Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ cán bộ thanh tra giáo dục. Thực trạng công tác quản lý đội ngũ CTVTT giáo dục tỉnh Bắc Ninh (2010-2013) Chương 3. Một số biện pháp quản lý đội ngũ CTVTT giáo dục cấp Sở tỉnh Bắc Ninh.
5 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ CÁN BỘ THANH TRA GIÁO DỤC 1. Vài nét về lƣợc sử nghiên cữu vấn đề Trong sự nghiệp cách mạng nƣớc ta, Đảng và Nhà nƣớc luôn coi trọng và đặt thanh tra vào vị trí quan trọng. Chỉ sau tuyên ngôn độc lập 2 tháng, ngày 23/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số 64-SL thành lập Ban thanh tra đặc biệt. Đó là sắc lệnh lịch sử đối với ngành thanh tra, đồng thời điều đó cũng nói lên sự quan tâm của Đảng, của Bác Hồ đối với công tác thanh tra.
Nhìn lại quá trình hoạt động Thanh tra Giáo dục từ khi có Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, dƣới ánh sáng đổi mới của Đảng, Bộ Giáo dục nay là Bộ GD&ĐT đã có Quyết định 1019/QĐ-BGD ngày 29/10/1988 ban hành quy định về tổ chức và hoạt động thanh tra giáo dục. Ngày 28/9/1992 Hội đồng Bộ trƣởng nay là Chính phủ ra Nghị định 358/NĐ-HĐBT về tổ chức và hoạt động thanh tra giáo dục. Ngày 11/3/1993 Bộ GD&ĐT đã ban hành Quyết định 478/QĐ-BGD&ĐT quy chế tổ chức và hoạt động của hệ thống thanh tra giáo dục. Tháng 12/1998, Luật Giáo dục nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đƣợc ban hành, tại mục 4 chƣơng VII từ Điều 98 đến Điều 103 đã quy đinh rõ “Nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của thanh tra giáo dục và đối tượng thanh tra giáo dục”.
Ngày 10/12/2002, Chính phủ ra Nghị định 101/2002/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục. Luật Giáo dục năm 2005, tại chƣơng VII “Quản lý Nhà nước về giáo dục” có mục 4 về “Thanh tra giáo dục” đã quy định cụ thể về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm, tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục phù hợp với Luật Thanh tra. Ngày 18/8/2006 Chính phủ đã ban hành Nghị định 85/2006/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục và thay thế Nghị định 101/2002/NĐ-CP. Ngày 20/10/2006 Bộ GD&ĐT Ban hành Thông tƣ 43/2006/TT-BGD&ĐT, thông tƣ hƣớng dẫn thanh tra toàn diện nhà trƣờng, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sƣ phạm của nhà giáo.
Ngày 13/6/2007 Chính phủ ban hành Nghị định 100/2007/NĐ-CP Nghị định quy định về thanh tra viên và CTVTT đến ngày 21/10/2011 Chính phủ ban hành Nghị định 97/2011/NĐ-CP, Nghị định quy định về TTV và CTVTT và thay thế Nghị định 6 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www. Ngày 06/4/2012 Bộ GD&ĐT ban hành thông tƣ số 13/2012/TT- BGD&ĐT thông tƣ ban hành quy định về tiêu chuẩn đánh giá trƣờng trung học cơ sở (THCS), THPT và trƣờng Phổ thông có nhiều cấp học là căn cứ để điều chỉnh, bổ sung Thông tƣ 43/2006/TT-BGD&ĐT, thông tƣ hƣớng dẫn thanh tra toàn diện nhà trƣờng, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sƣ phạm của nhà giáo. Ngày 21/12/2012 Bộ GD&ĐT ban hành thông tƣ 54/2012/TT-BGDĐT thông tƣ quy định về CTVTT giáo dục. Ngày 09/4/2013 Chính phủ ban hành Nghị định 42/2013/NĐ-CP Nghị định về tổ chức và hoạt động thanh tra giáo dục thay thế Nghị định 85/2006/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục.
Ngày 04/12/2013 Bộ GD&ĐT ban hành Thông tƣ số 39/2013/TT-BGDĐT về „‟Hƣớng dẫn về thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục‟‟ thay thế cho Thông tƣ 43/2006/TT-BGD&ĐT. Qua những văn bản pháp luật của Nhà nƣớc và Chính phủ đã thể hiện tầm quan trọng của thanh tra giáo dục trong sự nghiệp đổi mới quản lý giáo dục của đất nƣớc. Bàn về công tác thanh tra, kiểm tra trong giáo dục các nhà khoa học giáo dục đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận giáo dục, đặc biệt là về quản lý giáo dục, các tác giả: Nguyễn Ngọc Quang “Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục”, Đặng Quốc Bảo “Những vấn đề cơ bản về quản lý giáo dục”, Phan Văn Kha “Giáo trình quản lý nhà nƣớc về giáo dục”, Trần Kiểm “ Những vấn đề cơ bản về khoa học quản lý giáo dục”…các công trình trên thực sự là cẩm nang cho các nhà quản lý giáo dục các cấp về lý luận cũng nhƣ về thực tiễn quản lý giáo dục. Vấn đề thanh tra, kiểm tra giáo dục nói chung và công tác quản lý nâng cao chất lƣợng đội ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT nói riêng đã có nhiều nhà khoa học quan tâm, nghiên cứu đề ra những giải pháp thanh tra giáo dục có tính chất chung nhất.
Gần đây, một số luận văn thạc sỹ chuyên ngành quản lý giáo dục đã nghiên cứu về các biện pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động thanh tra góp phần nâng cao chất lƣợng, hiệu quả công tác thanh tra giáo dục nhƣ đề tài của tác giả Lê Văn Vƣơng (2005) “Biện pháp xây dựng đội ngũ CTVTT chuyên môn cấp THPT, tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2005-2010; đề tài của tác giả Lê Thị Tuyết Lan (2008) “Biện pháp tăng cƣờng thanh tra chuyên môn cấp THPT tại quận Hoàn Kiếm thành phố Hà Nội”; đề tài của tác giả Hoàng Đàm Thanh (2008) “Biện pháp quản lý phát triển đội ngũ CTVTT 7 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ giáo dục THCS tỉnh Cao Bằng; đề tài của tác giả Nguyễn Văn Thanh (2008) “Biện pháp quản lý nâng cao chất lƣợng đội ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT của Sở GD&ĐT Ninh Bình”… Nhìn chung các đề tài đều quan tâm đến thanh tra giáo dục nhƣng ở những khía cạnh khác nhau, đối tƣợng khác nhau đều là những tài liệu có giá trị bổ ích. Tuy nhiên chƣa có đề tài nào nghiên cứu một cách chi tiết, cụ thể về biện pháp quản lý đội ngũ CTVTT chuyên ngành cấp Sở cho ngành giáo dục nói chung và ngành giáo dục tỉnh Bắc Ninh nói riêng. Mặt khác từ năm học 2013- 2014 thanh tra giáo dục thực hiện theo Nghị định số 42/2013/NĐ-CP ngày 09/5/2013 của Chính phủ về „‟Tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục‟‟ ; Thông tƣ số 39/2013/TT-BGDĐT ngày 04/12/2013 về „‟Hƣớng dẫn về thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục‟‟. Do vậy vấn đề quản lý đội ngũ CTVTT chuyên ngành cấp Sở và cấp Phòng lúc này là rất cần thiết, cần đƣợc nghiên cứu làm sáng tỏ về cả lý luận và thực tiễn.
Các khái niệm cơ bản 1. Kiểm tra, thanh tra 1. Kiểm tra Theo Từ điển tiếng Việt “Nxb Khoa học xã hội - Hà Nội – 1992": "Kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét"; theo đó, kiểm tra đƣợc hiểu với nghĩa là một dạng hoạt động nào đó để rút ra nhận xét, đánh giá và cuối cùng là nhằm tác động, điều chỉnh hoạt động của con ngƣời cho phù hợp với mục đích đặt ra. Theo tác giả Hà Thế Ngữ “Tạp chí NCGD số 4 – 1984” "Kiểm tra là xem xét thực tế để tìm ra những sai lệch so với quyết định, kế hoạch và chuẩn mực đã quy định; phát hiện ra trạng thái thực tế; so sánh trạng thái đó với khuôn mẫu đã đặt ra, khi phát hiện ra những sai sót thì cần phải điều chỉnh, uốn nắn và sửa chữa kịp thời".
8 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ Kiểm tra trong giáo dục nó có tầm quan trọng tác động mạnh mẽ tới chất và lƣợng của sản phẩm giáo dục, trong quản lý, qua kiểm tra nó có thể phản ánh thực trạng tình hình, kết quả thực hiện nhiệm vụ của nhà trƣờng và công tác quản lý của hiệu trƣởng. Còn kiểm tra hoạt động chuyên môn trong các trƣờng học là một khâu không thể thiếu trong quản lý giáo dục, vì nó có thể cho ta xem xét cụ thể việc thực hiện các nhiệm vụ và kết quả thực hiện của giáo viên, đối chiếu với những yêu cầu, tiêu chuẩn những quy định để xem giáo viên đạt hay chƣa đạt, làm tốt hay chƣa làm tốt các nhiệm vụ đƣợc giao, kết quả kiểm tra là cơ sở chủ yếu cho việc đánh giá, tƣ vấn và thúc đẩy. Thanh tra Theo Từ điển tiếng Việt “Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1992” với nghĩa thứ nhất, Thanh tra là kiểm soát, xem xét tại chỗ việc làm của địa phƣơng, cơ quan, xí nghiệp; với nghĩa thứ hai chỉ nghề nghiệp, tên gọi chức danh của những ngƣời làm nhiệm vụ thanh tra. Trong Pháp lệnh thanh tra ghi rõ: "Thanh tra là chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý nhà nước, thực hiện quyền dân chủ xã hội chủ nghĩa” (Pháp lệnh TT, tr 49 ) "Thanh tra có nghĩa là sự kiểm tra, xem xét từ bên ngoài và hoạt động của một đối tượng nhất định".
Phạm Tuấn Khải (1998). Những vấn đề pháp lý cơ bản của việc đổi mới tổ chức và hoạt động của thanh tra nhà nước ở Việt Nam. Nxb CAND, Hà Nội. Nhƣ vậy thanh tra là kiểm tra có tính chất nhà nƣớc của cơ quan quản lý cấp trên đối với cơ quan, tổ chức và cá nhân cấp dƣới do tổ chức thanh tra thực hiện, có trách nhiệm thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch nhà nƣớc của cơ quan, tổ chức và cá nhân nhằm phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa xử lý các vi phạm, góp phần thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ, hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cƣờng pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của nhà nƣớc, các quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, công dân.
Phân biệt giữa kiểm tra và thanh tra + Sự giống nhau của kiểm tra và thanh tra: 9 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.vn/ Kiểm tra, thanh tra giống nhau ở tính mục đích. Thông qua kiểm tra, thanh tra nhằm phát huy những nhân tố tích cực, phát hiện hoặc phòng ngừa vi phạm, góp phần thúc đẩy và hoàn thành nhiệm vụ trong hoạt động quản lý nhà nƣớc. Thanh tra, kiểm tra đều phát hiện, phân tích đánh giá thực tiễn một cách chính xác, khách quan trung thực làm rõ đúng sai, nguyên nhân dẫn đến sai phạm, từ đó đề xuất biện pháp khắc phục và xử lý sai phạm. + Sự khác nhau của kiểm tra và thanh tra: - Khác nhau về nội dung: Nội dung kiểm tra thƣờng dễ dàng nhận thấy, ngƣợc lại nội dung thanh tra thƣờng đa dạng, phức tạp hơn.
Tuy vậy phân biệt này chỉ có tính tƣơng đối vì thế trên thực tế có những vụ việc thuộc về kiểm tra nhƣng không phải hoàn toàn đơn giản.
