mở đầu cho chu trình NSNN. Khoản chi thường xuyên cho giáo dục THCS một khi được cho vào dự toán và được cơ quan quyền lực Nhà nước xét duyệt được coi là chỉ tiêu pháp lệnh. Xét trên góc độ quản lý, số chi được ghi trong dự toán thể hiện sự cam kết của cơ quan chức năng quản lý tài chính của Nhà nước với các đơn vị sự nghiệp giáo dục này. Từ đó, cơ quan có chức năng nhiệm vụ sẽ quản lý theo dự toán.
Phạm Thị Thanh Huyền 12 Lớp CQ50/01.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Vì vậy trong quá trình tổ chức thực hiện dự toán chi thường xuyên mỗi ngành, mỗi cấp, mỗi đơn vị phải căn cứ vào dự toán kinh phí đã được duyệt mà phân bổ và sử dụng cho các khoản mục và phải hạch toán theo đúng mục lục NSNN đã quy định. Nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả. Tiết kiệm, hiệu quả là một trong những nguyên tắc quan trọng hàng đầu trong quản lý kinh tế-tài chính, bởi lẽ nguồn lực có hạn trong khi nhu cầu thì vô hạn. Do vậy trong quá trình phân bổ và sử dụng nguồn lực khan hiếm, giáo dục THCS đó cần phải tính toán sao cho chi phí là thấp nhất nhưng phải đạt được kết quả là cao nhất.
Hơn thế nữa do hoạt động của NSNN diễn ra rộng và đa dạng phức tạp, nhu cầu chi luôn gia tăng với mức độ không ngừng trong giới hạn huy động các nguồn thu. Chính vì vậy để tiết kiệm và hiệu quả được tôn trọng chúng ta phải làm tốt và đồng bộ một số nội dung sau: - Xây dựng các định mức chi tiêu chuẩn phù hợp với từng đối tượng hay tính chất công việc, đồng thời bảo đảm tính thực tiễn cao. - Thiết lập các hình thức cấp phát đa dạng, từ đó tạo tiền đề cho việc lựa chọn các tiêu thức phù hợp cho mỗi đối tượng quản lý. - Lựa chọn thứ tự ưu tiên cho các hoạt động hoặc nhóm mục chi phù hợp với ngân sách mà hiệu quả cao.
Nguyên tắc quản lý trực tiếp qua kho bạc. Một trong những chức năng quan trọng của KBNN là quản lý quỹ NSNN. Do vậy, KBNN vừa có quyền vừa có trách nhiệm phải kiểm soát chặt chẽ mọi khoản chi NSNN. Tất cả mọi khoản chi NSNN phải được kiểm tra, kiểm soát trước, trong và sau quá trình cấp phát thanh toán.
Các khoản chi phải có trong dự toán NSNN được duyệt theo đúng chế độ tiêu chuẩn, thẩm quyền. Các trường THCS sử dụng kinh phí NSNN phải mở tài khoản tại KBNN, chịu sự kiểm tra, kiểm soát của cơ quan tài chính, KBNN trong quá trình lập Phạm Thị Thanh Huyền 13 Lớp CQ50/01.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính dự toán, phân bổ hạn mức, cấp phát, thanh toán, hạch toán và quyết toán NSNN. Cơ quan tài chính các cấp có trách nhiệm thẩm định dự toán và thông báo hạn mức kinh phí cho các đơn vị sử dụng kinh phí ngân sách, kiểm tra việc sử dụng kinh phí, xét duyệt quyết toán của các đơn vị và tổng hợp quyết toán chi NSNN. KBNN phải kiểm soát hồ sơ, chứng từ, điều kiện chi và thực hiện cấp phát, thanh toán kịp thời các khoản NSNN theo quy định; tham gia với các cơ quan tài chính trong việc kiểm tra tình hình sử dụng NSNN và xác nhận số thực chi ngân sách qua KBNN.
Trên đây là ba nguyên tắc cần thiết để đạt mục tiêu hiệu quả không chỉ trong chi NSNN cho giáo dục THCS nói riêng mà bao gồm cả trong chi thường xuyên nói chung. Quy trình quản lý chi thường xuyên NSNN Quản lý chi thường xuyên NSNN nói chung và chi cho giáo dục nói riêng là quản lý theo chu trình ngân sách, được thực hiện bằng công cụ kế hoạch thông qua ba khâu chủ yếu là: lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán. Lập dự toán Đây là khâu đầu tiên của một chu trình ngân sách, nhằm mục đích để phân tích, đánh giá giữa các khả năng và nhu cầu các nguồn tài chính của nhà nước nhằm xác lập các chỉ tiêu thu chi NSNN hàng năm một cách đúng đắn, khoa học và hiệu quả. Việc lập dự toán phải được thực hiện theo đúng quy trình, định mức và được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xét duyệt.
Khâu này mang tính định hướng tạo nền tảng cơ sở cho các khâu tiếp theo. Khi lập dự toán chi NSNN cho giáo dục THCS cần phải dựa trên căn cứ sau: Thứ nhất, chủ trương của Nhà nước về duy trì và phát triển hoạt động giáo dục THCS trong từng thời kỳ. Phạm Thị Thanh Huyền 14 Lớp CQ50/01.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Thứ hai, dựa vào các chỉ tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là các chỉ tiêu có liên quan trực tiếp đến hoạt động của giáo dục THCS. Thứ ba, văn bản hướng dẫn và thông báo số kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Thứ tư, các chính sách chế độ chi sự nghiệp của NSNN hiện hành và dự kiến thay đổi, bổ sung trong kỳ kế hoạch. Thứ năm, khả năng NSNN chi cho giáo dục THCS năm kế hoạch. Thứ sáu, ước thực hiện năm báo cáo và kết quả thực hiện các năm trước về dự toán chi thường xuyên của NSNN cho giáo dục THCS. Quy trình lập dự toán: - Bước 1: Căn cứ vào Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng kế hoạch KT – XH và NSNN năm sau vào trước ngày 31 tháng 5 hàng năm, Bộ Tài chính ban hành các thông tư hướng dẫn cụ thể cho các địa phương về lập ngân sách (trước ngày 10 tháng 6 hàng năm), thông báo số kiểm tra dự toán về tổng mức và từng lĩnh vực chi ngân sách cho ngành giáo dục.
Trên cơ sở đó, Bộ GD-ĐT sau khi nhận được văn bản hướng dẫn và số kiểm tra được giao để lập dự toán kinh phí của ngành GD-ĐT phải tiếp tục cụ thể hóa các mức chi, khả năng tạo lập nguồn kinh phí, thời gian cách thức lập, gửi, xét duyệt dự toán kinh phí,…thành văn bản hướng dẫn của ngành gửi các đơn vị dự toán cấp dưới trực thuộc. Quy trình tiếp tục đến khi phòng GD-ĐT giao chỉ tiêu và có các văn bản hướng dẫn các trường lập dự toán chi tiết. - Bước 2: Dựa vào số kiểm tra và văn bản hướng dẫn lập dự toán kinh phí chi thường xuyên NSNN, các đơn vị dự toán tiến hành lập dự toán kinh phí chi thường xuyên của đơn vị mình gửi phòng TC-KH huyện xem xét, tổng hợp để lập dự toán chi thường xuyên ngân sách huyện trình UBND huyện đồng thời báo cáo dự toán chi thường xuyên của ngân sách huyện cho Sở Tài Phạm Thị Thanh Huyền 15 Lớp CQ50/01.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính chính. Các cơ quan Tài chính cấp trên có nhiệm vụ xem xét và tổng hợp dự toán kinh phí của các đơn vị dự toán cấp dưới.
- Bước 3: Căn cứ vào dự toán chi thường xuyên ngân sách đã được HĐND huyện thông qua và quyết định phân bổ của UBND huyện, phòng TC- KH sẽ tiến hành phân bổ dự toán cho các đơn vị, đồng thời gửi KBNN để theo dõi làm căn cứ kiểm soát thanh toán vốn. Chấp hành dự toán Đây là khâu thứ hai trong chu trình ngân sách, nhằm biến các chỉ tiêu đã có trong khâu lập kế hoạch chi thành hiện thực. Trong khâu này phải dựa vào định mức chi đã được duyệt, dựa vào khả năng nguồn kinh phí có thể dành cho giáo dục THCS, cơ quan Tài chính có nhiệm vụ cấp phát NSNN chi cho các đơn vị giáo dục theo đúng dự toán đã được duyệt. Thực hiện kế hoạch chi thường xuyên NSNN cho sự nghiệp giáo dục THCS cần chú ý đến yêu cầu sau: - Đảm bảo việc cấp phát kinh phí một cách hợp lý tập trung có trọng điểm trên cơ sở dự toán đã được duyệt.
- Đảm bảo việc cấp phát kinh phí kịp thời, chặt chẽ cấp phát theo đúng định mức được duyệt, tránh lãng phí NSNN. - Trong quá trình cấp phát NSNN đòi hỏi phải có sự giám sát, điều phối chặt chẽ giữa các cơ quan nhất là giữa phòng TC-KH với KBNN. Sở Tài chính phối hợp với phòng TC-KH huyện kiểm tra, giám sát việc thực hiện chi tiêu và sử dụng ngân sách tại các trường. Trường hợp phát hiện các khoản chi vượt quá nguồn cho phép, sai chính sách chế độ hoặc đơn vị không chấp hành chế độ báo cáo thì có quyền yêu cầu KBNN tạm dừng thanh toán.
Phạm Thị Thanh Huyền 16 Lớp CQ50/01.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Cơ chế kiểm soát chi: Các đơn vị trường học phải mở tài khoản tại KBNN theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, chịu sự kiểm tra của cơ quan Tài chính và KBNN trong quá trình thanh toán và sử dụng kinh phí. Các khoản thanh toán về cơ bản theo nguyên tắc chi trả trực tiếp qua KBNN. Các khoản chi NSNN chỉ được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây: - Đã có trong dự toán NSNN giao. - Đúng chế độ, tiêu chuẩn định mức do cấp có thẩm quyền quy định.
- Đã được Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách hoặc người được ủy quyền quyết định chi. Đối với công tác quản lý điều hành NSNN, chấp hành ngân sách là khâu cốt yếu có ý nghĩa quyết định đối với một chu trình ngân sách. Nếu khâu lập dự toán tốt thì cơ bản cũng mới dừng ở trên giấy, nằm trong khả năng và dự kiến, chúng có biến thành hiện thực hay không còn tùy vào khâu chấp hành ngân sách. Hơn nữa, chấp hành ngân sách thực hiện tốt còn có tác dụng tích cực trong việc thực hiện khâu tiếp theo là quyết toán ngân sách.
Quyết toán Quyết toán là khâu cuối cùng trong chu trình quản lý ngân sách, là quá trình nhằm kiểm tra, rà soát, chỉnh lý lại các số liệu đã được phản ánh sau một năm để phân tích, đánh giá kết quả chấp hành dự toán, rút ra kinh nghiệm và bài học cần thiết cho kỳ chấp hành dự toán tiếp theo. Bởi vậy, trong quá trình quyết toán phải chú ý đến các yêu cầu sau: - Phải lập đầy đủ các loại báo cáo tài chính và gửi kịp thời các loại báo cáo này cho các cơ quan thẩm quyền xét duyệt theo đúng chế độ đã quy định. - Số liệu trong báo cáo phải đảm bảo chính xác, trung thực.