Quản Lý Nhà Nước Đối Với Giải Quyết Việc Làm Cho Người Bị Thu Hồi Đất Tại Hải Phòng

Quản lý nhà nước trong việc giải quyết việc làm cho người dân bị thu hồi đất tại Hải Phòng, đảm bảo quyền lợi và phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Việt Cường
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Văn Hân
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Doanh Và Công Nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đối Với Giải Quyết Việc Làm Cho Người Dân Bị Thu Hồi Đất Phục Vụ Các Dự Án Tại Thành Phố Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO NGƯỜI BỊ THU HỒI ĐẤT TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về quá trình đô thị hóa
• 1.1.1. Nội dung đô thị hóa và các loại hình đô thị hóa
• 1.1.2. Đô thị hóa - xu hướng phát triển của nền kinh tế thị trường
• 1.1.3. Sự cần thiết phải thu hồi đất và giải quyết việc làm trong quá trình đô thị hóa
• 1.2. Việc làm, giải quyết việc làm trong quá trình đô thị hóa
• 1.2.1. Vấn đề việc làm và giải quyết việc làm
• 1.2.2. Vai trò của giải quyết việc làm đối với sự phát triển kinh tế xã hội
• 1.2.3. Cơ cấu và đặc điểm đối tượng bị thu hồi đất cần giải quyết việc làm trong quá trình đô thị hóa
• 1.3. Quản lý của Nhà nước đối với giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất trong quá trình đô thị hóa
• 1.3.1. Nội dung quản lý Nhà nước đối với giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất trong quá trình đô thị hóa
• 1.3.2. Sự cần thiết khách quan về quản lý của Nhà nước đối với giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất trong quá trình ĐTH
• 1.3.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất trong quá trình đô thị hóa
• 1.4. Kinh nghiệm về giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất ở nước ngoài và một số thành phố lớn trong nước
• 1.4.1. Kinh nghiệm của Trung Quốc
• 1.4.2. Kinh nghiệm về giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất ở một số thành phố lớn trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO NGƯỜI BỊ THU HỒI ĐẤT Ở THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội của thành phố Hải Phòng liên quan đến quá trình đô thị hoá
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Những thuận lợi, khó khăn trong quá trình thu hồi đất để phát triển đô thị của Hải Phòng
• 2.1.3. Tình hình thu hồi đất trong quá trình đô thị hóa của thành phố Hải Phòng từ năm 2000 đến 2010
• 2.2. Tình hình giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất ở Hải Phòng
• 2.3. Đánh giá quản lý Nhà nước đối với giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất trong quá trình đô thị hóa ở thành phố Hải Phòng
• 2.3.1. Những thành tựu đã đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế, tồn tại trong giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất
• 2.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO NGƯỜI BỊ THU HỒI ĐẤT GIAI ĐOẠN 2011 - 2020 Ở THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
• 3.1. Định hướng phát triển giai đoạn 2011 - 2020 về giải quyết việc làm và phương hướng tăng cường quản lý của Nhà nước đối với giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất trong quá trình đô thị hóa ở thành phố Hải Phòng
• 3.1.1. Dự báo về nhu cầu giải quyết việc làm ở thành phố Hải Phòng giai đoạn 2011 – 2020
• 3.1.2. Phương hướng tăng cường quản lý của Nhà nước đối với giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất trong quá trình đô thị hóa ở thành phố Hải Phòng
• 3.2. Những giải pháp chủ yếu tăng cường quản lý của Nhà nước đối với giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất trong quá trình ĐTH ở thành phố Hải Phòng
• 3.2.1. Giải pháp thứ 1: Hoàn thiện quy hoạch phát triển đô thị Hải Phòng đến 2020
• 3.2.2. Giải pháp thứ 2: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển các loại hình dịch vụ, du lịch, làng nghề
• 3.2.3. Giải pháp thứ 3: Hoàn thiện chính sách đào tạo nghề, ưu tiên tuyển dụng việc làm trong và ngoài nước đối với người bị thu hồi đất trong quá trình ĐTH
• 3.2.4. Giải pháp thứ 4: Đổi mới chính sách tài chính phục vụ cho tạo việc làm đối với người bị thu hồi đất trong quá trình ĐTH
• 3.2.5. Một số kiến nghị đối với Nhà nước, Thành phố Hải Phòng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Nhà Nước Đối Với Giải Quyết Việc Làm Tại Hải Phòng

Quản lý nhà nước đối với giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất tại Hải Phòng là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ. Việc thu hồi đất phục vụ cho các dự án phát triển kinh tế đã tạo ra nhiều thách thức cho người dân, đặc biệt là trong việc tìm kiếm việc làm mới. Chính sách hỗ trợ và quản lý của nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi cho người dân bị ảnh hưởng.

1.1. Đặc Điểm Đô Thị Hóa Tại Hải Phòng

Hải Phòng là một trong những thành phố có tốc độ đô thị hóa nhanh nhất Việt Nam. Sự phát triển này không chỉ tạo ra cơ hội việc làm mà còn đặt ra nhiều thách thức cho người dân bị thu hồi đất.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách Hỗ Trợ

Chính sách hỗ trợ của nhà nước cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu việc làm cho người dân bị thu hồi đất. Các chương trình đào tạo nghề và hỗ trợ tài chính là những yếu tố quan trọng.

II. Thách Thức Trong Giải Quyết Việc Làm Cho Người Bị Thu Hồi Đất

Việc thu hồi đất để phát triển đô thị đã dẫn đến tình trạng thất nghiệp gia tăng trong cộng đồng. Nhiều người dân không có kỹ năng phù hợp để chuyển đổi nghề nghiệp, dẫn đến khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm mới. Thách thức này cần được giải quyết thông qua các chính sách hiệu quả.

2.1. Tình Hình Thất Nghiệp Tăng Cao

Sự gia tăng thất nghiệp trong cộng đồng người bị thu hồi đất là một vấn đề nghiêm trọng. Nhiều người không có cơ hội tiếp cận với các chương trình đào tạo nghề.

2.2. Thiếu Kỹ Năng Lao Động

Nhiều người dân bị thu hồi đất thiếu kỹ năng cần thiết để tham gia vào thị trường lao động mới. Điều này đòi hỏi sự can thiệp từ phía nhà nước để cung cấp các khóa đào tạo nghề phù hợp.

III. Phương Pháp Giải Quyết Việc Làm Cho Người Bị Thu Hồi Đất

Để giải quyết vấn đề việc làm cho người bị thu hồi đất, cần có các phương pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện chính sách đào tạo nghề, hỗ trợ tài chính và tạo điều kiện cho người dân tham gia vào các dự án phát triển.

3.1. Cải Thiện Chính Sách Đào Tạo Nghề

Chương trình đào tạo nghề cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thị trường lao động. Nhà nước cần đầu tư vào các khóa học thực tiễn để nâng cao kỹ năng cho người dân.

3.2. Hỗ Trợ Tài Chính Cho Người Dân

Cung cấp hỗ trợ tài chính cho người dân bị thu hồi đất là cần thiết để họ có thể khởi nghiệp hoặc tham gia vào các hoạt động kinh tế mới.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Tại Hải Phòng

Các chính sách và giải pháp đã được áp dụng tại Hải Phòng cho thấy sự cần thiết của việc quản lý nhà nước trong việc giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất. Những kết quả đạt được từ các dự án hỗ trợ đã giúp cải thiện đời sống cho nhiều người dân.

4.1. Kết Quả Từ Các Dự Án Hỗ Trợ

Nhiều dự án hỗ trợ đã giúp người dân tìm được việc làm mới, cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống. Các mô hình thành công cần được nhân rộng.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Thành Phố Khác

Học hỏi từ kinh nghiệm của các thành phố khác trong việc giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất có thể giúp Hải Phòng cải thiện chính sách và phương pháp quản lý.

V. Kết Luận Về Quản Lý Nhà Nước Đối Với Giải Quyết Việc Làm

Quản lý nhà nước đối với giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất tại Hải Phòng cần được tiếp tục cải thiện. Các chính sách cần linh hoạt và phù hợp với thực tiễn để đảm bảo quyền lợi cho người dân. Tương lai của vấn đề này phụ thuộc vào sự quyết tâm và nỗ lực của cả nhà nước và cộng đồng.

5.1. Tương Lai Của Chính Sách Giải Quyết Việc Làm

Chính sách giải quyết việc làm cần được điều chỉnh để phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế và xã hội. Sự tham gia của cộng đồng là rất quan trọng.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Mới

Cần nghiên cứu và đề xuất các giải pháp mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong việc giải quyết việc làm cho người bị thu hồi đất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp tại thành phố Hải Phòng trong giai đoạn đổi mới đã tạo ra bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ, đưa tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GDP) bình quân đạt từ 10,38% đến 11,39%/năm. Tuy nhiên, việc mở rộng không gian đô thị đòi hỏi quy mô thu hồi đất rất lớn. Trong giai đoạn 2000 - 2010, thành phố đã thu hồi 3.431,35 ha đất phục vụ sản xuất công nghiệp - dịch vụ và 15.957 ha đất dành cho phát triển đô thị hạ tầng. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là tác động trực tiếp của quá trình thu hồi đất nông nghiệp đến việc làm và sinh kế của nông dân ven đô, khi có tới 73.560 lao động rơi vào tình trạng mất đất sản xuất trong giai đoạn 2002 - 2005.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng quản lý nhà nước đối với công tác giải quyết việc làm cho người dân bị thu hồi đất tại Hải Phòng giai đoạn 2001 - 2011, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp quản lý đồng bộ đến năm 2020. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát địa bàn thành phố Hải Phòng (tập trung vào 7 quận nội thành và các huyện có tốc độ đô thị hóa nhanh như An Dương, Thủy Nguyên, An Lão), với phạm vi thời gian dữ liệu từ năm 2001 đến năm 2011 và tầm nhìn giải pháp đến năm 2020.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp các luận cứ khoa học và thực tiễn để nâng cao hiệu lực chính sách công, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ thất nghiệp khu vực nông thôn mất đất xuống dưới 3,5%, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề lên trên 65%, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội bền vững cho hơn 80% hộ gia đình bị ảnh hưởng trong tiến trình công nghiệp hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng ba lý thuyết kinh tế và quản lý then chốt nhằm xây dựng khung phân tích toàn diện:

• Lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Arthur Lewis (Mô hình hai khu vực): Giải thích sự vận động chuyển dịch nguồn nhân lực dư thừa từ khu vực nông nghiệp năng suất thấp sang khu vực công nghiệp và dịch vụ đô thị có giá trị gia tăng cao hơn.
• Lý thuyết vốn con người (Human Capital Theory) của Gary Becker: Nhấn mạnh vai trò của giáo dục, đào tạo nghề và rèn luyện kỹ năng chuyên môn như một hình thức đầu tư sinh lợi, giúp nâng cao năng suất và khả năng thích ứng của người lao động bị thu hồi đất với thị trường việc làm hiện đại.
• Lý thuyết về vai trò quản lý của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường: Khẳng định chức năng kiến tạo thể chế, điều tiết thị trường lao động, khắc phục các thất bại thị trường và phân phối lại nguồn lực xã hội thông qua chính sách bồi thường, hỗ trợ chuyển đổi nghề và tạo việc làm.

Nghiên cứu làm rõ năm khái niệm nền tảng bao gồm: Đô thị hóa (theo chiều rộng và chiều sâu), Quản lý nhà nước về việc làm, Thu hồi đất nông nghiệp, Chuyển đổi cơ cấu nghề nghiệp, và An sinh xã hội vùng đô thị hóa. Khung lý thuyết phân tích chỉ rõ Nhà nước đóng vai trò chủ thể điều phối bốn khâu liên hoàn: hoàn thiện quy hoạch sử dụng đất, ban hành chính sách hỗ trợ tài chính - bồi thường, tổ chức mạng lưới đào tạo nghề gắn với nhu cầu doanh nghiệp, và kết nối cung - cầu lao động trên địa bàn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp dữ liệu sơ cấp và dữ liệu thứ cấp được thu thập trong khung thời gian từ năm 2001 đến năm 2011:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu tiến hành khảo sát chọn mẫu định lượng trên 450 hộ gia đình có đất nông nghiệp bị thu hồi tại 5 địa bàn trọng điểm (Hải An, Dương Kinh, Thủy Nguyên, An Dương, An Lão) cùng với phỏng vấn sâu 30 cán bộ quản lý thuộc các Sở, ban, ngành cấp thành phố và quận, huyện. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng dựa trên hai tiêu chí: mức độ mất đất (thu hồi toàn bộ trên 70% diện tích và thu hồi một phần dưới 70% diện tích) cùng với độ tuổi lao động (nhóm 18 - 35 tuổi và nhóm trên 35 tuổi) nhằm bảo đảm tính đại diện cao cho các phân khúc lao động chịu tác động.
• Phương pháp phân tích: Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp hệ thống, so sánh đối chiếu và phân tích tương quan định tính - định lượng. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm lượng hóa chính xác tỷ lệ chuyển đổi việc làm thực tế, so sánh cơ cấu thu nhập trước và sau khi thu hồi đất, cũng như đánh giá khách quan mức độ tương thích giữa chương trình đào tạo nghề của thành phố với yêu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp tại khu công nghiệp. Timeline xử lý số liệu và hoàn thiện các kết quả khảo sát thực tế diễn ra trong 18 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực chứng và xử lý số liệu thống kê tại thành phố Hải Phòng đã làm nổi bật bốn phát hiện then chốt:

• Quy mô thu hồi đất lớn tạo áp lực việc làm nghiêm trọng: Trong giai đoạn 2001 - 2011, thành phố đã chuyển đổi hơn 19.388 ha đất nông nghiệp sang đất công nghiệp và đô thị. Cứ trung bình 1 ha đất nông nghiệp bị thu hồi có khoảng 13 lao động mất tư liệu sản xuất trực tiếp, làm phát sinh hơn 73.560 người cần giải quyết việc làm mới tại các vùng dự án trọng điểm.
• Trình độ chuyên môn của lao động mất đất còn rất thấp: Kết quả khảo sát cho thấy có 78,5% lao động mất đất thuộc diện lao động phổ thông chưa từng qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật; 14,2% có chứng chỉ nghề ngắn hạn hoặc sơ cấp; chỉ 7,3% đạt trình độ trung cấp, cao đẳng hoặc đại học. Sự thiếu hụt kỹ năng này tạo rào cản lớn khi tiếp cận thị trường lao động công nghiệp hiện đại.
• Cơ cấu sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ thiếu tính bền vững: Có tới 62,4% tổng số tiền bồi thường được người dân sử dụng vào việc xây dựng, sửa chữa nhà ở; 21,8% dùng mua sắm trang thiết bị sinh hoạt gia đình đắt tiền; chỉ có 11,5% được đầu tư vào sản xuất kinh doanh dịch vụ và vỏn vẹn 4,3% dành cho việc học nghề, chuyển đổi việc làm.
• Tỷ lệ có việc làm ổn định sau thu hồi đất chưa cao: Sau khi bị thu hồi đất, chỉ có 41,2% lao động tìm được việc làm phi nông nghiệp chính thức (tập trung vào ngành may mặc, da giày, xây dựng và bảo vệ), 32,6% tiếp tục làm nông nghiệp trên diện tích còn lại hoặc làm các công việc thời vụ thu nhập bấp bênh, và 26,2% rơi vào tình trạng thiếu việc làm hoặc thất nghiệp kéo dài.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của thực trạng trên bắt nguồn từ việc công tác quản lý nhà nước về quy hoạch phát triển đô thị chưa đồng bộ với quy hoạch mạng lưới an sinh và đào tạo nghề. Các chính sách hỗ trợ bồi thường trong thời gian dài chỉ chú trọng đến khía cạnh tài chính một lần mà thiếu cơ chế định hướng dòng vốn vào các kênh sinh kế dài hạn.

Khi so sánh với kinh nghiệm thực tiễn tại các đô thị lớn khác, tỷ lệ lao động rơi vào tình trạng thiếu việc làm sau thu hồi đất tại Hải Phòng (26,2%) cao hơn mức 18,5% của thành phố Đà Nẵng, nơi đã thực hiện thành công mô hình ràng buộc trách nhiệm tuyển dụng của doanh nghiệp nhận đất dự án. Đồng thời, kết quả tại Hải Phòng tương đồng với một số địa bàn ven đô Hà Nội khi số tiền đền bù bị tiêu hao phần lớn vào tiêu dùng ngắn hạn thay vì tái đầu tư sinh kế.

Các phát hiện thực nghiệm được minh họa trực quan thông qua biểu đồ hình tròn thể hiện cơ cấu sử dụng nguồn tiền đền bù của 450 hộ dân, kết hợp với bảng so sánh đa tiêu chí về tỷ lệ chuyển đổi nghề nghiệp của lao động theo từng nhóm tuổi và trình độ học vấn giai đoạn 2001 - 2011.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để bài toán việc làm và bảo đảm an sinh xã hội cho người dân bị thu hồi đất, luận văn đề xuất bốn nhóm giải pháp chủ yếu với các mục tiêu định lượng cụ thể:

• Hoàn thiện quy hoạch không gian đô thị gắn kết với phát triển kinh tế vùng: UBND thành phố Hải Phòng cùng Sở Xây dựng và Sở Tài nguyên và Môi trường cần rà soát, tối ưu hóa quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020. Mục tiêu là nâng tỷ lệ lấp đầy tại các khu, cụm công nghiệp lên trên 85%, hạn chế việc thu hồi đất nông nghiệp bờ xôi ruộng mật khi các dự án chưa đủ năng lực triển khai, thực hiện từ năm 2014 đến 2018.
• Tái cấu trúc và nâng cấp hệ thống đào tạo nghề theo cơ chế đặt hàng: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với các doanh nghiệp tại Khu công nghiệp Đình Vũ, Tràng Duệ, Nomura triển khai mô hình đào tạo theo địa chỉ. Nâng mức hỗ trợ kinh phí học nghề qua thẻ học nghề lên 8.000.000 - 10.000.000 đồng/lao động, đặt mục tiêu trên 75% học viên sau đào tạo có việc làm ổn định trong vòng 6 tháng sau tốt nghiệp trong giai đoạn 2014 - 2020.
• Đổi mới chính sách tín dụng ưu đãi và quỹ hỗ trợ việc làm: Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh Hải Phòng triển khai gói tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp hơn từ 2% đến 3%/năm so với lãi suất thương mại thông thường, nâng mức vay tối đa lên 100 triệu đồng/hộ không cần thế chấp tài sản để hỗ trợ chuyển đổi sang kinh doanh thương mại, dịch vụ vận tải, du lịch biển hoặc khôi phục làng nghề truyền thống.
• Thiết lập quy chế ràng buộc trách nhiệm xã hội của chủ đầu tư dự án: UBND thành phố ban hành quy định bắt buộc các doanh nghiệp đầu tư trong khu công nghiệp, khu đô thị mới phải ưu tiên tuyển dụng tối thiểu 30% đến 40% lực lượng lao động phổ thông và kỹ thuật là người địa phương có đất bị thu hồi, thực hiện giám sát định kỳ hàng năm từ năm 2014.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách địa phương: Bao gồm lãnh đạo và chuyên viên tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Tài nguyên và Môi trường, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, cùng UBND các quận, huyện. Tài liệu cung cấp cơ sở thực tiễn để xây dựng quy trình bồi thường, giải phóng mặt bằng gắn liền với kế hoạch chuyển đổi sinh kế bền vững, giảm thiểu nguy cơ khiếu kiện đất đai.
• Chủ đầu tư dự án hạ tầng, khu công nghiệp và đô thị: Các tập đoàn phát triển hạ tầng và doanh nghiệp FDI tại Hải Phòng có thể sử dụng dữ liệu luận văn để xây dựng kế hoạch trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR), lập phương án tuyển dụng lao động địa phương và thiết kế các chương trình đào tạo nội bộ phù hợp với đặc điểm nguồn nhân lực vùng ven đô.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và nhà khoa học chuyên ngành: Phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu học thuật trong các lĩnh vực Quản trị kinh doanh, Quản lý kinh tế, Kinh tế phát triển và Chính sách công, làm nguồn trích dẫn uy tín về chuyển dịch lao động và đô thị hóa tại vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
• Học viên cao học và sinh viên các khối ngành Kinh tế - Xã hội: Là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu thực chứng, kỹ thuật thu thập và xử lý số liệu khảo sát hiện trường, cùng phương pháp phân tích chính sách công trong đề tài tốt nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Nguyên nhân chính khiến người nông dân mất đất tại Hải Phòng gặp khó khăn khi tìm kiếm việc làm mới là gì?
Đáp: Nguyên nhân chủ yếu là do 78,5% lao động chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật, trong khi các khu công nghiệp đòi hỏi kỷ luật công nghiệp và kỹ năng nghề nghiệp cao. Ngoài ra, việc thiếu hụt định hướng nghề nghiệp và việc sử dụng phần lớn tiền bồi thường vào xây dựng nhà cửa cũng làm giảm cơ hội tự tạo việc làm.

Hỏi: Tỷ lệ lao động mất việc làm trung bình trên mỗi diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi là bao nhiêu?
Đáp: Cứ trung bình 1 ha đất nông nghiệp bị chuyển đổi mục đích sử dụng tại Hải Phòng, có khoảng 13 lao động nông nghiệp bị mất việc làm trực tiếp. Với hơn 19.388 ha đất thu hồi giai đoạn 2000 - 2010, đã có hàng chục ngàn người cần chuyển đổi nghề nghiệp cấp thiết.

Hỏi: Chính sách hỗ trợ thẻ học nghề cho người bị thu hồi đất tại các đô thị đã phát huy hiệu quả như thế nào?
Đáp: Mô hình cấp thẻ học nghề (tương tự định mức 6.000.000 đồng/thẻ tại Hà Nội) giúp người lao động tiếp cận các khóa sơ cấp nghề. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế chỉ đạt mức tối ưu khi các khóa học gắn chặt với nhu cầu tuyển dụng thực tế của doanh nghiệp trên địa bàn thay vì đào tạo lý thuyết đơn thuần.

Hỏi: Hải Phòng có thể vận dụng kinh nghiệm quốc tế nào từ Trung Quốc để giải quyết việc làm nông thôn?
Đáp: Hải Phòng có thể học tập hai bài học then chốt từ Trung Quốc: phát triển mô hình xí nghiệp hương trấn tại địa phương để thu hút lao động tại chỗ và xây dựng các đô thị vệ tinh quy mô vừa và nhỏ nhằm đa dạng hóa các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ ven đô.

Hỏi: Giải pháp tài chính nào giúp người dân mất đất chuyển đổi sinh kế bền vững nhất?
Đáp: Giải pháp tối ưu là cung cấp các gói tín dụng vi mô ưu đãi với lãi suất thấp hơn từ 2% đến 3%/năm qua Ngân hàng Chính sách Xã hội, kết hợp hướng dẫn quản lý tài chính hộ gia đình để chuyển hướng dòng tiền bồi thường vào sản xuất, kinh doanh dịch vụ và logistics.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc tác động đa chiều của tiến trình đô thị hóa đến bài toán lao động - việc làm đối với hơn 73.560 người dân bị thu hồi đất tại Hải Phòng giai đoạn 2001 - 2011.
• Chỉ rõ thực trạng 78,5% lao động mất đất chưa qua đào tạo nghề và 62,4% số tiền bồi thường bị phân bổ vào mục đích tiêu dùng nhà ở, tạo ra điểm nghẽn lớn cho chuyển dịch sinh kế bền vững.
• Tổng kết và đúc rút bài học kinh nghiệm quản lý nhà nước quý báu từ Trung Quốc cùng các đô thị tiêu biểu như Hà Nội, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh.
• Đề xuất hệ thống bốn nhóm giải pháp mang tính chiến lược: hoàn thiện quy hoạch không gian, tái cấu trúc mạng lưới dạy nghề theo đơn đặt hàng, nới rộng chính sách tín dụng vi mô, và gắn trách nhiệm tuyển dụng của doanh nghiệp dự án.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng giúp thành phố Hải Phòng đạt mục tiêu công nghiệp hóa hiện đại hóa đến năm 2020, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 65% và bảo đảm công bằng, trật tự an toàn xã hội.

Quý độc giả, các nhà quản lý và nghiên cứu có thể tiếp tục khai thác các số liệu chi tiết trong toàn văn công trình nghiên cứu để áp dụng hiệu quả vào công tác thực tiễn và hoạch định chính sách phát triển nguồn nhân lực địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO NGƯỜI BỊ THU HỒI ĐẤT TRONG QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA 1.1 Những vấn đề cơ bản về quá trình đô thị hóa 1.1 Nội dung đô thị hóa và các loại hình đô thị hóa Đô thị là một trong những hình thái quần cư cơ bản của xã hội loài người. Trên thế giới các đô thị ra đời rất sớm cách đây hàng ngàn năm. Nhiều đô thị cổ đã có thời kỳ phát triển hoàng kim rực rỡ như Jechicho của Israel, Byblos của Lebanon, Rô Ma của Italya ,Cairô, Faiyum của Ai Cập, Alepo, Đa Mát của Sirya, Bát đa của I rắc. cho đến nay vẫn còn nhiều dấu tích.

Điểm đặc trưng của các đô thị cổ là nằm ở các vùng đồng bằng châu thổ cạnh các con sông lớn hoặc cạnh bờ biển. Các đô thị cổ đóng vai trò là các trung tâm hành chính, văn hóa, quân sự và giao lưu thương mại là chính. Các đô thị chỉ thật sự phát triển vào thời kỳ văn hóa phục hưng cho đến thế kỷ 20. Đến nay, đô thị đã trở thành một hiện tượng xã hội, một hiện tượng kinh tế có ảnh hưởng hết sức quan trọng tới mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống kinh tế xã hội, là biểu hiện trình độ phát triển của mỗi quốc gia.

Quát trình đô thị hóa là sự phát triển đồng hành với sự tăng trưởng kinh tế - xã hội, điều kiện dân số của mỗi quốc gia. Đặc biệt với sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp hóa, hiện đại hóa và cách mạng khoa học công nghệ thì tốc độ đô thị hóa ngày càng gia tăng. Đô thị hóa bao gồm 4 đặc trưng sau: - Dân số nông thôn tập trung lên đô thị, dân số đô thị và số lượng đô thị ngày càng gia tăng, tỷ trọng của dân số đô thị trong tổng dân số của quốc gia và vùng lãnh thổ ngày càng cao. Hiện tại trên thế giới có những nước và vùng lãnh thổ có trên 80% dân cư sống ở đô thị như Singapore, Nhật Bản, Hoa Kỳ.

- Quan hệ giữa thành thị và nông thôn không ngừng biến đổi, đô thị trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa khoa học kỹ thuật là động lực đầu tầu của sự phát triển đi lên. Các lĩnh vực hoạt động của đô thị như sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ với công nghệ và kỹ thuật tiên tiến cho phép tạo ra khối lượng hàng hóa lớn, năng suất cao giá thành rẻ sẽ ngày càng chiếm tỷ trọng GDP lớn so với sản xuất nông nghiệp có năng suất thấp và lệ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết, thiên nhiên. Các đô thị thường là thủ đô 6 của quốc gia, thủ phủ của một vùng là nơi tập trung các cơ quan hành chính cao nhất. Đô thị cũng là nơi tập trung các viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm văn hóa chủ yếu hoạt động.

Do đó nó có sức lan tỏa, ảnh hưởng lớn tới các vùng nông thôn phụ cận, tạo động lực và là đầu tầu của sự phát triển đi lên toàn diện cả về kinh tế văn hóa xã hội của quốc gia và vùng lãnh thổ. - Phương thức sinh hoạt, lập nghiệp, tư duy của dân cư dần thay đổi với quá trình đô thị hóa. Đó là quá trình biến đổi từ người nông dân trở thành thị dân, từ người lao động nông nghiệp thành công nhân công nghiệp, thương nhân, thành trí thức và vô vàn các hoạt động dịch vụ khác trong hoạt động đô thị.