Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của quan lý hoạt động thông tin đối ngoại trong môi trường truyền thông số. 15 Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động thông tin đối ngoại của Cục Thông tin đối ngoại. Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng quản lý hoạt động thông tin đối ngoại của Cục Thông tin đối ngoại trong môi trường truyền thông SỐ. 16 CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN CUA QUAN LÝ HOAT DONG THONG TIN DOI NGOAI TRONG MOI TRUONG TRUYEN THONG SO Trong những năm qua, đất nước ta ngày càng khang định được vai trò và vị thế không nhỏ trên trường quốc tế, đồng thời, đạt được những thành tựu to lớn về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, đời sống nhân dân không ngừng được nâng cao, các chế độ, chính sách về an sinh xã hội ngày càng được cải thiện và phát triển.
Trong những thành tựu đó, công tác thông tin đối ngoại (TTDN) đã đóng một vai trò quan trọng, gdp phần quảng bá hình ảnh, đất nước, con người Việt Nam, những giá trị nhân văn của dân tộc; củng cố, mở rộng quan hệ hợp tác với các nước, các tổ chức quốc tế, nâng cao vị thế, uy tín Việt Nam, bảo vệ chủ quyền biên giới và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Có thé nói rằng, trong những năm gan đây, cụm từ “Théng tin đối ngoại CBD) ngày càng được nhắc đến nhiều hơn và công tác này đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Đảng và Nhà nước. Trong chuyên đề này, tác giả đi sâu làm rõ những van đề chung về TTĐN như: khái niệm, tầm quan trọng, quan điểm chỉ dao của Dang và Nhà nước, nội dung cơ ban,. để có chúng ta được cái nhìn tong quát nhất về TTDN, tạo tiền đề, cơ sở lý luận và pháp lý cho dé tài.
Cơ sở lý luận về thông tin đối ngoại 1. Khái niệm “Thông tin đối ngoại” a. Khái niệm “thông tin” “Thong tin” là một khái niệm tưởng như rất quen thuộc trong cuộc sống, tuy nhiên, xung quanh vấn đề định nghĩa “thông tin” đã nảy sinh nhiều cuộc thảo luận, tranh cãi bởi cách tiếp cận vấn đề ở những góc độ, quan điểm khác nhau. Những khác biệt này thé hiện trong nhiều van dé: về thực thé thông tin, những dấu hiệu, hình thức biéu hiện, quan hệ của thông tin với các quy luật và phạm trù triết học, vai trò của thông tin trong quản lý, đời sống và trong sự phát triển xã hội.
Có rat nhiêu cách hiệu khác nhau, cụ thê: 17 Trong tiếng La-tinh, “thông tin”-Informatio- nghĩa là thông báo, giải thích, tóm tat. Thông tin là bat kỳ một chi tiết hoặc một thông báo mà ai đó quan tâm. Thông tin cũng có thể là những thông báo về đối tượng và những hiện tượng xảy ra xung quanh chúng ta, về những thông số, ban chat và tình trạng của chúng, những điều mà hệ thống thông tin (máy móc, con người) đã truyền tải lại trong quá trình công việc và cuộc sông. Thông tin có hai cấp độ: cấp độ thời sự (các tin tức, thông báo) và cấp độ bền vững tương đối (tri thức khoa học).
“Đại từ điển tiếng Việt định nghĩa, “thông tin”:1. Động từ: Truyén tin, đưa tin báo cho nhau biết (ví dụ, “thông tin bằng điện thoại; Có gì thông tin cho nhau biết với ”). Danh từ: Tin tức được truyén di cho biét (vi du “theo thong tin moi nhận được ”); Tin tức về các sự kiện diễn ra trong thé gidi xung quanh (vi du “bai viết có nhiêu thông tin mới. Khắc phục tình trạng thiếu thông tin”).
“Thông tin” được coi là đặc tính của mọi sự phản ánh thé giới từ giới vô cơ đến giới hữu cơ, từ đơn giản đến phức tạp. Do là đặc tính phản ánh của một dang vật chất có tô chức cao là bộ óc loai người. Thông tin là sản phẩm ý thức của con người phản ánh thực tại khách quan, mang tính chất chọn lọc được diễn đạt trong thông báo và được sử dụng trong đời sống xã hội. Thông tin còn là công cụ điều hành, quản lý, chỉ đạo của mỗi quốc gia, là phương tiện hữu hiệu để mở rộng giao lưu hiểu biết giữa các nước, dân tộc, là nguồn cung cấp tri thức mọi mặt cho công chúng và là nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội.
Từ các khái niệm khác nhau về thông tin nêu trên, có thé rút ra và thống nhất sử dụng khái niệm mang tính phổ biến và phù hợp nhất đối với công tác thông tin đối ngoại, đó là: Thông tin là tin tức, thông báo, tri thức về một sự vật hay một hiện tượng được chứa đựng trong các hình thức nhất định, được tiếp nhận, lựa chọn và sử dụng qua các phương thức thích họp. Khái niệm “Thông tin đối ngoại” Khái niệm “đối ngoại” mang nội dung tích cực, có quan hệ tác động qua lại và hướng tới sự tốt đẹp. Trong lĩnh vực chính trị, đối ngoại được hiểu là “Đối với nước ngoài, bên ngoài, nói về đường lối, chính sách, sự giao thiệp cua nhà nước, của một tổ chức, phân biệt với đối nội”. Như vậy, khái niệm “Thông tin đối ngoại” không chỉ là sự truyền tin đối ngoại, mà còn là hoạt động mang tính tổng hợp, có tính tác động hai chiều, phạm vi hoạt động TTĐN theo nghĩa rộng, bao gồm những hoạt động tuyên truyền, nghiên cứu lý luận, phân tích, bình luận những sự kiện quốc té, những vấn đề nhạy cảm trong quan hệ quốc tế.
đảm bảo tính khoa học và tính thuyết phục của thông tin. Theo Kết luận số 16 của Bộ Chính trị (khóa XI) về “Chiến lược phát triển TTĐN giai đoạn 2011-2020”, TTDN được hiểu là: Một bộ phận quan trọng trong công tác tư tưởng và đối ngoại Dang, Nhà nước và nhân dân ta nhằm làm cho thé giới hiểu rõ đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, những thành tựu trong công cuộc đôi mới của Việt Nam, đất nước, con người, lịch sử, văn hóa, những giá tri vật chat và tinh thần của dân tộc Việt Nam; đấu tranh chống lại những luận điệu xuyên tạc, chống phá Việt Nam; làm cho nhân dân ta hiểu rõ về thế g101; đồng thời tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ, hợp tác, giúp đỡ của ban bè quốc tế, sự đồng thuận và đóng góp của đồng bào ta ở nước ngoài đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tô quôc. Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về TTDN nhưng điểm chung của khái niệm TTĐN là việc đưa thông tin có chủ đích ra ngoài lãnh thổ nhằm phục vụ cho một số lợi ích của quốc gia. Nội hàm khái niệm TTDN gồm: Thứ nhất, TTĐN là hoạt động thông tin nhằm vào nhiều đối tượng, chủ yếu là ở bên ngoài, nhằm tạo sự hiểu biết về Việt Nam, xây dựng hình ảnh Việt Nam 19 trong mắt người nước ngoài theo cách chúng ta mong muốn.
Hoạt động này bao trùm nhiều lĩnh vực, do nhiều chủ thê thực hiện với nhiều hình thức đa dạng. Thứ hai, TTĐN tập trung định hướng vào đối tượng nước ngoài (gồm cả người Việt Nam ở nước ngoài va người nước ngoài ở Việt Nam); trong thời đại bùng nô thông tin như hiện nay, ranh giới giữa thông tin đối nội va TTDN khó phân định rõ rang; TTDN không chi đơn thuần dựa trên tiêu chí hình thức phát tin hoặc đối tượng độc giả; TTDN được coi là đúng và trúng nếu nó chuyền đi được thông điệp mà Đảng và Nhà nước Việt Nam muốn chuyền tải. Thu ba, công tác TTDN là việc đưa thông tin trung thực về Việt Nam ra thế giới một cách có chủ ý, đáp ứng yêu cầu thông tin của đối tượng đồng thời xây dựng hình ảnh đất nước, tạo dư luận tích cực, tranh thủ huy động nguồn lực vật chất và tinh thần đóng góp vào sức mạnh tổng hợp của dân tộc; tạo sức mạnh mềm cho Việt Nam hội nhập quốc tế thành công. Thứ tư, TTĐN là tong thé những phương thức, hình thức, nội dung, những công cụ cần thiết do nhiều chủ thể thực hiện để quảng bá một cách sinh động hình ảnh đất nước, con người Việt Nam hòa bình, ồn định, phát triển và mến khách nhằm tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của cộng đồng thế giới đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tô quôc.
Thu năm, TTDN là một bộ phận rất quan trọng của công tác đối ngoại, công tác tư tưởng của Đảng và Nhà nước ta nhằm làm cho các nước, người nước ngoài (bao gồm cả người nước ngoài đang sinh sống, công tác tại Việt Nam), người Việt Nam đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài hiểu đúng về đất nước, con người Việt Nam, đường lối, chủ trương chính sách và thành tựu đổi mới của ta, trên cơ sở đó, tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân thế giới, sự đóng góp của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tô quôc. Thứ sáu, TTĐN ngày nay là tổng thể các hoạt động nhằm quảng bá hình ảnh đât nước, con người và sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tô quôc của nước ta 20 nhằm tranh thủ sự hiểu biết và sự hợp tác của thé giới, đồng thời định hướng cho các tang lớp nhân dân trong nước hiểu đúng những diễn biến trên thế giới, nhất là những vân dé có liên quan, thu hút sự quan tâm chú ý cua dư luận trong nước. Theo Điều 6, Nghị định số 72/2015/NĐ-CP, ngày 07 tháng 09 năm 2015: “Thông tin đối ngoại bao gồm thông tin chính thức về Việt Nam, thông tin quảng bá hình ảnh Việt Nam và thông tin tình hình thế giới vào Việt Nam”. Như vậy, khi trở thành một bộ phận quan trọng trên lĩnh vực tư tưởng - chính trị của các nước, công tác TTĐN ngày càng được cải tiễn, bố sung những nội dung mới va phát triển mạnh mẽ, phục vụ đắc lực cho việc thực hiện chính sách đối ngoại của mỗi nước.
Công tác TTDN không chỉ dừng lại trong việc truyền và nhận tin tức một cách thụ động, mà còn bao hàm cả việc phân tích, đánh giá, phát biểu quan điểm và định hướng xử lý về các thông tin liên quan đến các sự kiện trong nước và quốc tế nhằm đạt tới những mục đích cụ thể của đường lối đôi nội và đôi ngoại. Tam quan trọng của thông tin đối ngoại Trai qua các cuộc cách mang của Việt Nam, TTDN luôn có vi trí quan trọng trong việc phát huy sức mạnh tông hợp của cuộc đấu tranh chính nghĩa, tối đa hóa nội lực, tranh thủ sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế dé giành thắng lợi.