Quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành - Chương trình GDPT 2018

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý hoạt động trải nghiệm tại các trường THCS huyện Thạch Thành, Thanh Hóa theo chương trình GDPT 2018

Trường đại học

Trường Đại học Hồng Đức

Chuyên ngành

Quản lý giáo dục

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận văn thạc sĩ

2021

120
0
0

Phí lưu trữ

35 Point

Tóm tắt

I. Nâng Cao Chất Lượng Tổng Quan về Quản lý Hoạt động Trải nghiệm THCS Thạch Thành hiệu quả

Trong bối cảnh Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 (CT GDPT 2018) đang được triển khai mạnh mẽ, hoạt động trải nghiệm THCS trở thành một cấu phần không thể thiếu, góp phần phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực học sinh. Sự thành công của các hoạt động này phụ thuộc rất nhiều vào năng lực quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành. Chủ đề này không chỉ mang ý nghĩa lý luận mà còn có giá trị thực tiễn sâu sắc, đặc biệt tại các trường Trung học cơ sở trên địa bàn huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Việc hiểu rõ bản chất, mục tiêu và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động trải nghiệm là nền tảng để xây dựng một kế hoạch quản lý tối ưu. Mục tiêu chính của hoạt động trải nghiệm là trang bị cho học sinh những kiến thức, kỹ năng cần thiết thông qua việc học tập và thực hành trong môi trường thực tế, giúp các em hình thành ý thức công dân, lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và khả năng thích ứng với xã hội hiện đại.

Đặc biệt, quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành không đơn thuần là việc tổ chức các sự kiện ngoại khóa, mà là một quá trình phức tạp bao gồm lập kế hoạch, chỉ đạo, kiểm tra và đánh giá nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả của từng hoạt động. Điều này đòi hỏi các cán bộ quản lý giáo dục, đặc biệt là Hiệu trưởng quản lý hoạt động trải nghiệm, phải có tầm nhìn chiến lược, sự linh hoạt và khả năng điều phối tốt các nguồn lực. Việc nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm tại Thạch Thành là cấp thiết, nhằm đảm bảo các trường học đáp ứng đầy đủ yêu cầu của CT GDPT 2018. Công tác quản lý cần tập trung vào việc tạo ra một môi trường học tập tích cực, nơi học sinh có thể tự do khám phá, thể hiện bản thân và phát triển các kỹ năng sống. Đây là yếu tố then chốt giúp học sinh phát triển năng lực học sinh một cách bền vững, chuẩn bị hành trang vững chắc cho tương lai. Các hoạt động trải nghiệm được quản lý chặt chẽ sẽ mang lại giá trị giáo dục vượt trội, không chỉ dừng lại ở kiến thức sách vở mà còn bồi dưỡng tâm hồn và nhân cách cho thế hệ trẻ.

1.1. Khái niệm và Mục tiêu của Hoạt động Trải nghiệm THCS theo CT GDPT 2018

Theo Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018, hoạt động trải nghiệm THCS được định nghĩa là hoạt động giáo dục bắt buộc được thực hiện từ lớp 1 đến lớp 12, nhằm phát triển phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi cho học sinh. Luận văn của Nguyễn Văn Cường (2021) nhấn mạnh rằng hoạt động này "được thiết kế nhằm phát huy vai trò chủ thể của học sinh, tạo cơ hội cho học sinh được trải nghiệm thực tiễn cuộc sống, thông qua đó hình thành và phát triển các phẩm chất, năng lực cần thiết." Mục tiêu chính của hoạt động trải nghiệm THCS là giúp học sinh khám phá bản thân, phát triển các mối quan hệ xã hội, rèn luyện kỹ năng tự chủ và tự học, đồng thời hình thành trách nhiệm với cộng đồng và xã hội. Đây là phương tiện hiệu quả để phát triển năng lực học sinh toàn diện, từ năng lực giao tiếp, hợp tác đến năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo. Các hoạt động này không chỉ cung cấp kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng, thái độ, giúp các em vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống.

1.2. Tầm quan trọng của Quản lý Hoạt động Trải nghiệm trong bối cảnh Giáo dục Thạch Thành

Tại huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa, công tác quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc triển khai hiệu quả CT GDPT 2018. Việc quản lý tốt đảm bảo rằng các hoạt động được tổ chức có hệ thống, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa của địa phương và đáp ứng mục tiêu giáo dục. Luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021) chỉ rõ: "Quản lý hoạt động trải nghiệm ở trường THCS đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là quá trình tác động có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để tổ chức, điều khiển, phối hợp, giám sát và kiểm tra nhằm sử dụng tối ưu mọi nguồn lực để đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra". Các trường THCS tại Thạch Thành cần sự chỉ đạo sát sao từ Ban giám hiệu, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các tổ chuyên môn và giáo viên chủ nhiệm để xây dựng các chương trình trải nghiệm đa dạng, phong phú. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần vào sự phát triển chung của giáo dục Thạch Thành, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của địa phương.

II. Những Thách Thức Cản Trở Thực trạng Quản lý Hoạt động Trải nghiệm THCS Thạch Thành hiện nay

Việc triển khai và quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành trong những năm gần đây đã đạt được những kết quả nhất định, song vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức đáng kể. Theo khảo sát trong luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021), thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm huyện Thạch Thành cho thấy sự thiếu đồng bộ trong nhận thức và thực hành giữa các trường. Một số trường vẫn gặp khó khăn trong việc hiểu rõ bản chất của hoạt động trải nghiệm, dẫn đến việc tổ chức còn hình thức, chưa thực sự đi vào chiều sâu để phát triển năng lực học sinh một cách hiệu quả. Nguồn lực về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên cũng là một trong những rào cản lớn. Nhiều trường chưa có đủ trang thiết bị, không gian phù hợp để tổ chức các hoạt động trải nghiệm đa dạng, đặc biệt là các hoạt động ngoài trời, tham quan dã ngoại hay các dự án cộng đồng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và tính hấp dẫn của các chương trình.

Ngoài ra, thực trạng quản lý giáo dục cho thấy áp lực về thời gian và chương trình học cũng khiến việc tích hợp hoạt động trải nghiệm trở nên khó khăn. Giáo viên thường bận rộn với công tác giảng dạy các môn học chính khóa, khiến việc dành thời gian xây dựng và triển khai các hoạt động trải nghiệm bị hạn chế. Khả năng tài chính của các trường và sự ủng hộ từ phụ huynh cũng là một yếu tố cần được quan tâm. Mặc dù có nhiều tiềm năng về văn hóa và cảnh quan thiên nhiên tại Giáo dục Thạch Thành, nhưng việc khai thác và biến chúng thành các địa điểm trải nghiệm giáo dục hiệu quả vẫn còn hạn chế. Những thách thức này đòi hỏi một cách quản lý hiệu quả hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành với tầm nhìn chiến lược và giải pháp đồng bộ, tập trung vào việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên, đồng thời huy động tối đa các nguồn lực xã hội để phát triển hoạt động trải nghiệm bền vững, đáp ứng đúng tinh thần của CT GDPT 2018. Việc giải quyết các vấn đề này sẽ mở ra cơ hội lớn để cải thiện chất lượng giáo dục tại địa phương.

2.1. Nhận thức và việc triển khai Hoạt động Trải nghiệm tại các trường THCS

Theo điều tra của luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021) tại huyện Thạch Thành, nhận thức về vai trò và ý nghĩa của hoạt động trải nghiệm còn chưa đồng đều. Mặc dù hầu hết cán bộ quản lý và giáo viên đều nhận thấy tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm THCS trong CT GDPT 2018, nhưng cách thức triển khai vẫn còn nhiều hạn chế. Một số trường vẫn chú trọng nhiều vào các hình thức truyền thống như sinh hoạt dưới cờ hoặc hoạt động theo chủ đề, chủ điểm, trong khi các hình thức đa dạng hơn như diễn đàn, sân khấu tương tác, nghiên cứu khoa học, hay các hoạt động tình nguyện còn ít được thực hiện với tần suất cao. Điều này cho thấy việc vận dụng các phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm mới mẻ, sáng tạo chưa thực sự phổ biến, ảnh hưởng đến mức độ hấp dẫn và hiệu quả giáo dục đối với học sinh. Sự thiếu hụt về hướng dẫn cụ thể và các buổi tập huấn chuyên sâu cũng là một yếu tố cản trở.

2.2. Khó khăn về nguồn lực và Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tổ chức hoạt động trải nghiệm

Luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021) chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động trải nghiệm THCS tại Thạch Thành bao gồm cả khách quan và chủ quan. Về yếu tố khách quan, cơ sở vật chất thiếu thốn, thiếu kinh phí, thiếu sự phối hợp chặt chẽ với các tổ chức xã hội, và đặc biệt là nhận thức chưa đầy đủ của phụ huynh về tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm. Về yếu tố chủ quan, đội ngũ giáo viên còn thiếu kinh nghiệm, chưa được tập huấn đầy đủ về phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm, và sự quá tải trong công việc khiến họ khó có thể đầu tư thời gian và công sức cho hoạt động này. Thêm vào đó, việc thiếu hụt cán bộ chuyên trách và cơ chế đánh giá hoạt động trải nghiệm chưa rõ ràng cũng là những rào cản lớn. Các yếu tố này tổng hòa lại tạo nên một bức tranh về những khó khăn mà các nhà quản lý giáo dục tại Thạch Thành phải đối mặt khi triển khai CT GDPT 2018.

III. Bí Quyết Thành Công Phương Pháp Quản lý Hoạt động Trải nghiệm THCS theo CT GDPT 2018

Để vượt qua những thách thức và nâng cao chất lượng, quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành cần áp dụng các phương pháp khoa học và đồng bộ, phù hợp với yêu cầu của CT GDPT 2018. Phương pháp quản lý cần được xây dựng dựa trên sự hiểu biết sâu sắc về đặc điểm lứa tuổi học sinh THCS và mục tiêu phát triển năng lực học sinh. Điều này bao gồm việc xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công nhiệm vụ rõ ràng, và kiểm tra, đánh giá thường xuyên. Theo luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021), nội dung quản lý cần bao gồm "Quản lý việc xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm; Quản lý việc tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm; Quản lý việc kiểm tra, đánh giá hoạt động trải nghiệm; Quản lý các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động trải nghiệm". Các trường cần chú trọng đến việc đa dạng hóa các hình thức tổ chức, từ sinh hoạt dưới cờ, hoạt động theo chủ đề, đến tham quan dã ngoại, hoạt động tình nguyện, nghiên cứu khoa học. Mỗi hình thức đều có vai trò riêng trong việc hình thành và phát triển các phẩm chất, năng lực khác nhau.

Một trong những bí quyết thành công là tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, từ việc lập kế hoạch điện tử, quản lý hồ sơ học sinh, đến việc sử dụng các nền tảng trực tuyến để chia sẻ tài liệu và kinh nghiệm. Điều này giúp tối ưu hóa nguồn lực, giảm tải gánh nặng hành chính cho giáo viên và cán bộ quản lý. Hơn nữa, việc xây dựng mạng lưới hợp tác giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng là cực kỳ quan trọng. Phối hợp với các tổ chức, doanh nghiệp địa phương để tạo cơ hội cho học sinh được trải nghiệm thực tế trong các môi trường đa dạng sẽ mang lại giá trị lớn. Cách quản lý hiệu quả hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành đòi hỏi sự linh hoạt, sáng tạo và cam kết bền vững từ toàn bộ đội ngũ nhà trường. Việc triển khai các giải pháp này một cách có hệ thống sẽ giúp các trường THCS tại Giáo dục Thạch Thành không chỉ đáp ứng mà còn vượt trội trong việc thực hiện CT GDPT 2018, góp phần đào tạo thế hệ học sinh phát triển toàn diện, sẵn sàng hội nhập và đóng góp cho xã hội.

3.1. Xây dựng kế hoạch và nội dung Hoạt động Trải nghiệm đáp ứng CT GDPT 2018

Việc xây dựng kế hoạch là bước khởi đầu quan trọng trong quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành. Kế hoạch phải đảm bảo tính khoa học, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng trường. Luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021) nhấn mạnh rằng mục tiêu của hoạt động trải nghiệm ở trường THCS bao gồm: "Thực hiện tốt các nội dung giáo dục quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018; Phát triển năng lực chung và năng lực đặc thù của học sinh; Hình thành và phát triển các phẩm chất tốt đẹp của người học". Nội dung hoạt động trải nghiệm THCS cần đa dạng, phong phú, bao gồm các hoạt động hướng vào bản thân, xã hội, tự nhiên và hướng nghiệp. Việc xây dựng kế hoạch cần có sự tham gia của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn và đặc biệt là Ban giám hiệu để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả. Kế hoạch cũng cần linh hoạt để có thể điều chỉnh theo tình hình thực tế và phản hồi từ học sinh.

3.2. Đa dạng hóa Phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm và đánh giá hoạt động trải nghiệm

Để hoạt động trải nghiệm THCS thực sự hấp dẫn và hiệu quả, cần đa dạng hóa các phương pháp tổ chức. Luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021) đề cập đến các phương thức như khám phá (tham quan, cắm trại), thể nghiệm, tương tác (diễn đàn, đóng kịch), và cống hiến (tình nguyện, lao động công ích). Các trường THCS tại Thạch Thành cần khuyến khích giáo viên sáng tạo trong việc lựa chọn và kết hợp các phương pháp này. Song song với đó, công tác đánh giá hoạt động trải nghiệm cần được đổi mới theo hướng khuyến khích, ghi nhận sự tiến bộ của học sinh, thay vì chỉ tập trung vào điểm số. Đánh giá cần toàn diện, bao gồm cả quá trình và kết quả, thông qua các công cụ như nhật ký trải nghiệm, sản phẩm dự án, và nhận xét của giáo viên, bạn bè. Điều này giúp học sinh nhận ra giá trị của hoạt động và động lực để tiếp tục tham gia, góp phần vào việc phát triển năng lực học sinh một cách bền vững.

IV. Hướng Dẫn Chi Tiết Vai Trò Cốt Lõi của Hiệu Trưởng trong Quản lý Hoạt động Trải nghiệm Thạch Thành

Trong công tác quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành, vai trò của người Hiệu trưởng là vô cùng quan trọng và mang tính quyết định. Hiệu trưởng không chỉ là người đứng đầu mà còn là kiến trúc sư, người truyền cảm hứng và động lực cho toàn bộ quá trình. Luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021) đã khẳng định "Vai trò của Hiệu trưởng đối với việc quản lý hoạt động trải nghiệm ở trường THCS đáp ứng Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là yếu tố then chốt, quyết định chất lượng và hiệu quả của các hoạt động". Một Hiệu trưởng có tầm nhìn sẽ chủ động xây dựng chiến lược, đưa ra các định hướng rõ ràng và phân công trách nhiệm hợp lý cho từng thành viên trong nhà trường. Điều này bao gồm việc tạo ra một môi trường khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới trong việc tổ chức hoạt động trải nghiệm THCS, cũng như tạo điều kiện cho giáo viên được bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn.

Hiệu trưởng quản lý hoạt động trải nghiệm cần đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên nòng cốt, những người trực tiếp triển khai các hoạt động. Việc tổ chức các buổi tập huấn về phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm, chia sẻ kinh nghiệm và cung cấp tài liệu hỗ trợ là cần thiết. Hơn nữa, Hiệu trưởng phải là người tiên phong trong việc thiết lập mối quan hệ hợp tác với cộng đồng, các tổ chức xã hội, phụ huynh để huy động nguồn lực và mở rộng không gian trải nghiệm cho học sinh. Sự hỗ trợ từ cộng đồng không chỉ giúp đa dạng hóa các hoạt động mà còn tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận với nhiều khía cạnh của cuộc sống thực tế. Quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành đòi hỏi Hiệu trưởng phải là người luôn cập nhật các xu hướng giáo dục mới, không ngừng học hỏi và đổi mới để đảm bảo rằng các hoạt động trải nghiệm luôn phù hợp với sự phát triển của xã hội và đáp ứng tốt nhất yêu cầu của CT GDPT 2018. Sự lãnh đạo đúng đắn của Hiệu trưởng sẽ định hình và nâng tầm chất lượng giáo dục tại Giáo dục Thạch Thành, mang lại những giá trị bền vững cho học sinh.

4.1. Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng quản lý hoạt động trải nghiệm

Theo quy định và thực tiễn quản lý giáo dục, Hiệu trưởng có nhiệm vụ và quyền hạn rộng lớn trong việc quản lý hoạt động trải nghiệm THCS. Các nhiệm vụ chính bao gồm: chỉ đạo xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm hằng năm, phê duyệt các chương trình cụ thể; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên về chuyên môn và kỹ năng tổ chức; huy động các nguồn lực tài chính, vật chất từ nhà trường và cộng đồng; kiểm tra, giám sát quá trình triển khai và đánh giá hoạt động trải nghiệm; đồng thời là người đại diện nhà trường trong việc ký kết hợp tác với các đối tác bên ngoài. Quyền hạn của Hiệu trưởng cũng cho phép điều chỉnh, cải tiến các hoạt động để phù hợp với tình hình thực tế, đảm bảo các hoạt động trải nghiệm không chỉ đạt được mục tiêu giáo dục mà còn tạo hứng thú cho học sinh, góp phần vào việc phát triển năng lực học sinh một cách hiệu quả nhất.

4.2. Nội dung quản lý hoạt động trải nghiệm và vai trò của Hiệu trưởng trong thực hiện

Luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021) đã khái quát nội dung quản lý hoạt động trải nghiệm bao gồm bốn mặt chính: quản lý việc xây dựng kế hoạch, quản lý việc tổ chức thực hiện, quản lý việc kiểm tra, đánh giá và quản lý các yếu tố ảnh hưởng. Hiệu trưởng đóng vai trò chủ đạo trong từng mặt. Đối với xây dựng kế hoạch, Hiệu trưởng là người định hướng, phê duyệt; trong tổ chức thực hiện, Hiệu trưởng là người chỉ đạo, điều phối, phân công nhiệm vụ; khi kiểm tra, đánh giá, Hiệu trưởng chịu trách nhiệm về tính khách quan, công bằng và hiệu quả của quá trình. Đặc biệt, Hiệu trưởng cần nhận diện và quản lý các yếu tố ảnh hưởng, từ cơ sở vật chất, đội ngũ đến kinh phí và sự phối hợp. Sự lãnh đạo quyết đoán, sáng tạo của Hiệu trưởng là chìa khóa để quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành đạt được thành công bền vững, nâng cao chất lượng giáo dục theo CT GDPT 2018.

V. Đánh Giá Toàn Diện Kết Quả Triển Khai Hoạt động Trải nghiệm THCS Thạch Thành và Các Yếu Tố Ảnh Hưởng

Để có cái nhìn khách quan về tình hình quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành, việc đánh giá toàn diện các kết quả đã đạt được và những yếu tố ảnh hưởng là cực kỳ cần thiết. Theo khảo sát trong luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021), các trường THCS trên địa bàn huyện đã có những chuyển biến tích cực trong nhận thức về hoạt động trải nghiệm THCS theo CT GDPT 2018. Học sinh đã có cơ hội tham gia vào các hoạt động đa dạng hơn, từ đó nâng cao kỹ năng sống, tinh thần hợp tác và trách nhiệm với cộng đồng. Các hình thức như sinh hoạt dưới cờ, hoạt động theo chủ đề, chủ điểm được duy trì thường xuyên, tạo nền tảng cho việc lồng ghép các nội dung giáo dục giá trị. Tuy nhiên, hiệu quả của các hoạt động còn phụ thuộc nhiều vào chất lượng quản lý và điều kiện thực tế của từng trường.

Kết quả khảo sát cũng chỉ ra rằng, việc phát triển năng lực học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm còn chưa đồng đều. Các hoạt động hướng nghiệp, nghiên cứu khoa học, hoặc các hoạt động cống hiến thực tế vẫn còn ít được tổ chức một cách sâu rộng, chủ yếu do thiếu kinh phí, cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên chuyên trách. Thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm huyện Thạch Thành cho thấy sự cần thiết phải có những giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm tại Thạch Thành một cách cụ thể và phù hợp. Các yếu tố ảnh hưởng như yếu tố khách quan (chính sách, kinh tế, xã hội, sự phối hợp) và yếu tố chủ quan (nhận thức của cán bộ quản lý, năng lực giáo viên, kinh phí) đã được phân tích chi tiết, cung cấp cơ sở cho việc đề xuất các biện pháp khắc phục. Việc đánh giá hoạt động trải nghiệm không chỉ dừng lại ở mức độ hoàn thành mà còn cần đi sâu vào hiệu quả giáo dục, mức độ hứng thú và sự tham gia của học sinh. Các kết quả này cung cấp thông tin quý giá cho các nhà quản lý để điều chỉnh và tối ưu hóa các chiến lược quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành trong tương lai, hướng tới một nền giáo dục toàn diện và bền vững. Điều này cũng giúp khẳng định tầm quan trọng của việc quản lý hoạt động trải nghiệm trong bối cảnh giáo dục Thạch Thành đang nỗ lực đổi mới.

5.1. Mức độ triển khai các hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm tại Thạch Thành

Theo số liệu từ luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021), các hình thức hoạt động trải nghiệm THCS phổ biến tại Thạch Thành bao gồm sinh hoạt dưới cờ đầu tuần và hoạt động theo chủ đề, chủ điểm, được thực hiện khá thường xuyên. Tuy nhiên, các hình thức đòi hỏi sự đầu tư hơn về thời gian và nguồn lực như hoạt động câu lạc bộ, diễn đàn, tham quan dã ngoại, hay hoạt động nghiên cứu khoa học lại ít được thực hiện với tần suất cao. Điều này cho thấy sự chưa đồng đều trong việc áp dụng các phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm. Các phương thức tổ chức như khám phá (tham quan, cắm trại), thể nghiệm, tương tác (diễn đàn, đóng kịch) và cống hiến (tình nguyện) đều đã được triển khai nhưng mức độ phổ biến và hiệu quả còn khác nhau giữa các trường. Việc nâng cao chất lượng đòi hỏi các trường phải đa dạng hóa hơn nữa các hình thức và phương pháp, đảm bảo học sinh được tiếp cận với nhiều loại hình trải nghiệm phong phú.

5.2. Các yếu tố khách quan và chủ quan ảnh hưởng đến thực trạng quản lý giáo dục tại Thạch Thành

Luận văn (Nguyễn Văn Cường, 2021) đã phân tích rõ các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động trải nghiệm THCS tại Thạch Thành. Yếu tố khách quan bao gồm chính sách của Bộ GD&ĐT, các chủ trương của tỉnh Thanh Hóa và huyện Thạch Thành; tình hình kinh tế - xã hội địa phương; sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Đặc biệt, nhận thức của phụ huynh về hoạt động trải nghiệm cũng là một yếu tố quan trọng. Về yếu tố chủ quan, luận văn chỉ ra: "Nhận thức và năng lực của cán bộ quản lý, giáo viên về hoạt động trải nghiệm; kinh phí dành cho hoạt động trải nghiệm; cơ sở vật chất, thiết bị dạy học phục vụ hoạt động trải nghiệm" là những vấn đề cần được cải thiện. Những yếu tố này trực tiếp tác động đến hiệu quả của thực trạng quản lý giáo dục nói chung và quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành nói riêng, đòi hỏi sự phối hợp và giải pháp đồng bộ để khắc phục.

VI. Tầm Nhìn Phát Triển Định Hướng Tương Lai cho Quản lý Hoạt động Trải nghiệm THCS Thạch Thành

Để đảm bảo quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành đạt hiệu quả cao nhất và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018, việc xây dựng định hướng phát triển rõ ràng là vô cùng cần thiết. Tầm nhìn này phải tập trung vào việc khắc phục những tồn tại, phát huy thế mạnh và khai thác tối đa tiềm năng của địa phương. Một trong những định hướng cốt lõi là tăng cường bồi dưỡng và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên, những người trực tiếp chịu trách nhiệm về hoạt động trải nghiệm THCS. Việc này bao gồm các khóa tập huấn chuyên sâu về phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm, kỹ năng quản lý dự án, và khả năng sáng tạo trong việc thiết kế các hoạt động phù hợp với từng đối tượng học sinh. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích, động viên kịp thời những cá nhân và tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác này.

Bên cạnh đó, việc hoàn thiện cơ chế chính sách và huy động nguồn lực là không thể thiếu. Các trường THCS tại Giáo dục Thạch Thành cần được hỗ trợ về kinh phí, cơ sở vật chất để có thể tổ chức các hoạt động trải nghiệm quy mô lớn và đa dạng hơn. Phát triển mối quan hệ đối tác với các tổ chức, doanh nghiệp, cơ quan ban ngành và đặc biệt là cộng đồng địa phương sẽ mở ra nhiều cơ hội cho học sinh được trải nghiệm thực tế, học hỏi từ cuộc sống. Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm tại Thạch Thành cần tích hợp công nghệ vào quản lý và tổ chức, giúp tối ưu hóa quy trình và nâng cao tính chuyên nghiệp. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống quản lý hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành bền vững, linh hoạt, luôn đổi mới để phát triển năng lực học sinh một cách toàn diện, giúp các em trở thành những công dân có ích, sẵn sàng đối mặt với những thách thức của tương lai. Việc kiên trì thực hiện các định hướng này sẽ góp phần nâng tầm chất lượng giáo dục của huyện Thạch Thành trong bối cảnh hội nhập và phát triển.

6.1. Xây dựng chiến lược dài hạn và cách quản lý hiệu quả hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành

Để đảm bảo sự phát triển bền vững, các trường THCS tại Thạch Thành cần xây dựng chiến lược dài hạn cho quản lý hoạt động trải nghiệm THCS. Chiến lược này phải bao gồm việc xác định rõ mục tiêu theo từng giai đoạn, phân công trách nhiệm cụ thể cho các phòng ban, tổ chuyên môn, và giáo viên. Cách quản lý hiệu quả hoạt động trải nghiệm THCS Thạch Thành cần tập trung vào việc tạo ra một quy trình khép kín từ lập kế hoạch, triển khai, kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh. Việc thường xuyên thu thập ý kiến phản hồi từ học sinh, giáo viên và phụ huynh là yếu tố quan trọng để liên tục cải tiến và nâng cao chất lượng. Đồng thời, cần chú trọng xây dựng hệ thống dữ liệu về hoạt động trải nghiệm để phục vụ công tác nghiên cứu, đánh giá và báo cáo, qua đó có thể đưa ra các quyết định quản lý kịp thời và chính xác, tối ưu hóa các nguồn lực sẵn có.

6.2. Nâng cao năng lực đội ngũ và tăng cường hợp tác cộng đồng cho giáo dục Thạch Thành

Năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên là yếu tố quyết định sự thành công của hoạt động trải nghiệm THCS. Do đó, việc đầu tư vào các chương trình bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, đặc biệt là kỹ năng tổ chức và đánh giá hoạt động trải nghiệm là cần thiết. Cần khuyến khích giáo viên tham gia các khóa học, hội thảo, và trao đổi kinh nghiệm với các trường bạn. Bên cạnh đó, việc tăng cường hợp tác với cộng đồng là một hướng đi chiến lược. Các trường cần chủ động kết nối với các di tích lịch sử, văn hóa, làng nghề truyền thống, các doanh nghiệp địa phương và các tổ chức xã hội để mở rộng không gian và nội dung trải nghiệm cho học sinh. Sự hợp tác này không chỉ giúp huy động nguồn lực mà còn tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận thực tế, hiểu rõ hơn về giáo dục Thạch Thành và phát triển tình yêu quê hương, đất nước, góp phần vào việc phát triển năng lực học sinh toàn diện.

Tóm tắt và mô tả trên trang này được tạo với sự hỗ trợ của AI. Nếu bạn thấy nội dung không chính xác hoặc có vấn đề, vui lòng Báo lỗi nội dung.

14/03/2026
Quản lí hoạt động trải nghiệm ở các trường trung học cơ sở huyện thạch thành tỉnh thanh hóa đáp ứng chƣơng trình giáo dục phổ thông 2018

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động trải nghiệm ở các trường trung học cơ sở đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm ở các trường THCS huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm ở các trường THCS huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÁP ỨNG CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 1.

Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Những nghiên cứu về hoạt động trải nghiệm Mô hình học tập trải nghiệm của Kurt Lewin (1890-1947) về nghiên cứu hành động và đào tạo trong phòng thí nghiệm: Theo Kurt Lewin, trong nghiên cứu hành động và đào tạo trong phòng thí nghiệm, học tập là một quá trình tích hợp, được bắt đầu với kinh nghiệm cụ thể, kinh nghiệm rời rạc; tiếp theo người học sẽ thu thập dữ liệu, quan sát và phản ánh về kinh nghiệm đó; các dữ liệu này sau đó được phân tích, khái quát để hình thành các khái niệm trừu tượng và khái quát; cuối cùng là thử nghiệm các ý nghĩa của khái niệm trong tình hình mới [23]. Mô hình học tập qua kinh nghiệm của John Dewey (1859-1952): J. Dewey là người đưa ra quan điểm “học qua làm, học bắt đầu từ làm”.

Theo ông, quá trình sống và quá trình giáo dục không phải là hai quá trình mà là một. Giáo dục tốt nhất phải là sự học tập trong cuộc sống. Trong quá trình sống, con người không ngừng thu lượm kinh nghiệm và cải tổ kinh nghiệm nên trẻ em phải học tập trong chính cuộc sống xã hội. Theo tư tưởng này, dạy học phải giao việc cho học sinh HS làm, chứ không phải giao vấn đề cho HS học.

Những tri thức đạt được thông qua làm mới là tri thức thật [22]. Mô hình học tập và phát triển nhận thức của Jean Piaget (1896-1980): Theo học thuyết của J. Piaget, trí tuệ trẻ em trải qua 4 giai đoạn phát triển: Giai đoạn cảm giác - vận động; Giai đoạn tiền thao tác cụ thể; Giai đoạn thao tác cụ thể; Giai đoạn thao tác hình thức. Theo ông, mỗi lứa tuổi có đặc trưng riêng về chất lượng trí tuệ và được coi là một giai đoạn phát triển.

Một giai đoạn trí tuệ có những đặc trưng sau: Các thành tựu trí tuệ giai đoạn này là sự kế tiếp giai đoạn trước; Là sự kết hợp thống nhất các cấu trúc đã có từ giai đoạn trước; Mỗi giai đoạn là một cấu trúc tổng thể các sơ đồ chứ không phải là sự xếp chồng các sơ đồ lên nhau; Mỗi giai đoạn đều gồm các cấu trúc đã có, đang có và các yếu tố chuẩn bị cho giai đoạn tiếp sau [21]. 6 Ở khu vực Châu Á, từ những năm 1973, học tập trải nghiệm đã được một số quốc gia như: Hồng Kông, Singapore, Đài Loan, Hàn Quốc, Trung Quốc.áp dụng thông qua việc dạy học qua hoạt động tham quan, dã ngoại. Tư tưởng này tiếp tục phát triển, thông qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo dành cho học sinh và có một bước tiến quan trọng hơn khi vào năm 2002, chương trình “Dạy học vì một tương lai bền vững” đã được UNESCO khởi xướng. UNESCO phát triển tài liệu khi đảm đương vai trò quản lí Chương trình quốc tế về Giáo dục, nâng cao nhận thức và Đào tạo vì sự bền vững của Ủy ban Liên Hiệp Quốc về Phát triển bền vững và Hội nghị thượng đỉnh Thế giới năm 2002 về Phát triển bền vững.

Tại Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Việt Nam, đồng thời là nhà giáo dục lớn của dân tộc. Người đã để lại cho chúng ta nhiều quan điểm giáo dục có giá trị, trong đó quan điểm: “Học phải đi đôi với hành, lý luận phải liên hệ với thực tế” [12] là cơ sở khoa học, phương pháp luận biện chứng, là quy luật của sự phát triển toàn diện nhân cách con người, phát triển nền giáo dục Việt Nam hiện đại, có ý nghĩa sâu sắc trong định hướng lý luận cũng như chỉ đạo thực tiễn giáo dục, đào tạo ở các nhà trường trong hệ thống giáo dục quốc dân hiện nay. Năm 1998 tác giả Đặng Vũ Hoạt đã đề cập cụ thể về Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS" Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (NGLL) là việc tổ chức giáo dục thông qua hoạt động thực tiễn của HS về khoa học kỹ thuật, lao động công ích, hoạt động xã hội, hoạt động nhân văn, văn hóa văn nghệ, thẩm mỹ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí… để giúp các em hình thành và phát triển nhân cách” [9]. Năm 2002 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức đưa hoạt động GDNGLL vào chương trình GDPT, hoạt động GDNGLL được xây dựng theo các chủ đề, chủ điểm để học sinh được tiếp cận theo các HĐNK của nhà trường, có vị trí quan trọng như một môn học(Chương trình hoạt động GDNNLL ở bậc THCS được ban hành kèm theo Quyết định số 03/2002/QĐ- BGD&ĐT ngày 24 tháng 1 năm 2002).

Chương trình này đã giúp các cơ sở giáo dục làm sáng tỏ vị trí, mục tiêu, nội dung và các hình thức tổ chức các hoạt động GDNGLL, giúp học sinh thấy được vai trò làm chủ thể hoạt động, sự phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường để tổ chức tốt hoạt 7 động GDNGLL cho học sinh [2]. Với tài liệu bồi dưỡng giáo viên “HĐGD NGLL tác giả Nguyễn Dục Quang đã đề cập đến vấn đề Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (NGLL) là việc tổ chức giáo dục thông qua hoạt động thực tiễn của HS về khoa học kỹ thuật, lao động công ích, hoạt động xã hội, hoạt động nhân văn, văn hóa văn nghệ, thẩm mỹ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí… để giúp các em hình thành và phát triển nhân cách [14]. Đinh Thị Kim Thoa, Nguyễn Hồng Kiên (2015), “Kỹ năng xây dựng và tổ chức các HĐTN sáng tạo trong trường trung học” [19]. Trong bài viết này các tác giả đã đề cập đến kỹ năng xây dựng, tổ chức các hoạt động trải nghiệm ở khía cạnh xác định mục tiêu, chương trình, hình thức, cách thức tổ chức các hoạt động trải nghiệm.

Ngoài ra, các tác giả còn xây dựng bộ tiêu chí dùng để đánh giá hoạt động trải nghiệm đối với học sinh. Kế thừa và phát triển quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục, đào tạo, Đảng và Nhà nước ta luôn coi giáo dục, đào tạo là quốc sách hàng đầu trong các văn kiện, nghị quyết của Đảng; đặc biệt, Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”, Đảng ta tiếp tục khẳng định: Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội… Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học.

Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội [1]. Luật Giáo dục Việt Nam 2019 (có hiệu lực từ 01/7/2020), Điều 29 đã ghi: “Giáo dục phổ thông nhằm phát triển toàn diện cho người học về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo; hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho người học tiếp tục học chương trình giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia lao động, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc" [16]. 8 Những quan điểm về HĐTN mặc dù đã được vận dụng nhiều trong các cơ sở giáo dục, song lí thuyết về HĐTN vẫn còn vô cùng mới mẻ. Chương trình GDPT tổng thể ra đời ban hành kèm theo thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ GD&ĐT, trong đó xuất thiện khái niệm mới “Hoạt động trải nghiệm”.

Chương trình GDPT 2018 xác định HĐTN (cấp tiểu học) và HĐTN, HN (cấp trung học cơ sở và cấp trung học phổ thông) là hoạt động giáo dục bắt buộc được thực hiện từ lớp 1 đến lớp 12 [5]. HĐTN giúp học sinh vận dụng những tri thức, kiến thức, kĩ năng, thái độ đã học từ nhà trường và những kinh nghiệm bản thân vào thực tiễn cuộc sống một cách sáng tạo. Những nghiên cứu về quản lý hoạt động trải nghiệm ở phổ thông Tác giả Lê Tiến Sĩ (2019), với nghiên cứu “Thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường THCS quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh”, Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt tháng 7/2019, tr 53-60 [17]. Từ thực tiễn kết quả nghiên cứu cho thấy, có nhiều quan điểm tích cực trong công tác quản lý hoạt động trải nghiệm theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường THCS quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế như: xây dựng kế hoạch tổ chức HĐTN chưa có chất lượng và chưa hiệu quả; việc phân công các tập thể, cá nhân tham gia HĐTN thực hiện chưa tốt. Công tác chỉ đạo thực hiện kế hoạch HĐTN chưa được quan tâm đúng mức. Trên cơ sở đó, tác giả cũng đã đề xuất được các biện pháp quản lý phù hợp. Với nhiều kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu và quản lý trong ngành giáo dục, tác giả Nguyễn Tiến Hùng đã nghiên cứu vấn đề “Quản lý học tập trải nghiệm”, đăng trên Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, Viện KHGD Việt Nam [10].

Qua nghiên cứu thực tiễn, tác giả cũng đã chỉ ra rằng, để giải quyết các vấn đề thực tiễn, người học cần phải gắn lý luận với thực tiễn, đặc biệt là sự đồng thuận và phối hợp của “Nhà trường - Gia đình - Xã hội” và phải trải nghiệm cụ thể để phản ánh những thông tin quan sát được, từ đó phân tích, cũng cố kiến thức và vận dụng vào thực tiễn cuộc sống.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ