phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nƣớc hỗ trợ thanh niên làm kinh tế. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nƣớc hỗ trợ thanh niên làm kinh tế ở Hà Nội Chƣơng 3: Giải pháp tăng cƣờng hiệu quả quản lý nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nƣớc hỗ trợ thanh niên làm kinh tế ở Hà Nội. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NGUỒN VỐN VAY TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC HỖ TRỢ THANH NIÊN LÀM KINH TẾ 1.1 Một số vấn đề lí luận căn bản về thanh niên làm kinh tế đƣợc hỗ trợ vốn vay từ ngân sách Nhà nƣớc 1.1 Khái niệm và nội dung hoạt động làm kinh tế của thanh niên được hỗ trợ nguồn vốn vay từ ngân sách Nhà nước 1.1 Thanh niên làm kinh tế Thanh niên đƣợc quy định tại Điều 1 trong Luật Thanh niên năm 2005: là công dân Việt Nam từ đủ mƣời sáu tuổi đến ba mƣơi tuổi. Đây là độ tuổi thuận lợi nhất của mỗi một con ngƣời để học tập, bắt đầu cuộc đời lao động, sáng tạo.
Khái niệm kinh tế đề cập đến các hoạt động của con ngƣời có liên quan đến sản xuất, phân phối, trao đổi, tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ. Thanh niên làm kinh tế trong phạm vi luận văn đề cập là những ngƣời trực tiếp đề xuất ý tƣởng xây dựng mô hình kinh tế thanh niên, tập trung chủ yếu trong lĩnh vực kinh doanh, sản xuất nông nghiệp gắn với hộ gia đình nhằm mang lại thu nhập cao cho bản thân, gia đình và đóng góp cho xã hội.2 Nội dung hoạt động làm kinh tế của thanh niên được hỗ trợ nguồn vốn vay từ ngân sách Nhà nước Có thể nói nội dung hoạt động làm kinh tế của thanh niên có phạm vi rộng. Tùy vào từng điều kiện, vị trí mà thanh niên làm kinh tế bằng nhiều hình thức khác nhau, nội dung chính là thanh niên tham gia vào các chƣơng trình phát triển kinh tế - xã hội ở các địa phƣơng thông qua các hình thức nhƣ các chƣơng trình về vay vốn cho thanh niên, các chƣơng trình dự án quốc gia, các chƣơng trình của tổ chức Đoàn Thanh niên nhằm đồng hành cùng thanh niên trong lập thân, lập nghiệp, đào tạo nghề. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thanh niên đƣợc quyền chủ động quyết đoán phƣơng hƣớng sản xuất kinh doanh, lao động chủ yếu là thanh niên, gắn với cuộc sống của các gia đình trẻ; đƣợc tổ chức sản xuất kinh doanh theo phƣơng thức sản xuất tiên tiến với công nghệ hiện đại nhằm đạt hiệu quả tổng hợp cả về kinh tế, xã hội và môi sinh.2 Các nhân tố ảnh hưởng Hỗ trợ thanh niên làm kinh tế đƣợc Đoàn thanh niên thành phố xác định là nhiệm vụ thƣờng xuyên, nội dung đặc biệt quan trọng trong công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Thủ đô.
Hỗ trợ thanh niên làm kinh tế phụ thuộc vào những nhân tố chủ quan và khách quan sau đây, cả về mặt tích cực cũng nhƣ những mặt còn hạn chế. Nhóm nhân tố trực tiếp Nhóm nhân tố tác động trực tiếp tới công tác hỗ trợ thanh niên làm kinh tế đƣợc xác định là những nhân tố thuộc về chủ thể hỗ trợ, đối tƣợng đƣợc hỗ trợ, biện pháp và chính sách hỗ trợ, các nguồn lực hỗ trợ. - Về chủ thể quản lý là Đoàn thanh niên thành phố Hà nội phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố và các bên liên quan cùng thực hiện: Việc phối hợp tạo điều kiện cho thanh niên có cơ hội đƣợc tiếp cận nhanh nhất với nguồn vốn vay ƣu đãi giành cho thanh niên và sự hỗ trợ từ các bên liên quan cùng phối hợp tạo điều kiện tốt nhất cho thanh niên đƣợc giao lƣu, học hỏi kinh nghiệm từ các cơ quan, đối tƣợng vay vốn khác. - Về chủ thể hỗ trợ là các cấp ủy đảng, chính quyền, tổ chức Đoàn thanh niên, đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý, triển khai nguồn lực hỗ trợ từ nhà nước.
Sự quan tâm chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền từ thành phố thông qua các chủ trƣơng, cơ chế, chính sách, một số chƣơng trình phối hợp đƣợc ký kết giữa đoàn thanh niên với các sở, ban, ngành thành phố trong việc thực hiện các nội dung hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hoạt động của tổ chức Đoàn Thanh niên tìm kiếm mọi nguồn lực hỗ trợ giúp thanh niên thực hiện đƣợc ý tƣởng của mình; hoạt động hỗ trợ này có gắn với nhu cầu, lợi ích chính đáng thiết thực của thanh niên hay không phụ thuộc rất nhiều vào ý thức chủ động sáng tạo, kiến thức, trình độ chuyên môn và thời gian của cán bộ Đoàn dành riêng cho nội dung hoạt động này - Về đối tượng được hỗ trợ là thanh niên làm kinh tế tại Hà nội Thanh niên trên địa bàn dân cƣ Hà nội đa dạng về thành phần, phong phú về nghề nghiệp và học vấn; so với mặt bằng chung của cả nƣớc và thƣờng năng động, nhạy bén, tích cực tiếp thu cái mới; có sự đan xen giữa đô thị và nông thôn; có lối sống văn minh, hiện đại; có ý thức thực tế về cuộc sống, tình yêu và hôn nhân; có tinh thần xung kích, tình nguyện và tin tƣởng vào sự lãnh đạo của Đảng. Tuy nhiên thu nhập của một bộ phận thanh niên đa phần còn thấp, thiếu kiến thức chuyên ngành nông nghiệp, kiến thức về kinh doanh, trình độ, khả năng quản lý, điều hành dự án còn hạn chế, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm. - Về cơ chế, chính sách hỗ trợ thanh niên làm kinh tế: Các cơ chế, chính sách đƣợc quy định bằng những văn bản luật, quy định để hƣớng dẫn cho các cá nhân, tổ chức thực hiện.
Chính sách, biện pháp hỗ trợ thanh niên làm kinh tế tại Hà nội về cơ bản đã có đầy đủ cơ sở pháp lý, tiền đề căn bản để tổ chức đoàn tham gia thực hiện và triển khai đƣợc. Văn bản qui định về cơ sở pháp lý cho Đoàn thanh niên tham gia thực hiện quản lý công tác hỗ trợ vay vốn cho thanh niên: Tại điều 5, Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 04/10/2002 của Chính phủ đã quy định việc cho vay của Ngân hàng chính sách xã hội (NHCSXH) đƣợc thực hiện ủy thác thông qua các tổ chức Hội gồm: Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh và Đoàn Thanh niên. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quyết định số 1674/QĐ-UBND ngày 8/4/2011 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà nội về việc ủy quyền quyết định phê duyệt dự án vay vốn Quỹ giải quyết việc làm thành phố đối với các dự án thuộc Thành đoàn quản lý Văn bản liên tịch giữa NHCSXH với Đoàn thanh niên thành phố Hà nội về nội dung ủy thác cho vay hộ nghèo và các đối tƣợng chính sách khác. Phần lớn nguồn vốn hỗ trợ cho thanh niên làm kinh tế thông qua tổ chức Đoàn Thanh niên đƣợc lấy từ nguồn ngân sách nhà nƣớc thông qua ủy thác tập trung ở nguồn vốn Quỹ Quốc gia giải quyết việc làm, nguồn từ Ngân hàng chính sách xã hội mà chƣa có nhiều nguồn lực tài chính, vật chất khác.
Nhóm nhân tố gián tiếp - Cơ chế, chính sách của các cấp các ngành đối với phát triển kinh tế - xã hội và thanh niên (Luật, chƣơng trình, dự án,…) - Phƣơng thức lãnh đạo của chính quyền địa phƣơng để hỗ trợ thanh niên vay vốn làm kinh tế tại Hà nội - Khả năng của thanh niên trong khai thác và phát huy các tiềm lực tự nhiên - Sự phối hợp giữa Đoàn thanh niên và các ngành liên quan trong việc thực hiện các chƣơng trình phối hợp với các ngành chuyên môn liên quan đến công tác vay vốn, tập huấn chuyển giao kỹ thuật. - Vai trò, vị thế của tổ chức Đoàn trong tiến trình đổi mới của đất nƣớc trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế.3 Nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế 1.1 Khái niệm, đặc điểm vốn vay từ ngân sách Nhà nước hỗ trợ thanh niên làm kinh tế. Khái niệm Thuật ngữ “ Ngân sách Nhà nƣớc” đƣợc sử dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế, xã hội ở mọi quốc gia. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luật Ngân sách Nhà nƣớc của Việt Nam đã đƣợc Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 16/12/2002 qui định: Ngân sách nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc trong dự toán đã đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc.
Ngân sách nhà nƣớc bao gồm ngân sách trung ƣơng và ngân sách địa phƣơng. Ngân sách trung ƣơng là ngân sách của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác ở trung ƣơng. Ngân sách địa phƣơng bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân. Hoạt động ngân sách: mọi hoạt động ngân sách nhà nƣớc đều là hoạt động phân phối các nguồn tài nguyên quốc gia (phân phối lần đầu và tái phân phối).
Nguồn ngân sách nhà nƣớc chính là nguồn từ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc. Nguồn vốn ngân sách Nhà nƣớc: là nguồn chi của ngân sách Nhà nƣớc cho đầu tƣ. Đó là một nguồn vốn đầu tƣ quan trọng trong chiến lƣợc phát triển kinh tế- xã hội của mỗi quốc gia. Đây chính là nguồn vốn dùng để đầu tƣ xây dựng các công trình công cộng, các hạng mục công trình an ninh quốc phòng và đầu tƣ cho các cơ sở phúc lợi xã hội.
Nguồn vốn này đƣợc hình thành chủ yếu từ nguồn thu của ngân sách Nhà nƣớc(NSNN) thông qua việc thu thuế, bán tài nguyên, thu lệ phí. Nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nƣớc chính là nguồn chi của NSNN cho đầu tƣ. Đó là một nguồn vốn đầu tƣ quan trọng trong chiến lƣợc kinh tế xã hội của mỗi Quốc gia. Đặc điểm của nguồn vốn vay từ ngân sách nhà nƣớc - Luôn gắn chặt với những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà chính phủ phải đảm nhận trƣớc mỗi quốc gia, luôn chứa đựng những lợi ích chung, lợi ích công cộng.
11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.