Chương 1: Tổng quan nghiên cứu các công trình có liên quan và một số vấn đề lý luận, thực tiễn về quản lý hoạt động kinh doanh điện tại các Công ty Điện lực. Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng hoạt động quản lý kinh doanh điện năng tại Công ty Điện lực Hà Nam. Chương 4: Quan điểm định hƣớng và giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện hoạt động quản lý kinh doanh điện năng tại Công ty Điện lực Hà Nam đến năm 2020.
4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CÁC CÔNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH ĐIỆN TẠI CÁC CÔNG TY ĐIỆN LỰC 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đề tài 1. Công trình nghiên cứu Quản lý hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp là đề tài quen thuộc, nhận đƣợc nhiều sự quan tâm từ phía các học giả nghiên cứu trong và ngoài nƣớc. Ở trong nƣớc, các đề tài nghiên cứu về quản lý hoạt động kinh doanh bao gồm các sách, giáo trình, các báo cáo khoa học trên các tạp chí, trong các hội thảo, và các công trình nghiên cứu là các luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ….
Trong phạm vi của đề tài, tác giả xin trích dẫn một số công trình nghiên cứu tiêu biểu sau đây về đề tài quản lý hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp. - Giáo trình “Quản trị kinh doanh” xuất bản tháng 8 năm 2000, là công trình tập thể do các giảng viên của bộ môn Quản trị kinh doanh – Học viện Tài chính biên soạn, Ths. Đỗ Công Nông, chủ biên Giáo trình này đã đƣợc chỉnh sửa, bổ sung và tái bản lần thứ nhất (năm 2004) và lần thứ hai (năm 2007). Giáo trình này đã đề cập đến các vấn đề cơ sở lý luận và có các ví dụ minh họa liên quan đến công tác quản trị kinh doanh trong các doanh nghiệp, trong đó có nhấn mạnh đến vai trò, tầm quan trọng cũng nhƣ các nội dung của công tác quản lý hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp.
Đỗ Công Nông, chủ biên, 2000) - LA TS Kinh tế “Tổ chức và quản lý hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp điện tử tin học Việt Nam” của tác giả Đào Thị Anh Thƣ từ Đại học Kinh tế Quốc dân, bảo vệ năm 2003. Đề tài đã nghiên cứu cơ sở lý luận, nội dung, sự cần thiết của tổ chức và quản lý hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp điện tử tin học Việt Nam, sau đó tiến hành phân tích thực trạng tổ chức và quản lý hoạt động kinh doanh, và cuối cùng là đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức, quản lý đẩy mạnh hoạt động 5 kinh doanh của các doanh nghiệp điện tử tin học Việt Nam. Cả hai đề tài đều nghiên cứu về công tác quản lý hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp, tuy nhiên, đề tài của tác giả Đào Thị Anh Thƣ nghiên cứu trong các doanh nghiệp điện tử tin học Việt Nam, còn đề tài của tác giả luận văn này nghiên cứu cụ thể tại một doanh nghiệp cụ thể là Công ty Điện lực Hà Nam. - LATS Kinh tế của tác giả Trần Ngọc Lân “Quản lý hoạt động kinh doanh của ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế” bảo vệ ngày 28/12/2009 từ Học viện Ngân hàng.
Luận án đã phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, từ đó đƣa ra những giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động kinh doanh trong tƣơng lai trƣớc mắt là đến năm 2010 và tầm nhìn 2020. Nguyễn Ngọc Huyền (chủ biên) với giáo trình “Quản trị kinh doanh”, NXB Đại học Kinh tế quốc dân, năm 2013. Đây là giáo trình tìm hiểu và hệ thống hóa lại các vấn đề cơ sở lý luận liên quan đến công tác quản trị kinh doanh trong doanh nghiệp, trong đó, PGS. Nguyễn Ngọc Huyền cũng đã nhấn mạnh vai trò cũng nhƣ một số nội dung cơ bản của công tác quản lý hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp.
Nguyễn Ngọc Huyền, 2013) So sánh với đề tài tác giả đang nghiên cứu, cả hai đề tài này đều nghiên cứu về quản lý hoạt động kinh doanh, tuy nhiên, đề tài của tác giả Trần Ngọc Lân nghiên cứu hoạt động quản lý trong một ngân hàng, cũng là một loại hình doanh nghiệp, đồng thời, thời điểm nghiên cứu cũng khá gần đây nên giá trị luận án vẫn còn nhiều ý nghĩa, có thể sử dụng để tham khảo cho luận văn này. Đánh giá chung Nhìn chung, có thể thấy, đề tài về quản lý hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp là đề tài khá quen thuộc và nhận đƣợc nhiều quan tâm từ phía các học giả nghiên cứu trên toàn thế giới và trong nƣớc. Số lƣợng các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài này là phong phú, bao gồm sách chuyên khảo, giáo trình, các báo cáo khoa học, các luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ… Tuy nhiên, xét trong phạm 6 vi Công ty Điện lực Hà Nam và thời điểm nghiên cứu những năm gần đây, chƣa có một công trình nghiên cứu nào đầy đủ về quản lý hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp này. Đồng thời, số lƣợng các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp điện cũng còn hạn chế.
Lựa chọn đề tài này làm đề tài nghiên cứu sẽ không gặp phải tình trạng trùng lặp về đề tài, đồng thời đem lại ý nghĩa thực tiễn đối với Công ty Điện lực Hà Nam trong quản lý hoạt động kinh doanh điện năng trong thời gian tới. Một số vấn đề chung về quản lý hoạt động kinh doanh điện năng 1. Điện năng và hoạt động kinh doanh điện năng 1. Điện năng Điện là một dạng năng lƣợng rất thuận tiện cho truyền tải đi xa, và đã đƣợc áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
(Wald, Matthew, 1990, truy cập ngày 16/5/2015) Việc phát minh ra bóng đèn sợi đốt trong thập niên 1870 dẫn tới kỹ thuật chiếu sáng trở thành một trong những ứng dụng đầu tiên của năng lƣợng điện. Mặc dù dòng điện cũng mang lại những nguy hiểm, nhƣng các thiết bị điện thay thế cho các lò sƣởi hay thiết bị thắp sáng bằng khí gas cũng đã giảm thiểu rất nhiều những nguy hiểm của các thiết bị cũ trong nhà ở và nhà máy. (d'Alroy Jones, Peter, trang 211) Các Công ty cung cấp điện đã đƣợc thành lập ở các thành phố lớn dẫn đến sự tạo ra thị trƣờng cung cấp điện chiếu sáng trong đầu thế kỷ 20. Về cơ bản, có thể hiểu, điện năng là năng lƣợng cung cấp bởi dòng điện.
“điện năng” là khái niệm đƣợc cấu thành bởi hai từ “điện” trong “dòng điện”, và “năng” trong “năng lƣợng. Trong đó, điện hay dòng điện là tập hợp các hiện tƣợng vật lý đi kèm với sự có mặt và dịch chuyển của dòng điện tích. Theo đó, điện năng là khái niệm dùng để chỉ năng lƣợng cung cấp bởi dòng điện. Cụ thể, nó là công cơ học thực hiện bởi điện trƣờng lên các điện tích di chuyển trong nó.
Năng lƣợng sinh ra bởi dòng điện trong một đơn vị đo thời gian là công suất điện. Điện năng đƣợc sản xuất ra theo nhiều cách khác nhau, phần lớn đƣợc sản xuất bởi các máy phát điện tại các nhà máy điện, chúng có chung nguyên tắt hoạt động là 7 các nguyên lý động điện (định luật cảm ứng điện của Michael Faraday), các hình thức khác nhƣ trong pin, ắc quy, tế bào nhiên liệu hay từ năng lƣợng mặt trời,. Các thiết bị dùng điện năng đã đi sâu vào cuộc sống trong xã hội loài ngƣời hiện đại và điện năng là một mặt hàng thiết yếu. Điện năng thƣờng đƣợc phân phối đến các hộ gia đình và các cơ sở sản xuất, cơ quan dƣới đơn vị đo kilowatt giờ, với giá bán có thể thay đổi theo địa điểm, thời điểm trong ngày và lƣợng tiêu thụ.
Hoạt động kinh doanh điện năng * Hoạt động kinh doanh “Hoạt động kinh doanh” là một khái niệm quen thuộc, xuất hiện trong đời sống của ngƣời dân cũng nhƣ trong các hoạt động của các doanh nghiệp, tổ chức khác nhau. Khi nhắc đến các doanh nghiệp, ngƣời ta nhắc ngay đến “hoạt động kinh doanh” nhƣ một đặc trƣng của các doanh nghiệp. Vậy, “hoạt động kinh doanh” đƣợc hiểu nhƣ thế nào? Theo nhiều tài liệu, báo cáo, công trình nghiên cứu về hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp, các chuyên gia nhìn nhận “hoạt động kinh doanh” có nghĩa tƣơng đồng với khái niệm “hoạt động thƣơng mại”. Hiểu về hoạt động thƣơng mại cũng đồng nghĩa với việc hiểu về khái niệm “hoạt động kinh doanh”.
Cụ thể: Theo Điều 4, Luật Doanh nghiệp số 60/2005/QH11 ban hành ngày 29 tháng 11 năm 2005, khái niệm “kinh doanh” hay “hoạt động kinh doanh” đƣợc hiểu là: “Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi”. (Luật Doanh nghiệp số 60/2005/QH11 ban hành ngày 29 tháng 11 năm 2005, Điều 4) Theo Điều 3, Luật Thƣơng mại số 36/2005/QH11 ban hành ngày 14 tháng 6 năm 2005, hoạt động kinh doanh hay hoạt động thƣơng mại đƣợc hiểu nhƣ sau: “Hoạt động thương mại là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác”. (Luật Thƣơng mại số 36/2005/QH11 ban hành ngày 14 tháng 6 năm 2005, Điều 3) 8 Hoạt động thƣơng mại đƣợc định nghĩa theo Luật thƣơng mại chỉ tập trung vào các hoạt động kinh doanh trong hai khâu lƣu thông và dịch vụ, không bao hàm khâu đầu tƣ cho sản xuất. Tuy nhiên, trong thực tế, hoạt động thƣơng mại bao hàm luôn cả nội dung này.
Nhƣ vậy, dù hiểu theo khái niệm hoạt động thƣơng mại hay hoạt động kinh doanh thì cả hai khái niệm này đều có những đặc điểm chung nhƣ sau: - Hoạt động thƣơng mại hay hoạt động kinh doanh đều hƣớng đến mục tiêu sinh lợi, mục tiêu lợi nhuận trong các tổ chức, các doanh nghiệp. - Cả hoạt động thƣơng mại hay hoạt động kinh doanh đều bao hàm các khía cạnh từ đầu tƣ, sản xuất sản phẩm đến lƣu thông, cung ứng dịch vụ, sản phẩm cho thị trƣờng.