Quản Lý Di Tích Lịch Sử - Văn Hóa Đền - Chùa Thái Tại Hải Phòng

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý di tích di tích lịch sử văn hoá đền chùa thái xã trấn dương huyện vĩnh bảo thành phố hải, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Ngọc
• Người hướng dẫn: GS. Bùi Quang Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Nghệ Thuật Trung Ương
• Chuyên ngành: Quản lý văn hóa
• Đề tài: Quản Lý Di Tích Lịch Sử - Văn Hóa Đền - Chùa Thái Tại Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Di Tích Đền Chùa Thái Hải Phòng 55 ký tự

Di sản văn hóa là tài sản vô giá, gắn kết cộng đồng dân tộc và là cốt lõi của bản sắc dân tộc. Nó đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội. Tại Việt Nam, hệ thống các di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh vô cùng phong phú. Hải Phòng, với bề dày lịch sử, sở hữu nhiều di tích lịch sử Hải Phòng và danh lam thắng cảnh nổi tiếng. Huyện Vĩnh Bảo lưu giữ nhiều di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, trong đó có đền chùa Hải Phòng. Xã Trấn Dương nổi tiếng với di tích lịch sử - văn hóa Đền - Chùa Thái. Công tác quản lý di tích tại đây vẫn còn những hạn chế, chưa khai thác hết giá trị. Việc nghiên cứu và phát huy giá trị di tích, liên kết với khu Di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm là hướng đi tiềm năng. Di sản văn hóa Việt Nam là kết tinh trí tuệ, tình cảm từ ngàn đời của các thế hệ cha ông. Trải qua biết bao biến cố thăng trầm của lịch sử nhưng cho đến ngày nay chúng ta vẫn gìn giữ được một kho tàng di sản văn hoá vô cùng phong phú và đa dạng. Nhờ kho tàng di sản văn hoá ấy, thế hệ hôm nay và các thế hệ mai sau có được bệ đỡ vững chắc về truyền thống lịch sử, bề dày văn hoá của dân tộc Việt Nam hào hùng để tiến bước vững chắc vào tương lai.

1.1. Khái niệm và vai trò của di sản văn hóa 45 ký tự

Di sản văn hóa là tài sản vô giá, là cốt lõi của bản sắc dân tộc, và là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Nó bao gồm cả di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Di sản văn hóa Việt Nam phản ánh tinh thần, truyền thống, tình cảm, bản lĩnh, trách nhiệm cũng như cách ứng xử của con người Việt Nam trước những biến cố của tự nhiên và lịch sử. Với Việt Nam, Luật Di sản văn hoá được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29/6/2001, là văn bản có giá trị cao nhất điều chỉnh riêng lĩnh vực di sản văn hóa.

1.2. Tổng quan về di tích đền chùa Thái ở Hải Phòng 50 ký tự

Đền - Chùa Thái, xã Trấn Dương, huyện Vĩnh Bảo là một di tích lịch sử lâu đời, gắn liền với truyền thống đấu tranh của người dân địa phương và danh nhân văn hóa Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Di tích này có tiềm năng lớn để phát triển du lịch cộng đồng, kết nối với khu Di tích Trạng Trình. Nằm cách trung tâm huyện Vĩnh Bảo khoảng 13 km về phía Đông Nam, xã Trấn Dương xưa kia không chỉ nổi tiếng với nghề trồng cói dệt chiếu mà nơi đây còn lưu giữ được nhiều di tích lịch sử - văn hoá quý giá như Đền - Chùa Thái, Chùa Quang Long, Miếu Ụ.

II. Thách Thức Quản Lý Di Tích Lịch Sử Hải Phòng Hiện Nay 59 ký tự

Công tác quản lý di tích văn hóa tại Hải Phòng, đặc biệt là tại các đền chùa Hải Phòng, đang đối mặt với nhiều thách thức. Mặc dù đã có những nỗ lực trong việc tu bổ, tôn tạo, nhưng vẫn còn tồn tại những hạn chế trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Cần có những giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn di sản văn hóa Hải Phòng. Bên cạnh đó di tích đền - chùa Thái, xã Trấn Dương không chỉ là di tích lịch sử văn hoá lâu đời liên quan đến truyền thống đấu tranh của người dân địa phương, của người dân huyện Vĩnh Bảo mà còn là nơi gắn với tên tuổi của danh nhân văn hoá - Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, đây là hướng để nghiên cứu, phát huy giá trị của di tích, liên kết với khu Di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm tại thôn Trung Am, xã Lý Học để phát triển tua du lịch cộng đồng của huyện nhà trong những năm tới.

2.1. Thực trạng quản lý di tích đền chùa Thái 48 ký tự

Thực tế cho thấy, công tác quản lý di tích đền chùa Thái còn nhiều bất cập, từ cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của hệ thống quản lý đến cơ chế phối hợp. Công tác sưu tầm, nghiên cứu, tuyên truyền, quản lý bảo vệ, tu bổ, tôn tạo di tích còn nhiều hạn chế. Trong nhiều năm qua, việc khảo sát, thống kê, điều tra hiện trạng, tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử được huyện Vĩnh Bảo quan tâm, công tác quản lý Nhà nước về bảo tồn và phát huy các giá trị di tích được tăng cường.

2.2. Những khó khăn trong bảo tồn di tích 45 ký tự

Nguồn lực tài chính hạn hẹp, nhận thức của cộng đồng về bảo vệ di tích chưa cao, và sự phối hợp giữa các ban ngành chưa chặt chẽ là những khó khăn chính trong công tác bảo tồn. Bên cạnh đó di tích đền - chùa Thái, xã Trấn Dương không chỉ là di tích lịch sử văn hoá lâu đời liên quan đến truyền thống đấu tranh của người dân địa phương, của người dân huyện Vĩnh Bảo mà còn là nơi gắn với tên tuổi của danh nhân văn hoá - Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, đây là hướng để nghiên cứu, phát huy giá trị của di tích, liên kết với khu Di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm tại thôn Trung Am, xã Lý Học để phát triển tua du lịch cộng đồng của huyện nhà trong những năm tới.

III. Cách Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Di Tích Lịch Sử 58 ký tự

Để nâng cao hiệu quả quản lý di tích lịch sử, cần có những giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện bộ máy quản lý, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, đến đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục cộng đồng. Cần tăng cường xã hội hóa, huy động nguồn lực từ cộng đồng để bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành, đoàn thể để đảm bảo công tác quản lý được thực hiện hiệu quả. Trong nhiều năm qua, việc khảo sát, thống kê, điều tra hiện trạng, tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử được huyện Vĩnh Bảo quan tâm, công tác quản lý Nhà nước về bảo tồn và phát huy các giá trị di tích được tăng cường.

3.1. Hoàn thiện bộ máy quản lý di tích 42 ký tự

Cần rà soát, kiện toàn bộ máy quản lý di tích các cấp, đảm bảo đủ năng lực và trình độ chuyên môn để thực hiện tốt nhiệm vụ. Cần phân công rõ trách nhiệm, quyền hạn cho từng cá nhân, đơn vị. Hoàn thiện bộ máy quản lý, nâng cao năng lực và trình độ chuyên môn cho đội ngũ quản lý. Đẩy mạnh việc giáo dục, tuyên truyền, nhằm nâng cao nhận thực của cộng đồng về bảo vệ, phát huy giá trị di tích.

3.2. Tăng cường tuyên truyền giáo dục cộng đồng 48 ký tự

Nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của di tích, vai trò của việc bảo tồn di tích. Tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục đa dạng, phù hợp với từng đối tượng. Đẩy mạnh việc giáo dục, tuyên truyền, nhằm nâng cao nhận thực của cộng đồng về bảo vệ, phát huy giá trị di tích. Quản lý di sản văn hóa vật thể.

3.3. Đẩy mạnh xã hội hóa công tác bảo tồn 45 ký tự

Huy động nguồn lực từ cộng đồng, doanh nghiệp để bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia vào các hoạt động bảo tồn. Đẩy mạnh xã hội hóa di tích. Thanh tra, kiểm tra . Phát huy giá trị của di tích gắn với hoạt động du lịch.

IV. Phát Huy Giá Trị Du Lịch Tâm Linh Tại Đền Chùa 59 ký tự

Phát huy giá trị du lịch tâm linh Hải Phòng tại các đền chùa Hải Phòng là một hướng đi tiềm năng. Cần khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc của di tích để tạo ra các sản phẩm du lịch hấp dẫn. Cần kết nối các di tích với các điểm du lịch khác để tạo thành các tuyến du lịch hoàn chỉnh. Bên cạnh đó di tích đền - chùa Thái, xã Trấn Dương không chỉ là di tích lịch sử văn hoá lâu đời liên quan đến truyền thống đấu tranh của người dân địa phương, của người dân huyện Vĩnh Bảo mà còn là nơi gắn với tên tuổi của danh nhân văn hoá - Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, đây là hướng để nghiên cứu, phát huy giá trị của di tích, liên kết với khu Di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm tại thôn Trung Am, xã Lý Học để phát triển tua du lịch cộng đồng của huyện nhà trong những năm tới.

4.1. Khai thác giá trị văn hóa lịch sử 40 ký tự

Nghiên cứu, phục dựng các giá trị văn hóa, lịch sử của di tích. Tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, lễ hội để thu hút du khách. Hải Phòng thành hoàng và lễ phẩm của tác giả Ngô Đăng Lợi. Nxb Hải Phòng -1997. Nội dung mà tác giả đã thể hiện trong cuốn sách là những nét sinh hoạt văn hóa, những nhân vật lịch sử tiêu biểu mà nhân dân suy tôn là Thành Hoàng làng, là người có công lao to lớn trong việc khai hóa, xây dựng nên các làng, xã trên địa bàn thành phố.

4.2. Phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng 45 ký tự

Xây dựng các tour du lịch tâm linh, du lịch văn hóa, du lịch sinh thái gắn với di tích. Phát triển các sản phẩm lưu niệm, quà tặng mang đậm bản sắc văn hóa địa phương. Du lịch văn hóa Hải Phòng - Trần Phương, Nxb Hải Phòng - Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Đây là công trình nghiên cứu của tác giả đã tập 4 trung vào nghiên cứu các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể tiêu biểu của thành phố Hải Phòng.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Quản Lý Di Tích Tại Hải Phòng 59 ký tự

Nghiên cứu về quản lý di tích lịch sử tại đền chùa Hải Phòng có thể ứng dụng vào thực tiễn, giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Kết quả nghiên cứu có thể làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan quản lý, các nhà nghiên cứu và cộng đồng. Trong nhiều năm qua, việc khảo sát, thống kê, điều tra hiện trạng, tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử được huyện Vĩnh Bảo quan tâm, công tác quản lý Nhà nước về bảo tồn và phát huy các giá trị di tích được tăng cường.

5.1. Đề xuất chính sách quản lý di tích 42 ký tự

Đề xuất các chính sách, quy định phù hợp với thực tiễn, tạo hành lang pháp lý cho công tác quản lý di tích. Quy định về quản lý di tích. Hướng dẫn tham quan di tích. Văn hóa tín ngưỡng Hải Phòng.

5.2. Xây dựng mô hình quản lý hiệu quả 45 ký tự

Xây dựng mô hình quản lý di tích phù hợp với đặc điểm của từng di tích, đảm bảo tính khoa học, hiệu quả và bền vững. Quản lý di tích quốc gia. Quản lý di tích cấp thành phố.

VI. Kết Luận Về Quản Lý Di Tích Lịch Sử Văn Hóa 54 ký tự

Công tác quản lý di tích lịch sử văn hóa tại Hải Phòng nói chung và tại đền chùa Hải Phòng nói riêng cần được quan tâm và đầu tư hơn nữa. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành, đoàn thể và cộng đồng để bảo tồn và phát huy giá trị di tích, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Trong nhiều năm qua, việc khảo sát, thống kê, điều tra hiện trạng, tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử được huyện Vĩnh Bảo quan tâm, công tác quản lý Nhà nước về bảo tồn và phát huy các giá trị di tích được tăng cường.

6.1. Tầm quan trọng của bảo tồn di tích 40 ký tự

Bảo tồn di tích là trách nhiệm của toàn xã hội, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và phát triển du lịch bền vững. Giải pháp bảo tồn di tích. Phát huy giá trị di tích.

6.2. Hướng phát triển trong tương lai 38 ký tự

Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các giải pháp quản lý di tích, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội. Công tác quản lý di tích. Thực trạng di tích lịch sử Hải Phòng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ DI TÍCH LỊCH SỬ - VĂN HOÁ VÀ DI TÍCH ĐỀN - CHÙA THÁI 1. Di sản văn hoá Di sản văn hoá “là tài sản vô giá, gắn kết cộng đồng dân tộc, là cốt lõi của bản sắc dân tộc, cơ sở để sáng tạo những giá trị mới và giao lưu văn hoá” [17, tr. Vì vậy, di sản văn hoá giữ vai trò quan trọng và trở thành nguồn lực đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Di sản văn hoá Việt Nam là kết tinh trí tuệ, tình cảm từ ngàn đời của các thế hệ cha ông.

Trải qua biết bao biến cố thăng trầm của lịch sử nhưng cho đến ngày nay chúng ta vẫn gìn giữ được một kho tàng di sản văn hoá vô cùng phong phú và đa dạng. Nhờ kho tàng di sản văn hoá ấy, thế hệ hôm nay và các thế hệ mai sau có được bệ đỡ vững chắc về truyền thống lịch sử, bề dày văn hoá của dân tộc Việt Nam hào hùng để tiến bước vững chắc vào tương lai. Di sản văn hoá Việt Nam phản ánh tinh thần, truyền thống, tình cảm, bản lĩnh, trách nhiệm cũng như cách ứng xử của con người Việt Nam trước những biến cố của tự nhiên và lịch sử. Với Việt Nam, Luật Di sản văn hoá được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29/6/2001, là văn bản có giá trị cao nhất điều chỉnh riêng lĩnh vực di sản văn hóa.

Theo công ước của UNESCO về việc Bảo vệ di sản văn hóa và tự nhiên cũng như theo tinh thần của Tổ chức này tại Hội nghị về văn hóa được tổ chức tại Mêhicô năm 1982, Luật Di sản văn hóa của Việt Nam (sửa đổi bổ sung năm 2009) đã đưa ra định nghĩa như sau: "Di sản văn hóa bao gồm di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật thể, là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác ở nước Cộng hoà xã hội chủ 9 nghĩa Việt Nam" [38, tr.10]; Đây là một khái niệm toàn diện, đầy đủ, phù hợp với quan niệm chung của thế giới. Di sản văn hoá là những gì còn lại qua thời gian, là bức thông điệp, là bản sắc tốt đẹp riêng biệt của nền văn hoá dân tộc. Nó bao hàm giá trị vật chất và giá trị tinh thần cao cả, nó được kết tinh qua tiến trình lịch sử lâu dài mà cha ông ta để lại. Giá trị vật chất (văn hóa vật thể) là những cái nhìn thấy được bằng trực quan và có một giá trị nhân văn, lịch sử rất lớn ẩn chứa bên trong.

Giá trị tinh thần (văn hóa phi vật thể) là những cái lưu giữ trong tình cảm, trí nhớ của con người và nó chỉ trở thành vững chắc khi được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Di sản văn hoá ngày càng được nhiều người quan tâm nghiên cứu. Trong những năm gần đây đã có nhiều công trình nghiên cứu về di sản văn hoá với các góc độ khác nhau, với nhiều cách phân loại khác nhau phục vụ các mục đích nghiên cứu khác nhau. Để giữ gìn và phát huy có hiệu quả hơn nữa di sản vô giá của dân tộc, thi hành triệt để Luật di sản do Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành thì mỗi chúng ta cần phải có một ý thức bảo vệ hơn nữa vốn Di sản văn hoá của dân tộc.

Đây là vấn đề có ý nghĩa lớn lao đối với sự nghiệp phát triển đất nước nói riêng và đối với vận mệnh dân tộc nói chung. Đó là tấm gương toả sáng ngàn vạn đời sau cho muôn thế hệ; chúng ta cần khai thác được những giá trị văn hoá tinh thần ẩn sâu trong tầng văn hoá di sản địa phương, đó cũng chính là góp phần vào việc gìn giữ, trao truyền và phát huy những giá trị văn hoá độc đáo, mang bản sắc riêng của dân tộc. Di sản văn hoá được hiểu là những gì con người sáng tạo ra, khám phá ra và đã được bảo vệ, giữ gìn trao truyền lại cho thế hệ sau. Như vậy, di sản văn hoá được hiểu như là tài sản, là báu vật của thế hệ trước để lại 10 cho thế hệ sau.

Di sản văn hoá bao gồm những sản vật chất và phi vật chất, sản phẩm hữu hình hay vô hình do con người sáng tạo ra. Các sản phẩm hữu hình như công trình kiến trúc, điêu khắc, tác phẩm mỹ thuật và thủ công tinh xảo. Các sản phẩm phi vật chất là các giá trị tinh thần, truyền thống và phong tục tập quán, thị hiếu của mỗi cộng đồng. Khái niệm di sản văn hoá còn bao hàm cả di sản thiên nhiên do con người khám phá ra và bảo vệ, tôn tạo chúng.

Di sản văn hoá là yếu tố cốt lõi của văn hoá, chuyển tải bản sắc văn hoá của một cộng đồng xã hội. Di sản văn hoá Việt Nam là tài sản văn hoá quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và là một bộ phận của di sản văn hoá nhân loại, có vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của nhân dân ta. Vì vậy, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hoá là hoạt động thiết thực nhằm hướng tới xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc và đóng góp vào việc giữ gìn, làm phong phú cho kho tàng di sản văn hoá nhân loại. Theo Công ước về việc Bảo vệ Di sản văn hoá và tự nhiên của thế giới được UNESCO thông qua tại kỳ họp thứ 17 năm 1972 tại Pari (Pháp), di sản văn hoá vật thể được hiểu là: Các di tích: Các công trình kiến trúc, điêu khắc, hội họa hoành tráng, các yếu tố hay cấu kết có tính chất khảo cổ, các văn bản, các hang động với các nhóm hay yếu tố có giá trị quốc tế đặc biệt về phương diện lịch sử, nghệ thuật hay khoa học.

Các quần thể: Các nhóm công trình đứng một mình hay quần tụ có giá trị quốc tế đặc biệt về phương diện lịch sử, nghệ thuật hay khoa học, do kiến trúc, sự thống nhất của chúng hoặc sự nhất thể hoá của chúng vào cảnh quan. Các thắng cảnh: Các công trình của con người hoặc công trình của con người kết hợp với công trình của tự nhiên cũng như các khu vực kể cả 11 các di chỉ khảo cổ học có giá trị quốc tế đặc biệt về phương diện lịch sử, thẩm mỹ, dân tộc học hoặc nhân chủng học [54, tr. Luật Di sản văn hoá quy đinh về di sản văn hoá vật thể: "Di sản văn hóa vật thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, bao gồm di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc giá" [38, tr. Như vậy, ngoài những đặc điểm của di sản văn hóa nói chung, di sản văn hóa vật thể còn phải mang đặc điểm riêng là thể hiện dưới dạng vật chất.

“Di tích lịch sử - văn hoá là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học” [38, tr. Như vậy, công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó phải có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học mới được coi là di tích lịch sử - văn hoá. Có nghĩa chúng phải là vật chứng cho một sự kiện lớn hoặc gắn bó với cuộc sống, sự nghiệp của anh hùng dân tộc, danh nhân kiệt xuất; hoặc là tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng về giá trị tư tưởng, giá trị thẩm mỹ và hình thức thể hiện tiêu biểu cho một phong cách, một thời đại; hoặc chúng là sản phẩm được phát minh, sáng chế tiêu biểu có giá trị thực tiễn cao, có tác dụng thúc đẩy xã hội phát triển ở một giai đoạn lịch sử nhất định. “Danh lam thắng cảnh là cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, thẩm mỹ, khoa học” [38, tr.

Định nghĩa này nhìn chung không có gì mâu thuẫn với định nghĩa được nêu ra trong Công ước của UNESCO, tức là danh lam thắng cảnh có thể là cảnh quan thiên nhiên hoặc công trình, địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với cảnh quan nhân tạo. Luật Môi trường (Điều 2) cũng đề cấp đến danh lam thắng cảnh với vai trò là di sản văn hoá vật thể và là một trong những yếu tố tạo thành môi trường. 12 Văn hoá vật thể là một dạng thức tồn tại của văn hoá chủ yếu dưới dạng vật thể có hình khối, có chiều cao, chiều rộng, trọng lượng, đường nét, màu sắc, kiểu dáng tồn tại trong không gian và thời gian xác định. Di sản văn hoá vật thể được tạo tác từ bàn tay khéo léo của con người, để lại dấu ấn lịch sử rõ rệt.

Di sản văn hoá vật thể luôn chịu sự thách thức của tác động thiên nhiên, của con người thời đại sau. Di sản văn hoá vật thể luôn đứng trước nguy cơ biến dạng hoặc thay đổi rất nhiều so với nguyên gốc. Di sản văn hoá phi vật thể là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hoá liên quan, có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác [38, tr. Đặc trưng rõ nhất của văn hoá phi vật thể là nó luôn tiềm ẩn trong tâm thức của một cộng đồng xã hội, chỉ bộc lộ ra qua hành vi và hoạt động của con người.

Văn hoá phi vật thể được lưu giữ trong thế giới tinh thần của con người và thông qua các hình thức diễn xướng, nó được bộc lộ sinh động trong tư cách một hiện tượng văn hoá. Như vậy, có thể nói di sản văn hoá đã trở thành bộ phận cấu thành quan trọng trong môi trường sống của con người, mà di tích lịch sử - văn hoá và danh lam thắng cảnh lại là phần biểu hiện vật chất, nơi lưu giữ các giá trị văn hoá tiêu biểu nhất trong kho tàng di sản văn hoá dân tộc.