phần mở đầu, kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, các phụ lục. Được chia ra 3 chương như sau: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận quản lý nhà nước của chính quyền cấp tỉnh về hoạt động đối ngoại. Thực trạng quản lý về hoạt động đối ngoại của chính quyền tỉnh Quảng Ninh Chƣơng 3.
Phương hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý về hoạt động đối ngoại trên địa bàn tỉnh 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ VỀ HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH 1. Khái quát về đối ngoại 1. Quan niệm về hoạt động đối ngoại Có rất nhiều quan niệm, cách hiểu khác nhau về đối ngoại. Theo từ điển tiếng Anh., thuật ngữ “foreign affairs” được sử dụng chỉ các công việc được thực hiện với phía ngoài hoặc cách giải thích khác công việc đối ngoại của một quốc gia với nước khác.
Theo Đại từ điển tiếng Việt của Trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam thì đối ngoại là toàn bộ những chủ trương, chính sách mang tính quốc gia đối với các nước khác. Trong lịch sử Việt Nam, đối ngoại trước kia được hiểu là những công việc giải quyết các mối bang giao với nước ngoài như là những công việc đi sứ, cống nạp, cầu viện. Tuy nhiên, đối ngoại thường được hiểu là một trong hai chức năng cơ bản của Nhà nước, gồm toàn bộ những nhiệm vụ nhằm giữ vẹn toàn lãnh thổ quốc gia, tạo môi trường hòa bình, tạo các điều kiện quốc tế thuận lợi cho công cuộc đổi mới, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Tuy nhiên, đối ngoại còn là vấn đề mang lại môi trường tốt cho việc phát triển kinh tế - xã hội, ổn định chính trị - an ninh, tăng cường tiềm lực quốc phòng, phát triển giáo dục và giao lưu văn hóa , tham gia hội nhập quốc tế.
Còn nếu tiếp cận theo hướng đối ngoại là một trong những chức năng hoạt động của Nhà nước thì chức năng đối ngoại nhằm bảo vệ biên giới lãnh 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thổ và thực hiện các mối quan hệ kinh tế, chính trị, xã hội với các nhà nước khác vì lợi ích của giai cấp thống trị. Chức năng này lại càng đặc biệt quan trọng hơn vào ngày nay trong xu thế hội nhập khu vực và quốc tế việc mở rộng quan hệ đối ngoại và có tác động mạnh mẽ trở lại việc thực hiện các nhiệm vụ thuộc chức năng đối nội của mỗi Nhà nước. Theo Hồ chí Minh, đối ngoại là một bộ gồm hệ thống các quan điểm, nhận thức, luận cứ và nghệ thuật thực hiện được thể hiện trong tư duy lý luận và hoạt động thực tiễn quan hệ quốc tế, trong thực tế hoạt động ngoại giao và vận động quốc tế. Đối ngoại một chức năng của Nhà nƣớc: Chức năng của một Nhà nước là những phương diện hoạt động cơ bản, thường xuyên, có tính ổn định tương đối, trực tiếp thể hiện bản chất, nhiệm vụ chiến lược, mục tiêu lâu dài của Nhà nước để đảm bảo sự hoạt động và điều hành của Nhà nước đó, gồm có chức năng đối nội và đối ngoại, chức năng đối nội của Nhà nước nhằm duy trì trật tự kinh tế - xã hội, chính trị và những trật tự khác hiện có trong xã hội.
Chức năng đối ngoại của Nhà nước nhằm bảo vệ biên giới lãnh thổ quốc gia và thực hiện các mối quan hệ kinh tế, chính trị - xã hội với các nước khác vì lợi ích của giai cấp thống trị. Cơ sở kinh tế - xã hội, bản chất, nhiệm vụ chiến lược và mục tiêu lâu dài của Nhà nước quyết định nội dung, hình thức và phương pháp thực hiện các chức năng cơ bản của Nhà nước đó [16]. Chức năng đối ngoại gồm bảo vệ tổ quốc, thiết lập củng cố phát triển các quan hệ và sự hợp tác với tất cả các nước trên thế giới, không phân biệt chế độ chính trị và xã hội khác nhau trên cơ sở cùng tồn tại hòa bình, tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ và không can thiệp vào nội bộ của nhau, bình đẳng và các bên cùng có lợi, tham gia vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Ỏ Việt Nam, nhà nước đang thực hiện chính sách ngoại giao mới, phù hợp với xu thế chung của thời đại, theo phương châm Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước trên thế giới không phân biệt chế độ chính trị và xã hội khác nhau.Đối ngoại một nhiệm vụ của chính quyền cấp tỉnh Có nhiều ý kiến khác nhau về chính quyền tỉnh, tuy nhiên dù là quan niệm thế nào thì hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân tỉnh đều là hoạt động chấp hành và điều hành.
Vị trí độc lập của Hội đồng nhân dân thể hiện: “Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên" [22] Điều 1, Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân được Quốc hội khoá XI, kỳ họp thứ tư thông qua ngày 26/11/2003. Do vậy, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh là cơ quan của địa phương được độc lập quyết định những vấn đề khác nhau thuộc địa phương đó theo mức độ khác nhau về quyền tự chủ ở mỗi cấp chính quyền, trong đó có nhiệm vụ đối ngoại theo hai chức năng cơ bản sau: - Quyết định những chủ trương, biện pháp quan trọng để phát huy tiềm năng của địa phương; xây dựng và phát triển địa phương về kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, không ngừng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân địa phương, làm tròn nghĩa vụ của địa phương đối với cả nước; - Thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động của Thường trực Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Toà án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp; giám sát việc thực hiện các Nghị quyết của Hội đồng nhân dân; giám sát việc tuân theo pháp luật của cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và của công dân ở địa phương. 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Về đối ngoại, Hội đồng nhân dân cấp tỉ nh quyết định những chủ trương, chính sách biện pháp quan trọng trong mọi lĩnh vực, giám sát tổ chức thực hiện các nhiệm vụ đối đối ngoại trên địa bàn tỉnh thông qua hoạt động chỉ đạo, điều hành của Ủy ban nhân dân tỉnh, đồng thời thực hiện nhiệm vụ đối ngoại của chính Hội đồng nhân dân tỉnh. Uỷ ban nhân dân là cơ quan hành chính nhà nước địa phương và là một bộ phận trong hệ thống hành chính nhà nước do chính phủ lãnh đạo “ Ủy ban nhân dân do Hội đồng nhân dân bầu, là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật”- Điều 123 Hiến pháp 1992 [12].
Theo quy đị nh trên của Hiến pháp , UBND cấp tỉ nh là cơ quan có mối q uan hệ trực thuộc hai chiều : Theo chiều trực thuộc ngang: UBND là cơ quan chấp hành hành của Hội đồng nhân dân cùng cấp. Vì vậy, UBND tỉ nh phải thực hiện các nghị quyết của HĐND tỉ nh và chịu sự giám sát của HĐND tỉ nh ; Theo chiều trực thuộc dọc: Là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu sự quản lý, điều hành của Chính ph ủ. Với tư cách là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, Ủy ban nhân dân tỉnh là thiết chế hoạt động thường xuyên, liên tục, thực hiện chức năng hành chính theo sự phân cấp và chịu sự lãnh đạo thống nhất của Chính phủ, thực hiện các văn bản pháp luật của các cơ quan nhà nước cấp trên, đồng thời phải báo cáo hoạt động của mình trước cơ quan hành chính nhà nước cấp trên thành các quy định, nhiệm vụ cụ thể về chính sách về phát triển kinh tế - xã hội, tài chính, tiền tệ các vấn đề quan trọng về quốc phòng an ninh, đối ngoại và các vấn đề khác có liên quan trên địa bàn. Cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ đối ngoại ở địa phương trên cơ sở các quy định của cơ quan nhà nước cấp trên và thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về đối ngoại trên lãnh thổ, tức là sự kết hợp giữa quản lý ngành và quản lý lãnh thổ trên địa bàn.
Nội dung quản lý nhà nước về đối ngoại địa phương được tiếp cận với các công việc sau: Quản lý về tổ chức, bộ máy, nhân sự làm 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com công tác đối ngoại; Hệ thống văn bản quản lý nhà nước, công tác thanh tra, kiểm tra về công tác đối ngoại; Nghiên cứu khoa học; Hợp tác quốc tế về công tác đối ngoại. Mối quan hệ giữa chức năng đối ngoại với các chức năng khác của Nhà nƣớc Chức năng của nhà nước là những hoạt động chủ yếu, thường xuyên, có tính ổn định tương đối, trực tiếp thể hiện bản chất, nhiệm vụ chiến lược, mục tiêu lâu dài của mỗi nhà nước. Căn cứ vào hai lĩnh vực quản lý khác nhau hết sức rộng lớn, bao trùm nhất của Nhà nước là đối nội và đối ngoại. Hai chức năng này có quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ, tác động lẫn nhau, trong đó chức năng đối nội giữ vai trò chủ đạo, quyết định đối với chức năng đối ngoại, chức năng đối ngoại sẽ xuất phát từ những yêu cầu của chức năng đối nội và nhằm phục vụ thực hiện chức năng đối nội hiệu quả.
Nói một cách khác, giữa hai chức năng này có mối quan hệ hữu cơ với nhau, bởi cả hai chức năng này đều xuất phát từ lợi ích giai cấp thống trị, chúng là hai mặt của một thể thống nhất, tính chất của chức năng đối nội quyết định tính chất của chức năng đối ngoại, ngược lại tính chất và những nhu cầu, chức năng đối ngoại có tác động mạnh mẽ trở lại chức năng đối nội.