Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thực hiện nội dung giáo dục địa phương lớp 6 ở trường trung học cơ sở; Chương 2: Thực trạng quản lý thực hiện nội dung giáo dục địa phương lớp 6 ở các trường trung học cơ sở huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận; Chương 3: Biện pháp quản lý thực hiện nội dung giáo dục địa phương lớp 6 ở các trường trung học cơ sở huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THỰC HIỆN NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG LỚP 6 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Giáo dục địa phương đã được các học giả nước ngoài đề cập.
“Về vấn đề chương trình địa phương của giáo dục liên quan chặt chẽ đến các lí thuyết văn hóa về khu vực, về địa phương: Trước thế kỉ XV, châu Âu chưa có những phát kiến địa lí, nên họ tin vào giáo điều của Gia-tô về sự hình thành các dân tộc, đất nước. Sau này người châu Âu nhận ra tính khu biệt của văn hóa vì thế vấn đề nghiên cứu địa phương học và khu vực học rất phát triển. Các thuyết “khuếch tán văn hóa” ở Tây Âu thế kỉ XIX (A.Bradford, Perxisk), trường phái văn hóa lịch sử ở Đức Áo (W.Rats), trường phái “Age and Area” của Bắc Mĩ, lí thuyết vùng văn hóa của nhân chủng học Hoa Kì (F.Boas), khu vực lịch sử văn hóa (Xô Viết)… đã tạo nền tảng lí luận cho việc nghiên cứu địa phương học, khu vực học. Qua đó, chương trình giáo dục cũng thừa hưởng thành quả và ý thức được việc tạo dựng nội dung học về địa phương.
Đi tiên phong trong lĩnh vực giáo dục về địa phương học là ngành địa lí.Berg (1925) gọi địa phương học là môn địa lí quê hương. Bộ môn địa phương học xem địa lí là trung tâm nhưng rất cần thiết với tất cả các ngành khác. Từ đó địa phương học chia ra thành địa phương học của nhà nước, địa phương học nhà trường, địa phương học quần chúng. Trong đó, địa phương học nhà trường được hiểu là những hoạt động, nội dung do HS tiến hành nghiên cứu dưới sự chỉ đạo của GV”.
(dẫn theo Nguyễn Văn Tiến, 2018) “Tác giả Kim Jin Sook, trong bài viết Sự liên hệ giữa sáng tạo và đổi mới: trường hợp chương trình Hàn Quốc đã mô tả sự thay đổi chương trình địa phương theo chương trình quốc gia 2009. Ông mô tả bằng mô hình vị trí của chương trình quốc gia, địa phương và chương trình nhà trường như sau: - Chương trình quốc gia: Bộ giáo dục, khoa học và công nghệ - Tổ chức và hướng dẫn bổ sung (17 đơn vị Sở giáo dục Thủ đô và tỉnh, tổ chức điều hành giáo dục địa phương) 8 - Chương trình cơ bản của nhà trường (11360 trường phổ thông và 8538 trường mầm non) Trong đó, chương trình quốc gia được quyết định và ban hành bởi Bộ Giáo dục. Chương trình giáo dục cấp độ địa phương thiết lập bởi người quản lí, giám sát của giáo dục địa phương. Năm 2009 ban hành chương trình quốc gia của Bộ giáo dục.
Tuy nhiên điểm thay đổi quan trọng ở chương trình địa phương: Mở rộng khuyến khích chương trình nhà trường. Cách thức tổ chức của Hàn Quốc như sau: Bộ giáo dục có 2 người phụ trách chương trình địa phương. Mỗi Sở giáo dục tỉnh có khoảng 20 cố vấn cho trường trung học, trong đó cố vấn cho chương trình nhà trường có 2 người, từ đó ở cấp phòng cũng sẽ có nhân sự phụ trách như vậy tạo nên một hệ thống từ trên xuống chịu trách nhiệm giám sát chương trình địa phương và chương trình nhà trường. Những sự thay đổi chương trình nhà trường còn đáp ứng nhiều chính sách của quốc gia.
Thậm chí họ còn có giải thưởng trường học xuất sắc “Excellent school, diserve curricula”. Trong đó chương trình địa phương tập trung vào các vấn đề: (1) Nhiều hoạt động hơn trong phạm vi chương trình và sau chương trình nhà trường, (2) Nhiều người tham dự hơn sau chương trình nhà trường, (3) Nhiều chương trình giáo dục nghệ nghiệp cho học sinh cấp 2 Bộ Giáo dục ủng hộ nhà trường hiện đại và học tập theo nhóm để giáo dục sáng tạo/cá tính. Đó là những sáng tạo địa phương/giáo dục cá tính, bao gồm chương trình đào tạo, dịch vụ tư vấn… Theo đó hầu hết người học chịu ảnh hưởng bởi chương trình quốc gia về sự sáng tạo, đặc điểm phát triển cá nhân nhưng giáo viên thì không. Giáo viên có những quyền tự chủ nhất định để sáng tạo chương trình, tổ chức hoạt động dạy và học”.
(dẫn theo Nguyễn Việt Hùng, 2020) Như vậy, vấn đề GDĐP đã được các học giả nước ngoài đề cập, nghiên cứu từ sớm và nội dung GDĐP cũng được đưa vào chương trình giảng dạy cho HS trong các nhà trường của các nước. Những nghiên cứu ở Việt Nam Giáo dục địa phương là nội dung giáo dục khá mới mẻ ở Việt Nam. Đến nay chưa có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về vấn đề này. Tuy nhiên đã có một số đề tài luận văn thạc sĩ và bài viết về GDĐP ở các địa bàn nghiên cứu khác nhau.
9 Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục, chuyên ngành Quản lý giáo dục: “Biện pháp quản lí thực hiện chương trình giáo dục địa phương của hiệu trưởng trường THCS huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang” của tác giả Giáp Thị Khuyên đã nghiên cứu thực trạng công tác quản lý chương trình GDĐP của Hiệu trưởng trường THCS trên địa bàn huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Từ đó, đề xuất các biện pháp quản lý chương trình GDĐP của Hiệu trưởng trường THCS nhằm nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. (Giáp Thị Khuyên, 2012) Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, chuyên ngành Quản lý giáo dục: “Quản lý thực hiện chương trình "giáo dục địa phương" ở các trường trung học cơ sở huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang” của tác giả Nguyễn Ngọc Phương tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý thực hiện chương trình GDĐP ở các trường THCS; khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý thực hiện chương trình GDĐP tại huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang và đề xuất và thử nghiệm một số biện pháp quản lý đối với việc thực hiện chương trình GDĐP ở các trường THCS huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang. (Nguyễn Ngọc Phương, 2015) Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, chuyên ngành Quản lý giáo dục: “Quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phương ở các trường trung học cơ sở thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương” của tác giả Nguyễn Văn Tiến cho rằng “Nội dung GDĐP góp phần củng cố, bổ trợ, phát triển những kiến thức mà HS cần hình thành qua hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông.
Mặt khác, nội dung chương trình GDĐP còn góp phần phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, truyền thống; rèn luyện kỹ năng sống cho HS, giúp các em thích ứng với môi trường xung quanh, chủ động xử lý các tình huống trong cuộc sống hàng ngày, biết yêu thương và chia sẻ, sống khỏe mạnh và an toàn. Nội dung GDĐP còn giúp cho HS có thêm sự hiểu biết, tự hào về truyền thống lịch sử cách mạng, danh lam thắng cảnh quê hương…”. (Nguyễn Văn Tiến, 2018) Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, chuyên ngành Quản lý giáo dục: “Quản lý hoạt động giáo dục địa phương cho học sinh các trường trung học cơ sở ở thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang” của tác giả Huỳnh Thanh Trà nghiên cứu và đề xuất 10 các giải pháp về quản lý hoạt động GDĐP cho HS các trường THCS ở thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang. (Huỳnh Thanh Trà, 2022) Tác giả Hồ Văn Thống và Nguyễn Văn Đệ với bài viết: “Nghiên cứu xây dựng mô hình thực hiện nội dung giáo dục địa phương đáp ứng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018” đăng trên Tạp chí Khoa học giáo dục Việt Nam, Tập 18, số 04, năm 2022.
Trong bài viết các tác giả đã đưa ra các khái niệm về mô hình giáo dục; hoạt động giáo dục địa phương. Bài viết đã nêu các quan điểm nghiên cứu: Tiếp cận quan điểm hệ thống; tiếp cận quan điểm phát triển; tiếp cận quan điểm hoạt động; tiếp cận quan điểm thực tiễn và các phương pháp nghiên cứu gồm: Hệ thống hóa và phân tích lí luận về mô hình giáo dục; lấy ý kiến chuyên gia về phương pháp và tổ chức hoạt động giáo dục. Vai trò, ý nghĩa của hoạt động giáo dục địa phương đáp ứng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 cũng được các tác giả trình bày trong bài viết của mình. Cuối cùng bài viết đã đề xuất các thành tố của mô hình thực hiện nội dung giáo dục địa phương cho học sinh bao gồm: Mục tiêu của mô hình; yêu cầu về nội dung của mô hình; hình thức triển khai mô hình; phương pháp triển khai mô hình; điều kiện, phương tiện phục vụ triển khai mô hình; quy trình tổ chức triển khai mô hình thực hiện nội dung giáo dục địa phương cho học sinh.
(Hồ Văn Thống và Nguyễn Văn Đệ, 2022) Nhìn chung, mặc dù có một số bài viết và công trình nghiên cứu về vấn đề GDĐP, về công tác quản lý thực hiện nội dung GDĐP nói chung, cấp THCS nói riêng, nhưng chưa có công trình nghiên cứu nào về quản lý thực hiện nội dung GDĐP lớp 6 ở các trường THCS huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. Vì vậy, việc nghiên cứu công tác quản lý thực hiện nội dung GDĐP lớp 6 ở các trường THCS huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận trong bối cảnh đổi mới giáo dục, đổi mới chương trình phổ thông hiện nay là cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn. Một số khái niệm liên quan đến đề tài 1. Khái niệm thực hiện nội dung giáo dục địa phương lớp 6 1.
Khái niệm địa phương, giáo dục địa phương Địa phương là một từ thông dụng được sử dụng hàng ngày qua giao tiếp và trong các văn bản, mặc dù vậy thuật ngữ này chưa được định nghĩa trực tiếp trong 11 các văn bản pháp lý. Tuy nhiên, khái niệm địa phương được nhắc nhiều trong các tài liệu nghiên cứu của các học giả, các nhà nghiên cứu. Theo Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học “Địa phương là khu vực trong quan hệ với những vùng, khu vực khác; vùng, khu vực trong quan hệ với trung ương, với cả nước”. (Viện Ngôn ngữ học, 2010) Tác giả Trần Công Dũng cho rằng “địa phương là khái niệm chỉ chung một không gian lãnh thổ, gắn liền một đơn vị hành chính trong quan hệ với một cấp hành chính cao hơn và với những đơn vi ̣cùng loại”.