phần mở đầu mục lục, phụ lục tài liệu tham khảo thì nghiên cứu đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng nhƣ sau : Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và một số vấn đề lý luận về quản lý huy động vốn tại các ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng quản lý huy động vốn tại ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam, chi nhánh Sơn Tây, thành phố Hà Nội Chƣơng 4: Phƣơng hƣớng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý huy động vốn tại ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển Việt Nam chi nhánh Sơn Tây, thành phố Hà Nội. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HUY ĐỘNG VỐN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 1.1 Nghiên cứu về ngân hàng thương mại Ngân hàng thƣơng mại đƣợc rất nhiều các nhà kinh tế học nghiên cứu. Các nghiên cứu đã đƣa ra quan niệm về ngân hàng thƣơng mại.
Cụ thể nhƣ: Thomas P.Fitch (2012) trong “Dictionary of banking term” [55] cho rằng: “Tổ chức ngân hàng thƣờng là một công ty, nhận tiền gửi, thực hiện cho vay, thanh toán s c, và thực hiện các dịch vụ liên quan cho công chúng”. Định ngh a này nhấn mạnh khía cạnh các loại hình dịch vụ mà ngân hàng cung cấp cho khách hàng và cộng đồng.Rose (2008) đã đƣa ra một khái niệm mới về ngân hàng trong “Bank Management & Financial Service”: “Ngân hàng là một loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất – đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế” 54. Định ngh a này tập trung về khía cạnh các loại hình dịch vụ mà ngân hàng cung cấp, theo đó ngân hàng là một định chế tài chính kinh doanh tổng hợp, đƣợc coi nhƣ một Tổng công ty bách hóa dịch vụ tài chính. Các nhà kinh tế học của Việt Nam thƣờng đƣa ra những lý thuyết về NHTM qua các cuốn sách giáo trình nhƣ: Mai Văn Bạn (2014) trong “Ngân hàng thƣơng mại” đã đƣa ra quan niệm về NHTM, các loại NHTM, phân tích vai trò, bản chất của NHTM trong nền kinh tế [2].
Nguyễn Minh Kiều (2011) với “Nghiệp vụ ngân hàng thƣơng mại” thì đi sâu mô tả và phân tích về các nghiệp vụ của ngân hàng thƣơng mại. Bên cạnh đó cuốn sách cũng chỉ ra các quy trình, hƣớng dẫn cách thức thực hiện t ng nghiệp vụ [21]. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tác giả Lê Thị Mận (2010) cũng có những tổng hợp để xây dựng khung khổ lý luận về NHTM ở “Giáo trình ngân hàng thƣơng mại” [25]. Hay Nguyễn Văn Tiến (2015) đã đƣa ra các khái niệm, các loại hình và hoạt động quản trị NHTM trong “Giáo trình quản trị ngân hàng thƣơng mại” [40].
Các nghiên cứu về ngân hàng thƣơng mại thƣờng là tổng hợp về lý luận và thực tiễn làm nền tảng nghiên cứu cho rất nhiều các hoạt động cụ thể khác. Nghiên cứu về vốn huy động của NHTM Trong hoạt động ngân hàng, vốn là điều kiện tiên quyết, là cơ sở để ngân hàng tổ chức mọi hoạt động kinh doanh. Thực tế tại các NHTM hiện nay, thì vốn chủ sở hữu chỉ chiếm một tỷ lệ khiêm tốn, còn lại chủ yếu là vốn huy động, vốn đi vay và vốn khác. Do vậy, vốn huy động là điều kiện đầu tiên, là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của m i ngân hàng và thực tiễn cho thấy cạnh tranh trên l nh vực huy động vốn chính là cuộc cạnh tranh nóng bỏng và gay gắt nhất của các NHTM.
Xuất phát t thực tiễn trên, trong thời gian qua vấn đề về vốn huy động tại các NHTM đã đƣợc rất nhiều các tác giả lựa chọn để làm đề tài nghiên cứu trong một số vấn đề khoa học, trong các công trình nghiên cứu sinh và một số bài bình luận trên các tạp chí khoa học. Hầu hết vấn đề về vốn huy động đƣợc nghiên cứu trong hoạt động huy động và sử dụng vốn. Một số các công trình nghiên cứu khoa học tiêu biểu đã thể hiện điều đó nhƣ sau: Bàn về vấn đề các nguồn vốn huy động của NHTM, các tác giả có khá nhiều quan điểm khác nhau về vấn đề này. Nhóm tác giả Nguyễn Minh Kiều (2011), tác giả Lê Vinh Danh (2009), tác giả Võ Thị Thuý Anh và Lê Phƣơng Dung (2009), cho rằng NHTM vốn huy động có thể xuất phát t các hình thức: nhận tiền gửi của tổ chức, cá nhân và các tổ chức tín dụng khác dƣới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và các loại tiền gửi khác; phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác để huy động vốn của tổ chức, cá nhân trong nƣớc và ngoài nƣớc; vay vốn của các tổ chức tín dụng khác hoạt động tại Việt Nam và vay của các tổ chức tín dụng nƣớc ngoài; vay vốn ngắn hạn của Ngân hàng nhà nƣớc và các hình thức huy động vốn khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nƣớc [21], [4], [1].
5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trái ngƣợc với quan điểm này, các tác giả: Lê Thị Tuyết Hoa, Nguyễn Thị Nhung (2011), tác giả Lê Thị Mận (2010) và tác giả Phan Thị Cúc (2009) lại cho rằng: nguồn vốn huy động (NVHĐ) của NHTM không bao gồm nguồn vốn vay [15], [25], [3]. Tác giả Nguyễn Đăng Dờn (2010) phân loại vốn huy động theo tính chất gồm 2 nhóm: vốn huy động định kỳ gồm tiền gửi không kỳ hạn của tổ chức kinh tế (TCKT) cá nhân và tổ chức tín dụng (TCTD) khác; vốn huy động định kỳ gồm: tiền gửi định kỳ, TGTK (tiền gửi tiết kiệm) của cá nhân và tổ chức, tiền phát hành kỳ phiếu, trái phiếu [5]. Tác giả Huỳnh Thị Kim Phƣợng (2009), Vũ Phƣơng Thảo (2014) phân chia nguồn vốn huy động theo thành phần, gồm: các NHTM có thể huy động vốn t dân cƣ t TGTK, tài khoản tiền gửi cá nhân, phát hành chứng t có giá; huy động t doanh nghiệp; huy động t các tổ chức tín dụng qua vay t NHTM và các TCTD khác, vay Ngân hàng nhà nƣớc, nguồn vốn tài trợ ủy thác [32], [36]. Tác giả Vũ Phƣơng Thảo (2014) cũng phân loại NVHĐ theo hình thức và cho rằng: phát hành giấy tờ có giá về bản chất là đi vay nên NHTM huy động vốn t tiền gửi và tiền vay gồm phát hành giấy tờ có giá, vay ngân hàng trung ƣơng , vay các TCTD khác [36].
Theo tác giả Hoàng Thị Tuyết Nhung (2013) thì NHTM huy động vốn qua vốn chủ sở hữu, vốn nợ bao gồm: vốn huy động t tiền gửi, vốn vay trên thị trƣờng liên ngân hàng, vốn vay trên thị trƣờng vốn, vốn vay NHNN và huy động t nguồn vốn khác [29]. Tác giả Đ Văn Trƣờng (2013) cho rằng nguồn vốn huy động của NHTM bao gồm nguồn vốn tiền gửi, phát hành các giấy tờ có giá, nguồn vốn vay, nguồn vốn chủ sở hữu và các nguồn vốn khác [44]. Nhƣ vậy, có thể thấy, mặc dù lý luận về nguồn vốn huy động của các NHTM khá đầy đủ và rõ ràng nhƣng vẫn còn có những khác biệt về quan niệm vốn huy động ở các nhà nghiên cứu khác nhau. Nghiên cứu về huy động vốn của NHTM Một số tác giả đã nghiên cứu các vấn đề liên quan đến huy động vốn nhƣ: “Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam - Chi nhánh Hải Phòng”, luận văn thạc s của tác giả Vũ Thị Thanh Dung năm 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Tác giả đã phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động huy động vốn tại ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng giai đoạn 2006-2010, qua đó đã đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hoạt động huy động vốn trong thời gian tới : (1) Tăng cƣờng quản trị rủi ro trong huy động vốn; (2)Thực hiện chính sách lãi suất linh hoạt; (3) Đa đạng hóa các hình thức huy động vốn; (4) Hoàn thiện chính sách khách hàng ; (5)Phát triển mạng lƣới giao dịch, đàu tƣ cơ sở vật chất ; (6) Đào tạo nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, nhân viên [6]. Nguyễn Thị Phƣơng Thảo (2012) với luận văn “Huy động vốn tại ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển Việt Nam” đã hệ thống cơ sở lý luận cơ bản về NHTM và huy động vốn, đƣa ra một số giải pháp cụ thể nhƣ sau : (1) Mở rộng mạng lƣới chi nhánh ; (2) Phát triển nguồn nhân lực ; (3)Hoàn thiện chính sách khách hàng [37]. “Tăng trƣởng nguồn vốn tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam”, luận văn thạc s của tác giả Nguyễn Thị Nhật Lệ viết năm 2013 đã nghiên cứu hoạt động huy động vốn của Ngân hàng thƣơng mại nói chung và Ngân hàng Đầu Tƣ và Phát Triển Việt Nam nói riêng trong thời gian t năm 2009 đến năm 2012, đƣa ra một số giải pháp cụ thể nhƣ sau: : (1) Xây dựng chính sách huy động vốn phù hợp; (2) Xây dựng chiến lƣợc Marketing; (3) Nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhân viên; (4) Mở rộng đối tƣợng; (5) Mở rộng mạng lƣới; (6) Đẩy mạnh các sản phẩm huy động s n có [22]. Một luận văn thạc s khác là “Tăng cƣờng nghiệp vụ huy động vốn tại ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam chi nhánh Hà Tây”, của tác giả Nguyễn Xuân Trƣờng viết năm 2011 thì nghiên cứu về hoạt động kinh doanh nói chung và hoạt động huy động vốn nói riêng của ngân hàng thƣơng mại cụ thể là NH TMCP BIDV Hà Tây giai đoạn 2009 - 2011.
Qua nghiên cứu, tác giả đã đƣa ra một số giải pháp nhƣ sau: (1) Xây dựng chính sách tỷ giá hợp ký, (2) Đa dạng hóa các hình thức huy động vốn, (3) Đa dạng hóa kỳ hạn huy động vốn, (4) Mở rộng mạng lƣới, (5) Gắn liền việc huy động vốn và sử dụng vốn, (6) Thực hiện hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra [45]. Tác giả Lê Nhƣ Mai (2012) trong “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động huy động vốn của ngân hàng BIDV chi nhánh Bắc Hà Nội” đã đƣa ra các khái niệm 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com về vốn và hiệu quả huy động vốn NHTM, vai trò của vốn với hoạt động kinh doanh nói chung tại NHTM và thực trạng hiệu quả huy động vốn tại chi nhánh giai đoạn 2009 - 2012.