Quản Lý Hoạt Động Kinh Doanh Phi Hàng Không Ở Cảng Hàng Không Quốc Tế Nội Bài

Chuyên khảo phân tích Quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không ở cảng hàng không quốc tế nội bài, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Đặng Ngọc Yến
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thái Hà
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Kinh Doanh Phi Hàng Không Tại Cảng Hàng Không Quốc Tế Nội Bài
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH PHI HÀNG KHÔNG
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không
• 1.2. Nguyên tắc, nội dung, phương pháp quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH PHI HÀNG KHÔNG Ở CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ NỘI BÀI HIỆN NAY
• 2.1. Các yếu tố tác động đến quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không ở Cảng hàng không quốc tế Nội Bài hiện nay
• 2.2. Ưu điểm, hạn chế trong quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không ở Cảng hàng không quốc tế Nội Bài hiện nay và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH PHI HÀNG KHÔNG Ở CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ NỘI BÀI THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Phương hướng tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không ở Cảng hàng không quốc tế Nội Bài thời gian tới
• 3.2. Giải pháp tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không ở Cảng hàng không quốc tế Nội Bài thời gian tới
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Kinh Doanh Phi Hàng Không Nội Bài

Ngành hàng không đóng vai trò huyết mạch trong giao thông vận tải quốc gia, thúc đẩy thương mại, du lịch và văn hóa. Kinh doanh phi hàng không hỗ trợ đắc lực cho dịch vụ hàng không, tạo nguồn thu quan trọng và nâng cao chất lượng dịch vụ. Ấn tượng đầu tiên của du khách về Việt Nam thường bắt đầu từ trải nghiệm tại sân bay, do đó, quản lý hiệu quả dịch vụ phi hàng không là yếu tố then chốt để xây dựng hình ảnh quốc gia. Quản lý kinh doanh phi hàng không bao gồm tổ chức bộ máy, xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển, quản lý giá cả, phát triển thị trường, bảo vệ môi trường và kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh. Việc quản lý hiệu quả các nguồn lực giúp tối ưu hóa lợi nhuận và hạn chế rủi ro. Theo tính toán của các chuyên gia quốc tế, hàng không tăng trưởng 2,5% sẽ góp phần kích thích tăng trưởng GDP quốc gia 1%.

1.1. Khái niệm Quản Lý Kinh Doanh Phi Hàng Không

Quản lý kinh doanh phi hàng không là quá trình tổ chức, điều hành và kiểm soát các hoạt động kinh doanh không liên quan trực tiếp đến vận tải hàng không tại sân bay. Các hoạt động này bao gồm cho thuê mặt bằng, dịch vụ ăn uống, bán lẻ, quảng cáo, và các dịch vụ tiện ích khác. Mục tiêu chính là tối đa hóa doanh thu, nâng cao trải nghiệm khách hàng và đóng góp vào sự phát triển kinh tế của sân bay. Quản lý hiệu quả đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận liên quan, áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và tuân thủ các quy định của pháp luật. Theo quan điểm của C.Mác: “Quản lý là một chức năng đặc biệt nảy sinh từ bản chất xã hội của quá trình lao động”.

1.2. Đặc Điểm Của Kinh Doanh Phi Hàng Không Tại Sân Bay

Kinh doanh phi hàng không tại sân bay có những đặc điểm riêng biệt so với các loại hình kinh doanh khác. Thứ nhất, nó phụ thuộc lớn vào lưu lượng hành khách và thời gian chờ đợi của họ. Thứ hai, khách hàng thường có xu hướng chi tiêu cao hơn do tâm lý thoải mái và sẵn sàng mua sắm trước hoặc sau chuyến bay. Thứ ba, các hoạt động kinh doanh phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an ninh, an toàn và chất lượng dịch vụ của sân bay. Thứ tư, sự cạnh tranh giữa các đơn vị kinh doanh là rất lớn, đòi hỏi sự sáng tạo và khác biệt trong sản phẩm và dịch vụ. Thứ năm, dịch vụ hàng không và phi hàng không đều góp phần ghi dấu ấn, tạo nên thương hiệu, hình ảnh quốc gia, thể hiện “sức mạnh mềm” quốc gia.

II. Thách Thức Quản Lý Kinh Doanh Phi Hàng Không Nội Bài

Cảng hàng không quốc tế Nội Bài là cửa ngõ hàng không quan trọng của Thủ đô Hà Nội, phục vụ hàng ngàn chuyến bay mỗi ngày. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh phi hàng không Nội Bài vẫn còn nhiều hạn chế. Chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của khách hàng, đặc biệt vào giờ cao điểm. Công tác quy hoạch và kiểm tra, giám sát chưa đạt hiệu quả cao. Đại dịch COVID-19 đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh thu phi hàng không. Nghiên cứu và đề xuất giải pháp tăng cường quản lý kinh doanh phi hàng không tại Nội Bài là vấn đề cấp bách để nâng cao chất lượng dịch vụ hàng không. Vào những dịp cao điểm, khi quá tải về lưu lượng khách đi – đến, các dịch vụ phi hàng không không đủ sức đáp ứng yêu cầu.

2.1. Hạn Chế Về Chất Lượng Dịch Vụ Tại Sân Bay Nội Bài

Một trong những thách thức lớn nhất là duy trì và nâng cao chất lượng dịch vụ. Nhiều hành khách phàn nàn về giá cả cao, sự đa dạng sản phẩm hạn chế, và thái độ phục vụ chưa chuyên nghiệp của một số nhân viên. Việc thiếu kiểm soát chặt chẽ về chất lượng dịch vụ có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của sân bay và trải nghiệm của khách hàng. Khi có phản ánh của hành khách về những bất cập, một số dịch vụ được cải thiện nhưng chỉ mang tính tức thời, hoặc được cải thiện theo chiến dịch, không mang tính dài hơi, triệt để.

2.2. Khó Khăn Trong Quản Lý Mặt Bằng Kinh Doanh

Việc quản lý và phân bổ mặt bằng kinh doanh một cách hiệu quả cũng là một thách thức. Cần có sự minh bạch và công bằng trong quá trình đấu thầu, cho thuê mặt bằng để đảm bảo lợi ích cho cả sân bay và các đơn vị kinh doanh. Đồng thời, cần có quy hoạch hợp lý để tối ưu hóa không gian và tạo sự thuận tiện cho hành khách. Đây là những vấn đề của quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không, nhất là công tác quy hoạch, kế hoạch chưa đạt tầm chiến lược; hoạt động kiểm tra, giám sát kinh doanh phi hàng chưa thường xuyên, chưa chặt chẽ…

III. Giải Pháp Tối Ưu Doanh Thu Kinh Doanh Phi Hàng Không

Để tăng cường quản lý kinh doanh phi hàng không tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, cần có các giải pháp đồng bộ. Đầu tiên, cần hoàn thiện quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh doanh phi hàng không, đảm bảo tính chiến lược và dài hạn. Thứ hai, tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh, đảm bảo tuân thủ quy định và nâng cao chất lượng dịch vụ. Thứ ba, đa dạng hóa các loại hình dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Thứ tư, ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và điều hành, nâng cao hiệu quả hoạt động. Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng ngành hàng không do tác động của đại dịch COVID-19 đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh phi hàng không trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng cũng như công tác quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Chăm Sóc Khách Hàng

Đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng giao tiếp cho nhân viên là yếu tố then chốt. Cần xây dựng quy trình phục vụ chuyên nghiệp, thân thiện và chu đáo, đáp ứng mọi yêu cầu của khách hàng. Đồng thời, cần có cơ chế tiếp nhận và giải quyết khiếu nại nhanh chóng, hiệu quả để tạo sự hài lòng cho khách hàng. Những ấn tượng đầu tiên của du khách quốc tế, của các nhà đầu tư nước ngoài đến Việt Nam luôn bắt đầu từ những con người, những dịch vụ mà họ được tiếp xúc, được cảm nhận từ dịch vụ hàng không và các dịch vụ phi hàng không.

3.2. Đa Dạng Hóa Các Loại Hình Dịch Vụ Tại Sân Bay

Nghiên cứu và phát triển các loại hình dịch vụ mới, độc đáo và hấp dẫn là rất quan trọng. Có thể mở rộng các dịch vụ như khu vui chơi giải trí, spa, phòng chờ hạng sang, dịch vụ hỗ trợ đặc biệt cho người khuyết tật, người già và trẻ em. Đồng thời, cần tạo ra không gian mua sắm đa dạng với các sản phẩm chất lượng, giá cả hợp lý. Quản lý dịch vụ hàng không nói chung và quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không nói riêng chính là nhằm bảo đảm tính chuyên nghiệp, hiệu quả, góp phần định vị thương hiệu, duy trì sự an toàn, hiệu quả hoạt động của ngành và bảo đảm quốc phòng - an ninh.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Kinh Doanh Phi Hàng Không

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý doanh thu phi hàng không giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu chi phí. Có thể sử dụng các phần mềm quản lý bán hàng, quản lý kho, quản lý khách hàng, và các hệ thống thanh toán điện tử. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống thông tin trực tuyến để cung cấp thông tin về các dịch vụ, sản phẩm, giá cả và chương trình khuyến mãi cho khách hàng. Thông qua quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không, các nguồn lực của doanh nghiệp như nguồn nhân lực, nguồn lực tài chính,… được sử dụng hiệu quả, tối ưu hóa lợi nhuận, đồng thời hạn chế tối đa các dấu hiệu tiêu cực về kết quả kinh doanh thì việc quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không là rất cần thiết.

4.1. Sử Dụng Phần Mềm Quản Lý Bán Hàng Và Kho

Các phần mềm này giúp theo dõi doanh số bán hàng, quản lý hàng tồn kho, và phân tích hiệu quả kinh doanh của từng sản phẩm, dịch vụ. Từ đó, có thể đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác và kịp thời. Là cửa ngõ hàng không quan trọng của Thủ đô Hà Nội, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài có nhiều đường bay nhất cả nước, có sản lượng vận chuyển lớn thứ hai cả nước, trung bình mỗi ngày phục vụ khoảng 600 chuyến bay trong nước và quốc tế với hơn 80.000 lượt khách mỗi ngày.

4.2. Xây Dựng Hệ Thống Thông Tin Trực Tuyến Cho Khách Hàng

Hệ thống này cung cấp thông tin chi tiết về các dịch vụ, sản phẩm, giá cả, chương trình khuyến mãi, và các thông tin hữu ích khác cho khách hàng. Đồng thời, cho phép khách hàng đặt hàng, thanh toán trực tuyến, và nhận thông báo về các chương trình khuyến mãi mới nhất. Cùng với đà phát triển chung của lĩnh vực thương mại, dịch vụ trong cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, các dịch vụ phi hàng không tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài những năm qua đã cung cấp các sản phẩm, dịch vụ phong phú, đặc sắc, chất lượng, bước đầu đã đạt được một số kết quả nhất định, được khách hàng ghi nhận và đánh giá tích cực.

V. Quản Lý Rủi Ro Và Phát Triển Bền Vững Kinh Doanh

Quản lý rủi ro là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của kinh doanh phi hàng không. Cần xác định và đánh giá các rủi ro tiềm ẩn, như rủi ro về an ninh, an toàn, tài chính, và pháp lý. Đồng thời, xây dựng các biện pháp phòng ngừa và ứng phó kịp thời để giảm thiểu thiệt hại. Phát triển bền vững đòi hỏi sự cân bằng giữa lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường. Mặc dù vậy, hoạt động kinh doanh phi hàng không tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài vẫn bộc lộ một số hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao về chất lượng dịch vụ cũng như sự đa dạng về loại hình dịch vụ theo yêu cầu khách hàng.

5.1. Đảm Bảo An Ninh Và An Toàn Tại Sân Bay

Tăng cường kiểm tra an ninh, giám sát chặt chẽ các hoạt động kinh doanh, và phối hợp với các lực lượng chức năng để ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật. Đồng thời, cần nâng cao ý thức về an toàn cho nhân viên và khách hàng. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không ở Cảng hàng không quốc tế Nội Bài vì thế là vấn đề có tính cấp bách, đồng thời có ý nghĩa chiến lược lâu dài đối việc nâng cao chất lượng dịch vụ hàng không nói chung.

5.2. Bảo Vệ Môi Trường Và Phát Triển Cộng Đồng

Áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu chất thải, và sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường. Đồng thời, cần tham gia vào các hoạt động xã hội, hỗ trợ cộng đồng địa phương, và tạo việc làm cho người dân. Nhận thức rõ tầm quan trọng của quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không cũng như thực trạng công tác này ở Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, tác giả đã lựa chọn đề tài “Quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không ở Cảng hàng không quốc tế Nội Bài hiện nay” để thực hiện luận văn thạc sĩ ngành Chính trị học, chuyên ngành Quản lý xã hội.

VI. Tương Lai Phát Triển Kinh Doanh Phi Hàng Không Nội Bài

Với tiềm năng phát triển lớn, kinh doanh phi hàng không Nội Bài hứa hẹn sẽ đóng góp ngày càng quan trọng vào sự phát triển của ngành hàng không Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp kinh doanh, và cộng đồng địa phương. Đồng thời, cần tiếp tục đổi mới, sáng tạo, và nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Các công trình trên nghiên cứu về quản lý hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực hàng không dưới nhiều góc độ khác nhau và quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không ở các cảng hàng không khác nhau.

6.1. Đầu Tư Vào Cơ Sở Hạ Tầng Và Trang Thiết Bị

Nâng cấp và mở rộng các khu vực kinh doanh, đầu tư vào các trang thiết bị hiện đại, và tạo ra không gian mua sắm, ăn uống, giải trí thoải mái và tiện nghi cho khách hàng. Tuy nhiên, chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không ở Cảng hàng không quốc tế Nội Bài hiện nay. Vì vậy, đề tài luận văn thạc sĩ mà tác giả lựa chọn không trùng lặp với các công trình nghiên cứu khoa học đã công bố.

6.2. Xây Dựng Thương Hiệu Và Quảng Bá Dịch Vụ

Xây dựng thương hiệu mạnh cho các dịch vụ phi hàng không, quảng bá rộng rãi trên các kênh truyền thông, và tạo ra các chương trình khuyến mãi hấp dẫn để thu hút khách hàng. Luận văn góp phần hệ thống hóa và làm rõ một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cảng hàng không quốc tế Nội Bài là cửa ngõ hàng không quan trọng của Thủ đô Hà Nội, với trung bình khoảng 600 chuyến bay và hơn 80.000 lượt khách mỗi ngày, đứng thứ hai cả nước về sản lượng vận chuyển. Hoạt động kinh doanh phi hàng không tại đây đóng vai trò thiết yếu trong việc tạo nguồn thu, nâng cao chất lượng dịch vụ vận chuyển hàng không và góp phần xây dựng hình ảnh quốc gia. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hoạt động này còn nhiều hạn chế như quy hoạch chưa chiến lược, kiểm tra giám sát chưa chặt chẽ, và dịch vụ chưa đa dạng, đặc biệt trong các dịp cao điểm. Đại dịch COVID-19 cũng đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh phi hàng không, đặt ra yêu cầu cấp bách về việc tăng cường quản lý. Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài từ năm 2015 đến nay, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo phát triển bền vững và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện cơ chế quản lý, góp phần phát triển ngành hàng không và dịch vụ phi hàng không tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về quản lý hoạt động kinh doanh. Khung lý thuyết tập trung vào các khái niệm chính: quản lý, kinh doanh, hoạt động kinh doanh phi hàng không và quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không. Quản lý được hiểu là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý đến đối tượng nhằm đạt mục tiêu đề ra. Kinh doanh phi hàng không bao gồm các dịch vụ cung ứng tại cảng hàng không nhưng không thuộc dịch vụ hàng không như kinh doanh hàng miễn thuế, dịch vụ ăn uống, đổi ngoại tệ, ngân hàng, taxi, quảng cáo, giữ xe, y tế... Các nguyên tắc quản lý bao gồm nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo đảm an ninh an toàn hàng không, bảo vệ môi trường, chất lượng dịch vụ, cạnh tranh lành mạnh, kết hợp hài hòa lợi ích xã hội và nguyên tắc tiết kiệm hiệu quả. Phương pháp quản lý gồm hành chính, kinh tế và giáo dục nhằm đảm bảo sự tuân thủ, khuyến khích và nâng cao nhận thức trong hoạt động kinh doanh phi hàng không.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp lịch sử - logic, phân tích - tổng hợp, diễn dịch - quy nạp, tổng kết thực tiễn và so sánh. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu sản xuất kinh doanh, khảo sát thực trạng, báo cáo tài chính và các văn bản pháp luật liên quan từ năm 2015 đến nay. Cỡ mẫu khảo sát gồm cán bộ quản lý, nhân viên và khách hàng tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, với phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích định tính nhằm đánh giá ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2021 đến 2022, bao gồm giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu tổ chức và nhân sự quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không: Cảng hàng không quốc tế Nội Bài có bộ máy tổ chức gồm Ban Giám đốc, 8 phòng ban chức năng và 7 trung tâm trực thuộc với tổng số 2.826 cán bộ công nhân viên, trong đó 138 người có trình độ trên đại học và 1.268 người có trình độ đại học. Cơ cấu này đảm bảo quản lý đa dạng các dịch vụ phi hàng không nhưng còn tồn tại sự phân tán và chưa tối ưu hóa nguồn lực.

2. Thực trạng hoạt động kinh doanh phi hàng không: Các dịch vụ phi hàng không như kinh doanh hàng miễn thuế, ăn uống, đổi ngoại tệ, taxi, quảng cáo được cung cấp đa dạng nhưng chủ yếu theo mô hình truyền thống, chưa tạo ra sự cạnh tranh cao. Doanh thu từ hoạt động phi hàng không chiếm tỷ trọng ngày càng tăng nhưng chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của cảng. Vào các dịp cao điểm, dịch vụ không đáp ứng kịp thời nhu cầu, gây phản ánh tiêu cực từ khách hàng.

3. Kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm: Công tác kiểm tra, giám sát chưa thường xuyên và chặt chẽ, dẫn đến một số vi phạm về chất lượng dịch vụ, niêm yết giá và tổ chức kinh doanh chưa đúng quy định. Việc xử lý vi phạm còn mang tính hình thức, chưa triệt để, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý chung.

4. Ảnh hưởng của đại dịch COVID-19: Đại dịch đã làm giảm mạnh lưu lượng hành khách, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và hoạt động kinh doanh phi hàng không. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để rà soát, điều chỉnh chiến lược quản lý, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường ứng dụng công nghệ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế là do quy hoạch và kế hoạch phát triển chưa mang tính chiến lược dài hạn, bộ máy quản lý còn cồng kềnh, chưa phát huy hiệu quả phối hợp giữa các phòng ban và trung tâm. So với các cảng hàng không quốc tế trong khu vực, Nội Bài còn thiếu sự đổi mới trong mô hình kinh doanh phi hàng không và chưa tận dụng tối đa lợi thế vị trí địa lý. Việc kiểm tra, giám sát chưa thường xuyên làm giảm tính kỷ luật và hiệu quả quản lý, đồng thời ảnh hưởng đến trải nghiệm khách hàng. Đại dịch COVID-19 đã làm rõ sự cần thiết phải đổi mới phương thức quản lý, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao năng lực nhân sự. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cơ cấu doanh thu theo loại hình dịch vụ phi hàng không và bảng so sánh mức độ hài lòng khách hàng qua các năm để minh họa xu hướng và hiệu quả quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tái cấu trúc bộ máy quản lý: Rà soát, sắp xếp lại tổ chức bộ máy quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không theo hướng tinh gọn, hiệu quả, tăng cường phối hợp liên phòng ban. Thời gian thực hiện trong 12 tháng, do Ban Giám đốc Cảng chủ trì.

2. Xây dựng chiến lược phát triển dài hạn: Thiết lập kế hoạch phát triển kinh doanh phi hàng không giai đoạn 2023-2028, tập trung đa dạng hóa dịch vụ, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường. Phòng Kinh doanh phối hợp với các trung tâm thực hiện trong 6 tháng đầu năm 2023.

3. Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm: Thiết lập hệ thống kiểm tra định kỳ và đột xuất, áp dụng công nghệ giám sát hiện đại, xử lý nghiêm các vi phạm để đảm bảo tuân thủ pháp luật và nâng cao chất lượng dịch vụ. Trung tâm An ninh hàng không và Phòng An toàn phối hợp thực hiện liên tục.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý: Phát triển hệ thống quản lý dữ liệu khách hàng, dịch vụ và phản hồi trực tuyến nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Phòng Kỹ thuật – Công nghệ chủ trì, triển khai trong 18 tháng.

5. Đào tạo nâng cao năng lực nhân sự: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý kinh doanh phi hàng không, kỹ năng phục vụ khách hàng và ứng dụng công nghệ cho cán bộ, nhân viên. Trung tâm Đào tạo – huấn luyện thực hiện định kỳ hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý cảng hàng không: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không, từ đó nâng cao hiệu quả điều hành và phát triển dịch vụ.

2. Cán bộ, nhân viên các đơn vị kinh doanh phi hàng không: Nắm bắt các nguyên tắc, phương pháp quản lý và thực tiễn vận hành để cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng cường phối hợp với cơ quan quản lý.

3. Các nhà nghiên cứu, giảng viên chuyên ngành hàng không và quản lý xã hội: Cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu thực tiễn phục vụ nghiên cứu, giảng dạy và phát triển học thuật trong lĩnh vực quản lý kinh doanh phi hàng không.

4. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Tham khảo để xây dựng chính sách, quy định phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh phi hàng không tại các cảng hàng không.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không là gì?
   Quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý đối với các hoạt động kinh doanh phi hàng không tại cảng hàng không nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ, tuân thủ pháp luật và đáp ứng nhu cầu khách hàng.

2. Các loại hình dịch vụ phi hàng không phổ biến tại Nội Bài gồm những gì?
   Bao gồm kinh doanh hàng miễn thuế, dịch vụ ăn uống, đổi ngoại tệ, ngân hàng, taxi, quảng cáo, giữ xe, y tế và các dịch vụ phục vụ hành khách VIP.

3. Những hạn chế chính trong quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không tại Nội Bài hiện nay là gì?
   Bao gồm quy hoạch chưa chiến lược, kiểm tra giám sát chưa chặt chẽ, dịch vụ chưa đa dạng và chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu cao điểm, cùng với ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch COVID-19.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không?
   Thông qua tái cấu trúc bộ máy quản lý, xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, tăng cường kiểm tra giám sát, ứng dụng công nghệ thông tin và đào tạo nâng cao năng lực nhân sự.

5. Tại sao hoạt động kinh doanh phi hàng không lại quan trọng đối với cảng hàng không?
   Hoạt động này tạo nguồn thu lớn, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ vận chuyển hàng không, xây dựng thương hiệu cảng và đáp ứng nhu cầu đa dạng của hành khách, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm rõ các vấn đề lý luận về quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không, đặc biệt tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
• Đánh giá thực trạng cho thấy nhiều ưu điểm nhưng cũng tồn tại hạn chế về quy hoạch, kiểm tra giám sát và chất lượng dịch vụ.
• Đại dịch COVID-19 là thách thức nhưng cũng là cơ hội để đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể như tái cấu trúc bộ máy, xây dựng chiến lược phát triển, tăng cường kiểm tra giám sát, ứng dụng công nghệ và đào tạo nhân sự.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý và phát triển bền vững hoạt động kinh doanh phi hàng không tại Nội Bài và các cảng hàng không khác.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và ứng dụng công nghệ mới trong quản lý.

Các nhà quản lý và đơn vị liên quan cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển dịch vụ phi hàng không, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành hàng không Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được kết cấu gồm 03 chương và 06 tiết. 9 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH PHI HÀNG KHÔNG 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không 1. Khái niệm quản lý hoạt động kinh doanh phi hàng không và các khái niệm liên quan 1.

Khái niệm quản lý Quản lý (Management) là một hoạt động cần thiết cho tất cả các lĩnh vực của đời sống con người. Bất cứ nơi nào mọi người thành lập một nhóm xã hội, dù không chính thức hay chính thức, nhỏ hay lớn, bạn bè, gia đình hay các tổ chức, đoàn thể xã hội, bất kể mục đích, đều cần có sự quản lý. Khái niệm quản lý được nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau, trong nhiều lĩnh vực khoa học. Nó quan trọng đến mức tạo thành một khoa học hoàn chỉnh - khoa học quản lý.

Vì vậy, có nhiều cách xác định khái niệm quản lý. Các nhà nghiên cứu tiếp cận khái niệm từ nhiều góc độ với các khái niệm khác nhau. Theo quan điểm của C.Mác: “Quản lý là một chức năng đặc biệt nảy sinh từ bản chất xã hội của quá trình lao động” [29, tr.Lênin lại viết: “Muốn quản lý tốt mà chỉ biết thuyết phục không thôi thì chưa đủ, mà cần phải biết tổ chức về mặt thực tiễn nữa” [29, tr. Hoạt động quản lý diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi tổ chức và tác động đến tất cả cá nhân trong xã hội.

Là hoạt động xã hội bắt nguồn từ bản chất cộng đồng, dựa trên sự phân công và hợp tác để hoàn thành công việc nhằm đạt được mục tiêu chung.Mác từng viết: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những 10 chức năng phát sinh từ vận động cá nhân và thực hiện những xuất khác với sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [30, tr. Harold Koontz coi quản lý là một hoạt động thiết yếu đảm bảo sự phối hợp các nỗ lực của từng cá nhân để đạt được các mục tiêu của nhóm (tổ chức) [24]. Mục tiêu của mọi nhà quản lý là tạo ra một môi trường nơi mọi người có thể đạt được các mục tiêu tập thể với mức tối thiểu về thời gian, tiền bạc, vật chất và sự không thỏa mãn cá nhân.

Đầu thế kỷ XX, Mary Parker Follett đã định nghĩa: quản lý là "nghệ thuật khiến công việc được làm bởi người khác". Định nghĩa này nhấn mạnh nhiều đến khía cạnh nghệ thuật của hoạt động quản lý, phản ánh qua việc tác động để khiến người khác thay mình làm công việc mà mình muốn. Một số nhà nghiên cứu khác lại cho rằng quản lý là một quá trình kĩ thuật và xã hội nhằm sử dụng các nguồn tác động tới hoạt động con người, nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức. Xét về chức năng, quản lý là một hệ thống tổ chức.

Trên quan điểm hoạt động kinh doanh, các doanh nhân Mỹ cho rằng, quản lý là việc đầu tư nhân lực và tài sản vào các đơn vị năng động, có tổ chức nhằm đạt được mục tiêu, một mặt là làm sao đảm bảo sự hài lòng tối đa của người thụ hưởng, đồng thời mặt khác. để đảm bảo tinh thần và cảm xúc của các nhà tài trợ. Khi phân tích các khái niệm quản lý, các nhà nghiên cứu rất chú ý đến đối tượng của hoạt động quản lý. Quản lý là lấy con người làm chính, sử dụng kiến thức, đào tạo và kinh nghiệm của người lãnh đạo để hoàn thiện họ, nâng cao trình độ, năng lực, sửa chữa những khuyết điểm của họ.

Nỗ lực quản lý phụ thuộc vào sự hoàn thiện này và bản thân nó là thước đo của lãnh đạo. Từ điển Bách khoa Việt Nam định nghĩa động từ quản lý, theo đó, quản 11 lý gồm hai yếu tố. “Quản” là trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định và “Lý” là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo yêu cầu nhất định. Trong Giáo trình Khoa học quản lý của khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Báo chí và Tuyên truyền: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đã đề ra” [26; tr.

Phạm Ngọc Thanh quan niệm: “Quản lý là một loại hoạt động thực tiễn đặc biệt của con người, trong đó các chủ thể tác động lên các đối tượng bằng những công cụ và phương pháp khác nhau, thông qua quy trình quản lý nhất định nhằm thực hiện một cách hiệu quả nhất các mục tiêu của tổ chức trong điều kiện biến động của môi trường” [48, tr. Theo quan điểm tâm lý, quản lý theo nghĩa chung nhất được hiểu là sự ảnh hưởng có mục tiêu, có mục đích, có kế hoạch và có hệ thống của chủ thể đối với các đối tượng của nó. Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có mục tiêu, có mục đích và có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý, các yếu tố tham gia vào hoạt động, các yếu tố chỉ huy, kiểm soát, kết nối được tích hợp thành một thể thống nhất, để điều phối hoạt động của các bộ phận khác nhau. Các giai đoạn được thực hiện một cách hợp pháp nhằm đạt được các mục tiêu rõ ràng trong điều kiện môi trường thay đổi.

Mặc dù có nhiều cách định nghĩa khác nhau, nhưng nhìn chung quản lý được hiểu là “sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt được những mục tiêu đề ra” [26, tr. Chủ thể quản lý là cá nhân hoặc tổ chức - người đại diện có quyền lực và trách nhiệm liên kết, phối hợp hoạt động của mỗi cá nhân để đạt được mục tiêu chung nhằm đạt được một kết quả nhất định trong quản lý. Đối tượng được quản lý chịu tác động trực tiếp của chủ thể được quản lý. Căn cứ vào các loại đối tượng khác nhau, người ta chia thành các loại hình quản lý khác nhau.

12 Mục tiêu quản lý là mục tiêu mà chủ thể quản lý cần đạt được trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là cơ sở để chủ thể quản lý triển khai các hành động quản lý và lựa chọn phương pháp quản lý phù hợp. Khái niệm kinh doanh và hoạt động kinh doanh Kinh doanh là hoạt động gắn liền với tiến trình tồn tại và phát triển của con người, đóng vai trò quan trọng đối với việc phát triển kinh tế và đời sống xã hội. Hoạt động kinh doanh không chỉ mang lại lợi ích cho chính nhà đầu tư, mà còn cho cả xã hội, người dân và nhà nước.

Vì vậy, kinh doanh được xem là một quyền hiến định, được pháp luật bảo hộ và khuyến khích. Pháp luật ở nhiều nước trên thế giới sử dụng thuật ngữ “commerce” (kinh doanh/thương mại) theo nghĩa rộng dùng để chỉ một cách tổng hợp các hoạt động sản xuất, mua bán hàng hóa, dịch vụ. Đồng thời có sự phân biệt với thuật ngữ “trade” để chỉ riêng hoạt động mua bán hàng hóa thuần tuý. Khoản 21 Điều 04 Luật Doanh nghiệp năm 2020 quy định về kinh doanh như sau: “Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả công đoạn của quá trình từ đầu tư, sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận” [39].

Vì vậy, không giống như các hành vi dân sự thuần túy khác (bao gồm cả trao đổi, cung cấp dịch vụ), mục tiêu chính của kinh doanh là tạo ra lợi nhuận. Đối với một doanh nghiệp, lợi nhuận được tạo ra khi số tiền doanh nghiệp thu được (doanh thu) lớn hơn số tiền doanh nghiệp phải trả (chi phí kinh doanh), số tiền bán được trừ đi các khoản chi phí bằng lợi nhuận. Bất kỳ hoạt động nào, ngay cả khi nó trông giống như một hoạt động kinh doanh, mà mục tiêu không phải là sinh lợi, thì không phải là một hoạt động kinh doanh. Theo quy định của pháp luật, mục đích của hoạt động kinh doanh là tạo ra lợi nhuận, nhưng có hay không có lợi nhuận không quan trọng trong việc xác định hành vi kinh doanh.

Trong nhiều trường hợp, sản xuất kinh doanh bị thiệt hại, nhưng vẫn là kinh doanh. Dưới góc độ pháp lý, khi xác định hành vi 13 kinh doanh, chúng ta quan tâm đến việc có mục tiêu lợi nhuận hay không chứ không phải làm thế nào để đạt được mục tiêu đó. Từ khái niệm kinh doanh, chúng ta có thể hiểu hoạt động kinh doanh bao gồm tất cả các hoạt động mà mục đích chính là lợi nhuận. Đây là một thuật ngữ chung bao gồm tất cả các hoạt động kinh tế mà một công ty tiến hành trong quá trình kinh doanh của mình.

Mục đích của hoạt động kinh doanh là lợi nhuận và mục tiêu lợi nhuận của tổ chức, doanh nghiệp. Các hoạt động kinh doanh được tổ chức, thực hiện đa dạng ở nhiều loại thể chế có tổ chức. Các bộ phận đều có vai trò chức năng riêng tuy nhiên lại thống nhất, kết hợp bền chặt cùng thực hiện mục tiêu kinh doanh cuối cùng là mang lại doanh số, doanh thu cho công ty, doanh nghiệp, tập đoàn… 1. Khái niệm hoạt động kinh doanh phi hàng không Hàng không là một thuật ngữ chỉ việc sử dụng máy bay, máy móc hoặc thiết bị nhân tạo có thể bay (bao gồm cả ngoài không gian).

Thuật ngữ này cũng mô tả các hoạt động, ngành công nghiệp liên quan đến máy bay, máy móc và dụng cụ bay. Kinh doanh hàng không là dịch vụ liên quan trực tiếp đến hoạt động khai thác tàu bay, khai thác vận tải hàng không và hoạt động bay. Theo điểm b khoản 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2014, kinh doanh phi hàng không là “những dịch vụ được cung ứng tại cảng hàng không, sân bay, trên tàu bay, nhưng không phải dịch vụ hàng không” [37].