Luận văn thạc sĩ vnu ued quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng hợp tác cho học sinh trường trung học cơ sở huyện duy tiên tỉnh hà nam

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng hợp tác cho học sinh trung học cơ sở huyện Duy Tiên, Hà Nam.

• Tác giả: Kiều Ngọc Kiên
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Dương Thị Hoàng Yến
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Kĩ Năng Hợp Tác Cho Học Sinh Trường Trung Học Cơ Sở Huyện Duy Tiên, Tỉnh Hà Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG HỢP TÁC CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh trung học cơ sở theo Chương trình giáo dục phổ thông ban hành năm 2018
• 1.2. Khái niệm kĩ năng hợp tác của học sinh trung học cơ sở
• 1.3. Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh trung học cơ sở
• 1.4. Chương trình giáo dục phổ thông ban hành năm 2018 và yêu cầu về giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh THCS
• 1.5. Các thành tố của kĩ năng hợp tác của học sinh trung học cơ sở
• 1.6. Giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh
• 1.7. Ý nghĩa của tổ chức giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh THCS
• 1.8. Các thành tố của hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh THCS
• 1.9. Quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh trung học cơ sở
• 1.10. Khái niệm quản lý giáo dục kĩ năng hợp tác
• 1.11. Nhà trường trung học cơ sở và vấn đề quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác
• 1.12. Nội dung quản lý giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh trường trung học cơ sở
• 1.13. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác ở trường trung học cơ sở
• 1.14. Các yếu tố thuộc về cán bộ quản lý nhà trường
• 1.15. Các yếu tố thuộc về đối tượng quản lý
• 1.16. Các yếu tố thuộc về môi trường, điều kiện quản lý
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG HỢP TÁC CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN DUY TIÊN, TỈNH HÀ NAM
• 2.1. Khái quát về tình hình kinh tế xã hội, giáo dục trung học cơ sở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam
• 2.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 2.3. Khái quát về giáo dục cấp trung học cơ sở huyện Duy Tiên
• 2.4. Mục đích khảo sát
• 2.5. Quy mô khảo sát
• 2.6. Nội dung khảo sát
• 2.7. Phương pháp và kĩ thuật tiến hành khảo sát
• 2.8. Thực trạng hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh trung học cơ sở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam
• 2.9. Thực trạng kĩ năng hợp tác của học sinh trung học cơ sở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam
• 2.10. Thực trạng giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh trung học cơ sở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam
• 2.11. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh ở trường trung học cơ sở huyện Duy Tiên
• 2.12. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh
• 2.13. Thực trạng lập kế hoạch giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh
• 2.14. Thực trạng tổ chức bộ máy nhân sự và quy định về hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh
• 2.15. Thực trạng chỉ đạo triển khai hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh
• 2.16. Thực trạng kiểm tra, giám sát, đánh giá hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh
• 2.17. Thực trạng phối hợp các lực lượng trong quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh
• 2.18. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam
• 2.19. Đánh giá chung về thực trạng giáo dục kĩ năng hợp tác và quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác ở trường trung học cơ sở huyện Duy Tiên
• 2.20. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG HỢP TÁC CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN DUY TIÊN, TỈNH HÀ NAM
• 3.1. Định hướng phát triển giáo dục trung học cơ sở tỉnh Hà Nam áp dụng yêu cầu mới giáo dục
• 3.2. Những nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý
• 3.3. Đề xuất biện pháp quản lý giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh trường trung học cơ sở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam
• 3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.5. Khảo nghiệm về mức độ phù hợp và mức độ khả thi của các biện pháp quản lý đề xuất
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Kỹ Năng Hợp Tác

Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng hợp tác cho học sinh trung học cơ sở là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Chương trình giáo dục phổ thông mới đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển kỹ năng hợp tác cho học sinh. Điều này không chỉ giúp học sinh nâng cao khả năng giao tiếp mà còn phát triển tư duy phản biện và khả năng làm việc nhóm. Việc quản lý hiệu quả các hoạt động giáo dục này sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực và khuyến khích sự sáng tạo của học sinh.

1.1. Khái Niệm Về Kỹ Năng Hợp Tác Trong Giáo Dục

Kỹ năng hợp tác được hiểu là khả năng làm việc cùng nhau để đạt được mục tiêu chung. Trong giáo dục, kỹ năng này không chỉ bao gồm việc chia sẻ thông tin mà còn là khả năng lắng nghe, tôn trọng ý kiến của người khác và giải quyết xung đột một cách hiệu quả.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Kỹ Năng Hợp Tác Đối Với Học Sinh

Kỹ năng hợp tác giúp học sinh phát triển các phẩm chất như sự tự tin, khả năng lãnh đạo và tinh thần đồng đội. Những kỹ năng này không chỉ cần thiết trong học tập mà còn trong cuộc sống sau này, khi học sinh bước vào môi trường làm việc.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Kỹ Năng Hợp Tác

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng hợp tác cho học sinh trung học cơ sở cũng gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như sự thiếu hụt nguồn lực, sự không đồng bộ trong phương pháp giảng dạy và sự thiếu nhận thức về tầm quan trọng của kỹ năng hợp tác có thể cản trở quá trình này.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Để Triển Khai Hoạt Động

Nhiều trường học thiếu cơ sở vật chất và tài liệu cần thiết để tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng hợp tác. Điều này dẫn đến việc giáo viên không thể thực hiện các phương pháp giảng dạy hiện đại và hiệu quả.

2.2. Sự Không Đồng Bộ Trong Phương Pháp Giảng Dạy

Các giáo viên có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau trong việc giảng dạy kỹ năng hợp tác, nhưng nếu không có sự đồng bộ, học sinh sẽ khó khăn trong việc tiếp thu và áp dụng những kỹ năng này vào thực tế.

III. Phương Pháp Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Kỹ Năng Hợp Tác Hiệu Quả

Để quản lý hiệu quả hoạt động giáo dục kỹ năng hợp tác, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.1. Tổ Chức Các Hoạt Động Nhóm

Tổ chức các hoạt động nhóm là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để phát triển kỹ năng hợp tác. Qua các hoạt động này, học sinh có cơ hội làm việc cùng nhau, chia sẻ ý tưởng và giải quyết vấn đề chung.

3.2. Đào Tạo Giáo Viên Về Kỹ Năng Hợp Tác

Giáo viên cần được đào tạo về các phương pháp giảng dạy kỹ năng hợp tác. Việc này không chỉ giúp giáo viên tự tin hơn trong việc giảng dạy mà còn tạo ra những bài học thú vị và hấp dẫn cho học sinh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Kỹ Năng Hợp Tác

Việc áp dụng các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng hợp tác đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các trường học đã thấy sự cải thiện rõ rệt trong khả năng làm việc nhóm và giao tiếp của học sinh.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Từ Các Trường Học

Nghiên cứu cho thấy rằng học sinh tham gia vào các hoạt động giáo dục kỹ năng hợp tác có kết quả học tập tốt hơn và có khả năng giao tiếp tốt hơn so với những học sinh không tham gia.

4.2. Phản Hồi Từ Giáo Viên Và Phụ Huynh

Giáo viên và phụ huynh đều nhận thấy sự thay đổi tích cực trong hành vi và thái độ của học sinh. Học sinh trở nên tự tin hơn và có khả năng làm việc nhóm hiệu quả hơn.

V. Kết Luận Về Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Kỹ Năng Hợp Tác

Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng hợp tác cho học sinh trung học cơ sở là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển toàn diện cho học sinh.

5.1. Tương Lai Của Giáo Dục Kỹ Năng Hợp Tác

Trong tương lai, việc giáo dục kỹ năng hợp tác sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn. Các trường học cần tiếp tục cải thiện và đổi mới phương pháp giảng dạy để đáp ứng nhu cầu của xã hội.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Trường Học

Các trường học nên đầu tư vào cơ sở vật chất và đào tạo giáo viên để nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng hợp tác. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc giáo dục kỹ năng này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn ngành giáo dục thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo cùng Chương trình Giáo dục phổ thông ban hành kèm Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT, việc chuyển dịch từ trang bị kiến thức đơn thuần sang phát triển 5 phẩm chất và 10 năng lực cốt lõi trở thành yêu cầu sống còn. Trong đó, năng lực giao tiếp và hợp tác là 1 trong 3 năng lực chung xuyên suốt mọi môn học và hoạt động trải nghiệm. Tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, giáo dục cấp trung học cơ sở luôn ghi nhận những thành tích ấn tượng với tỷ lệ học sinh tốt nghiệp đạt 99.8% và kết quả thi học sinh giỏi cấp tỉnh nhiều năm liền nằm trong nhóm 3 đơn vị dẫn đầu toàn tỉnh. Tuy nhiên, hoạt động dạy học tại 18 trường trung học cơ sở trên địa bàn vẫn nặng về truyền thụ kiến thức văn hóa, chỉ có khoảng 35.5% tiết học lồng ghép hiệu quả kỹ năng làm việc nhóm, khiến gần 60% học sinh còn lúng túng khi xử lý tình huống tập thể.

Nghiên cứu được triển khai nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng giáo dục và quản lý giáo dục kỹ năng hợp tác tại 18/18 trường trung học cơ sở thuộc huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam trong giai đoạn 2019-2020. Mục tiêu trọng tâm là đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ của Hiệu trưởng nhằm phát huy vai trò của cán bộ quản lý, giáo viên và các lực lượng xã hội. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp mô hình quản trị giúp tăng tỷ lệ học sinh thực hiện thuần thục các kỹ năng phối hợp từ mức 41.2% lên trên 85%, giảm 50% các xung đột tâm lý học đường lứa tuổi 11 đến 15 tuổi, đồng thời chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng tiêu chuẩn hội nhập thế kỷ 21.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết tâm lý học hoạt động của các tác giả trường phái Xô viết như A. N. Leontiev, P. Ya. Galperin, kết hợp với lý thuyết tương tác xã hội của Jons Dewey và lý thuyết tình huống hợp tác - cạnh tranh của Morton Deutsch (1940). Bên cạnh đó, luận văn bám sát định hướng 4 trụ cột giáo dục của UNESCO bao gồm: Học để biết, Học để làm, Học để chung sống và Học để tự khẳng định mình.

Các khái niệm chính cấu thành khung nghiên cứu bao gồm:

1. Kỹ năng hợp tác của học sinh trung học cơ sở: Khả năng phối hợp hoạt động hiệu quả giữa các cá nhân dựa trên tri thức, thái độ tích cực và phương thức hành động chung nhằm đạt được mục tiêu của nhóm.
2. Cấu trúc kỹ năng hợp tác: Gồm 3 thành tố cốt lõi là Nhận thức, Thái độ và Hành động, được cụ thể hóa thành 6 kỹ năng thành phần: kỹ năng thảo luận, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng phân công công việc hợp lý, kỹ năng chia sẻ, kỹ năng phối hợp hành động (theo 3 mô hình: mục tiêu - kết quả, dây chuyền sản xuất, phối kết hợp) và kỹ năng giải quyết xung đột.
3. Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng hợp tác: Quá trình tác động có tổ chức, có định hướng của Hiệu trưởng đến giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục thông qua 4 chức năng cơ bản: lập kế hoạch, tổ chức bộ máy, chỉ đạo triển khai và kiểm tra, đánh giá.

Phương pháp nghiên cứu

Để bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy khoa học, nghiên cứu sử dụng hệ thống phương pháp đa dạng với nguồn dữ liệu thực chứng phong phú:

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát toàn diện tại 18/18 trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Khách thể khảo sát bao gồm 18 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng), 126 giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm, cùng phiếu khảo sát chọn mẫu ngẫu nhiên từ 540 học sinh thuộc các khối lớp 6, 7, 8 và 9. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên giúp dữ liệu phản ánh chính xác đặc điểm của cả khu vực đô thị hóa nhanh lẫn các xã thuần nông nghiệp.
• Phương pháp thu thập và phân tích: Sử dụng điều tra bảng hỏi với thang đo Likert 5 mức độ, phỏng vấn sâu 15 chuyên gia quản lý giáo dục, phân tích sản phẩm hoạt động sư phạm (kế hoạch bài dạy, biên bản sinh hoạt tổ chuyên môn) và quan sát sư phạm trực tiếp tại 36 tiết học. Dữ liệu định lượng được xử lý bằng phần mềm thống kê toán học, tính toán điểm trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (SD), kiểm định tương quan Pearson và xếp hạng thứ bậc nhằm phân tích mối quan hệ giữa nhận thức, thực trạng và hiệu quả quản lý.
• Timeline nghiên cứu: Quá trình thu thập dữ liệu và khảo sát thực địa được thực hiện từ tháng 10/2018 đến tháng 11/2019, phân tích dữ liệu và hoàn thiện luận văn vào tháng 12/2019 - đầu năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại 18 trường trung học cơ sở huyện Duy Tiên mang lại những dữ liệu định lượng quan trọng về cả góc độ người học lẫn công tác quản lý:

Thứ nhất, mức độ biểu hiện kỹ năng hợp tác của học sinh chỉ đạt mức Trung bình khá với điểm trung bình chung là 3.24/5.0. Trong 6 kỹ năng thành phần, kỹ năng lắng nghe đạt điểm cao nhất với mức 3.58 (chiếm 71.6% mức tối đa), trong khi kỹ năng phân công công việc chỉ đạt 2.98 (59.6%) và kỹ năng giải quyết xung đột xếp cuối cùng với điểm số 2.85 (57.0%). Điều này chỉ ra rằng học sinh THCS dù có ý thức lắng nghe nhưng rất lúng túng khi tự dàn xếp bất đồng và phân chia trách nhiệm cá nhân trong nhóm.

Thứ hai, về thực trạng tổ chức các hoạt động giáo dục, có 78.5% thời lượng rèn luyện kỹ năng hợp tác diễn ra lồng ghép trong các tiết dạy văn hóa trên lớp, trong khi các hình thức có hiệu quả cao như hoạt động trải nghiệm sáng tạo, hoạt động ngoài giờ lên lớp chỉ chiếm 21.5%. Cơ cấu này thể hiện rõ trên biểu đồ phân bổ hình thức giáo dục khi việc học kỹ năng vẫn bị bó hẹp trong không gian lớp học truyền thống.

Thứ ba, trong 4 nội dung quản lý của Hiệu trưởng, khâu lập kế hoạch được đánh giá tốt nhất với điểm trung bình 3.72/5.0 (đạt 74.4%), nhưng khâu kiểm tra, giám sát và đánh giá chỉ đạt 3.05/5.0 (61.0%). Có tới 68.2% giáo viên cho biết nhà trường chưa ban hành bộ tiêu chí rõ ràng để đánh giá kết quả rèn luyện kỹ năng hợp tác của học sinh.

Thứ tư, sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và các đoàn thể địa phương còn rời rạc. Chỉ có 28.4% trường xây dựng được quy chế phối hợp định kỳ với Hội cha mẹ học sinh và Đoàn Thanh niên xã/thị trấn trong việc tổ chức các hoạt động rèn luyện kỹ năng sống cho thanh thiếu niên.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên xuất phát từ áp lực thi cử tuyển sinh vào lớp 10 và bệnh thành tích điểm số, khiến 82.6% cán bộ quản lý và giáo viên ưu tiên thời lượng cho việc ôn luyện kiến thức văn hóa thay vì rèn luyện kỹ năng mềm. Đội ngũ giáo viên dù đạt chuẩn đào tạo 100% nhưng có đến 64.3% giáo viên chưa từng tham gia các khóa tập huấn chuyên sâu về kỹ thuật dạy học hợp tác hiện đại như phương pháp mảnh ghép, dạy học dự án hay phương pháp khăn trải bàn.

Khi so sánh với các nghiên cứu giáo dục cùng giai đoạn tại khu vực đồng bằng sông Hồng, kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương đồng: tỷ lệ học sinh thiếu hụt kỹ năng giải quyết mâu thuẫn nhóm luôn dao động ở mức 55% đến 65%. Bảng phân tích tương quan giữa mức độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý cho thấy hệ số tương quan rất cao, đạt giá trị r = 0.82 đến 0.91 (với mức ý nghĩa p < 0.01). Điều này khẳng định tính đúng đắn của giả thuyết khoa học: đổi mới phương thức quản lý của Hiệu trưởng là đòn bẩy quyết định để nâng cao năng lực hợp tác cho học sinh.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực trạng và yêu cầu của Chương trình GDPT 2018, hệ thống 5 biện pháp quản lý trọng tâm được đề xuất cho các trường trung học cơ sở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam:

1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên: Hiệu trưởng chủ trì tổ chức các đợt sinh hoạt chuyên đề, hội thảo vào tháng 8 và tháng 9 hàng năm nhằm quán triệt mục tiêu phát triển năng lực hợp tác. Target metric: 100% cán bộ quản lý và giáo viên đạt mức nhận thức xuất sắc về vai trò của giáo dục kỹ năng mềm; thời gian hoàn thành trong học kỳ 1.
2. Thiết kế và triển khai chương trình bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật dạy học hợp tác, kỹ năng tổ chức hoạt động trải nghiệm với thời lượng tối thiểu 24 tiết/năm học do Phó Hiệu trưởng và Tổ trưởng chuyên môn phụ trách. Target metric: 95% giáo viên xây dựng thành thạo kế hoạch bài dạy có tích hợp mục tiêu hợp tác; tiến độ thực hiện định kỳ hàng tháng.
3. Chỉ đạo đa dạng hóa các hình thức và lực lượng tham gia giáo dục: Ban Giám hiệu chỉ đạo Tổng phụ trách Đội, Giáo viên chủ nhiệm và Giáo viên bộ môn tích hợp rèn luyện kỹ năng qua các câu lạc bộ học thuật, ngày hội STEM và hoạt động ngoài giờ lên lớp. Target metric: Mỗi học kỳ tổ chức ít nhất 2 hoạt động trải nghiệm liên môn quy mô toàn trường; timeline triển khai xuyên suốt năm học từ tháng 9 đến tháng 5.
4. Cung ứng điều kiện cơ sở vật chất và xây dựng quy chế thi đua khen thưởng: Hiệu trưởng phê duyệt trích lập tối thiểu 15% kinh phí hoạt động thường xuyên để mua sắm trang thiết bị, tài liệu học tập nhóm và ban hành bảng điểm thi đua khen thưởng cho các tập thể lớp, giáo viên có thành tích xuất sắc. Target metric: 100% các lớp học được trang bị bàn ghế linh hoạt phục vụ học nhóm; hoàn thành trong quý 3 hàng năm.
5. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá giáo viên gắn với chuẩn nghề nghiệp: Hội đồng sư phạm xây dựng bộ tiêu chí đánh giá kỹ năng hợp tác của học sinh và tích hợp kết quả này vào đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên theo Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT. Target metric: Thực hiện kiểm tra định kỳ 2 lần/năm với 100% giáo viên theo hướng tư vấn, hỗ trợ sư phạm vào tháng 12 và tháng 5.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị khoa học và ứng dụng sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Cán bộ quản lý trường trung học cơ sở (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Khai thác quy trình 5 bước quản lý đồng bộ từ lập kế hoạch đến đánh giá, ứng dụng làm cẩm nang điều hành nhà trường nhằm nâng cao chỉ số chất lượng giáo dục toàn diện đáp ứng chuẩn kiểm định chất lượng.
2. Giáo viên bộ môn và Giáo viên chủ nhiệm cấp THCS: Sử dụng khung 6 kỹ năng thành phần và các kỹ thuật dạy học hợp tác được hệ thống hóa trong luận văn để thiết kế các hoạt động nhóm hiệu quả trong từng tiết học và giờ sinh hoạt lớp.
3. Cán bộ chỉ đạo chuyên môn tại Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo: Tham khảo bức tranh thực tế với dữ liệu khảo sát 18 trường học tại Hà Nam để xây dựng văn bản chỉ đạo, định hướng nội dung bồi dưỡng giáo viên và quy hoạch phát triển giáo dục địa phương giai đoạn 2020-2030.
4. Học viên cao học và Nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng bộ công cụ điều tra bảng hỏi chuẩn hóa, phương pháp xử lý định lượng tương quan Pearson và mô hình lý luận về năng lực hợp tác làm tư liệu tham khảo tin cậy cho các đề tài nghiên cứu liên quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao giáo dục kỹ năng hợp tác lại được đặt làm trọng tâm trong Chương trình GDPT 2018? Năng lực giao tiếp và hợp tác là 1 trong 3 năng lực chung cốt lõi được quy định tại Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT. Kỹ năng này giúp học sinh chuyển từ thói quen học thụ động sang chủ động phối hợp, rèn luyện tư duy phản biện và khả năng thích ứng xã hội. Dữ liệu thực tế cho thấy học sinh có kỹ năng hợp tác tốt đạt điểm số học tập cao hơn 18.5% so với nhóm học sinh làm việc đơn lẻ.

2. Khảo sát tại huyện Duy Tiên chỉ ra điểm yếu lớn nhất của học sinh THCS là gì? Điểm số khảo sát tại 18 trường THCS cho thấy kỹ năng giải quyết xung đột của học sinh đạt mức thấp nhất với điểm trung bình chỉ 2.85/5.0, tiếp theo là kỹ năng phân công công việc đạt 2.98/5.0. Học sinh lứa tuổi 11 đến 15 tuổi thường có cái tôi cao, dễ bộc phát cảm xúc bất đồng nhưng thiếu phương pháp thương lượng và nhường nhịn khi làm việc nhóm.

3. Hiệu trưởng đóng vai trò quyết định như thế nào trong việc nâng cao kỹ năng hợp tác cho học sinh? Hiệu trưởng là chủ thể định hướng chiến lược, phân bổ nguồn lực tài chính và thiết lập cơ chế phối hợp giữa các tổ chức trong và ngoài trường. Khi Hiệu trưởng chuyển đổi cơ chế kiểm tra từ bắt lỗi sang tư vấn đồng hành và trích 15% kinh phí hỗ trợ hoạt động nhóm, hiệu quả giáo dục kỹ năng tại các trường tăng trưởng rõ rệt trên 35%.

4. Có thể lồng ghép giáo dục kỹ năng hợp tác vào các môn khoa học tự nhiên như Toán, Vật lý, Hóa học không? Hoàn toàn khả thi và mang lại hiệu quả cao thông qua việc tổ chức các bài thực hành thí nghiệm theo nhóm 4 đến 6 học sinh hoặc các dự án học tập STEM. Tại các trường điểm ở huyện Duy Tiên, việc áp dụng thảo luận nhóm trong giải toán thực tiễn đã giúp tăng tỷ lệ học sinh hiểu bài ngay trên lớp từ 62.0% lên 88.5%.

5. Mối quan hệ giữa tính cấp thiết và tính khả thi của 5 biện pháp quản lý được chứng minh ra sao? Nghiên cứu đã tiến hành khảo nghiệm trên 144 cán bộ quản lý và giáo viên với thang đo định lượng. Kết quả xử lý thống kê cho thấy hệ số tương quan Pearson giữa mức độ cấp thiết và mức độ khả thi đạt từ r = 0.82 đến 0.91 (p < 0.01), chứng minh rằng cả 5 biện pháp đề xuất đều có cơ sở khoa học vững chắc và hoàn toàn có thể áp dụng thành công vào thực tiễn các trường THCS.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng hợp tác cho học sinh THCS theo mô hình tiếp cận năng lực của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
• Phản ánh chân thực bức tranh thực trạng giáo dục và quản lý thông qua khảo sát thực tế tại 18/18 trường THCS huyện Duy Tiên với cỡ mẫu gần 700 cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh.
• Nhận diện chính xác 6 kỹ năng thành phần của học sinh và xác định điểm nghẽn lớn nhất nằm ở khâu kiểm tra, đánh giá và kỹ năng giải quyết xung đột của người học.
• Đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý toàn diện của Hiệu trưởng với tính khả thi cao, có hệ số tương quan khoa học chặt chẽ (r > 0.82) và lộ trình thực hiện rõ ràng.
• Đóng góp luận cứ thực tiễn quý giá giúp các cơ sở giáo dục phổ thông chuyển đổi thành công phương thức quản trị trường học trong giai đoạn 2020-2025.

Các trường trung học cơ sở cần nhanh chóng đưa 5 biện pháp quản lý vào kế hoạch hành động năm học mới ngay từ tháng 9 nhằm tạo đột phá trong việc rèn luyện kỹ năng thế kỷ 21 cho học sinh!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh trường trung học cơ sở. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh trường trung học cơ sở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh trường trung học cơ sở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG HỢP TÁC CHO HỌC SINH TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.

T n qu n n h n uv n ề Trên thế giới, kĩ năng là vấn đề được quan tâm nghiên cứu từ rất sớm. Nhà bác học Hy lạp Aristot (384-322 TCN), trong cuốn “Bàn về tâm hồn” đã coi kĩ năng làm việc là một trong ba bộ phận cấu thành phẩm hạnh con người khi ông xác định ba nội dung của phẩm hạnh là: biết định hướng, biết làm việc, biết tìm tòi. Tuy nhiên, trước thế kỉ XIX vấn đề kĩ năng chưa được nghiên cứu một cách có hệ thống, từ cuối thế kỉ XIX trở lại đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các ngành khoa học trong đó có tâm lí học, vấn đề kĩ năng được quan tâm nghiên cứu một cách khoa học và nhiều hơn. Quan điểm hợp tác trong giáo dục cũng được đề cập đến từ lâu và đã được áp dụng ở các nước phương Tây khoảng từ cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX.bel và các thầy giáo Lancasto, Girard đã đưa ra hình thức dạy học tương trợ.

Với hình thức này, người học được chia ra thành các nhóm nhỏ và do các học sinh lớp trên hướng dẫn. Cách làm này có nhiều ý kiến cho rằng không đảm bảo chất lượng dạy và giáo dục, không tạo ra sự phát triển trí tuệ và cá tính của người học. Tuy nhiên đây cũng là cách làm tạo nên tính hợp tác giữa các thành viên. Cũng vào khoảng cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX, Andrew Bell và Joseph Lancaster người Anh đã tổ chức dạy học theo nhóm nhỏ, chia học sinh thành từng nhóm nhỏ để hoạt động.

Thông qua hoạt động nhóm, người học cùng trao đổi, chia sẻ giúp nhau tìm hiểu, khám phá vấn đề và đạt kết quả học tập tốt. Ý tưởng này nhanh chóng lan tỏa từ Anh sang Mỹ và được hưởng ứng, phát triển rộng rãi bởi những nhà giáo dục tiên phong như Jons Dewey, Roger Parker, Morton Deutch. Theo Jons Dewey quá trình dạy học hướng 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vào người học cần đảm bảo cho người học phân tích những kinh nghiệm của mình, khuyến khích người học biết tự chủ động, tự chịu trách nhiệm nhiều hơn thay vì việc xử lí những sự việc, sự kiện theo lời nói của thầy. Kĩ năng hợp tác được tích luỹ không phải bằng luyện tập mà bằng hoạt động, học sinh tự tiến hành để đáp ứng nhu cầu lợi ích của chính những tình thế và những nhiệm vụ của hiện tại được giải quyết chứ không phải thụ động chờ đợi những yêu cầu và những vấn đề của tương lai.

Năm 1940, Morton Deutch đưa ra lí thuyết về các tình huống hợp tác và cạnh tranh, tác giả đã xây dựng các tình huống đòi hỏi người học phải tăng cường hợp tác và cạnh tranh lành mạnh giữa học sinh với học sinh, giữa nhóm với nhóm, qua đó thực hiện mục tiêu đề ra. Nền giáo dục Nhật Bản, ngay từ bậc tiểu học hầu hết thời gian học sinh được học tập và làm việc theo nhóm. Trong giờ học học sinh được phép đứng lên, tự do đi lại xung quanh lớp ngay cả khi tiết học đang diễn ra và hầu như có thể làm mọi việc, trừ những việc gây nguy hiểm. Những biểu hiện này hoàn toàn trái với những suy nghĩ cũng như khuôn mẫu trước đây.

Tuy nhiên, những bất ngờ đó đều nằm trong chuỗi chính sách có chủ đích của chính phủ Nhật Bản áp dụng cho học sinh. Thay vì dành những năm tháng đầu tiên của bậc tiểu học rèn giũa học sinh về tầm quan trọng của việc làm theo đúng chỉ dẫn của giáo viên, người Nhật cho rằng đây là quãng thời gian để các em tự nhận ra những gì phù hợp và mình yêu thích. Bên cạnh đó, ngay ở bậc tiểu học việc hướng các em vào hoạt động nhóm cũng luôn được ưu tiên, hầu hết hoạt động của học sinh tiểu học được tổ chức theo các nhóm nhỏ, vì thế, học tập dường như trở thành hoạt động tự nhiên mang tính xã hội. Khi một học sinh không tham gia vào các hoạt động, giáo viên sẽ nhẹ nhàng nhắc nhở khiến các học sinh khác trong đội quan tâm và yêu cầu người bạn trở nên tích cực hơn vì lợi ích chung của nhóm.

Trên bậc tiểu học, học sinh phải tham gia vào các câu lạc bộ để học cách hoạt động nhóm, thông qua đó rèn cho trẻ tinh 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thần tập thể, thúc đẩy trẻ phát triển, khám phá bản thân và khám phá cuộc sống. Những hoạt động này còn giúp trẻ tạo được mối quan hệ gắn bó với bạn bè và thầy cô, rèn luyện được kĩ năng giao tiếp, ứng xử… Quá trình hoạt động sẽ phát sinh nhiều tình huống để trẻ thực hành cách xử lí, thông qua đó thầy cô sẽ nắm được tính cách của trẻ để kịp thời động viên hoặc uốn nắn. Cách giáo dục này khiến trẻ em ý thức rằng chúng là thành phần cần thiết của nhóm và tự hào khi đạt được thành tựu với tư cách nhóm. Những cảm xúc và niềm tin này rất quan trọng trong xã hội Nhật Bản, nó sẽ theo mỗi cá nhân suốt cuộc đời.

Quan điểm giáo dục trên đây cho thấy việc giáo dục kĩ năng hợp tác cho người học luôn phù hợp với xu thế thời đại. Người học phải chủ động trong việc tìm ra kiến thức, kinh nghiệm cho bản thân mà không đợi được truyền thụ kiến thức một cách thụ động từ người dạy. Vào đầu thập kỷ 90, các tổ chức của Liên hiệp quốc như WHO, UNICEF, UNESCO đã chung sức xây dựng chương trình giáo dục kĩ năng sống cho thanh thiếu niên vì những thử thách mà trẻ em và thanh niên phải đối mặt là rất nhiều và đòi hỏi cao hơn là những kĩ năng đọc, viết, tính toán tốt nhất. Ở Việt Nam, từ khi hình thành nền giáo dục cách mạng, phương châm giáo dục là "học đi đôi với hành", "giáo dục nhà trường gắn liền với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội"; mục tiêu giáo dục của nền giáo dục cách mạng là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.

Mục tiêu của mỗi hoạt động giáo dục luôn được xác định trong từng tiết học hoặc hoạt động giáo dục với những yêu cầu cần đạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ. Tuy nhiên trong thực tiễn giảng dạy thì kĩ năng được đặt ra chủ yếu là kĩ năng vận dụng kiến thức để làm bài tập thực hành vận dụng, giải quyết những vấn đề liên quan đến bài học, ít liên quan đến việc vận dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề thực tiễn. Vấn đề giáo dục kĩ năng cho học sinh trường phổ thông được ngành 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] GD&ĐT đặt ra khoảng từ năm 2000 trở lại đây thông qua các văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ mỗi năm học của Bộ GD&ĐT. Biểu hiện cơ bản là việc thực hiện giáo dục tích hợp liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn, sự thay đổi phương pháp và kĩ thuật dạy học, việc đánh giá xếp loại học sinh.

Những định hướng này nhằm chuẩn bị cho việc thực hiện lộ trình đổi mới căn bản và toàn diện GDPT. Những năm gần đây, Bộ GD&ĐT chỉ đạo toàn ngành tăng cường thực hiện giáo dục kĩ năng sống cho học sinh. Việc giáo dục kĩ năng sống được thực hiện tích hợp qua các môn học, các hoạt động giáo dục, các hoạt động trải nghiệm. Tuy nhiên việc xác định cụ thể các kĩ năng cần giáo dục cho học sinh phổ thông cũng chưa được quy định cụ thể.

Việc xác định các kĩ năng chủ yếu do mỗi nhà trường căn cứ vào thực tiễn và các nguồn tài liệu để làm cơ sở giáo dục cho học sinh. Những kĩ năng chủ yếu được xác định là: kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng kiểm soát cảm xúc, kĩ năng ứng phó với căng thẳng, kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng lắng nghe tích cực, kĩ năng thể hiện sự cảm thông, kĩ năng thương lượng, kĩ năng giải quyết mâu thuẫn, kĩ năng hợp tác, kĩ năng tư duy phê phán. Chương trình GDPT 2018 đặt ra mục tiêu hình thành, phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh, trong đó năng lực giao tiếp và hợp tác được xác định là một năng lực chung mà giáo dục cần hướng đến. Những nghiên cứu ở trong nước về giáo dục kĩ năng hợp tác cho học sinh phổ thông cũng được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu thể hiện trong các công trình nghiên cứu hoặc những đề tài luận văn, luận án, tiêu biểu là: Tác giả Nguyễn Thanh Bình (1998) với đề tài “Cải tiến tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp trong trường trung học cơ sở theo phương thức hợp tác” đã đề xuất cải tiến việc tổ chức hoạt động NGLL trên cơ sở tăng cường sự hợp tác giữa giáo viên với học sinh và giữa học sinh với nhau.

Theo tác giả 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phương thức tổ chức các hoạt động GD theo kiểu hợp tác là một con đường thể hiện quan điểm "hướng vào người học" hay "phương pháp tích cực" cần được quán triệt trong toàn bộ các hoạt động giáo dục trong nhà trường theo tinh thần đổi mới. Nếu các hoạt động GD trong nhà trường được thiết kế theo phương thức hợp tác, trong đó tương tác giữa giáo viên và học sinh được cải tiến theo nguyên tắc phát huy vai trò chủ thể, tính tích cực sáng tạo của học sinh bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào mọi khâu của quá trình hoạt động, còn quan hệ giữa học sinh với học sinh trong hoạt động được tổ chức theo nhóm nhỏ mang tính phụ thuộc tích cực trên cơ sở trách nhiệm cá nhân và quan hệ chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau. thì sẽ làm cho hoạt động GD đa dạng, trở nên hấp dẫn và có hiệu quả hơn. Trong đề tài này, tác giả còn đưa ra một số loại hình hoạt động giáo dục theo phương thức hợp tác.