Luận văn thạc sĩ về quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề theo quan điểm chuẩn hóa

Luận văn thạc sĩ VNU UED phân tích quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề theo quan điểm chuẩn hóa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Hoàng Thị Phương Liên
• Người hướng dẫn: Pgs. Trần Khánh Đức
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục
• Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Đào Tạo Kiểm Định Viên Chất Lượng Dạy Nghề Theo Quan Điểm Chuẩn Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO KIỂM ĐỊNH VIÊN CHẤT LƯỢNG DẠY NGHỀ THEO QUAN ĐIỂM CHUẨN HÓA
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu về quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề theo quan điểm chuẩn hóa
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.3. Quản lý và các chức năng cơ bản của quản lý
• 1.4. Đào tạo và quản lý đào tạo
• 1.5. Kiểm định viên
• 1.6. Tiêu chuẩn kiểm định viên, đào tạo và quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề
• 1.6.1. Tiêu chuẩn kiểm định viên chất lượng dạy nghề
• 1.6.2. Đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề
• 1.6.3. Quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề
• 1.7. Nội dung quản lý đào tạo kiểm định viên theo quan điểm chuẩn hóa
• 1.7.1. Nghiên cứu nhu cầu và lập kế hoạch đào tạo kiểm định viên
• 1.7.2. Xây dựng tiêu chuẩn, quy trình tuyển chọn học viên
• 1.7.3. Chỉ đạo xây dựng mục tiêu, chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn kiểm định viên
• 1.7.4. Quản lý hoạt động dạy của giáo viên
• 1.7.5. Quản lý hoạt động học của học viên
• 1.7.6. Kiểm tra, đánh giá chất lượng đào tạo và cấp thẻ kiểm định viên
• 1.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý, đào tạo kiểm định viên
• 1.8.1. Các yếu tố bên ngoài
• 1.8.2. Các yếu tố bên trong
• 1.9. Kinh nghiệm đào tạo, quản lý đào tạo kiểm định viên của một số nước trên thế giới và khả năng vận dụng vào Việt Nam
• 1.9.1. Một số nước khác
• 1.9.2. Khả năng vận dụng vào Việt Nam
• 1.10. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÀO TẠO KIỂM ĐỊNH VIÊN CHẤT LƯỢNG DẠY NGHỀ
• 2.1. Khái quát sự hình thành, phát triển đội ngũ kiểm định viên
• 2.2. Giới thiệu về Cục Kiểm định chất lượng dạy nghề
• 2.3. Căn cứ pháp lý của công tác đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề
• 2.4. Sự hình thành và phát triển của đội ngũ kiểm định viên chất lượng dạy nghề
• 2.5. Thực trạng quản lý đào tạo kiểm định viên của Cục Kiểm định chất lượng dạy nghề giai đoạn 2011 – 2015
• 2.5.1. Thực trạng việc xác định nhu cầu, lập kế hoạch đào tạo và tuyển học viên
• 2.5.2. Thực trạng quản lý thực hiện mục tiêu, chương trình đào tạo
• 2.5.3. Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên
• 2.5.4. Thực trạng quản lý hoạt động học của học viên
• 2.5.5. Thực trạng việc kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo và cấp thẻ kiểm định viên
• 2.6. Đánh giá công tác quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề
• 2.6.1. Những mặt mạnh
• 2.6.2. Một số hạn chế
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐÀO TẠO KIỂM ĐỊNH VIÊN CHẤT LƯỢNG DẠY NGHỀ THEO QUAN ĐIỂM CHUẨN HÓA
• 3.1. Định hướng phát triển đội ngũ kiểm định viên
• 3.2. Nguyên tắc đề xuất giải pháp
• 3.2.1. Đảm bảo tính kế thừa
• 3.2.2. Đảm bảo tính hệ thống, toàn diện
• 3.2.3. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.2.4. Đảm bảo tính hiệu quả
• 3.3. Một số biện pháp quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề theo quan điểm chuẩn hóa
• 3.3.1. Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và học viên về tầm quan trọng của quản lý đào tạo kiểm định viên theo yêu cầu chuẩn hóa
• 3.3.2. Hoàn thiện bộ máy quản lý đào tạo kiểm định viên
• 3.3.3. Chỉ đạo hoàn thiện mục tiêu, chương trình đào tạo theo hướng đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm định viên
• 3.3.4. Chỉ đạo đổi mới hoạt động giảng dạy của giáo viên
• 3.3.5. Tổ chức khoa học hoạt động học tập của học viên
• 3.3.6. Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
• 3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp trong công tác quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề theo quan điểm chuẩn hóa
• 3.5. Khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.5.1. Đối tượng xin ý kiến
• 3.5.2. Kết quả khảo nghiệm
• 3.6. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: Danh sách đối tượng, đơn vị có đối tượng đã gửi và trả lời Phiếu khảo sát
• Phụ lục 2a: Phiếu khảo sát số 1
• Phụ lục 2b: Tổng hợp phiếu khảo sát số 1
• Phụ lục 3: Phiếu khảo sát số 2
• Phụ lục 4a: Phiếu khảo sát số 3
• Phụ lục 4b: Tổng hợp phiếu khảo sát số 3
• Phụ lục 5a: Phiếu khảo sát số 4
• Phụ lục 5b: Tổng hợp phiếu khảo sát số 4

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề

Quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề là một trong những yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp. Để đảm bảo chất lượng dạy nghề, cần có một hệ thống quản lý hiệu quả, từ việc xác định tiêu chuẩn đến quy trình đào tạo. Việc chuẩn hóa trong quản lý đào tạo kiểm định viên không chỉ giúp nâng cao chất lượng mà còn tạo ra sự đồng bộ trong toàn bộ hệ thống giáo dục.

1.1. Khái niệm và vai trò của kiểm định viên chất lượng dạy nghề

Kiểm định viên chất lượng dạy nghề là những người có trách nhiệm đánh giá và đảm bảo chất lượng đào tạo tại các cơ sở dạy nghề. Họ đóng vai trò cầu nối giữa cơ sở dạy nghề và cơ quan quản lý nhà nước, giúp cải thiện chất lượng giáo dục.

1.2. Tình hình hiện tại của quản lý đào tạo kiểm định viên

Hiện nay, số lượng kiểm định viên chưa đáp ứng đủ nhu cầu của các cơ sở dạy nghề. Việc quản lý đào tạo kiểm định viên còn nhiều hạn chế, cần có những biện pháp cải thiện để nâng cao chất lượng đội ngũ này.

II. Những thách thức trong quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề

Quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề đang đối mặt với nhiều thách thức. Từ việc thiếu hụt nguồn nhân lực đến việc chưa có quy trình chuẩn hóa rõ ràng, những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao chất lượng đào tạo.

2.1. Thiếu hụt nguồn nhân lực kiểm định viên

Số lượng kiểm định viên hiện tại không đủ để đáp ứng nhu cầu của các cơ sở dạy nghề. Điều này dẫn đến việc chất lượng đào tạo không được đảm bảo.

2.2. Quy trình đào tạo chưa được chuẩn hóa

Quy trình đào tạo kiểm định viên hiện tại còn thiếu tính đồng bộ và chưa được chuẩn hóa, dẫn đến sự không nhất quán trong chất lượng đào tạo.

III. Phương pháp quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề hiệu quả

Để nâng cao chất lượng đào tạo kiểm định viên, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng mà còn tạo ra sự đồng bộ trong toàn bộ hệ thống.

3.1. Xây dựng tiêu chuẩn và quy trình đào tạo

Cần xây dựng các tiêu chuẩn rõ ràng cho kiểm định viên, từ đó phát triển quy trình đào tạo phù hợp với các tiêu chuẩn này.

3.2. Đào tạo liên tục và bồi dưỡng chuyên môn

Đào tạo liên tục và bồi dưỡng chuyên môn cho kiểm định viên là cần thiết để họ có thể cập nhật kiến thức và kỹ năng mới nhất trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề

Việc áp dụng các biện pháp quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề trong thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các cơ sở dạy nghề đã có những cải tiến đáng kể trong chất lượng đào tạo.

4.1. Kết quả từ các chương trình đào tạo

Các chương trình đào tạo kiểm định viên đã giúp nâng cao chất lượng đội ngũ này, từ đó cải thiện chất lượng dạy nghề tại các cơ sở.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc quản lý đào tạo kiểm định viên có thể được áp dụng để cải thiện hơn nữa chất lượng giáo dục nghề nghiệp.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý đào tạo kiểm định viên

Quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng đào tạo và xây dựng hệ thống quản lý hiệu quả.

5.1. Định hướng phát triển đội ngũ kiểm định viên

Cần có những định hướng rõ ràng để phát triển đội ngũ kiểm định viên, từ đó nâng cao chất lượng dạy nghề.

5.2. Tầm quan trọng của việc chuẩn hóa trong quản lý

Chuẩn hóa trong quản lý đào tạo kiểm định viên là yếu tố quyết định để đảm bảo chất lượng giáo dục nghề nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam thời gian qua chỉ đạt mức 3,79/10 điểm, xếp thứ 11/12 quốc gia tham gia đánh giá tại khu vực châu Á. Tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề đạt khoảng 30%, trong khi chỉ số kinh tế tri thức ở mức khiêm tốn 3,02 điểm (xếp thứ 102/133 quốc gia) và chỉ số năng lực cạnh tranh nguồn nhân lực dừng lại ở mức 3,39 điểm. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách phải nâng cao chất lượng dạy nghề, trong đó công tác kiểm định chất lượng dạy nghề giữ vai trò đòn bẩy then chốt. Tuy nhiên, quy mô mạng lưới cơ sở dạy nghề trên toàn quốc đang tăng nhanh, ước tính gấp khoảng 1,6 lần tổng số lượng kiểm định viên hiện có. Đội ngũ kiểm định viên vừa thiếu hụt về số lượng, vừa chưa đồng đều về chất lượng và cơ cấu chuyên môn.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là xây dựng hệ thống luận cứ khoa học và đề xuất các biện pháp quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề theo quan điểm chuẩn hóa, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ đánh giá viên độc lập. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động quản lý đào tạo của Cục Kiểm định chất lượng dạy nghề thuộc Tổng cục Dạy nghề (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) trong giai đoạn 2011 – 2015. Ý nghĩa của đề tài thể hiện ở việc định hình khung chuẩn hóa toàn diện từ tuyển sinh, xây dựng chương trình đến đánh giá đầu ra, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ kiểm định viên đạt chuẩn nghề nghiệp lên trên 85% và đáp ứng các chỉ tiêu đặt ra trong Chiến lược phát triển dạy nghề thời kỳ 2011 – 2020 theo Quyết định số 630/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản lý tổ chức hiện đại dựa trên 4 chức năng cốt lõi của Henry Fayol bao gồm: Lập kế hoạch, Tổ chức, Chỉ đạo và Kiểm tra, kết hợp với các nguyên lý quản lý khoa học của Frederick Taylor. Bên cạnh đó, tác giả tích hợp lý thuyết quản lý chất lượng tổng thể và hệ thống tiêu chuẩn ISO 9001 vào lĩnh vực quản lý giáo dục nghề nghiệp nhằm thiết lập chu trình đào tạo khép kín.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự liên kết chặt chẽ giữa 3 khái niệm nền tảng: Quản lý đào tạo, Kiểm định viên chất lượng dạy nghề và Chuẩn hóa giáo dục. Trong đó, tiêu chuẩn kiểm định viên bao gồm 10 tiêu chuẩn quy chuẩn tại Quyết định số 07/2008/QĐ-BLĐTBXH (phẩm chất đạo đức, tối thiểu 05 năm kinh nghiệm, bằng đại học trở lên, trình độ ngoại ngữ bậc C, chứng chỉ tin học và chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ) được xác định là chuẩn đầu ra mục tiêu để thiết kế toàn bộ nội dung quản lý dạy và học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tổng kết giai đoạn 2011 – 2015 của Cục Kiểm định chất lượng dạy nghề, kết hợp với nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập qua các đợt khảo sát thực chứng. Cỡ mẫu điều tra thực tế gồm 185 đối tượng được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên trên toàn quốc, bao gồm: 65 học viên các khóa đào tạo, 30 giảng viên trực tiếp giảng dạy, 45 cán bộ quản lý và chuyên gia kiểm định, cùng 45 lãnh đạo cơ sở dạy nghề cử cán bộ đi học.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê toán học mô tả (tính điểm trung bình, tỷ lệ phần trăm, độ lệch chuẩn) để lượng hóa mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp, kết hợp với phương pháp phỏng vấn chuyên sâu 12 chuyên gia quản lý đầu ngành và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn từ các tổ chức kiểm định quốc tế như AACCUP (Philippines - đơn vị đã đào tạo hơn 900 kiểm định viên), NQA (Hà Lan), HEQC (Nam Phi) và Hiệp hội Đảm bảo chất lượng giáo dục đại học châu Âu (ECA). Lý do lựa chọn hệ phương pháp này nhằm đảm bảo tính khách quan, đo lường chính xác khoảng trống giữa năng lực thực tế của học viên so với hệ thống 10 tiêu chuẩn kiểm định viên chuẩn mực.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu đội ngũ kiểm định viên chất lượng dạy nghề phân bố mất cân đối nghiêm trọng giữa các vùng miền và loại hình đơn vị. Số liệu thống kê đến hết tháng 12/2015 cho thấy số lượng kiểm định viên tại miền Bắc chiếm áp đảo với 58,4%, miền Nam chiếm 28,2%, trong khi miền Trung và Tây Nguyên chỉ đạt 13,4%. Phân theo loại hình cơ sở, kiểm định viên xuất thân từ trường cao đẳng nghề chiếm tới 62,5%, trường trung cấp nghề chiếm 24,1%, còn các trung tâm dạy nghề chỉ đóng góp 13,4%.

Thứ hai, nguồn lực nội tại của bộ máy quản lý đào tạo còn mỏng so với khối lượng nhiệm vụ. Cục Kiểm định chất lượng dạy nghề chỉ có 16 cán bộ, tỷ lệ có trình độ Tiến sĩ đạt 6,25%, trình độ Thạc sĩ đạt 56,25%, và chỉ có khoảng 25% cán bộ thành thạo ngoại ngữ để tiếp cận tài liệu và mô hình quốc tế.

Thứ ba, cơ cấu chương trình đào tạo còn nặng tính hàn lâm. Tỷ trọng lý thuyết chiếm trên 65% tổng quỹ thời gian, trong khi phần thực hành kỹ năng thu thập minh chứng và khảo sát thực địa chỉ chiếm dưới 35%. Điều này dẫn đến kết quả 41,8% học viên khảo sát thừa nhận gặp nhiều lúng túng khi xử lý tình huống thực tế tại đoàn đánh giá ngoài.

Thứ tư, kết quả khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của việc chuẩn hóa các quy trình đào tạo đạt sự đồng thuận rất cao từ các chuyên gia, với điểm trung bình mức độ cấp thiết đạt 4,62/5,00 điểm và tính khả thi đạt 4,45/5,00 điểm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế bắt nguồn từ việc công tác lập kế hoạch đào tạo giai đoạn 2011 – 2015 chủ yếu dựa trên chỉ tiêu ngân sách phân bổ hàng năm từ Chương trình mục tiêu quốc gia, chưa xuất phát từ việc khảo sát nhu cầu thực tế của từng địa phương. So sánh với kinh nghiệm của tổ chức AACCUP tại Philippines khi huy động hơn 200 kiểm định viên với 98% là giảng viên đại học được đào tạo chuyên sâu theo từng chương trình cụ thể, mô hình tại Việt Nam còn thiếu sự phân hóa theo nhóm ngành nghề kỹ thuật đặc thù.

Để trực quan hóa các phát hiện nghiên cứu, dữ liệu được trình bày hiệu quả qua biểu đồ tròn phản ánh cơ cấu phân bố kiểm định viên theo vùng miền và bảng ma trận đối chiếu mức độ đáp ứng 10 tiêu chuẩn năng lực trước và sau đào tạo. Cách tiếp cận trực quan này giúp cơ quan quản lý nhận diện chính xác các tiêu chí kỹ năng mềm và ngoại ngữ đang là điểm nghẽn lớn nhất của đội ngũ kiểm định viên hiện nay.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề theo quan điểm chuẩn hóa, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, tái cấu trúc quy trình tuyển chọn học viên đầu vào gắn chặt với 10 tiêu chuẩn nghề nghiệp. Cục Kiểm định chất lượng dạy nghề chủ trì xây dựng hệ thống phần mềm sàng lọc hồ sơ tự động, đặt mục tiêu 100% học viên tham gia khóa học đáp ứng chuẩn về thâm niên công tác từ 05 năm trở lên và đúng chuyên ngành đào tạo nghề. Thời gian hoàn thành trong giai đoạn 2017 – 2018.

Thứ hai, đổi mới cấu trúc chương trình đào tạo theo hướng chuẩn hóa năng lực thực hành. Cục Kiểm định chất lượng dạy nghề phối hợp với các chuyên gia sư phạm tiến hành điều chỉnh khung chương trình, nâng tỷ lệ thời lượng thực hành và giải quyết bài tập tình huống từ 35% lên tối thiểu 50% tổng thời lượng. Mục tiêu đạt trên 90% học viên làm chủ kỹ năng thẩm định báo cáo tự đánh giá và lập biên bản đánh giá ngoài trước năm 2019.

Thứ ba, chuẩn hóa đội ngũ giảng viên và phương pháp giảng dạy. Tổng cục Dạy nghề ban hành quy chế tuyển chọn giảng viên tham gia đào tạo kiểm định viên, yêu cầu 100% giảng viên phải trải qua các khóa bồi dưỡng phương pháp giảng dạy tích cực và có kinh nghiệm thực tế làm trưởng đoàn đánh giá ngoài. Đặt mục tiêu nâng chỉ số hài lòng của học viên đối với hoạt động giảng dạy lên trên 88% trong giai đoạn 2017 – 2020.

Thứ tư, thiết lập hệ thống kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo tiêu chuẩn ISO 9001:2015. Phòng Đào tạo kiểm định chất lượng dạy nghề chịu trách nhiệm xây dựng ngân hàng đề thi trắc nghiệm khách quan kết hợp đánh giá thực hành mô phỏng hoạt động của đoàn kiểm định, giảm thiểu tỷ lệ sai sót trong cấp thẻ kiểm định viên xuống dưới 2% và hoàn thành chậm nhất vào quý IV/2018.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý tại Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (tiền thân là Tổng cục Dạy nghề) và Cục Kiểm định chất lượng. Luận văn cung cấp khung lý luận và cơ sở thực tiễn để chỉnh sửa, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, tiêu biểu như việc cập nhật Quyết định số 07/2008/QĐ-BLĐTBXH cho giai đoạn mới.

Nhóm thứ hai là ban giám hiệu các trường cao đẳng, trung cấp và trung tâm giáo dục nghề nghiệp. Tài liệu này giúp lãnh đạo nhà trường hiểu rõ 10 tiêu chuẩn bắt buộc của kiểm định viên, từ đó xây dựng kế hoạch quy hoạch và cử cán bộ tham gia đào tạo nhằm củng cố năng lực tự kiểm định nội bộ.

Nhóm thứ ba là đội ngũ giảng viên và chuyên gia phụ trách các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm định. Luận văn cung cấp nhiều gợi ý thực tiễn về việc ứng dụng case study và bài tập mô phỏng từ kinh nghiệm của các tổ chức kiểm định quốc tế.

Nhóm thứ tư là học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý Giáo dục. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu quản lý nhân lực theo quan điểm chuẩn hóa và kỹ thuật xử lý dữ liệu khảo sát 185 mẫu trong giáo dục nghề nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Tiêu chuẩn bắt buộc để cá nhân được cấp thẻ kiểm định viên dạy nghề là gì?

Cá nhân phải đáp ứng 10 tiêu chuẩn theo Quyết định số 07/2008/QĐ-BLĐTBXH gồm: phẩm chất đạo đức tốt, tối thiểu 05 năm kinh nghiệm về dạy nghề, có bằng đại học trở lên, trình độ ngoại ngữ bậc C, chứng chỉ tin học và có chứng chỉ bồi dưỡng kiểm định viên do Tổng cục Dạy nghề cấp, chiếm 100% điều kiện cần và đủ để hành nghề.

Vì sao công tác đào tạo kiểm định viên cần tiếp cận theo quan điểm chuẩn hóa?

Chuẩn hóa giúp đồng bộ hóa các khâu từ khảo sát nhu cầu, tuyển sinh, xây dựng giáo trình đến đánh giá đầu ra theo các tiêu chí đo lường rõ ràng. Kết quả khảo nghiệm cho thấy tính cấp thiết của chuẩn hóa đạt 4,62/5,00 điểm, giúp khắc phục tình trạng mất cân đối vùng miền khi miền Bắc hiện chiếm tới 58,4% nhân lực kiểm định.

Chương trình đào tạo kiểm định viên giai đoạn 2011 – 2015 bộc lộ điểm nghẽn nào?

Điểm nghẽn lớn nhất là tỷ trọng lý thuyết chiếm tới 65% tổng thời lượng, trong khi phần thực hành kỹ năng chỉ chiếm 35%. Điều này dẫn đến tình trạng hơn 40% học viên sau khi tốt nghiệp thừa nhận gặp khó khăn khi phân tích hồ sơ minh chứng và xử lý tranh chấp ý kiến trong đoàn đánh giá ngoài thực tế.

Kinh nghiệm quốc tế nào được luận văn đề xuất ứng dụng vào Việt Nam?

Luận văn đề xuất học tập mô hình dự án E-Train của Liên minh Châu Âu (ECA) về phương pháp giảng dạy dựa trên nghiên cứu tình huống thực tế, cùng kinh nghiệm của tổ chức AACCUP (Philippines) với mạng lưới hơn 900 kiểm định viên chuyên sâu, thực hiện gửi trước tài liệu để tối ưu hóa thời gian tương tác trên lớp.

Tính khả thi của các biện pháp quản lý được đánh giá như thế nào?

Tính khả thi của 4 nhóm giải pháp đã được khảo nghiệm qua 185 phiếu điều tra chuyên gia và đạt điểm trung bình 4,45/5,00 điểm. Các giải pháp đều chỉ rõ chủ thể thực hiện, định lượng mục tiêu cụ thể và gắn liền với việc áp dụng quy trình kiểm soát chất lượng ISO 9001:2015 trong giai đoạn 2017 – 2020.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề theo 4 chức năng quản lý hiện đại kết hợp quan điểm chuẩn hóa.
• Đánh giá thực chứng sâu sắc thực trạng quản lý đào tạo giai đoạn 2011 – 2015 qua bộ số liệu khảo sát 185 đối tượng trên toàn quốc.
• Chỉ rõ các bất cập cốt lõi về phân bố vùng miền (miền Bắc chiếm 58,4%) và chương trình đào tạo nặng lý thuyết (chiếm 65% thời lượng).
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ với mức độ cấp thiết đạt 4,62/5,00 điểm và mức độ khả thi đạt 4,45/5,00 điểm.
• Khẳng định mô hình chuẩn hóa quy trình theo tiêu chuẩn ISO 9001:2015 là giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng đội ngũ kiểm định viên dạy nghề.

Hệ thống giải pháp này cần được triển khai quyết liệt theo lộ trình 2017 – 2020 nhằm đáp ứng các yêu cầu chuẩn hóa trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Các nhà quản lý giáo dục, cơ sở đào tạo và nhà nghiên cứu quan tâm có thể tiếp cận toàn văn công trình luận văn để ứng dụng trực tiếp vào công tác bảo đảm chất lượng tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO KIỂM ĐỊNH VIÊN CHẤT LƯỢNG DẠY NGHỀ THEO QUAN ĐIỂM CHUẨN HÓA 1. Tổng quan nghiên cứu về quản lý đào tạo kiểm định viên chất lượng dạy nghề theo quan điểm chuẩn hóa Quản lý đội ngũ cán bộ, giáo viên hiện nay là một trong những yếu tố góp phấn đảm bảo chất lượng giáo dục. Nhiều nước trên thế giới đang có những chính sách quản lý đội ngũ giáo viên. Hoa kỳ là nước chú trọng đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, cải cách “mục tiêu 2000” về căn bản là cải cách về chuẩn.

Phần Lan với chính sách đào tạo tất cả giáo viên trong hệ thống giáo dục toàn diện tối thiểu phải tốt nghiệp từ thạc sỹ trở lên. Từ các nước trên thế giới, nhìn lại ở Việt Nam đã có công trình khoa học nào nghiên cứu về quản lý đội ngũ cán bộ, giáo viên theo hướng chuẩn hóa. Hiện nay, nhiều nhà nghiên cứu khoa học giáo dục Việt Nam đã quan tâm đến vấn đề này. Các tác giả Bùi Minh Hiền – Vũ Ngọc Hải - Đặng Quốc Bảo cho rằng để xây dựng phát triển đội ngũ giáo viên trong một nhà trường phải chú ý đến các yêu cầu: đủ về số lượng, đạt chuẩn về chất lượng và đồng bộ về cơ cấu.

Nhóm tác giả đã phân tích các chức năng quản lý trong phát triển đội ngũ giáo viên từ việc lập kế hoạch – tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra phải đảm bảo các vấn đề về số lượng, chất lượng và cơ cấu, trong đó tác giả phân tích sâu nội dung về chất lượng và chất lượng giáo dục. Đây là vấn đề cần được nghiên cứu trong thực tiễn quản lý đội ngũ giáo viên trung học phổ thông hiện nay [7]. Trong những năm gần đây, nhiều tác giả cũng chọn vấn đề quản lý đội ngũ giáo viên theo hướng chuẩn hóa để làm đề tài nghiên cứu cho luận văn Thạc sĩ của mình. Lê Khánh Tuấn trong “Các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học cơ sở trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” đã xác định giáo viên là yếu tố cơ bản, là “tế bào” của đội ngũ.

Tác giả đặt ra yêu cầu đối với người giáo viên là phải được chuẩn hóa, hiện đại hóa để đạt các tiêu chuẩn về cá nhân. Trong phát triển đội ngũ phải đảm bảo tính xã hội hóa là cần có sự 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tham gia của các lực lượng xã hội vào công tác bồi dưỡng, đào tạo giáo viên; đồng thời phải đảm bảo tính dân chủ hóa để phát huy trí tuệ của mỗi cá nhân trong công tác đào tạo, bồi dưỡng, tự tu dưỡng để phát triển cá nhân [20, tr. Với đề tài “Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên các trường Trung học phổ thông huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định theo quan điểm chuẩn hóa”, tác giả Vũ Thế Hưng cho rằng “nhất thiết phải xây dựng đội ngũ giáo viên trung học phổ thông đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu, chuẩn hoá về trình độ” [9, tr. Đồng quan điểm với tác giả Vũ Thế Hưng, tác giả Nguyễn Thị Thủy cũng đặt sự quan tâm vào vấn đề “Quản lý đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông Trần Nhân Tông – Hà Nội theo hướng chuẩn hóa”.

Theo tác giả Nguyễn Thị Thủy, việc “vận dụng chuẩn nghề nghiệp trong quản lý đội ngũ giáo viên vừa là yêu cầu, vừa là biện pháp quan trọng trong việc chuẩn hóa, nâng cao năng lực đội ngũ của nhà trường” [16, tr. Ngoài ra còn rất nhiều công trình nghiên cứu khác về vấn đề quản lý đội ngũ giáo viên theo bậc học, ngành học và vùng miền khác nhau. Các công trình nghiên cứu này góp phần không nhỏ trong việc nâng cao tính khoa học, hiệu quả của công tác quản lý theo hướng chuẩn hóa, từ đó phát huy năng lực đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý của nhà trường. Xét dưới góc độ dạy nghề, cũng đã có một số công trình nghiên cứu được công bố như: Giáo dục kỹ thuật nghề nghiệp và phát triển nguồn nhân lực của tác giả Trần Khánh Đức (Nxb Giáo dục, Hà Nội – 2002) tập hợp các bài báo khoa học của tác giả về cơ sở lý luận và phương pháp luận phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp và phát triển nguồn nhân lực; hoặc sách chuyên khảo về “Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nhân lực theo ISO&TQM” (2004) của cùng tác giả có đi sâu về kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp.

Những giải pháp phát triển đào tạo nghề góp phần đáp ứng nhu cầu nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, Luận án Tiến sĩ của tác giả Phan Chính Thức (Đại học Sư phạm Hà Nội – 2003) đi sâu nghiên cứu, đề xuất những khái niệm, cơ sở lý luận mới về đào tạo nghề, về lịch sử đào tạo nghề và giải pháp phát triển đào tạo nghề góp phần đáp ứng nhu cầu nhân lực cho sự 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Trong lĩnh vực KĐCL cũng có không ít nghiên cứu, tiêu biểu như Nguyễn Đức Chính (Kiểm định chất lượng trong giáo dục đại học - 2002), Trần Khánh Đức, Ngô Doãn Đãi, Phạm Xuân Thanh, Lê Vinh Danh, Nguyễn Hữu Châu… nhưng chủ yếu là nghiên cứu tổng quan về lĩnh vực KĐCL trong giáo dục đại học, hoặc những nghiên cứu chỉ mới đi vào phân tích các tiêu chí, tiêu chuẩn KĐCL; đánh giá công tác tự kiểm định của một cơ sở đào tạo cụ thể. Công tác đào tạo đội ngũ KĐV chất lượng dạy nghề mới được triển khai trong vài năm gần đây cho nên vấn đề nghiên cứu quản lý đào tạo đội ngũ KĐV chất lượng dạy nghề theo quan điểm chuẩn hóa là vấn đề mới và chưa có các nghiên cứu chuyên sâu. Một số khái niệm cơ bản 1.

Quản lý và các chức năng cơ bản của quản lý 1. Khái niệm quản lý Quản lý là một hiện tượng xã hội xuất hiện từ rất sớm, tồn tại và phát triển cùng với xã hội loài người cho tới ngày nay. Các nhà lý luận quản lý quốc tế có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý. Với Frederick Winslow Taylor (1856 - 1915) - cha đẻ của thuyết quản lý khoa học, người đã rất thành công trong quản lý sản xuất thì “quản lý là khoa học đồng thời là một nghệ thuật thúc đẩy xã hội phát triển”.

Taylor cho rằng: “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng học đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất” [3, tr.Follet (1868-1933) cho rằng “quản lý là nghệ thuật khiến cho công việc được thực hiện thông qua người khác”. Theo bà trong công việc quản lý cần chú trọng tiếp xúc trực tiếp với người lao động với toàn bộ đời sống tâm lý và xã hội của họ [3, tr. Henry Fayol (1841 - 1925) là người đầu tiên phân biệt hoạt động quản lý thành 05 chức năng cơ bản: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] kiểm tra”. Ông còn khẳng định khi con người lao động hợp tác thì điều tối quan trọng là họ cần phải xác định rõ công việc mà họ phải hoàn thành và các nhiệm vụ của mỗi cá nhân phải là mắt lưới dệt mục tiêu của tổ chức [3, tr.

Ở Việt Nam, các nhà nghiên cứu cũng có những định nghĩa khác nhau về thuật ngữ quản lý. Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Quản lý là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định. Là tổ chức và điều hành các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [19, tr. Theo nhóm tác giả Nguyễn Quốc Chí – Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì định nghĩa kinh điển nhất về quản lý là “quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo), và kiểm tra” [3, tr.

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo, thuật ngữ “quản lý” (Tiếng Việt gốc Hán) lột tả được bản chất của hoạt động này trong thực tiễn, nó bao gồm hai quá trình tích hợp vào nhau, gắn kết với nhau. Quá trình “quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái “ổn định”; quá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới hệ, đưa hệ vào thế “phát triển”. Quản lý là ổn định và phát triển hệ thống. Người quản lý phải luôn xác định và phối hợp tốt, sao cho trong “quản” phải có “lý” và trong “lý” phải có “quản”, làm cho trạng thái của hệ thống quản lý luôn được ở trạng thái “cân bằng động” [16, tr.

Trần Khánh Đức, người đã có nhiều năm nghiên cứu về giáo dục nói chung và giáo dục nghề nghiệp nói riêng cho rằng: “Quản lý là một hoạt động có chủ đích, được tiến hành bởi một chủ thể quản lí nhằm tác động lên khách thể quản lí để thực hiện những mục tiêu xác định của công tác quản lý” [5, tr. Tuy mỗi quan niệm trên nhấn mạnh mặt này hay mặt khác của quản lý nhưng đều có chung điểm thống nhất: xác định quản lý là một quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức đã đề ra. Trong đó, chủ thể quản lý có thể là một cá nhân, một nhóm hay một tổ chức. Khách thể quản lý là những 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] con người cụ thể và sự hình thành tự nhiên các quan hệ giữa những con người, giữa các nhóm người khác nhau; là các nhiệm vụ cần giải quyết để tổ chức thực hiện sứ mạng của mình.

Các chức năng cơ bản quản lý Theo quan điểm quản lý hiện đại có bốn chức năng cơ bản đó là: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo – lãnh đạo, kiểm tra. Chức năng kế hoạch hóa Kế hoạch hóa là một chức năng cơ bản của quản lý. Công tác kế hoạch phải luôn đi trước một bước so với quá trình tổ chức và thực hiện nhiệm vụ. Kế hoạch càng chặt chẽ, khoa học và sát với tình hình thực tiễn thì quá trình tổ chức thực hiện càng thuận lợi và hiệu quả bấy nhiêu.

Kế hoạch phải xác định được các vấn đề như nhận dạng và phân tích tình hình, bối cảnh; dự báo các khả năng; lựa chọn và xác định các mục tiêu, mục đích và hoạch định con đường, cách thức, biện pháp để đạt được mục tiêu, mục đích của cả quá trình.