phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý đào tạo giảng viên lý luận chính trị Chƣơng 2: Thực trạng quản lý đào tạo giảng viên lý luận chính trị trình độ đại học ở nƣớc ta hiện nay Chƣơng 3: Giải pháp quản lý đào tạo giảng viên lý luận chính trị trình độ đại học đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đổi mới hiện nay. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Nghiên cứu về QLĐT giáo viên Công tác đào tạo giáo viên ở các trƣờng, khoa sƣ phạm (gọi chung là cơ sở đào tạo giáo viên) không chỉ là mối quan tâm của chính các cơ sở đào tạo giáo viên mà còn là mối quan tâm chung của cả xã hội.
Chất lƣợng của cả hệ thống giáo dục quốc dân phụ thuộc vào chất lƣợng đội ngũ nhà giáo giảng dạy cho các cấp học khác nhau đƣợc đào tạo nên từ những cỗ máy cái của nền giáo dục - các cơ sở đào tạo giáo viên. Đào tạo đƣợc những giáo viên “vừa hồng, vừa chuyên” đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của tiến trình phát triển kinh tế - xã hội đất nƣớc trong điều kiện hữu hạn các nguồn lực có thể huy động cho sự nghiệp này thực sự là một thách thức không nhỏ. Đây cũng là mảng đề tài đƣợc nhiều nhà quản lý giáo dục, nhà nghiên cứu… dành thời gian, công sức và tâm huyết nghiên cứu với những góc độ tiếp cận khác nhau. Các kết quả nghiên cứu cũng đƣợc công bố dƣới nhiều hình thức: tham luận hội thảo trong và ngoài nƣớc, đề tài khoa học thuộc nhiều cấp độ, bài viết trên các báo, tạp chí từ trung ƣơng đến địa phƣơng, báo ngành… Tại Hội thảo "Nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước" (Kỷ yếu hội thảo Kỷ niệm 45 năm thành lập Trƣờng Đại học Sƣ phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội - 1996), các nhà khoa học đã đề cập đến nhiều vấn đề khác nhau liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc nâng cao chất lƣợng giáo viên và vai trò của trƣờng sƣ phạm trong thực hiện nhiệm vụ này.
Các ý kiến tham luận thống nhất cho rằng: chất lƣợng giáo dục phụ thuộc chặt chẽ vào chất lƣợng đào 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com tạo giáo viên; sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác đào tạo giáo viên tại các trƣờng sƣ phạm - với tƣ cách là đòn bẩy để tạo nên sự đổi mới của cả hệ thống giáo dục. Những giải pháp đƣợc đƣa ra tại Hội thảo tập trung vào chƣơng trình, nội dung và phƣơng pháp đào tạo giáo viên, coi đây là những khâu đột phá nhằm thiết thực đổi mới quá trình đào tạo giáo viên để đáp ứng những biến đổi về kinh tế, xã hội… đất nƣớc. Đề tài khoa học đặc biệt cấp Đại học Quốc gia (2003 - 2005), "Nghiên cứu xây dựng quy trình đào tạo giáo viên trung học phổ thông chất lượng cao trong trường đại học đa ngành, đa lĩnh vực" do tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc chủ trì đã khái quát về các mô hình và quy trình đào tạo giáo viên trên thế giới và ở Việt Nam, phân tích cơ sở lý luận về giáo viên chất lƣợng cao. Đề tài đồng thời xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc hình thành mô hình và quy trình đào tạo giáo viên trung học phổ thông chất lƣợng cao trong đại học đa ngành, đa lĩnh vực nhƣ Đại học quốc gia Hà Nội với 3 năm đầu của khóa học, SV đƣợc đào tạo kiến thức khoa học chuyên sâu tại các trƣờng đại học thành viên, năm thứ tƣ đƣợc đào tạo về nghiệp vụ sƣ phạm tại khoa Sƣ phạm theo mô hình 1.
Tuyển sinh Đào tạo cử chất lƣợng nhân khoa Đào tạo sƣ Cử nhân sƣ cao học (3 năm) phạm (1 năm) phạm Hình 1. Mô hình đào tạo cử nhân sƣ phạm tại khoa Sƣ phạm, Đại học quốc gia Hà Nội. Thực hiện Nghị quyết 08/NQ-BCSĐ ngày 4-4-2007 của Ban Cán sự Đảng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc phát triển ngành sƣ phạm từ năm 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2007 đến năm 2015, hệ thống các cơ sở đào tạo giáo viên cho các cấp học đều đƣợc kiện toàn. Đến nay, toàn quốc hiện có 133 cơ sở đào tạo, bồi dƣỡng giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, gồm: 14 trƣờng đại học sƣ phạm, 49 trƣờng đại học có khoa/ngành sƣ phạm, 39 trƣờng cao đẳng sƣ phạm, 24 trƣờng cao đẳng có khoa/ngành sƣ phạm, 3 trƣờng trung cấp sƣ phạm và 4 cơ sở đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ quản lý giáo dục.
Để nâng cao chất lƣợng đào tạo giáo viên, các cơ sở đào tạo giáo viên không ngừng nâng cao chất lƣợng đội ngũ GV. Tính đến năm học 2010-2011, tổng số GV các trƣờng đại học sƣ phạm là gần 4.400 ngƣời, trong đó, có 18 giáo sƣ, 192 phó giáo sƣ, 565 tiến sĩ và tiến sĩ khoa học, 2. Tỷ lệ SV/GV đạt 31 SV/GV. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ GD&ĐT tại Hội nghị toàn quốc các trƣờng sƣ phạm vào ngày 27-8-2011, các địa phƣơng và các cơ sở đào tạo giáo viên đều chƣa có kế hoạch tổng thể để triển khai thực hiện Nghị quyết 08.
Đội ngũ giảng viên cốt cán, đầu ngành, cán bộ quản lý của một số cơ sở đào tạo giáo viên chƣa đủ mạnh. Năng lực ngoại ngữ, công nghệ thông tin và phƣơng pháp giảng dạy của đội ngũ còn yếu. Chế độ chính sách cho đội ngũ giảng viên còn bất cập, ít khuyến khích lao động nhiệt tình và sáng tạo. Cơ sở vật chất của các khoa/ trƣờng sƣ phạm còn nghèo nàn, lạc hậu.
Chuẩn đầu ra của các cơ sở đào tạo giáo viên chƣa đƣợc xây dựng đầy đủ, nhất là các yêu cầu về nghiệp vụ sƣ phạm. Nội dung, chất lƣợng và cơ cấu đào tạo giáo viên chƣa đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục từng địa phƣơng và cả nƣớc. Phƣơng pháp dạy học và kiểm tra đánh giá của các cơ sở đào tạo giáo viên có đƣợc đổi mới nhƣng tiến bộ chậm. Trong những ý kiến, đề xuất nhằm nâng cao chất lƣợng đào tạo giáo viên, có ý kiến cho rằng cần có những đổi mới trong phƣơng pháp đào tạo giáo viên, hƣớng tới việc đào tạo theo nhu cầu của xã hội và của ngƣời học; 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nguồn nhân lực tham gia đào tạo giáo viên phải là nhân lực có chất lƣợng, có năng lực giảng dạy, có năng lực nghiên cứu khoa học, hiểu biết giáo dục phổ thông.
Mặt khác, cần chú ý tăng cƣờng đầu tƣ cơ sở vật chất cho các trƣờng sƣ phạm; đổi mới công tác quản lý và điều hành các cơ sở đào tạo giáo viên… Trong các tháng 9, 10, 11 năm 2009, Dự án phát triển giáo viên trung học phổ thông và trung học chuyên nghiệp đã tổ chức 8 Hội thảo về mô hình đào tạo giáo viên trung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp, nghiên cứu kinh nghiệm của các nƣớc trên thế giới. Các hội thảo đã khái quát những đặc trƣng nổi bật của một số mô hình đào tạo giáo viên điển hình ở các nƣớc nhƣ Hoa Kỳ, Cộng hoà liên bang Đức, Anh, Úc, Nhật Bản…, từ đó rút ra những bài học quý báu ứng dụng cho việc đổi mới đào tạo giáo viên trung học phổ thông ở Việt Nam. Có thể thấy các nghiên cứu liên quan đến đào tạo giáo viên và công tác QLĐT trong các cơ sở đào tạo giáo viên chú trọng đến việc xây dựng mô hình đào tạo giáo viên trong điều kiện Việt Nam; hoặc tiếp cận các yếu tố có tính quyết định đến vấn đề chất lƣợng đào tạo trong các cơ sở đào tạo này. Nghiên cứu về QLĐT GV LLCT Về công tác đào tạo GV LLCT, trên cơ sở nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò của công tác giáo dục LLCT nói chung, của đội ngũ nhà giáo LLCT nói riêng trong việc định hình nền tảng tƣ tƣởng, tinh thần của thế hệ trẻ và của cả xã hội, đã có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu ở những cấp độ khác nhau.
Các đề tài nghiên cứu thƣờng tiếp cận thực trạng hoạt động của một hoặc một số thành tố cụ thể cấu thành quá trình đào tạo, đánh giá những thành công, chỉ ra những bất cập trong quá trình vận hành của thành tố đó, từ đó đề xuất những giải pháp đổi mới, khắc phục hạn chế, nâng cao hiệu quả hoạt động của các thành tố. Một số nghiên cứu điển hình thuộc 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com mảng đề tài này là: - Đề tài KX 10 - 09D "Đổi mới nội dung, chương trình đào tạo giảng viên LLCT các trường đại học cao đẳng", do Tô Huy Rứa (1994) làm chủ nhiệm đã đánh giá khái quát năng lực đào tạo lý luận Mác - Lênin của một số trƣờng đại học tại Hà Nội, của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, từ đó đề xuất một khung chƣơng trình tổng thể đào tạo GV các môn lý luận Mác - Lênin với thời lƣợng 4 năm, bao gồm cả thời gian dành cho kiến tập, thực tập nghiệp vụ sƣ phạm. - Đề tài KX 10-09 "Đổi mới qui hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ giảng dạy và nghiên cứu khoa học Mác - Lênin - kiến nghị và giải pháp" do Phạm Tất Dong (1996) làm chủ nhiệm. Trên cơ sở làm rõ thực trạng đào tạo đội ngũ trí thức khoa học Mác - Lênin và thực trạng giảng dạy của đội ngũ này, phân tích nguyên nhân của những bất cập dẫn đến chất lƣợng giảng dạy khoa học Mác - Lênin trong hệ thống các trƣờng đại học, cao đẳng không tƣơng xứng với vị trí, vai trò của các môn học, cũng nhƣ không tƣơng xứng với kỳ vọng của xã hội đặt vào đội ngũ trí thức Mác - Lênin, đề tài đã đề xuất một hệ giải pháp liên quan đến xây dựng và thực hiện chế độ chính sách để phát triển cả về số lƣợng và chất lƣợng nguồn nhân lực khoa học trong lĩnh vực này.
- Luận án tiến sĩ Triết học của Phạm Văn Thanh (2001) "Xây dựng đội ngũ trí thức khoa học Mác - Lênin trong các trường đại học nước ta hiện nay" đã khẳng định vị trí, vai trò của đội ngũ trí thức khoa học Mác - Lênin trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nƣớc.