phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo, Phụ lục. Nội dung luận văn đƣợc cấu trúc trong 3 chƣơng. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong trƣờng THCS Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trƣờng THCS Hải Toàn huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trƣờng THCS Hải Toàn huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định.
5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP TRONG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Trên thế giới Hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động ngoại khoá là một phần quan trọng trong chƣơng trình giáo dục ở hầu hết tất cả các nƣớc trên thế giới. Hoạt động này đƣợc chú trọng nghiên cứu và thực hiện nhƣ là một công cụ hữu ích để giúp học sinh học tập có kết quả hơn và phát triển toàn diện hơn nhân cách của các em. Tại Anh, gần 7 triệu học sinh hàng năm đƣợc tham gia hoạt động ngoài giờ lên lớp và vào các hoạt động ngoại khoá, có nghĩa là hàng tuần có hàng nghìn em đƣợc đi tham quan hay tham gia vào các câu lạc bộ học tập.
Theo các nhà giáo dục Anh, các hoạt động này giúp học sinh gắn kiến thức với cuộc sống. Chính phủ Anh cho rằng, cần xem các hoạt động này là một phần quan trọng của công tác giáo dục thế hệ trẻ. Để nâng cao chất lƣợng và tăng cƣờng số lƣợng các hoạt động này, chính phủ Anh đã đƣa ra các qui định về trách nhiệm của giáo viên và nhà trƣờng, tăng cƣờng các nguồn lực và các điều kiện cho việc tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp và các hoạt động ngoại khoá khác [25. Công trình nghiên cứu gần đây của các nhà giáo dục Mĩ cho thấy tác dụng to lớn của các hoạt động ngoài giờ lên lớp nói chung và ngoại khoá nói riêng sau đây đối với đời sống của học sinh: có 49% học sinh không tham gia vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp sử dụng ma tuý, 37% trong độ tuổi từ 13- 19 phải làm bố mẹ sớm hơn những em khác có tham gia từ 1đến 4 giờ vào các hoạt động ngoại khoá.
8/10 em có tham gia các hoạt động ngoại khoá đạt đƣợc kết quả học tập cao. Những học sinh thƣờng xuyên tham gia vào các 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chƣơng trình hoạt động ngoài giờ lên lớp có chất lƣợng thƣờng đạt đƣợc thành tích học tập cao hơn, có hành vi đạo đức tốt hơn trong nhà trƣờng, có mối quan hệ và xúc cảm tốt hơn, phát triển tốt hơn và không có các hiện tƣợng sử dụng ma tuý, bạo lực. Các nhà giáo dục Nhật Bản nhấn mạnh tầm quan trọng của các hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động ngoại khoá. Học sinh Nhật Bản dành khá nhiều thời gian cho các hoạt động này vì hầu hết các trƣờng học ở Nhật Bản là các trƣờng bán trú.
Tuy nhiên, các hoạt động ngoài giờ lên lớp này tập trung chủ yếu vào việc giáo dục đạo đức và giáo dục truyền thống cho học sinh nhƣ dạy các nghi thức giao tiếp theo tập tục của ngƣời Nhật, dạy cách pha trà, nấu nƣớng, các nghề truyền thống của Nhật Bản. Hoạt động ngoài giờ lên lớp chủ yếu tổ chức qua các cuộc thi, các trò chơi ở trƣờng và trên ti vi. Chƣơng trình cải cách giáo dục của Nhật Bản giảm bớt thời lƣợng các giờ lên lớp để tăng cƣờng nhiều hơn các hoạt động ngoài giờ lên lớp cho học sinh [27,tr 25].Cô men xki, ông tổ của nền sƣ phạm cận đại trong thời gian làm cố vấn giáo dục tại Hunggari đã rất coi trọng HĐNGLL. Ông cho học sinh tham gia biểu diễn sân khấu để giúp các em ghi nhớ sâu sắc những nội dung cần thiết.
Ông thấy rằng những chàng trai thƣờng ngày so ro, rụt rè nay ra trƣớc công chúng với vẻ tự tin, xử sự điềm tĩnh. Những con ngƣời mới mấy tuần lễ trƣớc còn đọc câu ngắc ngứ, bây giờ đã có thể nói một đoạn độc thoại dài mà không phạm lỗi hoặc giải thích những khái niệm một cách hùng hồn đầy tính thuyết phục. Cô men xki ở thời đó đã áp dụng phƣơng pháp dạy học mới, đặc biệt là việc mở rộng các hình thức học tập ngoài lớp, nhằm khơi dậy và phát huy những khả năng tiềm ẩn, nhằm rèn luyện cá tính cho học sinh, đã chứng minh cho quan điểm giáo dục mới đầy tính thuyết phục [24,tr. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Nhƣ vậy, các công trình nghiên cứu này đã làm nổi bật tầm quan trọng của các hoạt động ngoài giờ lên lớp và chỉ ra một số biện pháp cần thiết cho ngƣời cán bộ quản lý (CBQL) các nhà trƣờng phải làm gì để tổ chức và quản lí tốt các hoạt động này nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục.
Trong nước Từ những năm 60, khi xây dựng chƣơng trình giáo dục, Bộ Giáo dục đã xác định rõ trong cuốn Giải thích chƣơng trình quốc văn 1961 – 1962: “ Muốn thực hiện giáo dục và giáo dƣỡng trong các môn học đạt kết quả đầy đủ thì ở nhà trƣờng cần tổ chức HĐGDNGLL. Hoàn cảnh kháng chiến trƣớc đây chƣa cho phép chúng ta thực hiện đầy đủ công tác này cho nên trong chƣơng trình cũng chƣa ghi phần HĐNGLL. Từ lúc hoà bình đƣợc lập lại, vấn đề này đƣợc nêu ra và đƣợc các địa phƣơng thực hiện lẻ tẻ. Trong chƣơng trình mới HĐNGLL hay chƣơng trình ngoại khóa trở thành một phần quan trọng, khăng khít với nội khoá.
Công tác ngoại khoá không hề mâu thuẫn gì với nội dung giáo dục, giáo dƣỡng của nhà trƣờng XHCN mà trái lại bổ sung và nâng cao chất lƣợng của nội khoá lên một bƣớc”. Tác giả Phạm Lăng với bài viết "Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường PTTH Chu Văn An Hà Nội" trên Tạp chí nghiên cứu giáo dục số 12, đã xác định nhiều hình thức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và nhấn mạnh: Nếu tổ chức hoạt động này một cách khoa học sẽ không làm giảm đi chất lƣợng các môn học [16,tr 27]. Tác giả Đinh Xuân Huy với công trình nghiên cứu: Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của ngƣời hiệu trƣởng trong trƣờng phổ thông Dân Tộc Nội Trú – Tỉnh Lai Châu, đã khẳng định vai trò quan trọng của tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đối với việc nâng cao chất lƣợng giáo dục của trƣờng phổ thông Dân Tộc Nội Trú, xây dựng các biện pháp quản lý hoạt động này của ngƣời hiệu trƣởng, trong đó có HĐNGLL [14,tr 18]. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Các tác giả Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt trong cuốn giáo dục học cũng nhấn mạnh vai trò và tác dụng của hình thức HĐNGLL, coi đây là một trong những hình thức dạy học có khả năng tạo hứng thú cho học sinh, giúp các em mở rộng, nâng cao, khắc sâu kiến thức đƣợc tốt hơn [11,tr 39-40].
Nhìn chung các tác giả trên thế giới và trong nƣớc đều đề cao vai trò và tác dụng của HĐGDNGLL trong quá trình giáo dục học sinh, xem HĐNGLL là một trong những hình thức tổ chức dạy học quan trọng, không thể thiếu trong quá trình dạy học và giáo dục học sinh. Tuy nhiên bên cạnh việc khẳng định tính cần thiết của việc tổ chức HĐNGLL, những công trình nghiên cứu này chƣa chỉ ra một cách cụ thể việc cần tổ chức và quản lý HĐGDNGLL? Làm thế nào để HĐGDNGLL trong nhà trƣờng trung học cơ sở thực sự là một họat động thƣờng xuyên có kết quả tốt? Các công trình nghiên cứu chƣa chỉ ra cách thức cho nhà quản lý khi tổ chức hƣớng dẫn thực hiện các tổ nhóm chuyên môn đƣa HĐGDNGLL vào trong kế hoạch năm học … Điều này khiến cho không ít trƣờng trung học cơ sở vẫn cảm thấy HĐGDNGLL còn là việc làm có tính hình thức, bắt buộc… Chính vì vậy, trong điều kiện thực tế, tôi thấy cần có sự nghiên cứu cơ bản về thực trạng quản lý HĐGDNGLL ở trƣờng THCS Hải Toàn huyện Hải Hậu. Từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL của ngƣời HT nhà trƣờng, đáp ứng yêu cầu đổi mới chƣơng trình giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1.
Quản lý Từ khi con ngƣời sống thành xã hội có sự phân công hợp tác trong lao động thì bắt đầu xuất hiện sự quản lý. Tính chất của việc quản lý thay đổi và phát triển theo sự phát triển của xã hội loài ngƣời, nhằm đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của xã hội. Vì thế có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Theo quan niệm truyền thống, quản lý là quá trình tác động có ý thức của chủ thể vào một bộ máy (đối tƣợng quản lý) bằng cách vạch ra mục tiêu cho bộ máy, tìm kiếm các biện pháp tác động để bộ máy đạt tới mục tiêu đã xác định.
Theo quan niệm hiện nay, quản lý là những hoạt động có phối hợp nhằm định hƣớng và kiểm soát quá trình tiến tới mục tiêu.Marx: "Quản lý là lao động điều khiển lao động". Marx đã viết: "Bất cứ lao động hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô lớn đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân.Một nhạc sĩ độc tấu thì điều khiển lấy mình, nhƣng một dàn nhạc thì phải có nhạc trƣởng" [4, tr 350]. Nhà triết học V. Afnatsev cho rằng, quản lý xã hội một cách khoa học là nhận thức, phát hiện các quy luật, các khuynh hƣớng vận động của xã hội và hƣớng sự vận động của xã hội cho phù hợp với các khuynh hƣớng đó; là phát hiện và giải quyết kịp thời các mâu thuẫn của sự phát triển; là duy trì sự thống nhất giữa chức năng và cơ cấu của hệ thống; là tiến hành một đƣờng lối đúng đắn dựa trên cơ sở tính toán nghiêm túc những khả năng khách quan, mối tƣơng quan giữa các lực lƣợng xã hội.
Frederick Winslow Taylor (1856 - 1915) là nhà thực hành quản lý khoa học về lao động đã đƣa ra định nghĩa: "Quản lý là biết đƣợc chính xác điều bạn muốn ngƣời khác làm và sau đó hiểu đƣợc rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất" [6, tr 327].