tố quyết định đẩy mạnh phát triển và ứng dụng công nghệ” (Chính phủ, 2012). Hồ Chí Minh từng dạy “ Mọi việc thành bại đều do cán bộ mà ra”, hay “ Cán bộ là tiền vốn của đoàn thể, có vốn mới làm ra lãi, bất cứ chính sách, công tác gì nếu có cán bộ tốt thành công, tức là có lãi, không có cán bộ tốt thì hỏng việc, tức là lỗ vốn” (Bùi Minh Hiền, 2006). 7 Gần đây, có một số tài liệu có liên quan đến việc bồi dƣỡng năng lực chuyên môn nhƣ: “Sổ tay hiệu trƣởng trƣờng dân tộc nội trú” của nhóm tác giả do Đỗ Ngọc Bích chủ biên có đề cập đến việc đƣa đội ngũ cán bộ quản lý để đẩy mạnh hoạt động của tổ bộ môn, tăng cƣờng kiểm tra việc dạy học trên lớp, xây dựng tập thể sƣ phạm và coi đây là phƣơng pháp rất quan trọng trong việc nâng cao chất lƣợng giáo dục trong nhà trƣờng.
Chúng ta có thể khẳng định rằng, chất lƣợng hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn phụ thuộc nhiều vào quá trình quản lý của tổ trƣởng chuyên môn. Trong các cấp học và bậc học, có nhiều các công trình nghiên cứu về vấn đề này. Có thể kể đến những công trình nghiên cứu sau: 1. Ở bậc giáo dục mầm non Tác giả Tạ Quang Thắng đã nghiên cứu“Quản lý hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáo viên mầm non huyện Lâm Thao, Phú Thọ”.
Trong bài viết, tác giả đã đi sâu nghiên cứu thực trạng hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn theo chủ đề của giáo viên mầm non huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, đồng thời cũng chỉ rõ những thuận lợi, khó khăn khi tiến hành tổ chức bồi dƣỡng chuyên môn cho GV theo chủ đề (Tạ Quang Thắng, 2015). Trong tạp chí giáo dục, tác giả Nguyễn Thị Thu có viết về “Quản lý hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn theo chủ đề cho giáo viên mầm non tƣ thục quận Bắc Từ liêm thành phố Hà Nội”. Trong bài báo, tác giả đã nêu rõ thực trạng quản lý hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn theo chủ đề của GV mầm non tƣ thục quận Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội còn có những hạn chế, bất cập, đồng thời cũng đề xuất những biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bồi dƣỡng chuyên môn theo chủ đề cho GV mầm non tƣ thục quận Bắc Từ liêm thành phố Hà Nội nói riêng và GV mầm non tƣ thục nói chung (Nguyễn Thị Thu, 2016). Khi nghiên cứu về“Biệp pháp quản lý hoạt động TCM ở các trƣờng mầm non quận Hoàng Mai”, tác giả Nguyễn Thị Thu Huyền đã đƣa ra tình hình thực trạng và các yếu tố ảnh hƣởng đến thực trạng quản lý hoạt động TCM ở các trƣờng mầm non quận Hoàng Mai.
Từ đó, tác giả đề xuất 5 biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt 8 động TCM ở các trƣờng mầm non quận Hoàng Mai, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục của nhà trƣờng (Nguyễn Thị Thu Huyền, 2016). Tác giả Doãn Thị Thanh Phƣơng đã nghiên cứu“Các biện pháp quản lý hoạt động TCM của hiệu trƣởng các trƣờng Mầm non Quận Cầu Giấy - Thành phố Hà Nội”. trong đó tác giả đi sâu nghiên cứu về hoạt động TCM của các trƣờng Mầm non Quận Cầu Giấy – Thành phố Hà Nội. Đề tài nghiên cứu này không chỉ áp dụng trong khu vực Thành phố Hà Nội mà nó có thể áp dụng rộng rãi cho đại đa số các trƣờng mầm non trong cả nƣớc (Doãn Thị Phƣơng Thanh, 2006).
Ở bậc giáo dục tiểu học Đối với bậc tiểu học, hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn càng có ý nghĩa thiết thực nhiều hơn nữa. Có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động TCM ở bậc tiểu học, có thể kể đến: Bài viết của tác giả Hà Huy Giáp về“Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trƣờng tiểu học theo nghiên cứu bài học ở tỉnh Bắc Giang”, trong đó tác giả đi sâu nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động TCM trƣờng tiểu học theo nghiên cứu bài học ở tỉnh Bắc Giang, đồng thời cũng chỉ ra những thuận lợi và khó khăn trong quản lý hoạt động TCM trƣờng tiểu học theo nghiên cứu bài học ở tỉnh Bắc Giang (Hà Huy Giáp, 2015). Trong bài báo“Biện pháp vận hành mối quan hệ quản lý hoạt động chuyên môn của các trƣờng tiểu học ở tỉnh Hải Dƣơng” tác giả Lê Xuân Trƣờng đã chỉ rõ thực trạng hoạt động chuyên môn, quản lý hoạt động chuyên môn của các trƣờng tiểu học ở tỉnh Hải Dƣơng và chỉ rõ biện pháp vận hành mối quan hệ quản lý hoạt động chuyên môn của các trƣờng tiểu học ở tỉnh Hải Dƣơng (Lê Xuân Trƣờng, 2016). Tác giả Lê Văn Dũng, trong bài báo “Đánh giá của giáo viên và cán bộ quản lý về công tác quản lý của hiệu trƣởng đối với tổ chuyên môn tại một số trƣờng tiểu học thuộc thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang”, đã từ khảo sát thực tế để tổng kết, phân tích những đánh giá của CBQL và GV về công tác quản lý của hiệu trƣởng đối với tổ trƣởng TCM tại một số trƣờng tiểu học thuộc thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang; đồng thời đề xuất một số kiến nghị nhằm giúp hiệu trƣởng nâng cao hiệu quả quản lý 9 đội ngũ tổ trƣởng TCM, đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay với tƣ cách là cán bộ phòng Giáo dục có nhiều kinh nghiệm trong quản lý nhà trƣờng (Lê Văn Dũng, 2016).
Ở bậc trung học phổ thông Trong những năm gần đây, đã có một số tác giả nghiên cứu về lĩnh vực quản lý hoạt động của tổ chuyên môn. Có thể đề cập đến sáng kiến kinh nghiệm của tác giả Lê Nguyệt Ánh viết trong năm học 2007 -2008: “Kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học ở trƣờng THPT Nguyễn Đình Chiểu, tỉnh Đồng Nai’’ (Lê Nguyệt Ánh, 2006). Trong đề tài luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Yến “Một số biện pháp đổi mới sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn nhằm nâng cao chất lƣợng giảng dạy môn Ngữ văn ở trƣờng THPT Ngô Gia Tự - Cam Ranh - Khánh Hòa” (Nguyễn Thị Yến, 2016). Tác giả đã nghiên cứu thực tiễn hoạt động sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn Ngữ văn của trƣờng THPT Ngô Gia.
Từ đó xác định những yếu tố cản trở tới chất lƣợng của hoạt động này, tác giả đã đề xuất hệ thống các biện pháp để nâng cao chất lƣợng của hoạt động này. Trong luận văn thạc sỹ QLGD năm 2005 của tác giả Nguyễn Mạnh Hà “Biện pháp quản lý, bồi dƣỡng nâng cao năng lực cho tổ trƣởng bộ môn trƣờng THPT tỉnh Yên Bái”, tác giả đã phân tích, đánh giá kỹ về thực trạng việc quản lý bồi dƣỡng nâng cao năng lực cho tổ trƣởng bộ môn trƣờng THPT tỉnh Yên Bái, từ đó đề xuất một số biện pháp bồi dƣỡng nâng cao năng lực cho tổ trƣởng bộ môn trƣờng THPT tỉnh Yên Bái. Tuy nhiên luận văn lại chƣa nghiên cứu sâu về các nội dung quản lý của tổ trƣởng TCM, công việc quản lý chính của tổ trƣởng, nơi cụ thể hoá năng lực cho tổ trƣởng bộ môn (Nguyễn Mạnh Hà, 2018). Luận văn thạc sỹ QLGD năm 2012 của tác giả Nguyễn Minh Đăng “Biện pháp quản lý TCM của hiệu trƣởng trƣờng THPT huyện Tam Dƣơng tỉnh Vĩnh Phúc” đã tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động TCM và thực trạng quản lý hoạt động TCM của 3 trƣờng THPT huyện Tam Dƣơng từ đó đề xuất 5 biện pháp quản lý hoạt động TCM, các biện pháp chỉ đạo TCM xây dựng kế hoạch HĐ và chỉ đạo đổi mới sinh hoạt TCM đƣợc trình bày rất khoa học và manh tính khả thi cao, có thể áp dụng rộng rãi trong quản lý hoạt động TCM (Nguyễn Minh Đăng, 2012).
10 Cũng tìm hiểu về hoạt động TCM nhƣng triển khai theo hƣớng nghiên cứu bài học, tác giả Phùng Xuân Dự đi sâu nghiên cứu “Quản lý sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học ở trƣờng trung học phổ thông”.