Quản Lý Nhà Nước Đối Với Công Nghệ Thông Tin: Thực Trạng và Giải Pháp Tại Tỉnh Nam Định

Khám phá vai trò quản lý nhà nước trong lĩnh vực công nghệ thông tin tại tỉnh Nam Định, thúc đẩy phát triển và ứng dụng công nghệ.

• Trường học: Trường Đại Học Nam Định
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thông Tin
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đối Với Công Nghệ Thông Tin: Thực Trạng và Giải Pháp Tại Tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2011-2015
• Địa điểm: Nam Định

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
• 1.1. CÔNG NGHỆ THÔNG TIN, TẦM QUAN TRỌNG CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
• 1.2. ĐẶC ĐIỂM, NỘI DUNG VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
• 1.3. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Ở MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG NƯỚC TA
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NAM ĐỊNH
• 2.1. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN VÀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NAM ĐỊNH NHỮNG NĂM QUA
• 2.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NAM ĐỊNH
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NAM ĐỊNH
• 3.1. PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TỈNH NAM ĐỊNH GIAI ĐOẠN 2011-2015, TẦM NHÌN 2020
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NAM ĐỊNH
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Nhà Nước về Công Nghệ Thông Tin Nam Định

Công nghệ thông tin (CNTT) đang thay đổi thế giới. Quản lý nhà nước về CNTT trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Nó giúp khai thác tối đa tiềm năng của CNTT trong phát triển kinh tế - xã hội. Tỉnh Nam Định không nằm ngoài xu hướng này. Việc tăng cường quản lý nhà nước đối với CNTT là cần thiết để Nam Định không bị tụt hậu. Điều này đòi hỏi sự nghiên cứu cả về lý luận và thực tiễn. Theo Chỉ thị 58-CT/TW, đẩy mạnh ứng dụng và phát triển CNTT phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa là yếu tố then chốt. Mục tiêu là tạo ra sự thay đổi phương thức quản lý và đổi mới nền sản xuất.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của Công Nghệ Thông Tin hiện nay

Công nghệ thông tin là tập hợp các phương pháp khoa học, công nghệ và công cụ kỹ thuật hiện đại. Mục đích là sản xuất, truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ và trao đổi thông tin số. CNTT có bốn đặc điểm chính: là công nghệ mũi nhọn, phổ biến trong mọi lĩnh vực, có nhiều tầng lớp và phát triển, đào thải nhanh chóng. Công nghệ thông tin tác động đến mọi mặt của đời sống kinh tế, xã hội. Việc hiểu rõ khái niệm và đặc điểm này giúp quản lý nhà nước hiệu quả hơn.

1.2. Tầm quan trọng của Quản Lý Nhà Nước đối với CNTT tại Nam Định

Quản lý nhà nước đối với CNTT đảm bảo tổ chức quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia. Nó cũng đảm bảo an toàn, an ninh thông tin trong hoạt động ứng dụng CNTT. Quan trọng hơn, nó thúc đẩy ứng dụng và sử dụng CNTT vào hoạt động phát triển kinh tế - xã hội. Quản lý nhà nước hiệu quả giúp Nam Định khai thác tối đa lợi ích từ CNTT, đồng thời giảm thiểu rủi ro. Theo luận văn, quản lý nhà nước là việc nhà nước sử dụng quyền lực công để điều chỉnh hoạt động CNTT.

II. Thực Trạng Quản Lý Nhà Nước về CNTT tại Tỉnh Nam Định

Trong những năm qua, tỉnh Nam Định đã có những bước tiến trong phát triển và ứng dụng CNTT. Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước vẫn còn nhiều hạn chế. Mặt bằng CNTT còn thấp, phát triển chậm so với các địa phương khác. Điều này đòi hỏi sự đánh giá khách quan và toàn diện về thực trạng. Cần phân tích rõ những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của chúng. Theo luận văn, CNTT trên địa bàn tỉnh đã được quan tâm và có những bước phát triển tương đối khá cả về đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật, đào tạo đội ngũ cán bộ cũng như ứng dụng vào hoạt động quản lý.

2.1. Đánh giá tình hình phát triển và ứng dụng CNTT tại Nam Định

CNTT đã được ứng dụng ở các cơ quan Đảng, cơ quan hành chính nhà nước, doanh nghiệp và các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội. Tuy nhiên, việc ứng dụng còn chưa đồng đều và hiệu quả chưa cao. Cần đánh giá cụ thể về mức độ ứng dụng, hiệu quả và tác động của CNTT trong từng lĩnh vực. Điều này giúp xác định những điểm mạnh, điểm yếu và cơ hội để phát triển CNTT tại Nam Định. Theo luận văn, việc ứng dụng CNTT trong công tác quản lý và tác nghiệp mới chỉ là bước khởi đầu, hiệu quả chưa cao.

2.2. Phân tích tồn tại và hạn chế trong Quản Lý Nhà Nước về CNTT

Một số tồn tại và hạn chế trong quản lý nhà nước về CNTT bao gồm: thiếu chiến lược, kế hoạch tổng thể, hạ tầng CNTT chưa đáp ứng nhu cầu, ứng dụng CNTT còn hạn chế, nguồn nhân lực CNTT còn mỏng và chất lượng chưa cao. Cần phân tích sâu sắc nguyên nhân của những tồn tại này. Theo luận văn, môi trường pháp lý quản lý công nghệ thông tin chưa hoàn thiện, chính sách đầu tư tài chính của nhà nước còn hạn hẹp, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về công nghệ thông tin chưa mạnh.

2.3. Nguyên nhân của hạn chế trong quản lý nhà nước về CNTT

Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế bao gồm: môi trường pháp lý chưa hoàn thiện, chính sách đầu tư còn hạn hẹp, tổ chức bộ máy quản lý chưa mạnh, nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu và nhận thức xã hội còn thấp. Cần có giải pháp đồng bộ để khắc phục những nguyên nhân này. Theo luận văn, số lượng và chất lượng nguồn nhân lực công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu, nhận thức xã hội về vai trò công nghệ thông tin còn thấp.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Nhà Nước về CNTT Nam Định

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về CNTT tại tỉnh Nam Định, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này phải dựa trên định hướng phát triển CNTT của tỉnh và phù hợp với điều kiện thực tế. Cần tập trung vào nâng cao nhận thức, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường bộ máy quản lý và đào tạo nguồn nhân lực. Theo luận văn, cần nâng cao nhận thức về công nghệ thông tin, vai trò của CNTT đối với phát triển kinh tế - xã hội.

3.1. Nâng cao nhận thức về vai trò của CNTT cho cán bộ và người dân

Cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến về vai trò của CNTT đối với phát triển kinh tế - xã hội. Nâng cao nhận thức cho cán bộ, công chức và người dân về lợi ích và tầm quan trọng của CNTT. Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về CNTT cho cán bộ các cấp. Theo luận văn, công nghệ thông tin vừa là một ngành mũi nhọn vừa là một ngành động lực đối với sự phát triển.

3.2. Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về CNTT tại Nam Định

Rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến CNTT. Xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển và ứng dụng CNTT. Tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các doanh nghiệp CNTT hoạt động. Theo luận văn, cần hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế chính sách liên quan đến phát triển ứng dụng công nghệ thông tin.

3.3. Củng cố bộ máy quản lý nhà nước về CNTT tại địa phương

Kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước về CNTT từ tỉnh đến cơ sở. Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý CNTT. Phân công rõ trách nhiệm và quyền hạn cho các đơn vị, cá nhân liên quan. Theo luận văn, cần tăng cường củng cố và hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về công nghệ thông tin từ tỉnh tới cơ sở.

IV. Phát Triển Nguồn Nhân Lực CNTT Giải Pháp then chốt Nam Định

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để phát triển CNTT. Tỉnh Nam Định cần có chính sách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ CNTT đáp ứng yêu cầu phát triển. Cần chú trọng cả về số lượng và chất lượng nguồn nhân lực. Theo luận văn, cần tăng cường đào tạo đội ngũ cán bộ công nghệ thông tin nói chung, đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về CNTT nói riêng.

4.1. Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ chuyên trách CNTT tại Nam Định

Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về CNTT cho cán bộ chuyên trách. Cập nhật kiến thức mới về CNTT cho cán bộ quản lý các cấp. Tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các hội thảo, diễn đàn về CNTT.

4.2. Thu hút nhân tài CNTT về làm việc tại tỉnh Nam Định

Xây dựng chính sách đãi ngộ hấp dẫn để thu hút nhân tài CNTT từ các địa phương khác. Tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, năng động và sáng tạo. Khuyến khích các doanh nghiệp CNTT đầu tư vào Nam Định.

4.3. Liên kết với các trường đại học cao đẳng đào tạo CNTT

Hợp tác với các trường đại học, cao đẳng để đào tạo nguồn nhân lực CNTT chất lượng cao. Xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế của tỉnh Nam Định. Tạo điều kiện cho sinh viên thực tập tại các doanh nghiệp CNTT.

V. Ứng Dụng CNTT Xây Dựng Chính Quyền Điện Tử tại Nam Định

Ứng dụng CNTT trong hoạt động của các cơ quan nhà nước là xu hướng tất yếu. Xây dựng chính quyền điện tử giúp nâng cao hiệu quả quản lý, minh bạch hóa thông tin và phục vụ người dân tốt hơn. Tỉnh Nam Định cần đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong các lĩnh vực như hành chính công, y tế, giáo dục,...

5.1. Số hóa quy trình hành chính công tại tỉnh Nam Định

Số hóa các thủ tục hành chính, giảm thiểu giấy tờ và thời gian xử lý. Cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 cho người dân và doanh nghiệp. Xây dựng hệ thống thông tin một cửa điện tử liên thông.

5.2. Xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung của tỉnh Nam Định

Xây dựng cơ sở dữ liệu về dân cư, đất đai, doanh nghiệp,... Chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước. Đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin.

5.3. Ứng dụng CNTT trong quản lý điều hành của UBND tỉnh

Sử dụng hệ thống quản lý văn bản và điều hành điện tử. Tổ chức các cuộc họp trực tuyến. Xây dựng trung tâm điều hành thông minh.

VI. Đề Xuất Chính Sách Phát Triển CNTT Bền Vững tại Nam Định

Để CNTT phát triển bền vững, tỉnh Nam Định cần có những chính sách phù hợp. Các chính sách này phải khuyến khích đầu tư, đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Cần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp CNTT.

6.1. Chính sách ưu đãi đầu tư cho doanh nghiệp CNTT tại Nam Định

Ưu đãi về thuế, tiền thuê đất cho các doanh nghiệp CNTT đầu tư vào Nam Định. Hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia các chương trình xúc tiến thương mại.

6.2. Chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực CNTT

Hỗ trợ các dự án nghiên cứu, phát triển CNTT. Khuyến khích doanh nghiệp hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu. Tổ chức các cuộc thi về CNTT.

6.3. Chính sách bảo vệ an ninh mạng và thông tin cá nhân tại Nam Định

Xây dựng hệ thống phòng thủ an ninh mạng. Tăng cường kiểm tra, giám sát an ninh mạng. Nâng cao nhận thức về an ninh mạng cho người dân và doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cuộc cách mạng công nghệ thông tin đang tạo ra những chuyển biến sâu sắc trong mọi lĩnh vực kinh tế và xã hội toàn cầu với khối lượng dữ liệu số tăng trưởng bùng nổ gấp hơn 2.400 lần trong các thập kỷ gần đây. Tại Việt Nam, công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực công nghệ thông tin đóng vai trò then chốt nhằm hiện đại hóa nền hành chính và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia theo tinh thần Chỉ thị số 58-CT/TW ngày 07/10/2000 của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, tại tỉnh Nam Định, thực tiễn phát triển công nghệ thông tin trong giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2010 còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn, mặt bằng ứng dụng còn ở mức thấp và chỉ số sẵn sàng cho ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin (ICT-Index) còn tụt hậu đáng kể so với nhiều tỉnh, thành phố trong khu vực Đồng bằng sông Hồng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ những bất cập trong mô hình quản trị, hạ tầng kỹ thuật và cơ chế chính sách tại địa phương. Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý nhà nước trong lĩnh vực công nghệ thông tin, phân tích toàn diện thực trạng quản lý từ khi thành lập Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Nam Định năm 2006 đến năm 2010, từ đó hoạch định phương hướng và các nhóm giải pháp chiến lược giai đoạn 2011-2015, tầm nhìn 2020. Ý nghĩa nghiên cứu hướng tới việc cải thiện các chỉ số đo lường hiệu quả quản trị công, nâng tỷ lệ trang bị máy tính cho cán bộ công chức lên trên 85%, đảm bảo 100% cơ quan hành chính kết nối mạng diện rộng và thúc đẩy tiến trình xây dựng chính quyền điện tử của tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý công hiện đại và lý thuyết quản lý hành chính nhà nước bằng pháp luật. Quản lý nhà nước đối với công nghệ thông tin được định nghĩa là việc nhà nước sử dụng quyền lực công để điều chỉnh hoạt động công nghệ thông tin nhằm xây dựng, tổ chức, lưu trữ, khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin số. Khung phân tích vận dụng khái niệm chuẩn hóa theo Luật Công nghệ thông tin số 67/2006/QH11, coi công nghệ thông tin là tập hợp các phương pháp khoa học, công nghệ và công cụ kỹ thuật hiện đại để sản xuất, truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ và trao đổi thông tin số.

Nghiên cứu làm rõ 4 đặc điểm cốt lõi của công nghệ thông tin gồm: công nghệ mũi nhọn, tính phổ biến đa ngành, cấu trúc đa tầng lớp và tốc độ đào thải nhanh theo định luật Moore với chu kỳ tăng gấp đôi năng lực xử lý sau mỗi 18 tháng. Đồng thời, mô hình nghiên cứu tích hợp 5 nội dung quản lý nhà nước trọng yếu: xây dựng quy hoạch và chính sách; phát triển hạ tầng kỹ thuật và nhân lực; bảo đảm an toàn an ninh thông tin; mở rộng hợp tác quốc tế; công tác thanh tra kiểm tra và xử lý vi phạm. Nghiên cứu cũng phân tích các mô hình tương tác dịch vụ công trực tuyến gồm Chính phủ với Chính phủ (G2G), Chính phủ với Doanh nghiệp (G2B) và Chính phủ với Công dân (G2C).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với các phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính. Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ 25 sở, ban, ngành cấp tỉnh và 10 đơn vị Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh Nam Định. Phương pháp chọn mẫu chủ đích toàn diện được áp dụng nhằm thu thập dữ liệu chính xác về hạ tầng kỹ thuật, ứng dụng phần mềm nghiệp vụ và trình độ nhân lực công nghệ thông tin trong toàn bộ hệ thống cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương giai đoạn 2006-2010.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, tổng hợp và so sánh đối chuẩn là nhằm đối chiếu các chỉ số phát triển của Nam Định với các địa phương tiêu biểu như thành phố Hà Nội (tỷ lệ máy tính trên cán bộ đạt 72,3%), thành phố Hải Phòng (đạt 82%) và tỉnh Hưng Yên (100% cơ quan cấp huyện có mạng nội bộ). Việc kế thừa các báo cáo đánh giá ICT-Index quốc gia và các văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ như Quyết định số 246/2005/QĐ-TTg, Quyết định số 1605/QĐ-TTg giúp đảm bảo tính giá trị khoa học, độ tin cậy và tính thực tiễn của các kết luận nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin tại tỉnh Nam Định giai đoạn 2006-2010 còn manh mún và thiếu tính đồng bộ. Tỷ lệ trang bị máy tính cho cán bộ công chức tại khối sở, ngành và Ủy ban nhân dân cấp huyện chỉ dao động trong khoảng 45% đến 55%, thấp hơn nhiều so với mức 80,57% khối sở ngành của thành phố Hà Nội và 87% của thành phố Hải Phòng. Mạng cục bộ (LAN) và kết nối Internet băng thông rộng ADSL mới chỉ được thiết lập hoàn chỉnh ở các cơ quan cấp tỉnh, trong khi nhiều đơn vị cấp xã chưa có hạ tầng mạng đạt chuẩn.

Thứ hai, mức độ triển khai ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ quản trị và điều hành còn rất khiêm tốn. Tỷ lệ cán bộ công chức được cấp và sử dụng thường xuyên hộp thư điện tử công vụ tại Nam Định ước đạt dưới 30%, trong khi Hà Nội đã đạt 49% và Hải Phòng đạt 100% đối với cán bộ ngành y tế. Các phần mềm nghiệp vụ quản lý văn bản, điều hành hồ sơ công việc và hệ thống một cửa điện tử mới chỉ triển khai ở dạng thử nghiệm đơn lẻ, thiếu sự liên thông giữa các cấp hành chính.

Thứ ba, nguồn nhân lực chuyên trách công nghệ thông tin vừa thiếu về số lượng vừa yếu về chuyên môn nghiệp vụ. Toàn tỉnh thiếu vắng đội ngũ cán bộ lãnh đạo thông tin (CIO) có năng lực hoạch định chiến lược, hầu hết các phòng ban cấp huyện chưa bố trí được biên chế chuyên môn sâu về an toàn mạng.

Thứ tư, công tác bảo đảm an toàn, an ninh thông tin chưa được quan tâm tương xứng với các nguy cơ tiềm ẩn từ không gian mạng. Công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành theo quy định của Nghị định số 187/2007/NĐ-CP và Thông tư liên tịch số 03/2008/TTLT-BTTTT-BNV còn hạn chế, chưa chủ động phòng ngừa các sự cố tấn công mạng và thất thoát dữ liệu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên bắt nguồn từ môi trường pháp lý địa phương chưa hoàn thiện, nguồn vốn đầu tư công phân bổ cho công nghệ thông tin còn hạn hẹp, chỉ chiếm tỷ trọng dưới 1% tổng chi ngân sách tỉnh hằng năm. Bên cạnh đó, nhận thức của người đứng đầu tại nhiều cơ quan, đơn vị về chuyển đổi phương thức làm việc truyền thống sang môi trường điện tử còn chậm chuyển biến.

Dữ liệu nghiên cứu được tổng hợp và trình bày trực quan thông qua bảng đối chuẩn chỉ số ICT-Index và biểu đồ cột so sánh tỷ lệ trang bị máy tính giữa Nam Định với các tỉnh lân cận. Việc phân tích qua biểu đồ mạng radar thể hiện rõ khoảng cách tụt hậu của Nam Định trên 5 trụ cột: hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng nhân lực, ứng dụng nội bộ, dịch vụ công trực tuyến và môi trường chính sách. So sánh với các nghiên cứu tương đồng tại các tỉnh Đồng bằng sông Hồng, kết quả khẳng định nếu không có sự thay đổi đột phá về thể chế và tổ chức bộ máy, khoảng cách số giữa Nam Định và các trung tâm kinh tế sẽ tiếp tục gia tăng trong thập kỷ tiếp theo.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao nhận thức và năng lực lãnh đạo về công nghệ thông tin. Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định cần ban hành chỉ thị chuyên đề, đặt mục tiêu 100% cán bộ lãnh đạo các sở, ngành và Ủy ban nhân dân cấp huyện hoàn thành chương trình bồi dưỡng kiến thức quản trị công nghệ thông tin và chính phủ điện tử trước năm 2013.

Thứ hai, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và cơ chế chính sách địa phương. Sở Thông tin và Truyền thông chủ trì xây dựng Quy chế quản lý, vận hành mạng diện rộng, Quy định về an toàn an ninh thông tin và chính sách đãi ngộ đặc thù nhằm thu hút kỹ sư công nghệ thông tin chất lượng cao về làm việc tại các cơ quan nhà nước trong giai đoạn 2011-2012.

Thứ ba, tập trung đầu tư hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Mục tiêu đến năm 2015, tỷ lệ máy tính trên cán bộ công chức đạt tối thiểu 85% tại khối sở ngành và 75% tại khối quận huyện; 100% cơ quan nhà nước từ cấp tỉnh đến cấp xã được kết nối mạng diện rộng (WAN) và mạng truyền số liệu chuyên dùng; triển khai hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến đến 10/10 huyện, thành phố.

Thứ tư, kiện toàn tổ chức bộ máy và chuẩn hóa nguồn nhân lực. Củng cố chức năng tham mưu của Phòng Văn hóa và Thông tin cấp huyện, thành lập các tổ kỹ thuật chuyên trách tại 100% các sở, ban, ngành; định kỳ hằng năm tổ chức đào tạo nâng cao kỹ năng an toàn thông tin và ứng dụng phần mềm dùng chung cho tối thiểu 500 lượt cán bộ, công chức trong toàn tỉnh giai đoạn 2011-2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ lãnh đạo và chuyên viên hoạch định chính sách tại các cơ quan quản lý nhà nước như Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Thông tin và Truyền thông, Sở Nội vụ: Luận văn cung cấp khung phương pháp luận và số liệu thực chứng phục vụ công tác xây dựng quy hoạch phát triển công nghệ thông tin giai đoạn 5 năm và 10 năm.

Thứ hai, lãnh đạo các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và trường học: Tài liệu hỗ trợ trực tiếp việc xây dựng đề án tin học hóa quy trình tác nghiệp nội bộ, chuẩn hóa dịch vụ công trực tuyến phục vụ người dân và doanh nghiệp theo các mô hình G2C, G2B.

Thứ ba, học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý công, Quản trị hành chính công và Chính sách công: Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về cấu trúc phân tích thực trạng quản lý nhà nước chuyên ngành, phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp và mô hình đánh giá chỉ số sẵn sàng công nghệ thông tin.

Thứ tư, các doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ, tích hợp hệ thống và viễn thông: Giúp hiểu rõ nhu cầu thực tế, kiến trúc hạ tầng kỹ thuật và các yêu cầu tuân thủ an toàn thông tin của khối cơ quan chính quyền địa phương để thiết kế các gói giải pháp phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Quản lý nhà nước đối với lĩnh vực công nghệ thông tin bao gồm những nội dung trọng tâm nào? Quản lý nhà nước bao gồm 5 nội dung chính: xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển; quản lý phát triển hạ tầng kỹ thuật và nhân lực; bảo đảm an toàn an ninh thông tin; mở rộng hợp tác quốc tế; và tiến hành thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

Đâu là nguyên nhân chính khiến hạ tầng công nghệ thông tin tỉnh Nam Định giai đoạn 2006-2010 phát triển chậm? Nguyên nhân chủ yếu do nguồn ngân sách đầu tư còn hạn chế, thiếu chiến lược tổng thể kết nối các dự án tin học hóa, tổ chức bộ máy quản lý tại cấp huyện còn mỏng và nhận thức về vai trò của công nghệ thông tin ở một số đơn vị chưa đầy đủ.

Bài học kinh nghiệm từ Hà Nội và Hải Phòng có thể áp dụng cho Nam Định là gì? Nam Định có thể tiếp thu bài học về sự chỉ đạo tập trung quyết liệt của cấp ủy, ban hành chính sách đãi ngộ đặc thù thu hút nhân lực giỏi, đẩy mạnh trang bị máy tính đạt tỷ lệ trên 70-80% và triển khai mạng nội bộ, hộp thư điện tử công vụ đồng bộ từ sớm.

Tại sao công nghệ thông tin được xác định là công nghệ mũi nhọn trong phát triển kinh tế xã hội? Công nghệ thông tin dựa trên thành tựu khoa học hiện đại, có khả năng tác động và thẩm thấu vào mọi ngành kinh tế, tạo ra giá trị gia tăng cao, tối ưu hóa năng suất lao động và đóng vai trò động lực thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Những chỉ số định lượng nào phản ánh rõ nét hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin trong cơ quan nhà nước? Các chỉ số tiêu biểu bao gồm tỷ lệ máy tính trên cán bộ công chức, tỷ lệ đơn vị có mạng nội bộ kết nối Internet, tỷ lệ công chức sử dụng thư điện tử công vụ trong công việc, số lượng dịch vụ công trực tuyến và vị trí xếp hạng ICT-Index hàng năm.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với lĩnh vực công nghệ thông tin, làm rõ 4 đặc tính công nghệ và 5 nội dung quản lý chuyên ngành.
• Đánh giá trung thực, khách quan thực trạng hạ tầng kỹ thuật, ứng dụng phần mềm và nguồn nhân lực tại tỉnh Nam Định giai đoạn 2006-2010.
• Rút ra 4 bài học kinh nghiệm sâu sắc từ thực tiễn quản lý công nghệ thông tin tại Hà Nội, Hải Phòng và Hưng Yên.
• Xác lập hệ thống mục tiêu, định hướng phát triển hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ công trực tuyến cho Nam Định giai đoạn 2011-2015, tầm nhìn 2020.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá về thể chế, nhân lực, công nghệ và tài chính nhằm nâng cấp vị thế ICT-Index của địa phương.

Kế hoạch triển khai tiếp theo cần tập trung hoàn thiện quy hoạch tổng thể công nghệ thông tin tỉnh Nam Định giai đoạn 2011-2015, ưu tiên bố trí nguồn vốn ngân sách và chuẩn hóa 100% quy trình tác nghiệp điện tử. Các cấp quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác các khung phân tích và dữ liệu thực chứng trong luận văn để áp dụng vào thực tiễn chuyển đổi số địa phương ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu làm 3 chƣơng: Chƣơng I: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý nhà nƣớc đối với lĩnh vực công nghệ thông tin. Chƣơng II: Thực trạng quản lý nhà nƣớc đối với lĩnh vực công nghệ thông tin trên địa bàn tỉnh Nam Định. Chƣơng III: Phƣơng hƣớng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nƣớc đối với lĩnh vực công nghệ thông tin trên địa bàn tỉnh Nam Định. 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN 1.

CÔNG NGHỆ THÔNG TIN, TẦM QUAN TRỌNG CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN. Công nghệ thông tin, đặc điểm và tác động của công nghệ thông tin đến phát triển kinh tế, xã hội. Khái niệm về công nghệ thông tin Công nghệ thông tin ngày nay đã và đang tạo đà cho những thay đổi cơ bản trong công tác quản lý và hoạt động sản xuất kinh doanh ở tất cả các ngành, lĩnh vực trên phạm vi toàn cầu. Có rất nhiều quan niệm khác nhau về CNTT, chúng ta sẽ tìm hiểu một số khái niệm về CNTT có tính phổ biến.

Theo Bách khoa toàn thƣ mở Wikipedia (địa chỉ trên mạng Internet: http://vi.org/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_th%C3%B4ng _tin) thì CNTT là công nghệ ứng dụng cho việc xử lý thông tin. Liest Eathington và GS. Dave Swanson, Khoa Kinh tế học, Đại học Iowa, Hoa Kỳ, thì CNTT là một chuỗi sản phẩm và dịch vụ mà thông qua đó, việc biến đổi số liệu thành thông tin có thể tiếp cận đƣợc và trở nên có ích. Sản phẩm và dịch vụ CNTT này bảo đảm cho doanh nghiệp, các tổ chức và cá nhân có thể kiểm soát đƣợc các giao dịch kinh doanh hiệu quả hơn và nhanh hơn.

Phan Đình Diệu, “CNTT là ngành công nghệ về xử lý thông tin bằng các phƣơng tiện điện tử, trong đó nội dung xử lý thông tin bao gồm các khâu cơ bản nhƣ thu thập, lƣu trữ, chế biến và truyền nhận thông tin”. Hàn Viết Thuận cho rằng: “CNTT là sự kết hợp của công nghệ máy tính với công nghệ liên lạc viễn thông đƣợc thực hiện trên cơ sở công nghệ vi điện tử”. Luật CNTT đã đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa 11, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 22/6/2006 xác định: "Công nghệ thông tin là tập hợp các phương pháp khoa học, công nghệ và công cụ kỹ thuật hiện đại để sản xuất, truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ và trao đổi thông tin số". Nhƣ vậy, CNTT là thuật ngữ dùng để chỉ các ngành khoa học và công nghệ liên quan đến thông tin và quá trình xử lý thông tin.

Theo cách nhìn đó, CNTT bao gồm các phƣơng pháp khoa học, các phƣơng tiện, công cụ và giải pháp kỹ thuật hiện đại, chủ yếu là máy tính và mạng truyền thông cùng với hệ thống nội dung thông tin điện tử nhằm tổ chức, lƣu trữ, khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn thông tin trong mọi lĩnh vực hoạt động KT-XH, văn hoá, quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Đây có thể đƣợc coi là một định nghĩa hoàn chỉnh về CNTT vì nó đã bao quát đƣợc toàn bộ nội dung, vai trò và ý nghĩa của CNTT đối với các lĩnh vực đời sống kinh tế - xã hội. Thuật ngữ CNTT trong luận văn đƣợc sử dụng theo cách hiểu này. Các đặc điểm của công nghệ thông tin Thứ nhất, công nghệ thông tin là công nghệ mũi nhọn.

Theo nghĩa chung nhất, công nghệ mũi nhọn là công nghệ đƣợc xây dựng dựa trên những thành quả mới nhất của nhiều công nghệ khác và của những lý thuyết khoa học hiện đại. Do vậy, để xây dựng đƣợc một ngành công nghệ mũi nhọn, trƣớc hết, phải phát triển ngành khoa học đó trên cơ sở những lý thuyết hiện 7 đại nhất và có những bƣớc đi thích hợp trong quá trình phát triển, ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật của ngành đó vào cuộc sống. Muốn xây dựng CNTT thành một công nghệ mũi nhọn, cần phải tiếp cận và theo kịp những tri thức của thế giới về CNTT, từ đó có những bƣớc phát triển vƣợt bậc và những ƣu thế rõ rệt trong lĩnh vực đó so với các nƣớc trong khu vực và trên thế giới. Ngành CNTT ở tất cả các nƣớc hiện nay đều đƣợc coi là ngành công nghệ mũi nhọn vì nó luôn đòi hỏi phải dựa trên những lý thuyết mới và sự phát triển.

Thứ hai, công nghệ thông tin là công nghệ phổ biến trong mọi lĩnh vực. Ngày nay, CNTT đã tác động mạnh mẽ đến tất các lĩnh vực của đời sống xã hội. Ứng dụng CNTT trở nên phổ biến trong tất cả các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp và các dịch vụ quan trọng trong đời sống hiện đại của con ngƣời nhƣ: quản lý công, quản lý sản xuất kinh doanh, trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật, các dịch vụ tài chính, ngân hàng, bảo hiểm,… Thứ ba, công nghệ thông tin là một công nghệ có nhiều tầng lớp. CNTT có nhiều tầng lớp và tầng lớp trên lại đƣợc xây dựng dựa trên các tầng lớp dƣới.

Cụ thể CNTT gồm có các tầng lớp sau: - Các chƣơng trình ứng dụng riêng cho từng cơ quan, đơn vị. Đây có thể là chƣơng trình ứng dụng đƣợc thành lập từ một ngôn ngữ lập trình, dựa trên hệ quản trị cơ sở dữ liệu (CSDL). Tầng lớp trên cùng này thƣờng đƣợc thiết kế tại chỗ hoặc đƣợc đặt gia công bên ngoài. - Các chƣơng trình ứng dụng và hệ phần mềm cơ bản.

Đây là phần phức tạp nhất, bao gồm các chƣơng trình cơ bản sau: + Các chƣơng trình ứng dụng tổng quát, chuyên cho quản lý, xử lý văn bản, tính toán công nghiệp hay tính toán khoa học mà ngƣời sử dụng cuối 8 cùng có thể viết những ứng dụng dễ dàng hay cũng có thể sử dụng ngay mà không cần viết thêm chƣơng trình. + Các chƣơng trình “phần mềm trung gian”, cho phép các chƣơng trình ứng dụng phân tán sử dụng tới mạng thông tin, thông qua hệ điều hành mạng. Đây là những chƣơng trình có vai trò ứng dụng quan trọng nhất vào lĩnh vực quản lý hiện nay. + Các chƣơng trình gắn liền với một sản phẩm đặc biệt nào đó, với những giao diện sử dụng đặc biệt trực tiếp với ngƣời tiêu dùng nhƣ máy nghe nhạc, ti vi, máy giặt, máy bay… Các chƣơng trình này thƣờng do những hãng làm sản phẩm tự viết ra hoặc đặt gia công tại các công ty chuyên phát triển phần mềm.

- Hệ điều hành và hệ điều hành mạng là môi trƣờng thiết yếu cho các ứng dụng hoạt động. - Tầng tiếp theo bao gồm tất cả các hệ máy và mạng đang hoạt động trên thế giới. Việc sản xuất các máy này bắt đầu từ: làm ra các bảng tích hợp trong đó gắn các linh kiện điện tử; lắp ráp với phần điện, cơ khí và các thiết bị ngoại vi,… để trở thành một máy tính hoàn hảo, hay một bộ phận của một thiết bị công nghiệp hay một sản phẩm tiêu dùng. - Tầng cuối cùng là việc sản xuất các linh kiện điện tử.

Thứ tư, công nghệ thông tin là lĩnh vực phát triển và đào thải nhanh. Những nghiên cứu trên thị trƣờng cho thấy, các sản phẩm CNTT và thiết bị ngoại vi thƣờng có sự chuyển biến nhanh dƣới sự tác động của các tiến bộ KHCN. Những chuyển biến này chạy theo kịp đà tiến của công nghiệp điện tử cơ bản theo quy luật Moore, với giá cố định thì khả năng các linh kiện sau 18 tháng lại tăng gấp đôi về công năng (dung lƣợng bộ nhớ, tốc độ xử lý thông tin…). 9 Nhƣ vậy, trong CNTT, phần cứng (thiết bị, các bộ xử lý…) có tốc độ thay đổi và đào thải nhanh nhất.

Trong khi đó, việc thiết kế hệ thống có tốc độ biến chuyển chậm hơn, cuối cùng phần mềm ứng dụng tổng quát còn biến chuyển chậm hơn nữa. Cụ thể, hàng thập kỷ, thế giới mới nảy sinh những thiết kế hệ thống độc đáo hay những chƣơng trình ứng dụng tổng quát mới. Tác động của công nghệ thông tin đến phát triển kinh tế - xã hội. Sự ra đời của máy tính điện tử, quá trình tự động hoá điều khiển các thiết bị sản xuất và các dây chuyền sản xuất, tin học hoá các hoạt động quản lý, kinh doanh và quá trình ứng dụng rộng rãi CNTT đã thúc đẩy nhanh chóng các hoạt động thông tin trong mọi lĩnh vực.

Các hoạt động này đến lƣợt nó lại tạo ra nhiều giá trị gia tăng trong các khu vực kinh tế, làm cho thông tin trở thành một nguồn tài nguyên quan trọng hàng đầu. Những tác động chủ yếu của CNTT đối với sự phát triển KT-XH trong các lĩnh vực của nền kinh tế nhƣ quản lý, công nghiệp, dịch vụ, đời sống xã hội có thể tóm tắt nhƣ sau. Đối với lĩnh vực quản lý, đây là lĩnh vực ứng dụng CNTT nhiều nhất trong các lĩnh vực kể trên. Việc đầu tƣ CNTT vào khu vực này bao gồm tin học hoá QLNN và quản lý công cộng, quản lý tài chính, quản lý thuế, đầu tƣ, giao thông công cộng, hàng không, hàng hải, dân cƣ, lao động, bảo hiểm xã hội… Quá trình đầu tƣ này chiếm lƣợng kinh phi không nhỏ nhƣng tạo ra hiệu quả kinh tế và xã hội vô cùng lớn.

Tuy nhiên, kinh nghiệm của các nƣớc cho thấy, quá trình này chỉ đem lại hiệu quả khi nó đƣợc đi kèm với một quá trình cải tiến quản lý nghiêm túc, cải cách hành chính và cải cách kinh tế sâu sắc. Trong lĩnh vực công nghiệp, xây dựng, CNTT tạo ra một ngành công nghiệp mới là công nghiệp CNTT. Mặt khác, CNTT đƣợc ứng dụng trong các quá trình sản xuất và trong tổ chức sản xuất của ngành công nghiệp để tăng năng suất và nâng cao chất lƣợng sản phẩm, tạo ra sản phẩm mới với nhiều 10 tính năng hiện đại; tự động hóa các hoạt động thiết kế và chế tạo sản phẩm; tin học hóa các hoạt động tiếp thị, kinh doanh… Cần chú ý rằng, CNTT không chỉ tác động đến các ngành công nghiệp công nghệ cao, mà còn có thể tạo ra hiệu quả cao đối với các ngành thủ công nghiệp hoặc công nghiệp với công nghệ truyền thống nhƣ: dệt, may, thêu ren,… bằng việc ứng dụng tự động hoá các khâu của quá trình sản xuất. Chẳng hạn, một máy liên hợp thêu có ứng dụng CNTT có năng suất thêu trên vải bằng hàng trăm thợ thủ công truyền thống.

Chính CNTT đã làm thay đổi ngành công nghiệp thêu ren vốn trƣớc đây chỉ tổ chức theo kiểu truyền thống.